III SA/Lu 605/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak po rozpoznaniu w dniu 25 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. S. i Z. S., prowadzących działalność gospodarczą pod firmą B. s.c. na czynność Prezydenta Miasta z dnia [...] lipca 2013 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu opłat za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 17 lipca 2013 r. D. i Z. S. zwrócili się do Urzędu Miasta o zwrot kwoty 1.723,35 zł uiszczonej tytułem opłat za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, w związku z wygaśnięciem zezwoleń z dniem 1 czerwca 2013 r. Pismem z dnia [...] lipca 2013 r., znak: [...], wydanym w upoważnienia Prezydenta Miasta , odmówiono uwzględnienie wniosku, wskazując, że brak jest podstaw prawnych do zwrotu uiszczonej opłaty. W piśmie zawarto pouczenie o prawie wniesienia skargi do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia doręczenia pisma. Pismo doręczono w dniu 6 sierpnia 2013 r. W dniu 21 sierpnia 2013 r. (data stempla pocztowego na kopercie) D.S. i Z. S. w jednym i tym samym piśmie, wnieśli skargę do sądu administracyjnego na pismo (czynność) z dnia 29 lipca 2013 r. oraz wezwali Prezydenta Miasta do usunięcia naruszenia prawa dokonanego ww. pismem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, gdyż skarżący nie spełnili warunku uprzedniego wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Zaskarżone pismo z dnia 29 lipca 2013 r. należy traktować jako inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako: p.p.s.a.). W przypadku tego typu aktów ustawa nie przewiduje odrębnych środków zaskarżenia na drodze administracyjnej, dlatego zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a. skargę na nie można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Z treści tego przepisu płyną dwa istotne dla sprawy wnioski: po pierwsze skuteczne wniesienie skargi wymaga wezwania właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa, w ciągu 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Po drugie – wezwanie musi być uprzednie, to znaczy poprzedzać skargę, umożliwiając organowi ustosunkowanie się do niego. Z akt sprawy wynika, że skarżone pismo doręczono skarżącym w dniu 6 sierpnia 2013 r. W związku z tym do dnia 20 sierpnia 2013 r. powinni oni wezwać organ do usunięcia naruszenia prawa. Z załączonej do skargi koperty wynika, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (i jednocześnie skarga do sądu) zostały nadane w dniu 21 sierpnia 2013 r., a więc jeden dzień po terminie. Należy jednak mieć na uwadze fakt, że w piśmie zawarto pouczenie o prawie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia doręczenia pisma. Tego typu pouczenie ewidentnie mogło wprowadzać skarżących w błąd, nie wskazywało bowiem na konieczność poprzedzenia skargi wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa i to w terminie 14 dni od dnia doręczenia kwestionowanego pisma. Problem wezwania do usunięcia naruszenia prawa z uchybieniem terminu określonego w art. 52 § 3 p.p.s.a. z przyczyn niezawinionych przez skarżącego jest na gruncie obecnie obowiązujących przepisów nierozwiązywalny. W przypadku niektórych aktów i czynności orzecznictwo wskazuje na stosowanie przepisów procedury administracyjnej lub podatkowej (por. wyrok NSA w składzie 7 sędziów z 14 marca 2011 r. I FPS 5/10, ONSAiWSA 2011/3/50). W badanej sprawie takie rozwiązanie nie jest możliwe, skarżona czynność podjęta była poza jakimikolwiek ramami umożliwiającymi stosowanie przepisów procedury administracyjnej. Innymi słowy: nie byłoby przepisów, w oparciu o które można byłoby orzekać w przedmiocie ewentualnego przywrócenia terminu, uchybionego bez winy skarżących. Sąd nie może jednak zignorować sytuacji, w której stronę skarżącą dotknęłyby negatywne konsekwencje błędu organu w zakresie pouczenia o trybie zaskarżenia czynności. Nie mając podstaw do ewentualnego orzekania o przywróceniu terminu, sąd uznaje, że nie może uwzględnić w badanej sprawie faktu, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nastąpiło z jednodniowym uchybieniem terminu, byłoby to bowiem swoiste karanie skarżących za błąd organu. W dalszej kolejności należy zwrócić uwagę na fakt, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa musi być uprzednie, czyli poprzedzać skargę. Z tego wynika, że jednoczesne wniesienie środka, o jakim mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. oraz skargi do sądu administracyjnego oznacza, że nie został spełniony wymóg "uprzedniego" wniesienia wezwania organu do naruszenia prawa (por. postanowienie NSA z 3 października 2012 r., II FSK 2123/12, LEX nr 1269958). W badanej sprawie taka sytuacja miała właśnie miejsce – w tym samym piśmie (datowanym na 14 sierpnia 2013 r.) skarżący wnieśli skargę do sądu i wezwali organ do usunięcia naruszenia prawa. Takie działanie jest ewidentnie nieprawidłowe, podważa sens wezwania, które powinno przecież umożliwić ustosunkowanie się organu do zarzucanego mu naruszenia prawa i umożliwić ewentualną zmianę stanowiska przed skierowaniem sprawy do sądu. Nie można zatem żadną miarą przyjąć, aby skarżący prawidłowo spełnili wymóg wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Oceny tej nie zmienia fakt błędnego pouczenia zawartego w skarżonym piśmie, w którym nie wspomniano o konieczności uprzedniego wezwania organu. Jak wskazał NSA w postanowieniu z 12 października 2011 r. (I OZ 769/11, LEX nr 964736), o uprawnieniu do wniesienia skargi nie może przesądzać oczywiście błędne pouczenie o dopuszczalności takiego środka. Z treści pisma wniesionego do sądu wynika ponadto, że skarżący byli świadomi konieczności wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. W tej sytuacji należy przyjąć, że skarżący nie wykonali prawidłowo obowiązku uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, co skutkuje uznaniem skargi za niedopuszczalną, a w konsekwencji – jej odrzuceniem (art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.). Nie oznacza to jednak zamknięcia skarżącym drogi sądowej dochodzenia swych roszczeń. Błędem skarżących było jednoczesne wniesienie skargi i wezwania. Nie zmienia to jednak faktu, że wezwanie zostało wniesione i organ powinien je rozpatrzyć. W dalszej kolejności, w zależności od reakcji organu, skarżący będą mogli wnieść ewentualną skargę do sądu, pamiętając o zachowaniu terminów określonych w art. 53 § 2 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.