III SA/Lu 572/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Sadurski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Marcinowski,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Referent Monika Kutarska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 19 lutego 2008 r. sprawy ze skargi H.H. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] września 2007 r. nr [...]. I Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, decyzją z dnia [...] października 2007 r., Nr [...]wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, po rozpatrzeniu odwołania H. H. z dnia [...] września 2007 r. od decyzji Nr [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] września 2007 r., znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia u odwołującego się choroby zawodowej "przewlekłe obturacyjne zapalenie oskrzeli", utrzymał zaskarżona decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że sprawy dotyczące chorób zawodowych regulowane są rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach. Z opracowanej przez organ inspekcji sanitarnej, karty oceny narażenia zawodowego wynika, że H. H. w latach [...] pracował w Fabryce Łożysk (w tym od [...] do [...]r. na stanowisku tokarza produkcyjnego przy obsłudze tokarek do metalu). Od 1972 r. do czasu przejścia na rentę ([...]r.) pracował na stanowisku ustawiacza tokarek gdzie miał kontakt z chłodziwem. Dnia [...] stycznia 2007 r. Nr [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy wydał orzeczenie lekarskie, z którego wynika, ze u skarżącego nie rozpoznano choroby zawodowej "przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli", rozpoznane u niego zmiany chorobowe oskrzeli nie maja związku przyczynowego z warunkami pracy, którą zakończył przed 25 laty. Choroby zawodowej u skarżącego nie rozpoznano również w jednostce orzeczniczej drugiego stopnia – Instytucie Medycyny Pracy w Łodzi. Z orzeczenia tej jednostki wynika, ze rozpoznane schorzenie nie odpowiada jednostce chorobowej wymienionej w poz. 5 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia. Organ wskazał, że w sytuacji skarżącego minęło 25 lat od zakończenia pracy (ustania narażenia), natomiast w zgromadzonej dokumentacji medycznej nie znaleziono dowodów na to iż w okresie zatrudnienia i w ciągu roku od ustania narażenia zawodowego rozpoznano u niego dolegliwości związane z układem oddechowym spełniające kryteria choroby zawodowej wymienionej w poz. 5 wykazu. Organ podniósł, iż mając na uwadze zgodne orzeczenia lekarskie jednostki orzeczniczej pierwszego i drugiego stopnia o braku podstaw do rozpoznania u H. H. choroby zawodowej "przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli" ze względu na zakończenie pracy zawodowej przed 25 laty, brak w dokumentacji wzmianki o zachorowaniu na chorobę mająca związek z praca w okresie zatrudnienia i w ciągu roku od ustania narażenia zawodowego i rozpoznania u niego dopiero teraz dolegliwości chorobowych związanych z układem oddechowym, decyzja organu I instancji jest prawidłowa. II Na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2007 r., skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. złożył H. H. Skarżący w uzasadnieniu skargi podniósł, iż od [...] roku, po 14-tu latach pracy pojawiły się, dolegliwości związane z układem oddechowym. Pomimo systematycznego leczenia choroba postępowała, co w konsekwencji doprowadziło,(z powodu przewlekłego spastycznego nieżytu oskrzeli) do przejścia w [...] r. na rentę. Skarżący podkreśla, iż od 1976 r. leczył się z powodu dolegliwości oddechowych, których przyczyną mogły być warunki pracy. Zdaniem skarżącego, nie może on ponosić konsekwencji tego, że zakład pracy nie przeprowadzał pomiarów czynników szkodliwych stanowiska pracy skarżącego oraz że żaden lekarz nie badał związku schorzenia skarżącego z wykonywana pracą, stad też brak danych w dokumentacji medycznej. III W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu organ podnosił, iż z zebranego materiału dowodowego wynika że rozpoznane w 1976 r. schorzenie dróg oddechowych nie miało związku przyczynowego z warunkami pracy, bowiem na stanowisku tokarza maszynowego, skarżący nie był narażony na działanie pyłu. Zarówno lekarze w przychodni przyzakładowej przy Fabryce Łożysk jak i lekarze zatrudnieni w jednostkach opieki zdrowotnej, w których skarżący był leczony w czasie pracy i po zakończeniu zatrudnienia do 2007 r. nie zgłaszali podejrzenia związku przyczynowego rozpoznanego schorzenia z warunkami pracy. Pismem procesowym z dnia [...] grudnia 2007 r. uczestnik postępowania - Fabryka Łożysk, wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu podniesiono, że wykonywana przez skarżącego praca nie mała związku z rozpoznaną u niego chorobą dróg oddechowych ani też nie spowodowała choroby zawodowej. Wojewódzkie Sąd Administracyjny w Lublinie, zważył co następuje: IV Przedmiotem badania w niniejszej sprawie jest decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2007 r., utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] września 2007 r. o braku podstaw do stwierdzenia u H. H. choroby zawodowej – przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli. Z uzasadnienia decyzji wynika, że u skarżącego nie stwierdzono choroby zawodowej "przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli", jednak stwierdzono, że zostało rozpoznane schorzenie figurujące w wykazie chorób zawodowych. Argumentując odmowę organy podniosły, iż nie znaleziono dowodów, które potwierdzałyby występowanie objawów chorobowych w okresie 1 roku od ustania narażenia zawodowego. Stwierdzono, że brak jest podstaw do uznania wskazanego powyżej schorzenia jako choroby zawodowej, gdyż okres ustania narażenia upoważniający do uznania za chorobę zawodową jest dłuższy niż jeden rok i wynosi 25 lat. Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji, stwierdził brak podstaw do uznania schorzenia skarżącego za chorobę zawodową, ze względu na zakończenie pracy zawodowej przed 25 laty, brak w dokumentacji medycznej wzmianki o zachorowaniu na chorobę mającą związek z pracą w okresie zatrudnienia i w ciągu roku od ustania narażenia zawodowego i rozpoznaniu dopiero teraz dolegliwości chorobowych związanych z układem oddechowym. V Zauważyć należy, że kwestię chorób zawodowych aktualnie normuje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115), wydane z upoważnienia art. 237 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeksu pracy. Wskazany przepis Kodeksu pracy zawiera delegację ustawową, zgodnie, z którą Rada Ministrów w drodze rozporządzenia została upoważniona do określenia szczegółowych zasad postępowania dotyczących zgłaszania, podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach. W tym miejscu zauważyć należy, iż sąd podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 kwietnia 2007 r., sygn. akt: II OSK 616/06, gdzie NSA wskazał, iż regulacja prawna zawarta w § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (...), określająca okres w jakim po zakończeniu pracy w narażeniu powinno nastąpić zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej oraz jej rozpoznanie, mieści się w pojęciu zasad o jakich mowa we wskazanym przepisie kodeksu pracy. Nie można jednak uznać, że pojęcie tych zasad obejmuje także określenie "okresu wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych", o którym mowa w załączniku do wskazanego rozporządzenia. Załącznik ten wskazuje okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia narażenia zawodowego. Zdaniem sądu, Rada Ministrów nie otrzymała ustawowego upoważnienia do określenia okresu wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych, co oznacza że w tym zakresie przekroczona została delegacja wskazana w art. 237 § 1 kodeksu pracy. Stosownie do art. 178 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji i ustawom. Oznacza to, że mogą odmówić stosowania aktu prawnego niższego niż ustawa, jeżeli ten akt prawny jest sprzeczny z ustawą. Z uwagi na to, że zostały przekroczone ramy delegacji wskazanej w tym przepisie, sąd odmawia stosowania załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w zakresie w jakim określa okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia narażenia zawodowego. Zatem skoro nie należy stosować załącznika do rozporządzenia w części w jakiej określa okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej, to zdaniem sądu do rozpoznania i stwierdzenia choroby zawodowej wystarczy spełnienie warunków wskazanych w § 2 ust. 1 cytowanego rozporządzenia. Zgodnie z treścią § 2 ust. 1 wskazanego rozporządzenia, przy zgłaszaniu podejrzenia, rozpoznawaniu i stwierdzaniu choroby zawodowej uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Zatem, do rozpoznania lub stwierdzenia choroby zawodowej niezbędne jest wystąpienie kumulatywnie warunków: - rozpoznane schorzenie musi być wymienione w wykazie chorób zawodowych zaś przyczyną tego schorzenia muszą być czynniki szkodliwe dla zdrowia występujące w środowisku pracy. W przedmiotowej sprawie, jak wskazano powyżej, organy stwierdziły, iż zostało rozpoznane schorzenie figurujące w wykazie chorób zawodowych tj. "przewlekłe obturacyjne zapalenie oskrzeli". Zwrócić należy uwagę na fakt, iż w karcie oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej stwierdzono, że "wszystkie zebrane informacje pozwalają z dużym prawdopodobieństwem stwierdzić że praca H. H., wykonywana była w narażeniu na czynniki, które mogły mieć niekorzystny wpływ na stan jego zdrowia". Przesłanki wskazane w § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (...), w przedmiotowej sprawie zostały spełnione, gdyż stwierdzono u skarżącego schorzenie figurujące w wykazie chorób zawodowych a z karty narażenia zawodowego wynika, że można stwierdzić z dużym prawdopodobieństwem, że w środowisku pracy występowały czynniki mogące mieć szkodliwy wpływ na zdrowie skarżącego. Znajdujący się na kartach 48-50 akt administracyjnych dokument "karta oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej" z dnia [...] sierpnia 2007 r. podpisana przez Panią mgr T. M., wskazuje na duże prawdopodobieństwo wykonywania pracy przez skarżącego w warunkach szkodliwych dla zdrowia, co mogło spowodować stwierdzone w okresie późniejszym schorzenia u Pana H. H. Organy obu instancji w ogóle nie przeprowadziły w tym zakresie wnikliwej oceny tego dowodu, a nawet wbrew temu dokumentowi wyraziły pogląd o braku związku przyczynowego między warunkami w jakich pracował skarżący, a aktualnym stanem jego zdrowia. Taka ocena dowodów w ocenie sądu jest niewłaściwa i dowolna, a więc sprzeczna z art. 80 kpa. Z tych względów, na podstawi art. 145 § 1 pkt. 1 lit "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.