III SA/Lu 576/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 12 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] orzekającą o wymeldowaniu M. B. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w [...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy przywołał treść art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Organ wskazał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że M. B. nie zamieszkuje pod adresem zameldowania od około 2005 r. Przebywa w lokalach osób, u których wykonuje prace dorywcze i sezonowe, tam też koncentruje się jego życie osobiste. Powyższe potwierdzili świadkowie oraz sam M. B. W ocenie Wojewody [...] podnoszona przez odwołującego się kwestia dotycząca uniemożliwiania mu korzystania z lokalu, nie może być potraktowana jako zmuszenie do jego opuszczenia. Bezspornie bowiem skarżący opuścił lokal dobrowolnie i udostępnił go zamieszkującym tam osobom. Organ odwoławczy podkreślił, że skarżący nie podejmował czynności prawnych zmierzających do ponownego zamieszkania pod adresem zameldowania. Zaznaczył także, że zameldowanie służby wyłącznie celom ewidencyjnym, ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w lokalu. Skoro zameldowanie ma charakter rejestrowy, porządkowy, to przesłanką do wymeldowania jest ustalenie przez organ, że osoba, której wymeldowanie dotyczy opuściła miejsce zameldowania i przez długi czas w nim nie zamieszkuje, nie dopełniając obowiązku wymeldowania. W skardze do sądu M. B. kwestionując zaskarżoną decyzją podniósł, że brak było podstaw do wymeldowania, skoro zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. jest współwłaścicielem spornego lokalu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosił o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm. – zwanej dalej ustawą). Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 ustawy organ gminy wydaje, na wniosek strony lub z urzędu, decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Pobytem stałym, zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy jest zamieszkiwanie osoby w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania, z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych. Z definicji zamieszonej w tym przepisie wynika zatem, że aby uznać pobyt danej osoby za pobyt stały, należy fizycznie zamieszkiwać pod oznaczonym adresem i mieć wolę stałego w nim przebywania, czyli koncentracji spraw życiowych. Innymi słowy, miejsce pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe czynności życiowe, a w szczególności przebywa, nocuje, przygotowuje i spożywa posiłki, przechowuje rzeczy niezbędne do bytowania itp. Zatem o kwalifikacji pobytu danej osoby w konkretnym lokalu mieszkalnym decyduje nie tylko treść jej oświadczeń, ale przede wszystkim całokształt okoliczności faktycznych sprawy wykazujących to, jaki jest rzeczywisty zamiar osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu. Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny, bądź dorozumiany – przez zachowanie, które nie wyraża woli stałego przebywania w miejscu, w którym dotychczas koncentrowały się sprawy życiowe danej osoby. Stan faktyczny w niniejszej sprawie, przyjęty za podstawę ustaleń decyzyjnych jest niesporny. M. B. nie zamieszkuje w spornym lokalu położonym przy ul. [...] w [...] od 2005 r., co sam skarżący potwierdził składając wyjaśnienia w organie ewidencyjnym (protokół sporządzony w dniu 2 maja 2013 r. na okoliczność ustalenia miejsca zamieszkania k.12 akt adm.). Oświadczył, że opuszczenie lokalu związane było z koniecznością poszukiwania prac, co przesądza, że było dobrowolne. Od tego czasu skarżący przebywa u osób, u których wykonuje prace dorywcze. Rzeczy osobiste i codziennego użytku wozi ze sobą. Kluczy do spornego lokalu, jak oświadczył, nie posiada – przekazał je domownikom. Odnosząc się do argumentacji skarżącego, że w chwili obecnej osoby zamieszkujące w spornym lokalu uniemożliwiają mu powrót do niego, podnieść należy, że w orzecznictwie sądowym przyjęto, że za równoznaczne z dobrowolnym opuszczeniem lokalu należy uznać sytuację, w której osoba w nim zameldowana nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, których podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 25 października 2005 r., sygn. II OSK 127/99; z dnia 10 lutego 2010 r., sygn. II OSK 281/09; z dnia 20 września 2011 r., sygn. II OSK 1378/10). Sam zamiar stałego pobytu w danej miejscowości pod oznaczonym adresem nie przesądza zatem o zmaterializowaniu się tego zamiaru. Byłoby to sprzeczne z drugą z kluczowych przesłanek czynności zameldowania, jaką jest faktyczne przebywanie w danym miejscu. Przez zamiar należy przy tym rozumieć nie tylko wolę wewnętrzną, ale również wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Środkami prawnymi umożliwiającymi powrót do lokalu są roszczenia cywilnoprawne o przywrócenie naruszonego posiadania albo o eksmisję, które zostaną uwzględnione przez sąd przed wydaniem decyzji rozstrzygającej wniosek o wymeldowanie. Podkreślić należy, że z akt administracyjnych nie wynika, aby skarżący składał pozew o przywrócenie posiadania przedmiotowego lokalu. Zaniechanie podjęcia środków prawnych w celu obrony praw do przebywania w lokalu powoduje, że brak jest podstaw prawnych do utrzymania fikcji meldunkowej, bowiem świadczy o dorozumianej woli rezygnacji z zamieszkania pod wskazanym adresem i przeniesienia centrum życiowego do innego miejsca. Wbrew twierdzeniom skarżącego, ewidencja ludności w żaden sposób nie wiąże się ze sferą praw do lokalu, którego meldunek dotyczy. Istotą ewidencji ludności jest bowiem dokumentowanie faktów co do pobytu danej osoby pod określonym adresem, a nie ustalanie uprawnień do korzystania z lokalu, czy tym bardziej rozstrzyganie sporów na tym tle. Zameldowanie jest tylko czynnością rejestracyjną potwierdzającą fakt przebywania danej osoby pod określonym adresem, nie daje natomiast prawa do przebywania w tym lokalu. Osoba nieposiadająca uprawnienia do dysponowania lokalem (prawo własności, inne prawa majątkowe) może w nim przebywać za wiedzą i zgodą osoby uprawnionej. Sprawa o wymeldowanie nie jest zatem właściwym postępowaniem do wykazywania praw do lokalu. Podkreślić należy, że tak, jak zameldowanie w lokalu nie daje jeszcze żadnych praw do niego, tak też wymeldowanie, w żaden sposób praw do lokalu nie ogranicza. Reasumując, prawidłowo zatem organy ewidencyjne ustaliły, że M. B. opuścił w sposób trwały miejsce stałego pobytu, koncentrując sprawy życiowe poza lokalem przy ul. [...] w [...], tym samym co najmniej w sposób dorozumiany wyraził wolę jego opuszczenia. Tym samym prawidłowa była także ocena organu administracji, że spełnione zostały przesłanki określone w art. 15 ust. 2 cyt. ustawy do wymeldowania skarżącego z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] w [...]. Zgodnie bowiem z tym przepisem, organ gminy wydaje, na wniosek strony lub z urzędu, decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się Z tych względów skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). |.................. |.................. |.................. | |s. E. Ibrom |s. J. Czaja |s. J. Drwal |