III SA/Lu 6/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Sadurski, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal,, Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca), Protokolant Starszy inspektor Maria Filipek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 3 marca 2009r. sprawy ze skargi D. M. G. w przedmiocie wymierzenia Staroście grzywny za niewykonanie orzeczenia sądu oddala skargę. Wojewoda L., decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. znak: [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] października 2007 r., znak: [...], Nr [...] wydaną z upoważnienia Starosty O., orzekającą o przyznaniu D. G. prawa do stypendium w wysokości 538,30 zł miesięcznie w okresie odbywania przygotowania zawodowego w miejscu pracy, od dnia 4 września 2007 r. Na skutek skargi sądowej wniesionej przez D. G., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2008 r. , sygn. III SA/Lu 44/08 uchylił w/w decyzję ostateczną. W uzasadnieniu tego wyroku sąd podniósł m.in., że organy uchybiły powinnościom wynikającym z art. art. 7, 8 i 9 k.p.a. W sprawach, gdzie stroną postępowania są osoby bezrobotne, organy powinny informować je o przysługujących im uprawnieniach. D. G. powinien zatem zostać poinformowany, że w sytuacji odbywania przygotowania zawodowego poza miejscem zamieszkania przysługuje mu zwrot kosztów oraz jakie wymagania musi spełnić aby uzyskać zwrot tych kosztów. W ocenie sądu, nie istniały przesłanki, aby Wojewoda L. wydał decyzję w II instancji, skoro D. G. w swoim piśmie z dnia 30 października 2007 r. zatytułowanym "odwołanie", nie kwestionował decyzji pierwszoinstancyjnej. W piśmie tym domagał się natomiast zwrotu kosztów przejazdu z miejsca zamieszkania do miejsca odbywania przygotowania zawodowego. W tych okolicznościach, organ powinien wezwać stronę do złożenia wyjaśnień, które były niezbędne do prawidłowego rozpoznania sprawy. Powyższy wyrok uprawomocnił się w dniu 26 czerwca 2008 r., a jego odpis wraz z uzasadnieniem doręczono Wojewodzie L. w dniu 16 lipca 2008 r. Pismem z dnia 29 lipca 2008 r. wydanym z upoważnienia Wojewody L., D. G. został wezwany do sprecyzowania intencji zawartych w jego piśmie z dnia 30 października 2007 r., tj. czy stanowi ono odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia 18 października 2007 r., czy też owo pismo jest nowym wnioskiem o zwrot kosztów przejazdu z miejsca zamieszkania do miejsca odbywania przygotowania zawodowego. D. G. w piśmie z dnia 7 sierpnia 2008 r. określił, że pismo z dnia 30 października 2007 r. jest wnioskiem w sprawie zwrotu kosztów podróży z miejsca zamieszkania do miejsca odbywania przygotowania zawodowego w miejscu pracy oraz zwrotu kosztów zakupu odzieży roboczej i ochronnej. Po otrzymaniu w/w pisma, pismem z dnia 19 sierpnia 2008 r. wystosowanym z upoważnienia Wojewody L., przekazano wniosek D. G. do załatwienia Dyrektorowi Powiatowego Urzędu Pracy w O. D. G. pismem z dnia 14 października 2008 r. , skierowanym do Starostwa Powiatowego w O., a doręczonym w dniu 15 października 2008 r., (k. 32 akt sądowych) wezwał do natychmiastowego wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 24 kwietnia 2008 r. , sygn. III SA/Lu 44/08 "(...) w sprawie przygotowania zawodowego w miejscu pracy w okresie od dnia 4 września 2007 r. do dnia 31 stycznia 2008 r. i nie wypłacenie zwrotu kosztów podróży do miejsca przygotowania zawodowego oraz zwrotu kosztów odzieży roboczej". Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w O., działający z upoważnienia Starosty wystosował w dniu 31 października 2008 r. pismo do D. G. (k.18 akt sądowych). W piśmie tym podniesiono, że zgodnie z art. 45 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy Starosta może dokonywać z Funduszu Pracy przez okres 12 miesięcy zwrotu kosztów przejazdu z miejsca zamieszkania i powrotu do miejsca odbywania przygotowania zawodowego w miejscu pracy osobie, która spełnia łącznie warunki wymienione w tym przepisie. Przyznanie zwrotu tych kosztów i ich wysokość jest fakultatywna, uwarunkowana przede wszystkim sposobem podziału środków Funduszu Pracy. Fundusz Pracy na rok 2007, pozytywnie zaopiniowany przez Powiatową Radę Zatrudnienia z dnia 29 marca 2007 r. , Nr VII/1/2007 , nie przewidywał wydatków na ten cel. Odnosząc się do żądania zwrotu kosztów na zakup ubrania roboczego i ochronnego podniesiono, że w myśl § 7 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 24 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków odbywania stażu oraz przygotowania zawodowego w miejscu pracy (Dz.U. Nr 185, poz. 1912 ze zm.). – pracodawca, u którego bezrobotny odbywa przygotowanie zawodowe przydziela bezrobotnemu, na zasadach przewidzianych dla pracowników, odzież i obuwie robocze, środki ochrony indywidualnej oraz niezbędne środki higieny osobistej. Organy zatrudnienia nie są zatem adresatem żądań wynikających z tego tytułu. Pismem z dnia 24 listopada 2008 r. skierowanym za pośrednictwem Starosty O., D. G. złożył skargę sądową w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 24 kwietnia 2008 r., sygn. III SA/Lu 44/08, żądając wymierzenia grzywny Staroście O. i podległemu mu Powiatowemu Urzędowi Pracy w O. W uzasadnieniu skargi podniósł m.in., że Wojewoda L. pozostaje w bezczynności, niepotrzebnie koresponduje z Powiatowym Urzędem Pracy w O., zamiast żądać wykonania prawomocnego wyroku sądowego. Wskutek nieprawidłowego działania Powiatowego Urzędu Pracy w O. skarżący poniósł znaczne straty, polegające na kilkakrotnym wstrzymaniu dopływu energii elektrycznej, w związku z brakiem środków pieniężnych spowodowanych m.in. ponoszeniem opłat na podróże do miejsca przygotowania zawodowego. Wojewoda L. nie wykonał w/w prawomocnego orzeczenia sądu. Zdaniem skarżącego, zarzuty zawarte w skardze uprawniają do wystąpienia z żądaniem wymierzenia grzywny Starostwu Powiatowemu i podległemu jemu Powiatowemu Urzędowi Pracy w O. Starosta O. w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przytoczoną w piśmie z dnia 31 października 2008 r. Podniósł, ze zwłoka w udzieleniu odpowiedzi na wniosek skarżącego dotyczący zwrotu kosztów przejazdu spowodowana była dużą fluktuacją kadr oraz reorganizacją struktury organizacji urzędu pracy. Sąd zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Przepis art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. określa przesłanki, które muszą być łącznie spełnione, aby uwzględnić żądanie strony o ukaranie organu administracji publicznej grzywną. Po pierwsze – musi istnieć prawomocny wyrok uwzględniający skargę na bezczynność albo wyrok uchylający lub stwierdzający nieważność aktu lub czynności. Po drugie – mimo istnienia jednego z wyroków, o których mowa wyżej, organ nie wykonuje go, przez co należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu załatwienie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie prawem przewidzianej (por. wyrok NSA z dnia 30 maja 2001 r., sygn. II SA 2015/00 – LEX nr 57180). Po trzecie – warunkiem skutecznego wniesienia skargi o wymierzenie organowi grzywny, jest uprzednie pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. Ustawodawca określając do kogo ma być adresowane owo wezwanie miał na myśli nie każdy organ, ale jedynie organ właściwy, to jest taki, którego bezpośrednio dotyczy prawomocny wyrok sądu i który pozostaje w bezczynności w jego realizacji. Jeżeli zatem sąd prawomocnym wyrokiem uwzględnił skargę na bezczynność danego organu, to adresatem stosownego wezwania musi być konkretny organ pozostający w bezczynności. Jeżeli sąd prawomocnym wyrokiem uchylił lub stwierdził nieważność aktu lub czynność organ II instancji, to adresatem wezwania musi być organ II instancji. Jeśli natomiast sąd prawomocnym wyrokiem wyeliminował z obrotu prawnego akty lub czynności organów obu instancji, to właściwym organem, do którego należy skierować wezwanie, jest organ I instancji (por. np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2008 r. sygn. II SA/Wa 2136/07 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, przypomnieć należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2008 r. sygn. III SA/Lu 44/08 uchylił decyzję Wojewody L. z dnia [...] grudnia 2007 r., Nr [...], który rozstrzygał sprawę II instancji. Odpis prawomocnego wyroku z uzasadnieniem został doręczony Wojewodzie L. w dniu [...] lipca 2008 r. Przedmiotem kontroli sądowej nie była natomiast decyzja organu I instancji, której zresztą, jak się okazało – skarżący nie kwestionował. Zawarte w uzasadnieniu wyroku wskazania co do dalszego postępowania (art. 141 § 4 i art. 153 p.p.s.a.) skierowane były do organu odwoławczego (Wojewody L.), nie zaś do organu I instancji. Sąd w uzasadnieniu wyroku nakazał organowi II instancji, aby wezwał skarżącego do sprecyzowania, czy jego pismo z dnia 30 października 2007 r. jest rzeczywiście odwołaniem, czy też odrębnym wnioskiem o zwrot kosztów przejazdu oraz stwierdził, że owe ustalenia będą niezbędne do prawidłowego rozpoznania sprawy. Po uzyskaniu wyjaśnień od D. G., Wojewoda pismem z dnia 19 sierpnia 2008 r., przekazał Dyrektorowi Powiatowego Urzędu Pracy w O. pismo w/w z dnia 7 sierpnia 2008 r. zawierające wniosek o zwrot kosztów podróży z miejsca zamieszkania do miejsca odbywania przygotowania zawodowego w miejscu pracy oraz o zwrot kosztów zakupu odzieży roboczej i ochronnej, w związku z wykonywaniem przygotowania zawodowego, celem załatwienia sprawy zgodnie z właściwością rzeczową i miejscową. W niniejszym postępowaniu sąd nie jest uprawniony do oceny, czy Wojewoda L. pozostawał w bezczynności w wykonaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 24 kwietnia 2008 r. , sygn. III SA/Lu 44/08 (ta kwestia jest przedmiotem odrębnej skargi w sprawie sygn. III SA/Lu 6/09, w której D. G. żądał wymierzenia grzywny Wojewodzie L.). Skoro Starosta O., ani też działający z jego upoważnienia Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w O., nie był właściwym organem, zobowiązanym do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy w rozumieniu art. 154 § 1 p.p.s.a, przeto skarga o wymierzenie grzywny organowi I instancji podlegała oddaleniu jako niezasadna. Ubocznie podnieść trzeba, że skład orzekający prezentuje stanowisko, iż pismo z dnia 31 października 2008 r. podpisane z upoważnienia Starosty przez Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w O. nie stanowi załatwienia sprawy w rozumieniu art. 104 § 1 i 2 k.p.a. Skoro strona występuje z określonym żądaniem, to organ nie może załatwić sprawy pismem, ale musi wydać decyzję merytoryczną, rozstrzygającą istotę sprawy (art. 104 § 2 k.p.a.), albo decyzję procesową o umorzeniu postępowania (art. 105 § 1 k.p.a.) gdy uzna, że określone żądanie nie mieści się np. w katalogu spraw, które mogą być rozstrzygane decyzyjnie. Sąd podziela ugruntowane w orzecznictwie stanowisko, że wniosek strony o zwrot kosztów przejazdu z miejsca zamieszkania i powrotu do miejsca zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, złożony na podstawie art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2008 r., Nr 69, poz. 415 ze zm.), musi być rozstrzygany w formie decyzji (por. wyroki WSA: we Wrocławiu z dnia 16 kwietnia 2008 r, sygn. IV SA/Wr 7/08; we Wrocławiu z dnia 16 kwietnia 2008 r. , sygn. IV SA/Wr 8/08; w Poznaniu z dnia 6 lutego 2008 r., sygn. IV SA/Po 557/07; we Wrocławiu z dnia 6 lipca 2007 r. , sygn. IV SAB/Wr 4/07 – publikowane w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Do wiadomości skarżącego podać trzeba, że jeżeli w dalszym ciągu domaga się wydania decyzji rozstrzygającej jego wniosek z dnia 30 października 2007 r. , sprecyzowany pismem z dnia 7 sierpnia 2008 r., to powinien wpierw złożyć na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie do Wojewody L.. W przypadku bezczynności, otworzy się dopiero droga do wniesienia skargi na bezczynność właściwego organu, w oparciu o art. 52 § 1 i 2 , w związku z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Z tych względów należało orzec jak w sentencji, na podstawie art. 151 p.p.s.a.