III SA/Lu 626/25
WyrokWSA w Lublinie2026-02-26
Skład orzekający: Robert Hałabis, Jerzy Drwal, Anna Strzelec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie obowiązku uzupełnienia zgłoszenia SENT o planowaną datę zakończenia przewozu i numer dokumentu przewozowego, poprzez podanie danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł, a także czy w takiej sytuacji istnieją przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na ważny interes przewoźnika lub interes publiczny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że podanie w zgłoszeniu SENT nieprawidłowych danych dotyczących planowanej daty zakończenia przewozu i numeru dokumentu przewozowego stanowi naruszenie obowiązków określonych w ustawie SENT, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł. Sąd stwierdził również, że organy prawidłowo oceniły, iż w okolicznościach sprawy nie wystąpiły przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary, zarówno z uwagi na ważny interes przewoźnika (stabilna sytuacja finansowa spółki, doświadczenie w obsłudze zgłoszeń SENT), jak i interes publiczny (konieczność zapewnienia skutecznego monitoringu przewozu towarów wrażliwych i przestrzegania prawa).Stan faktyczny
Spółka P. Sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną w wysokości 10 000 zł za naruszenie przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (ustawa SENT). Naruszenie polegało na podaniu w zgłoszeniu SENT nieprawidłowych danych dotyczących planowanej daty zakończenia przewozu (wskazano 31 lipca 2024 r. zamiast 1 sierpnia 2024 r.) oraz numeru dokumentu przewozowego (wskazano numer, którego brakowało na okazanych dokumentach). Organy administracji utrzymały karę w mocy, odrzucając argumenty spółki o braku podstaw do jej nałożenia oraz o istnieniu przesłanek do odstąpienia od kary z uwagi na ważny interes przewoźnika lub interes publiczny. Spółka wniosła skargę do WSA w Lublinie, zarzucając naruszenie przepisów ustawy SENT, Ordynacji podatkowej oraz Konstytucji RP.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędzia WSA Anna Strzelec po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 26 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym sprawy ze skargi P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 10 października 2025 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 10 października 2025 r. (nr 0601-IGC.4823.29.2025), Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie (dalej jako "organ II instancji" lub "organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z dnia 24 lipca 2024 r. (nr 308000-CZC-3.4823.39.2024) o nałożeniu na P. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. kary pieniężnej za naruszenie obowiązków wynikających z ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco:
W dniu 1 sierpnia 2024 r. funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej w miejscowości Ł.-R. przeprowadzili kontrolę pojazdu V. o numerze rejestracyjnym [...] wraz z naczepą o numerze rejestracyjnym [...], przewożącego olej napędowy w ilości 15 000 litrów (poz. CN 2710 20 11) na podstawie zgłoszenia przewozu nr [...] z dnia 31 lipca 2024 r. Podmiotem wysyłającym, odbiorcą oraz przewoźnikiem była skarżąca P. Spółka z o.o. Kontrolujący stwierdzili, że dane zawarte w zgłoszeniu, o których mowa w art. 5 ust. 4 pkt 1 ustawy SENT, inne niż dotyczące towaru, uzupełnione przez przewoźnika, są niezgodne ze stanem faktycznym albo dane te nie zostały zaktualizowane zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 1218, ze zm. – dalej jako "ustawa SENT"). W przedmiotowym zgłoszeniu w zakresie planowanej daty zakończenia przewozu wskazano dzień 31 lipca 2024 r., a prawidłowo powinno być 1 sierpnia 2024 r. Z przeprowadzonych czynności kontrolnych sporządzono protokół kontroli nr [...] z dnia 1 sierpnia 2024 r., który podpisał kierujący pojazdem nie wnosząc do niego zastrzeżeń.
Nadto w trakcie analizy danych dokonanej przez Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej – jako "organ I instancji", stwierdzono dane niezgodne ze stanem faktycznym w zakresie numeru dokumentu przewozowego, bowiem w zgłoszeniu SENT wskazano nr dokumentu przewozowego: [...], natomiast podczas kontroli kierowca okazał dokument przewozowy w ogóle bez jakiegokolwiek numeru.
Z tego względu postanowieniem z dnia 29 stycznia 2025 r. organ I instancji wszczął z urzędu wobec skarżącej Spółki postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej, a decyzją z dnia 24 lipca 2025 r. nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za w związku z niedopełnieniem obowiązku wynikającego z ustawy SENT w zgłoszeniu przewozu nr [...] z dnia 31 lipca 2024 r.
Po rozpatrzeniu wniesionego przez skarżącą odwołania, decyzją z dnia 10 października 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w całości w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy przytoczył treść przepisów mających w sprawie zastosowanie, w tym art. 5 ust. 1, ust. 2 i ust. 4 ustawy SENT, uznając, że rozstrzygnięcie organu I instancji było całkowicie prawidłowe. Wyjaśnił, że podczas kontroli funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej zasadnie stwierdzili naruszenie strony w postaci wpisania danych niezgodnych ze stanem faktycznym, tj. w polu zgłoszenia oznaczonym jako "planowana data zakończenia przewozu" wpisano dzień 31 lipca 2024 r., a faktycznie winna być wpisana data 1 sierpnia 2024 r. Ponadto stwierdzono, że w polu "numer dokumentu przewozowego" wpisano [...], a okazany w trakcie kontroli dokument nie posiadał jakiegokolwiek numeru. Dlatego organ I instancji prawidłowo uznał, że stwierdzone w trakcie kontroli rozbieżności stanowią naruszenie art. 8 ust. 1 ustawy o SENT, które są sankcjonowane karą pieniężną nakładaną na podmiot wysyłający zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Według zaś art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT, w przypadku gdy podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnik zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru, odpowiednio na podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł. Natomiast przepisy ustawy o SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia przez odpowiedzialne podmioty zasad systemu monitorowania drogowego i kolejowego przewozu tzw. "towarów wrażliwych". Zostały one tak ukształtowane, że przewidują sankcję pieniężną za obiektywnie stwierdzony fakt naruszenia przepisów ustawy.
Ponadto organ II instancji nie znalazł podstaw do zastosowania art. 24 ust. 3 i art. 26 ust. 3 ustawy SENT dot. odstąpienia od nałożenia kary. Stwierdził, że strona nie wykazała i nie udokumentowała ważnego interesu przewoźnika utożsamianego z wyjątkową sytuacją. Wskazał, że spółka nie posiada zaległości podatkowych, ani niepodatkowych należności. Wobec spółki nie są prowadzone postępowania egzekucyjne. W toku postępowania organ I instancji pismem z dnia 25 lutego 2025 r. wezwał skarżącą do wskazania, czy w sprawie występuje ważny interes przewoźnika lub interes publiczny, uzasadniający odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej. Strona wskazała zaś, że to nie ważny interes strony, a interes publiczny powinien być przesłanką odstąpienia w niniejszej sprawie od nałożenia kary, przy czym skarżąca nie przesłała żadnych dokumentów pozwalających ocenić jej sytuację finansową, wskazując jedynie, że są one opublikowane w Repozytorium KRS. Dostępne zaś dane pozwoliły stwierdzić, że sytuacja finansowa i majątkowa spółki jest stabilna i nie jest ona zagrożona upadłością. W okresie od dnia 2 stycznia 2020 r. do dnia 29 kwietnia 2025 r. spółka wystąpiła w roli podmiotu wysyłającego w 221110 zgłoszeniach SENT, w roli odbiorcy w 83546 zgłoszeniach SENT oraz w 223924 zgłoszeniach jako przewoźnik. Tym samym nie można było uznać, że stwierdzone uchybienie wywołane zostało brakiem doświadczenia w obsłudze zgłoszeń SENT z wykorzystaniem platformy PUESC. W programie Karta2 stwierdzono trzynaście zarejestrowanych postępowań prowadzonych wobec strony w związku z naruszeniem przepisów ustawy o SENT, z czego sześć postępowań dotyczyło nałożenia kary pieniężnej w oparciu o art. 24 ust. 1 ustawy SENT. Z powyższego wynikało więc, że do nieprawidłowości w zakresie wskazania danych zawartych w zgłoszeniach dochodziło kilkukrotnie. Skarżąca zaś jako uczestnik obrotu towarami wrażliwymi nie po raz pierwszy nie dołożyła należytej staranności realizując postanowienia ustawy SENT. Z uwagi na ogólną liczbę zgłoszeń całkowicie uprawnionym jest twierdzenie, że skarżąca jest w pełni profesjonalnym podmiotem, który posiada wiedzę w zakresie obowiązków nałożonych ustawą SENT. Okoliczności związane z brakiem rzetelności i staranności w realizacji nałożonych obowiązków nie mogą zaś stanowić samoistnej podstawy do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej.
W konsekwencji – w ocenie organu odwoławczego – za trafną należało również uznać dokonaną przez organ I instancji analizę sprawy pod kątem interesu publicznego. W wyniku przeprowadzonego postępowania nie stwierdzono, aby istniały jakieś szczególne względy przemawiające za odstąpieniem od nałożenia kary. Udzielenie całkowitej ulgi w stanie faktycznym niniejszej sprawy prowadziłoby do nieuzasadnionego faworyzowania strony i godziłoby w zasady równości oraz sprawiedliwości społecznej. Strona nie wykazała, że uiszczenie nałożonej kary pieniężnej w kwocie 10 000 zł doprowadziłoby do zagrożenia egzystencji prowadzonej firmy oraz zagrażałoby jej bytowi. Organ I instancji szczegółowo bowiem ocenił sytuację finansowo-ekonomiczną oraz majątkową skarżącej. Prowadzona działalność gospodarcza przynosi wysokie dochody, zaś zapłata kary w nałożonej wysokości nie będzie stwarzała realnego zagrożenia w zakresie płynności finansowej. Sytuacja ekonomiczna strony nie doprowadzi jej na skutek uiszczenia tej kary w stan upadłości, stąd nie pociągnie za sobą konsekwencji, które miałyby w sposób nieproporcjonalny wpływ na byt firmy. Dochodzenie zaś przedmiotowej należności nie jest równoznaczne z koniecznością skorzystania przez stronę z pomocy państwa.
Pismem z dnia 4 listopada 2025 r. Spółka P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na powyższą decyzję i wnosiła o uchylenie decyzji organów obu instancji i umorzenie postępowania.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżąca Spółka zarzuciła naruszenie:
1) art. 24 ust. 1a w zw. z art. 26 ust. 1 i ust. 2, w zw. z art. 8 ust. 1 oraz w zw. z art. 5 ust. 4 ustawy SENT, przez ich niewłaściwe zastosowanie i nałożenie na skarżącą kary mimo, że nie było ku temu podstaw, bowiem umieściła ona wszystkie dane wymagane przepisami prawa w zgłoszeniu SENT;
2) art. 24 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy SENT, przez jego niezastosowanie, który to przepis mógł i powinien organ zastosować z urzędu, gdyż ziściły się wszystkie przesłanki do jego zastosowania, a organ kompletnie pominął podnoszone fakty i okoliczności, które w jednoznaczny sposób potwierdzały, że zaistniała sytuacja nie miała wpływu na prawidłowość zgłoszenia, jak i nie pozwalała stwierdzić, że skarżąca nie dopełniła obowiązków wynikających ze wskazanej ustawy, a zachodził interes publiczny w odstąpieniu od nałożenia na nią kary;
3) art. 187 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, przez ich niewłaściwe zastosowanie, tj. brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie;
4) art. 120 i art. 122 Ordynacji podatkowej, przez całkowity brak dążenia do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, o czym świadczy fakt, iż skarżąca po stwierdzeniu przedmiotowej sytuacji niezwłocznie zaktualizowała dane;
5) art. 121 Ordynacji podatkowej, przez przeprowadzenie przedmiotowego postępowania w sposób niepogłębiający zaufania do organów państwa;
6) art. 10 i art. 11 ustawa z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, przez dokonanie wykładni przepisów i rozstrzygnięcia wątpliwości na niekorzyść skarżącej jako przedsiębiorcy, tak by nałożyć na nią możliwie wysoką karę;
7) art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej – zasady proporcjonalności – przejawiającym się niewspółmiernością zastosowanych środków (kary) względem celu jaki ma osiągnąć ustawa SENT i nieuwzględnieniem innych mniej uciążliwych dla strony rozwiązań przewidzianych przez wskazaną ustawę;
8) art. 2 Konstytucji RP, przez wydanie decyzji naruszającej zasadę sprawiedliwości społecznej;
9) pominięcie ratio legis przepisów ustawy SENT, którym było przeciwdziałanie nadużyciom w handlu paliwem oraz likwidacja tzw. "szarej strefy".
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że stwierdzona rozbieżność między planowaną a rzeczywistą datą dostawy towaru nie narusza żadnego z przepisów ustawy SENT, w tym art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. e i nie może stanowić podstawy do nałożenia na nią kary pieniężnej. Treść zgłoszenia SENT uzupełnić należy m.in. o planowaną datę dostawy towaru a nie datę rzeczywistą (faktyczną), jak to ma miejsce w przypadku rozpoczęcia przewozu, gdzie wymagane jest podanie daty zarówno przewidywanego jak i faktycznego rozpoczęcia przewozu towarów wrażliwych. W ocenie skarżącej Spółki, w niniejszej sprawie towar został zgłoszony, a wszystkie należności publicznoprawne od przewożonego towaru zostały odprowadzone. Nie nastąpiło więc żadne działanie, które choćby pośrednio mogłoby uszczuplić dochody państwa w związku z przedmiotowym towarem i jego przemieszczaniem, a więc nie powinno się wszczynać w niniejszej sprawie postępowania, a skoro już organ prowadził takie postępowanie, to po ustaleniu tego, że wszystkie podatki zostały w całości od przedmiotowego towaru zapłacone, to postępowanie winno zostać w całości umorzone. Zdaniem Spółki, opisany stan faktyczny uzasadniał zastosowanie art. 24 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy SENT. Przedmiotowa kara godzi w interes społeczny, powoduje utratę zaufania do organów państwa i negatywnie wpływa na konkurencyjność na rynku obrotu paliwami. Odstąpienie od nałożenia kary w niniejszej sprawie nie pociąga zaś za sobą żadnych obciążeń finansowych po stronie państwa, a utrzymanie kary już takie obciążenia może spowodować, a więc jak najbardziej leży w interesie publicznym.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."), polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a zatem kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 § 1 p.p.s.a., który stanowi między innymi, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Z tego względu zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej skutecznie można postawić uzasadniony zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, jeżeli naruszenie to odpowiednio miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Mając na uwadze wskazany wyżej zakres kontroli sądowoadministracyjnej stwierdzić należy, że wniesiona skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem nie zawiera żadnych usprawiedliwionych podstaw.
Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie była decyzja administracyjna wydana przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie w przedmiocie nałożenia na skarżącą Spółkę administracyjnej kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku wynikającego z ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 1218, ze zm. – dalej jako "ustawa SENT"), której przepisy stanowiły materialnoprawną podstawę jej wydania. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy SENT, w przypadku przewozu towaru rozpoczynającego się na terytorium kraju podmiot wysyłający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi. W przypadku dostawy towarów w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, podmiot wysyłający jest obowiązany również przekazać numer referencyjny podmiotowi odbierającemu.
Stosownie do art. 5 ust. 2 ustawy SENT, w przypadku dostawy towarów zgłoszenie zawiera:
1) planowaną datę rozpoczęcia przewozu;
2) dane podmiotu wysyłającego obejmujące:
a) imię i nazwisko albo nazwę,
b) adres zamieszkania albo siedziby;
3) dane podmiotu odbierającego obejmujące:
a) imię i nazwisko albo nazwę,
b) adres zamieszkania albo siedziby;
4) numer identyfikacji podatkowej podmiotu wysyłającego albo numer, za pomocą którego podmiot wysyłający jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej;
4a) informację, czy:
a) podmiot wysyłający jest pośredniczącym podmiotem olejowym,
b) dostawa jest realizowana w ramach umowy, o której mowa w art. 89 ust. 5e albo 5f ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym
. jeżeli dostawa dotyczy paliw opałowych;
5) numer identyfikacji podatkowej podmiotu odbierającego, numer, za pomocą którego podmiot odbierający jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej, albo numer PESEL, a jeżeli nie został nadany, nazwę i numer dokumentu stwierdzającego tożsamość osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej będącej podmiotem odbierającym;
6) dane adresowe miejsca załadunku towaru;
7) dane dotyczące towaru będącego przedmiotem przewozu, w szczególności rodzaju towaru, pozycji CN, ilości, masy brutto lub objętości towaru.
Według art. 5 ust. 4 pkt 1 ustawy SENT, w przypadku przewozu towaru, o którym mowa w ust. 1, przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru po drodze publicznej uzupełnić zgłoszenie o:
a) dane przewoźnika obejmujące:
. imię i nazwisko albo nazwę,
. adres zamieszkania albo siedziby,
b) numer identyfikacji podatkowej przewoźnika albo numer, za pomocą którego przewoźnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej,
c) numery rejestracyjne środka transportu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 lit. a,
d) datę faktycznego rozpoczęcia przewozu towaru,
e) planowaną datę zakończenia przewozu towaru,
f) numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, o ile są wymagane,
g) dane adresowe miejsca dostarczenia towaru albo miejsce zakończenia przewozu na terytorium kraju, albo numer identyfikacyjny miejsca, o którym mowa w art. 16b ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym,
h) numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi,
i) numer lokalizatora albo numer urządzenia;
Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy SENT, podmiot wysyłający, podmiot odbierający, przewoźnik, podmiot sprzedający oraz podmiot nabywający są obowiązani niezwłocznie aktualizować dane zawarte w zgłoszeniu w takim zakresie, w jakim byli obowiązani do ich zgłoszenia. W przypadku gdy przewóz towaru nie zostanie rozpoczęty, odpowiednio podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnik dokonuje aktualizacji zgłoszenia, podając informację o odstąpieniu od przewozu towaru (art. 8 ust. 3 ustawy SENT).
Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy SENT w przypadku, gdy podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnik:
1) nie wykona obowiązku, o którym mowa w art. 8 ust. 1,
2) zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru
. odpowiednio na podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł.
Wyjaśnić w tym miejscu należy, że z uzasadnienia projektu ustawy SENT wynika, że ustawa ta ma za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi za "wrażliwe", ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, to jest podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Wyjaśniono również, że kary przewidziane w ustawie są sankcjami o charakterze pieniężnym nakładanymi przez organ administracji publicznej w następstwie naruszenia prawa polegającego na niedopełnieniu ustawowego obowiązku przez osobę zobowiązaną. Administracyjną karę pieniężną należy rozumieć jako określone w ustawie ujemne skutki prawne, które następują, gdy adresat normy prawnej nie zastosuje się do ustanowionego nakazu. Nieuchronność, katalog i wysokość kar mają przede wszystkim oddziaływać prewencyjne na podmioty dokonujące przewozu towarów podlegających monitorowaniu na podstawie ustawy.
W niniejszej sprawie nie było sporne to, że skarżąca będąca przewoźnikiem towaru – (15 000 litrów oleju napędowego - kod CN 2710 20 11) – w zgłoszeniu SENT wskazała dane nieodpowiadające faktom stwierdzonym podczas kontroli w zakresie daty faktycznego rozpoczęcia przewozu towaru oraz planowanej daty jego zakończenia, z czym właśnie ustawa SENT wiąże nałożenie kary we wskazanej w zaskarżonej decyzji wysokości 10 000 zł. W zgłoszeniu SENT z dnia 31 lipca 2024 r. (nr [...]), jako datę faktycznego rozpoczęcia przewozu wskazano dzień 31 lipca 2024 r., zaś jako planowaną datę zakończenia przewozu ten sam dzień, kiedy w rzeczywistości winna ona zostać określona na dzień 1 sierpnia 2024 r., w więc dzień kiedy miało to miejsce. Ponadto stwierdzono dane niezgodne ze stanem faktycznym w zakresie numeru dokumentu przewozowego, gdyż w zgłoszeniu SENT wskazano numer dokumentu przewozowego oznaczony jako [...], a podczas kontroli kierowca okazał dokument przewozowy bez jakiegokolwiek numeru. Z protokołu kontroli wynika przy tym jednoznacznie, że kontrola miała miejsce w dniu 1 sierpnia 2024 r., zatem przewóz nie mógł zakończyć się w dniu w dniu 31 lipca 2024 r.
Tym samym w rozpoznawanej sprawie przewoźnik przed rozpoczęciem przewozu wprowadził do systemu w zgłoszeniu SENT ewidentnie błędne dane dotyczące planowanej daty zakończenia przewozu. W takiej sytuacji zachodziły więc uzasadnione podstawy do stwierdzenia, że po stronie skarżącej doszło do naruszenia obowiązków określonych w art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. d) i lit. e) ustawy SENT. Przypadek niewykonania przez podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika obowiązku niezwłocznego aktualizowania danych zawartych w zgłoszeniu, w zakresie w jakim byli zobowiązani do ich zgłoszenia, jest sankcjonowany karą pieniężną w wysokości 10 000 zł (art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy SENT).
W żadnym zakresie nie zasługiwały na uwzględnienie podniesione w skardze zarzuty strony koncentrujące się na twierdzeniu, że przepisy prawa nie wymagają podania w zgłoszeniu SENT rzeczywistej daty zakończenia przewozu. Podkreślenia raz jeszcze wymaga, że przepisy art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. d) i e) ustawy SENT, nakładają na przewoźnika, przed rozpoczęciem przewozu towaru po drodze publicznej, obowiązek uzupełnienia zgłoszenia o datę faktycznego rozpoczęcia przewozu towaru oraz planowaną datę zakończenia przewozu towaru. W przypadku jakichkolwiek zmian w powyższym zakresie, tj. gdy – tak jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie – staje się niemożliwe zrealizowanie przewozu zgodnie z harmonogramem podanym w zgłoszeniu SENT, ustawodawca nałożył na stronę wyraźny obowiązek niezwłocznego zaktualizowania tych danych zawartych w zgłoszeniu (art. 8 ust. 1 i ust. 3 ustawy SENT). Dotyczy to zarówno sytuacji, gdy zmiana nastąpiła przed rozpoczęciem przewozu, jak i już po jego rozpoczęciu. Przesyłanie, uzupełnianie i aktualizacja zgłoszenia oraz przesyłanie miesięcznego zestawienia informacji dotyczących okresowych umów następują za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych (art. 9 ust. 1 ustawy SENT), a więc strona ma rzeczywistą możliwość uaktualnienia danych zawartych w zgłoszeniach w każdym czasie. Natomiast w przypadku niedostępności tego rejestru, podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnik, w zakresie swojej właściwości, powinien przesłać do wyznaczonego organu Krajowej Administracji Skarbowej dokument zastępujący zgłoszenie, zawierający dane, o których mowa w art. 5-7 ustawy i uzyskać od właściwego organu potwierdzenie przyjęcia tego dokumentu (art. 9 ust. 5 ustawy SENT), a ponadto podmiot wysyłający albo podmiot odbierający jest obowiązany przekazać przewoźnikowi dokument zastępujący zgłoszenie i potwierdzenie przyjęcia dokumentu zastępującego zgłoszenie (art. 9 ust. 6 ustawy SENT).
Powyższe obowiązki ustawowe wynikają z tego, że podanie nieprawdziwych danych w zakresie daty faktycznego rozpoczęcia przewozu towaru i planowanej daty jego zakończenia praktycznie uniemożliwiają organom celno-skarbowym realny nadzór nad przewozem. W sytuacji, gdy w zgłoszeniu SENT podano nieprawidłowe dane dotyczące planowanej daty zakończenia przewozu i numeru dokumentu przewozowego, organ nie posiada wówczas wiedzy w tym zakresie i nie może takiego przewozu faktycznie monitorować. To może realnie uniemożliwiać realizację celu ustawy, jakim jest ochrona legalnego handlu towarami uznanymi przez prawodawcę za wrażliwe, ułatwienie walki z szarą strefą oraz ograniczenie poziomu uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, a także zwiększenie skuteczności kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Chodzi przy tym o potencjalną niczym niezakłóconą możliwość monitorowania przez właściwe organy przewozu SENT, nie zaś o to, czy w czasie wykonywania konkretnego przewozu doszło do zaistnienia zdarzeń, w tym uszczupleń podatkowych, przed czym ustawa miała chronić. Dlatego też nie można było uznać, że nałożenie kary 10 000 zł za rzeczywiście stwierdzone naruszenia jest nieadekwatne do okoliczności faktycznych sprawy, nieproporcjonalne do zaistniałych naruszeń, a w konsekwencji w ogóle nieuzasadnione. Wysokość kary pieniężnej została jednoznacznie określona w ustawie i organ nie ma żądnej możliwości jej miarkowania, ani też ich zmiany w zależności od uznania administracyjnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 18 maja 2020 r., sygn. akt II GSK 220/20 oraz z dnia 13 marca 2019 r., sygn. akt II FSK 3478/18). Organ posiada jedynie ograniczoną możliwość odstąpienia od wymierzenia kary, co jest jednak uzależnione od spełnienia przewidzianych przesłanek ustawowych.
Odnosząc się zaś do poruszonej wyżej i podnoszonej w uzasadnieniu skargi kwestii odstąpienia przez organ od nałożenia kary wyjaśnić należy, że organ prawidłowo przeanalizował ustawowe przesłanki w tym zakresie. Zgodnie bowiem z art. 24 ust. 3 ustawy SENT, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego albo przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek odpowiednio podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego albo przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3.
Z treści art. 26 ust. 3 ustawy SENT wynika natomiast, że organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie:
1) nie stanowi pomocy publicznej albo
2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo
3) stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4.
Z powyższych uwag wynika więc, że odstąpienie od wymierzenia kary oparte jest na uznaniu administracyjnym, co wynika z użytego sformułowania "może". Oznacza to, że organ administracji ma swobodę wyboru rozstrzygnięcia w zakresie odstąpienia od nałożenia kary. Ograniczone zastosowanie uznania administracyjnego nie oznacza jednak zupełnego pomięcia istoty kontroli pod względem legalności tego rodzaju rozstrzygnięć. Sądowa kontrola stanowiska organu pod względem legalności nadal sprawdza się do oceny, czy organ w sposób prawidłowy przeprowadził proces wydania decyzji uznaniowej, czy uwzględnił wszystkie przepisy, czy materiał dowodowy został zebrany w całości, czy pojęcia nieostre zostały prawidłowo zinterpretowane, czy nie pominięto istotnych elementów przy ustalania stanu faktycznego sprawy oraz czy wybrano rozwiązanie przewidziane przepisem prawa materialnego.
W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie organ dokonał prawidłowej analizy przesłanek odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej i nie można mu skutecznie zarzucić uchybień w tym zakresie.
Wyjaśnienia wymaga również, że pojęcia ważnego interesu przewoźnika oraz interesu publicznego nie zostały zdefiniowane w ustawie. Użycie słowa "ważny" akcentuje wyjątkowy charakter interesu przewoźnika i wiąże się z wystąpieniem nadzwyczajnych okoliczności, które mogą go uzasadniać, na co trafnie zwróciły uwagę organy obu instancji. O istnieniu ważnego interesu przewoźnika uprawniającego do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej nie decyduje tym samym subiektywne przekonanie strony, ale kryteria zobiektywizowane, w każdym przypadku inne, uwzględniające różnorodne aspekty sprawy. Ważny interes przewoźnika związany jest z wystąpieniem nadzwyczajnych okoliczności, a mogą go uzasadniać także trudności finansowe, lecz tylko takie, które w okolicznościach danej sprawy wiązałyby się z zagrożeniem dla istotnego interesu zobowiązanego. Pojęcie interesu publicznego to dyrektywa postępowania nakazująca respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, itp. Pojęcia te mają cechy charakterystyczne dla klauzul generalnych, których indywidualne zastosowanie wymaga odniesienia do konkretnej sprawy i sytuacji, w jakiej organ podejmuje decyzje. Niemożność jednoznacznego zdefiniowania tych pojęć powoduje, że w każdym indywidualnym przypadku ich znaczenie może uwzględniać różne aspekty oraz okoliczności.
W tym kontekście, w ocenie Sądu, organy administracji celno-skarbowej trafnie oceniły przesłanki określone w art. 24 ust. 3 ustawy SENT, przemawiające za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej. Jak wynika z treści zaskarżonej decyzji organy uznały, że w niniejszej sprawie nie wystąpił ważny interes po stronie podmiotu wysyłającego, ze względu na stabilną sytuację finansową skarżącej, która też wcześniej korzystała z pomocy publicznej oraz miała doświadczenie w rejestracji zgłoszeń SENT. Z uzyskanych przez organ danych zawartych w deklaracji CIT-8 (zeznania o wysokości osiągniętego dochodu/poniesionej straty przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za rok podatkowy) wynika, że strona w roku 2022 osiągnęła przychody w wysokości [...] zł, w 2023 roku w wysokości [...] zł, a w 2024 roku w wysokości [...] zł. Ponadto z informacji uzyskanych z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynika, że spółka posiada zaległości z tytułu składek ZUS. Z informacji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w R. wynika, że spółka nie posiada zaległości podatkowych. Z zapisów aplikacji SUDOP wynika z kolei, że w okresie 3 lat, od 27 czerwca 2022 r. do 27 czerwca 2025 r. strona była beneficjentem pomocy publicznej o łącznej wartości brutto [...] zł. Sytuacja finansowa i majątkowa skarżącej jest stabilna i nie zagraża jej upadłość. Spółka nie wskazała także żadnych nadzwyczajnych zdarzeń losowych wpływających na jej sytuację majątkową, która uzasadniałby całkowite odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej.
Odnosząc się do oceny, czy za odstąpieniem od nałożenia kary na skarżącą przemawia interes publiczny, organy należycie wyjaśniły przesłanki, którymi kierowały się w tym zakresie. Zwróciły uwagę na okoliczności w jakich nastąpiło naruszenie, dokonały analizy interesu publicznego nie tylko w oparciu o płaszczyznę ekonomiczną, lecz również na płaszczyźnie pozaekonomicznej, a więc także związanej z takimi wartościami jak sprawiedliwość, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, czy też sprawność działania aparatu państwowego. Organy wzięły też po uwagę liczbę zgłoszeń dokonanych przez skarżącą i kontrole zgłoszeń, które wykazały, że skarżąca parokrotnie naruszyła już przepisy ustawy SENT.
Na tej podstawie prawidłowe było uznanie, że skoro ujawnione w wyniku kontroli nieprawidłowości są wynikiem błędu polegającego na wpisaniu nieprawidłowych danych dotyczących planowanej daty zakończenia przewozu oraz numeru dokumentu przewozowego w zgłoszeniu SENT podczas przewozu, to nałożenie kary pieniężnej w wysokości 10 000 złotych było w okolicznościach faktycznych sprawy w pełni zasadne.
W ocenie Sądu dokonana przez organ ocena przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na interes publiczny była w istocie wszechstronna. Zasadnie wywiedziono, że skarżąca jest przedsiębiorcą profesjonalnie zajmującym się m.in. sprzedażą hurtową paliw i produktów pochodnych, od którego należy oczekiwać znajomości przepisów prawa i zasad związanych z przewozem określonego rodzaju towarów. Postępowanie podmiotu, który w zgłoszeniu SENT wskazał dane niezgodne ze stanem faktycznym ewidentnie nie może być zatem postrzegane jako zgodne z interesem publicznym. W interesie publicznym jest bowiem, aby dłużnicy publicznoprawni przestrzegali przepisów prawa i aby była przestrzegana zasada równości i sprawiedliwości. Ponadto w interesie publicznym jest sprawowanie właściwego monitoringu drogowego towarów i zapewnienie bezpieczeństwa całego przewozu. System kontroli powinien być szczelny, skuteczny i bezpieczny, a podmioty trudniące się przewozem towarów objętych systemem monitorowania winny dochować należytej staranności w wypełnianiu swoich obowiązków.
Całkowicie nietrafne okazały się zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia przez organy przepisów art. 121, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego i brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Przepisy te przewidują, że postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej), a organy podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym (art. 122 Ordynacji podatkowej). Organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej). Zgodnie zaś z art. 191 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona. Wbrew zarzutom skargi okoliczności faktyczne sprawy nie budziły i nie budzą żadnych wątpliwości, bowiem ustalenia poczynione w sprawie znajdują swoje uzasadnienie i pełną podstawę w zgromadzonym materiale dowodowym oraz zostały dokonane w granicach wyznaczonych zasadami prowadzonego postępowania, o których mowa w powołanych wyżej przepisach Ordynacji podatkowej.
Nieuprawniony okazał się także sformułowany w skardze zarzut naruszenia przepisów art. 10 i art. 11 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2025 r. poz. 1480, ze zm.), poprzez dokonanie wykładni przepisów i rozstrzygnięcia wątpliwości na niekorzyść skarżącej jako przedsiębiorcy tak, by nałożyć na nią możliwie wysoką karę. Przede wszystkim nie można zgodzić się ze stroną, że w rozpoznawanej sprawie pojawiły się jakiekolwiek wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy, w szczególności co do rzeczywistego zaistnienia stwierdzonych naruszeń. Żadnych wątpliwości interpretacyjnych nie nasuwała także treść przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie. Ponadto nie można zgodzić się ze skarżącą, że celem organu było nałożenie na nią jak najwyższej kary pieniężnej w sytuacji, gdy organ zdecydował się na ukaranie skarżącej tylko za naruszenie stwierdzone w jednym zgłoszeniu, a w pozostałych zaś trzech przypadkach odstąpił jednak od możliwej do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej.
Podsumowując dotychczasowe rozważania należało jednoznacznie stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie organ dokonał prawidłowej wykładni przepisów ustawy SENT i zastosował je do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy. Sąd aprobuje stanowisko organów obu instancji, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki do odstąpienia od wymierzenia kary za niedopełnienie obowiązku, o którym mowa w art. 5 ust. 4 pkt 1 ustawy SENT, za które wymierzono skarżącej administracyjną karę pieniężną w przewidzianej ustawą wysokości.
Z przytoczonych względów uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – zobowiązany był oddalić skargę, o czym orzekł w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło