III SA/Lu 570/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski Sędziowie Sędzia WSA Anna Strzelec Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. G. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Lublinie z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem nr [...] z dnia [...] [...] r. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w L. stwierdził uchybienie przez skarżącego S. G. terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy: W dniu [...] [...] r. S. G. wniósł do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Lublinie wniosek o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. Decyzją z dnia [...] [...] r., nr [...]/[...] Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Lublinie ustalił poziom potrzeby wsparcia od dnia złożenia wniosku wyrażony w wartości punktowej w skali 0-100 – na 76 punktów. Decyzja została w dniu [...] [...] r. doręczona skarżącemu, który odebrał ją osobiście. S. G. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W treści wniosku skarżący wskazał, że jego zły stan zdrowia, oraz punktowy poziom potrzeby wsparcia są znacznie wyższe niż określono to w zaskarżonej decyzji. Wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy został wniesiony do organu w dniu 21 czerwca 2024 r. W dniu [...] [...] r. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Lublinie wydał postanowienie, którym stwierdził uchybienie terminu przewidzianego do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu postanowienia wyjaśniono, że zgodnie z art. 6b5 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 44 z późn. zm., dalej także jako "ustawa") od decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do wojewódzkiego zespołu składany w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Skarżący w pouczeniu zawartym w decyzji Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Lublinie został prawidłowo poinformowany o terminie i sposobie wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W niniejszej sprawie termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upływał w dniu 20 czerwca 2024 r., natomiast wniosek został złożony przez skarżącego w dniu 21 czerwca 2024 r., a więc po upływie ustawowego terminu. S. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na powyższe postanowienie. Skarżący wyjaśnił, że w okresie ustawowego terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zaistniały niekorzystne okoliczności uniemożliwiające sporządzenie i wniesienie takiego wniosku. W okresie od 17 do 20 czerwca 2024 r. skarżący, poza już istniejącą znaczną niepełnosprawnością oraz podeszłym wiekiem 88 lat, nie funkcjonował w miarę normalnie z uwagi na znaczne pogorszenie stanu zdrowia. Z uwagi na występujące wówczas upały skarżący prawie nie chodził, nie myślał i nie był w stanie sporządzić i przypomnieć sobie w ogóle o zamiarze złożenia wniosku. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony, gdy tylko stan zdrowia skarżącego się poprawił. Powołując się na powyższe okoliczności, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia wraz z przywróceniem terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. W piśmie złożonym w dniu 19 września 2024 r. skarżący podniósł, że w zaskarżonym postanowieniu nie został pouczony przez organ o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako: "p.p.s.a."), polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a zatem kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa materialnego oraz przepisami postępowania administracyjnego. Uwzględnienie skargi przez uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Po dokonaniu według kontroli postanowienia zaskarżonego w niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że nie zachodzą podstawy do jego uchylenia. Przedmiot kontroli Sądu stanowiło postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Lublinie stwierdzające uchybienie przez skarżącego S. G. terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w związku z decyzją Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Lublinie z dnia [...] [...] r. ustalającą poziom potrzeby wsparcia. Podstawę wydania wskazanej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 44 z późn. zm.). Zgodnie z art. 6b3 ust. 1 tej ustawy, decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia wydaje wojewódzki zespół na wniosek osoby, o której mowa w art. 4b ust. 2, albo na wniosek podmiotu, o którym mowa w art. 6b ust. 1 i 2, dotyczący osoby, o której mowa w art. 4b ust. 2. Stosownie do art. 6b5 ust. 1 ustawy, w decyzji, o której mowa w art. 6b3 ust. 1, ustala się poziom potrzeby wsparcia, o którym mowa w art. 4b ust. 3. Natomiast na mocy art. 6b5 ust. 5 powołanej ustawy, od decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do wojewódzkiego zespołu składany w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Przepis art. 66 ust. 1 i ust. 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych przewiduje, że w sprawach nieunormowanych przepisami ustawy stosuje się Kodeks postępowania administracyjnego, Kodeks cywilny oraz Kodeks pracy. W postępowaniach o ustalenie niepełnosprawności albo stopnia niepełnosprawności lub w postępowaniach o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia nie stosuje się przepisu art. 79a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej "k.p.a."). Z kolei z art. 127 § 3 k.p.a. wynika, że do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Zgodnie zaś z art. 134 k.p.a., organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Z powyższych przepisów wynika, że organ właściwy do rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, działając z urzędu – obligatoryjnie bada zachowanie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. Koniecznym warunkiem ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ jest uprzednie zbadanie, czy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy jest dopuszczalny oraz, czy został wniesiony w terminie. W przypadku uchybienia przez stronę terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, właściwy organ jest zobowiązany do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. W sprawie niniejszej nie budzi wątpliwości, że decyzja Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Lublinie z dnia [...] [...] r. została odebrana osobiście przez stronę w dniu 6 czerwca 2024 r. Potwierdzają to data i podpis skarżącego, a także datownik urzędu pocztowego widniejące na potwierdzeniu odbioru znajdującym się w aktach administracyjnych. Przedmiotowa decyzja zawierała pouczenie, że stronie przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Lublinie w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. W świetle zatem przywołanego wyżej art. 6b5 ust. 5 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upłynął z dniem 20 czerwca 2024 r. Natomiast, jak wynika z niekwestionowanych ustaleń organu, skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy dopiero w dniu 21 czerwca 2024 r., czyli po upływie ustawowego terminu do jego wniesienia. Potwierdza to także data widniejąca na prezentacie na wniosku skarżącego. Skarżący nie złożył także wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W tych okolicznościach Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności obowiązany był stwierdzić w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ prawidłowo zastosował przywołane wyżej przepisy art. 134 k.p.a. w związku z art. 6b5 ust. 5 ustawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że uchybienie ustawowemu terminowi do wniesienia odwołania, a także – odpowiednio – wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ nie ma innej możliwości, niż wydanie postanowienia w oparciu o art. 134 k.p.a. W konsekwencji stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego. Termin do wniesienia odwołania jest bowiem terminem wyznaczonym przez ustawodawcę, a organ nie ma wpływu na jego długość, niemożliwe jest więc jego przedłużenie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 sierpnia 2024 r., sygn. akt I OSK 1748/23 oraz z 4 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2126/12). Treść art. 134 k.p.a., będącego bezwzględnie obowiązującą normą prawną, wskazuje na obowiązek organu odwoławczego wyraźnego ustosunkowania się do tej czynności. Stwierdzenie uchybienia terminu wymaga zatem jednoznacznego rozstrzygnięcia w formie postanowienia (por. G. Łaszczyca, Komentarz do art. 134 k.p.a., teza 9, Lex 2010 r.). W świetle powyższego, orzekając w oparciu o art. 134 k.p.a. organ obowiązany jest ustalić dwie okoliczności: datę doręczenia decyzji stronie oraz datę wniesienia odwołania, co odpowiednio odnosi się do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 maja 2024 r., sygn. akt I GSK 966/20,). W niniejszej sprawie obie wymienione przesłanki zostały ustalone przez organ. Ustalenia te znajdują podstawę w zgromadzonych w sprawie dokumentach i nie są kwestionowane przez skarżącego. Nie ma zatem podstaw do podważania prawidłowości zaskarżonego postanowienia. W tym stanie rzeczy zarzuty skarżącego są niezasadne. Wydając postanowienie dotyczące stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia środka odwoławczego, organ bierze po uwagę jedynie okoliczności takie jak: skuteczność doręczenia orzeczenia, termin i datę złożenia środka odwoławczego. Wskazać także należy, że bez wpływu dla oceny prawidłowości zaskarżonego postanowienia pozostaje sformułowany dopiero w skardze wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniosek o przywrócenie terminu nie został bowiem wniesiony przed wydaniem zaskarżonego postanowienia, a tylko w takiej sytuacji postanowienie stwierdzające uchybienie terminu mogłoby być wydane dopiero po rozpoznaniu tego rodzaju wniosku. Wniosek o przywrócenie terminu nie podlega również ocenie Sądu w niniejszej sprawie, która dotyczy wyłącznie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Z omówionych przyczyn powołane w skardze okoliczności dotyczące złego stanu zdrowia skarżącego w terminie przewidzianym na złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji z dnia [...] [...] r. nie miały wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, dotyczącej stwierdzenia obiektywnej okoliczności uchybienia terminu. Nietrafnie również skarżący upatruje wadliwości zaskarżonego postanowienia z tej przyczyny, że w zaskarżonym postanowieniu brak było pouczenia o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wymaga podkreślenia, że w świetle art. 124 § 1 k.p.a. postanowienie powinno zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę jego wydania, oznaczenie strony lub stron albo innych osób biorących udział w postępowaniu, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego, oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania. Z powołanego przepisu nie wynika zatem obowiązek organu zawarcia w pouczeniu informacji o możliwości wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Taki obowiązek nie wynika też z art. 107 § 1 pkt 7 k.p.a. normującego zakres pouczenia, jakie powinna zawierać decyzja administracyjne. Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. W konsekwencji i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę. Sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.