III SA/Lu 645/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Strzelec po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia [...] września 2024 r. nr [...] w przedmiocie ponaglenia na przewlekłość postępowania postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić Z. T. ze środków Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. kwotę [...]zł (sto złotych) uiszczoną z tytułu wpisu od skargi. Z. T. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia 1. 2024 r. w przedmiocie ponaglenia na przewlekłość postępowania. Kolegium wniosło o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie. Warunkiem skutecznego wniesienia skargi skierowanej do sądu administracyjnego, aby mogła zostać ona merytorycznie rozpoznana, jest wniesienie jej w sprawie, która należy do jego właściwości rzeczowej. Zgodnie bowiem z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 – dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres tej kontroli sprecyzowany został w przepisie art. 3 § 2 p.p.s.a. i obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Stosownie natomiast do treści art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Wymaga zatem zwrócenia uwagi, że z powyższych uregulowań wynika, że zakres właściwości sądów administracyjnych wyznacza przede wszystkim katalog skarg na działania organów administracji publicznej lub ich bezczynność określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. Katalog ten rozszerzają dodatkowo przepisy ustaw szczególnych, które przewidują kontrolę tego sądu w sprawach nieprzewidzianych w powołanym przepisie. Według zaś art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, skarga podlega odrzuceniu. Odnosząc przytoczone regulacje do okoliczności niniejszej sprawy i podstaw wniesionej skargi stwierdzić należy, że zgodnie z jej treścią, przedmiotem zaskarżenia stało się według skarżącej postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia 10 września 2024 r. w przedmiocie ponaglenia na przewlekłość postępowania. Wydane na podstawie przepisu art. 37 § 6 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (dalej jako "k.p.a.") postanowienie w przedmiocie rozpatrzenia ponaglenia, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a., jest postanowieniem zaliczanym do grupy aktów administracyjnych wydawanych w toku postępowania administracyjnego, dotyczących poszczególnych, incydentalnych kwestii wynikających w toku tego postępowania, a nie aktów rozstrzygających o istocie sprawy. Postanowienie to nie kończy postępowania w sprawie, jak również według kodeksu postępowania administracyjnego nie przysługuje na nie zażalenie. Nie jest to więc postanowienie podlegające zaskarżeniu do sądu administracyjnego (postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 2 lipca 2018 r. sygn. akt I OSK 2170/18, z dnia 27 listopada 2019 r. sygn. akt I OSK 2897/19, z dnia 10 października 2022 r. sygn. akt III OSK 940/22). Wobec powyższego nie jest dopuszczalna skarga do sądu administracyjnego na postanowienie dotyczące ponaglenia. Skoro rozstrzyganie tego rodzaju spraw nie wchodzi w zakres kognicji sądów administracyjnych, to złożona skarga nie może być rozpoznana i podlega odrzuceniu na podstawie przepisu art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Nie oznacza to jednak pozbawienia strony środków ochrony prawnej. Ponaglenie do organu wyższego stopnia stanowi formalną przesłankę wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ (art. 53 § 2b p.p.s.a.). Ponaglenie jest zatem swoistym środkiem procesowym. Wniesienie ponaglenia inicjuje postępowanie incydentalne, a mianowicie postępowanie w sprawie stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości. W związku z tym, po wniesieniu ponaglenia, niezależnie od sposobu jego rozstrzygnięcia przez organ wyższego stopnia, stronie otwiera się droga do wniesienia ewentualnej skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę. Zwrot wpisu uzasadnia art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.