III SA/Lu 653/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędzia WSA Agnieszka Kosowska po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. T. na postanowienie Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 23 września 2025 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 23 września 2025 r. Lubelski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej "organ II instancji", "organ odwoławczy" lub "Wojewódzki Inspektor Sanitarny"), po rozpatrzeniu zażalenia T. T. (dalej "skarżący", "strona"), utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. (dalej "organ I instancji", "Powiatowy Inspektor Sanitarny", "wierzyciel") z dnia 10 lipca 2025 r. w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Zaskarżone postanowienie wydane zostało w następującym stanie sprawy. Powiatowy Inspektor Sanitarny wystawił w dniu 19 marca 2025 r. na skarżącego tytuł wykonawczy, w którym, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt lit. b, ust. 2 i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2024 r. poz. 924, dalej jako "ustawa" lub "ustawa o zwalczaniu zakażeń"), nakazał skarżącemu poddanie małoletniej córki L. T. (ur. [...] marca 2016 r.) obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu, odrze, śwince, różyczce. Organ I instancji w dniu 19 marca 2025 r. złożył do Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego wniosek o wszczęcie egzekucji administracyjnej wobec skarżącego, w związku z uchylaniem się od obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym. Pismem z dnia 9 czerwca 2025 r. skarżący wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Do pisma skarżący załączył zaświadczenie lekarskie z dnia 20 października 2023 r. i informację z dnia 23 lipca 2024 r. od lekarza specjalisty z Poradni Chorób Zakaźnych dla Dzieci, w której wskazano na kontynuowanie szczepień zgodnie z PSO bez szczepionki przeciwko krztuścowi. Postanowieniem z dnia 10 lipca 2025 r. organ I instancji uznał w części zarzut wygaśnięcia obowiązku poddania małoletniej szczepieniom ochronnym w zakresie szczepienia przeciwko krztuścowi, w pozostałej części oddalił zarzuty skarżącego jako nieuzasadnione. W zażaleniu na postanowienie organu I instancji skarżący zarzucił naruszenie: - art. 104 § 2 w związku z art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz.572 ze zm., aktualnie Dz.U. z 2025 r., poz. 1691dalej jako "k.p.a.") w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025 r. poz. 132 ze zm., aktualnie Dz.U. z 2026 r., poz. 268 dalej jako "u.p.e.a."), poprzez brak merytorycznego odniesienia się organu co do zarzutów, a ograniczenie rozpoznania jedynie do wskazania w uzasadnieniu postanowienia przepisów dotyczących obowiązkowych szczepień ochronnych; - art. 33 § 2 u.p.e.a., poprzez oddalenie zarzutów co nie znajduje merytorycznego uzasadnienia w treści postanowienia, w szczególności mając na uwadze brak wykluczenia przeciwwskazań i brak kwalifikacji dziecka do przeprowadzenia obowiązkowych szczepień ochronnych; - na podstawie art. 18 u.p.e.a. naruszenie art. 124 § 2 w zw. z art. 7, art. 8 § 1 i 2 k.p.a., poprzez ograniczenie uzasadnienia do szerokiego wskazania podstawy prawnej obowiązku, z pominięciem przez organ okoliczności podnoszonych w zarzutach, w szczególności co do braku wykonania obowiązku. Po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia 23 września 2025 r. Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że w świetle tytułu wykonawczego brakujące szczepienia ochronne u córki skarżącego to szczepienia przeciwko: błonicy, tężcowi i krztuścowi, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), odrze, nagminnemu zapaleniu przyusznic (śwince) i różyczce. O braku realizacji obowiązkowych szczepień ochronnych u dziecka lekarz z podmiotu leczniczego: [...] w P. (dalej "podmiot leczniczy") poinformował Powiatowego Inspektora Sanitarnego, przesyłając dokument; "Formularz zgłoszenia osób uchylających się od obowiązku wykonania szczepień ochronnych" z dnia 10 stycznia 2022 r. Powyższe oznacza, że w tej dacie lekarz stwierdził, iż szczepienia ochronne były u dziecka wymagalne z uwagi na upływ terminu do ich wykonania, a jednocześnie brak było przeciwwskazań zdrowotnych do poddania dziecka tym szczepieniom. Organ II instancji zwrócił uwagę, że informacja o braku szczepień u dziecka była także przekazana przez lekarza pismami z dnia 13 stycznia 2023 r., 7 lutego 2024 r i 6 czerwca 2024 r. Przed wydaniem tytułu wykonawczego strona prowadziła z wierzycielem obszerną polemikę dotyczącą zasadności postępowania zmierzającego do przymuszenia do wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych. Przed wydaniem tytułu wykonawczego, do PSSE w Parczewie wpłynęło zaświadczenie lekarskie z dnia 20 października 2023 r. o skierowaniu do Poradni Alergologicznej oraz skierowanie do szpitala na Oddział Alergologiczny dla Dzieci w celu sprawdzenia nadwrażliwości dziecka na niesterydowe leki przeciwzapalne z powodu nieokreślonego kontaktowego zapalenia skóry. Skarżący dostarczył również formularz zgłoszenia niepożądanego działania produktu leczniczego z dnia 16 kwietnia 2024 r., w którym matka zgłosiła niepożądane działania szczepionki Pentaxim seria POA241V podanej w dniu 8 marca 2018 r. Wśród niepożądanych działań preparatu szczepionkowego zobowiązana podała m.in.: wystąpienie nieutulonego płaczu tzw. krzyku mózgowego powyżej 3 godzin, występującego ze wzmożonym napięciem mięśniowym i prężeniem oraz jednocześnie senność dziecka, które spało przez cały dzień i nie budziło się nawet na karmienie. Matka podała także, że dziecko gorączkowało do 39°C, w miejscu zaszczepienia wystąpiło zaczerwienienie i obrzęk oraz AZS. Organ zwrócił uwagę, że matka działanie nieporządne szczepionki zgłosiła po 6 latach od ich wystąpienia. Organ odwoławczy jednocześnie stwierdził, że brak jest jednak w dokumentacji załączonych jakichkolwiek dokumentów potwierdzających, że rodzice przy tak niepokojących objawach zgłosili się na wizytę do lekarza rodzinnego lub na SOR dla dzieci, gdzie lekarz mógłby rozpoznać NOP i wprowadzić leczenie oraz rozpocząć procedurę ustalenia indywidualnego kalendarza dla małoletniej córki skarżącego. Organ II instancji zauważył również, że formularz zgłoszenia niepożądanego działania produktu leczniczego nie powinien być mylony ze zgłoszeniem niepożądanego odczynu poszczepiennego, który powinien być rozpoznany i zgłoszony przez lekarza do 24 godzin od podania preparatu szczepionkowego. Organ odwoławczy podniósł, że wraz z zarzutami w postępowaniu egzekucyjnym zobowiązany dostarczył zaświadczenie z Poradni Zakaźnej dla Dzieci o propozycji kontynuowania szczepień zgodnie z PSO bez szczepionki przeciw krztuścowi, co zostało uwzględnione przez organ I instancji. Organ II instancji podkreślił, że obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym dotyczy całej procedury, tj. badania kwalifikacyjnego oraz samego szczepienia ochronnego. Badanie kwalifikacyjne w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego przeprowadzane jest na podstawie art. 17 ust. 2 ustawy o zwalczaniu zakażeń. Badanie kwalifikacyjne jest nieodłącznym elementem procesu szczepienia, a obowiązek dotyczy wszystkich elementów składowych tego procesu. O szczepieniach, które powinny zostać podane dziecku, decyduje każdorazowo lekarz kierując się aktualną wiedzą medyczną. Organ nie zgodził się ze stanowiskiem skarżącego, że samo stawienie się na wizytę lekarską stanowi wykonanie obowiązku. Wbrew twierdzeniom strony, w zgromadzonej dokumentacji brak jest informacji o długotrwałych przeciwwskazaniach zdrowotnych do wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych u córki skarżącego. Ubocznie organ wskazał, że samo wydanie zaświadczenia na określonym wzorze jest wyłącznie kwestią techniczną obciążającą lekarza. Brak wydanego zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym nie przesądza o fakcie, który został stwierdzony w momencie badania i nie jest podstawą braku wymagalności obowiązku. Organ odwoławczy wskazał również, że w aktach sprawy znajduje się także dokumentacja korespondencji strony z podmiotem leczniczym Samodzielnym Publicznym Zakładem Podstawowej Opieki Zdrowotnej Poradnią lekarza POZ ul. [...], [...] w P., z której wynika, że ww. podmiot odstąpił od leczenia i opieki nad dzieckiem L. T. z uwagi na brak współpracy ze strony rodziców oraz całkowitą utratę zaufania na linii lekarz - pacjent, z dniem 15 września 2024 r. Podmiot poinformował o tym fakcie także Lubelski Oddział NFZ. Do dnia wydania postanowienia przez organ I instancji strona nie poinformowała wierzyciela o złożeniu deklaracji do jakiejkolwiek poradni POZ, która - sprawowałaby opiekę medyczną nad małoletnią córką skarżącego i przeprowadziłaby badanie kwalifikacyjne oraz szczepienia ochronne. W skardze do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Lublinie T. T. zaskarżył postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w całości. Skarżący zarzucił: 1) naruszenie art. 15 k.p.a. w zw. z art. 18 ust. 2 u.p.e.a., poprzez brak rozpoznania przez organ II instancji zarzutów skarżącego, ograniczenie się do stwierdzenia, że organ odwoławczy podziela stanowisko wierzyciela; 2) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia tj. uznanie przez organ, że skarżący nie wykonał obowiązku podczas gdy obowiązek nie może być uznany za wymagalny z uwagi na brak określenia wymagalności obowiązku, brak kwalifikacji do szczepień ochronnych, brak wykluczenia przeciwwskazań, brak wystawienia oraz wydania zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym, ponadto brak jest oświadczenia skarżącego dotyczącego odmowy szczepień; 3) naruszenie art. 7, art. 7a, art. 77 i art. 81a k.p.a. w zw. z art. 18 ust. 2 u.p.e.a., poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych na niekorzyść skarżącego, jak również wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy oraz brak wszechstronnego rozważenia całości materiału dowodowego; 4) naruszenie art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 ust. 2 u.p.e.a., poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie tej oceny w sposób dowolny, skutkujące uznaniem, że skarżący uchyla się od wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, co nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, w szczególności brak jest oświadczenia o odmowie szczepień, a strona podejmuje kroki w celu wykonania obowiązku. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W uzasadnieniu skargi strona przedstawiła argumentację na poparcie swoich zarzutów. Skarżący podniósł, że organ nie odniósł się do przedłożonej przez skarżącego kopii dokumentacji medycznej wewnętrznej z dnia 20 października 2023 r., która stanowi jasny i klarowny dowód na fakt wykonywania przez stronę obowiązku oraz na brak wymagalności obowiązku określonego przez wierzyciela w tytule wykonawczym. Z powyższej dokumentacji nie wynika jakie konkretnie przeciwwskazania i do jakich szczepień ochronnych zostały przez lekarza POZ wykluczone. W trakcie lekarskiego badania kwalifikacyjnego lekarz nie wykluczył żadnych przeciwwskazań do obowiązkowych szczepień ochronnych, ograniczając się do pobieżnej oceny stanu zdrowia dziecka i wykluczenia objawów ostrej infekcji. Skarżący podkreślił, że omawiane badanie kwalifikacyjne, którego efektem było jedynie wykluczenie objawów ostrej infekcji, nie może stanowić dowodu na wymagalność obowiązku. Zdaniem skarżącego w aktach przedmiotowej sprawy brak jest jakiejkolwiek dokumentacji, w szczególności zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym, z którego wynikałaby owa kwalifikacja małoletniej córki do szczepień ochronnych. Skarżący zarzucił również, że nie wydano mu zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 23 września 2025 r. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Sanitarnego, w którym organ I instancji uznał w części zarzut wygaśnięcia obowiązku poddania małoletniej córki skarżącego szczepieniom ochronnym w zakresie szczepienia przeciwko krztuścowi, w pozostałej części oddalił zarzuty skarżącego jako nieuzasadnione. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z art. 2 § 1 pkt 10 u.p.e.a., egzekucji administracyjnej podlegają m.in. obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego. Stosownie zaś do art. 26 § 1 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne wszczyna się na wniosek wierzyciela o wszczęcie egzekucji administracyjnej i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a., egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego oraz inne dane niezbędne do prawidłowego wykonania obowiązku przez zobowiązanego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W myśl art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Wierzyciel wydaje postanowienie w sprawie zarzutu, w którym oddala zarzut, uznaje zarzut w całości lub w części, albo stwierdza niedopuszczalność zarzutu. Z akt sprawy wynika, że 19 marca 2025 r. Powiatowy Inspektor Sanitarny wystawił tytuł wykonawczy zobowiązujący skarżącego do poddania małoletniej córki L. T., ur. [...] marca 2016 r., obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), odrze, różyczce i nagminnemu zakażeniu przyusznic (śwince). Podstawę wydania tytułu wykonawczego stanowiło niedopełnienie obowiązku o charakterze niepieniężnym polegającego na poddaniu małoletniej córki skarżącego obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Jak wynika z akt sprawy, skarżący był informowany o konieczności wykonania wskazanego obowiązku pismem z dnia 13 stycznia 2023 r. i z dnia 10 października 2023 r. Z uwagi na nieskuteczność tej informacji, wierzyciel wystosował w dniu 24 października 2024 r. upomnienie, w którym wezwał skarżącego do wykonania obowiązku. W tytule wykonawczym, jako podstawę prawną obowiązku organ wskazał art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń. W oparciu o wskazany tytuł wykonawczy wierzyciel wystąpił do właściwego organu o wszczęcie postępowania egzekucyjnego, w toku, którego skarżący pismem z dnia 9 czerwca 2025 r. wniósł zarzuty kwestionując zasadność egzekucji. W skardze skarżący podnosił zasadniczo, że z uwagi na brak wykluczenia przeciwwskazań obowiązek szczepień jest niewymagalny i niewykonalny. Zdaniem sądu argumentacja skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Organy administracji obu instancji trafnie uznały zarzut braku wykonalności obowiązku szczepień u córki skarżącego za niezasadny. W rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do jego kwestionowania. Poza sporem jest, że córka skarżącego nie została poddana szczepieniom wymienionym w tytule wykonawczym. Z akt sprawy wynika, że u córki skarżącego nie zostały uzupełnione brakujące szczepienia ochronne. Skarżący był informowany o konieczności wykonania ustawowego obowiązku. Podkreślić należy, że profilaktyka przed chorobami epidemicznymi jest zgodnie z art. 68 ust. 4 Konstytucji RP obowiązkiem władz publicznych. W celu realizacji zadań profilaktycznych w art. 5 ustawy o zwalczaniu zakażeń wprowadzono powszechne obowiązki w zakresie zapobiegania i zwalczania zakażeń lub chorób zakaźnych. Podstawę prawną egzekwowanego względem skarżącego obowiązku stanowi zatem art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zwalczaniu zakażeń. Zgodnie z powołanym przepisem, osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć zgodnie z art. 2 pkt 26 ustawy, jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. Przy tym, w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (art. 5 ust. 2 ustawy). W myśl zaś art. 17 ust. 1 ustawy o zwalczaniu zakażeń, osoby określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". Zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy, wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed szczepieniem (art. 17 ust. 3 ustawy). Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4 ustawy). W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 ustawy). Z art. 17 ust. 2, 3 i 4 ustawy wynika więc, że lekarskie badanie kwalifikacyjne bezpośrednio poprzedza szczepienie ochronne. W przepisie art. 17 ust. 10 ustawy udzielona została delegacja ministrowi właściwemu do spraw zdrowia, do określenia w drodze rozporządzenia m.in: wykazu chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych (pkt 1) oraz osób lub grup osób obowiązanych do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wieku i innych okoliczności stanowiących przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych (pkt 2), schematu szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmującego liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia (pkt 2a), kwalifikacje osób przeprowadzających szczepienia ochronne (pkt 3), sposobu przeprowadzania szczepień ochronnych (pkt 4) oraz trybu przeprowadzania konsultacji specjalistycznej, o której mowa w ust. 5 (pkt 5), przy uwzględnieniu danych epidemiologicznych dotyczących zachorowań, aktualnej wiedzy medycznej oraz zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia. W wykonaniu delegacji ustawowej Minister Zdrowia wydał rozporządzenie z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 2077). Stosownie do przywołanej wyżej delegacji ustawowej oraz § 1 rozporządzenia z dnia 27 września 2023 r., określa ono między innymi: wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych, osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę powstania obowiązku szczepień ochronnych, schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia (§ 1 pkt 1, 2, 3 rozporządzenia). Schematy obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży obejmujące liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia podstawowego lub przypominającego, z uwzględnieniem wieku osoby objętej obowiązkiem szczepienia, określa załącznik nr 1 do rozporządzenia (§ 3 ust. 2 rozporządzenia). W aktualnie obowiązującym stanie prawnym nie budzi zatem wątpliwości, że obowiązek poddania dziecka określonym szczepieniom ochronnym, wynikający z regulacji ustawowej, tj. wskazanych wyżej przepisów art. 5 ust. 1 i art. 17 ust. 1 ustawy o zwalczaniu zakażeń, skonkretyzowany został w rozporządzeniu, wydanym na podstawie upoważnienia ustawowego i nie ma podstaw do kwestionowania jego legalności. Wskazane wyżej rozporządzenie w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych określa wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych ze wskazaniem kto i w jakich sytuacjach podlega szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie, w tym jeżeli chodzi o dzieci, w jakim okresie ich życia. Rozporządzenie określa ramy wiekowe, w których dane szczepienie jest wymagalne. W wystawionym w dniu 19 marca 2025 r. tytule wykonawczym wskazano, zgodnie ze schematem obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży, że brakujące szczepienia ochronne u córki skarżącego to szczepienia przeciwko: 1) błonicy tężcowi i krztuścowi; 2) ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (POLIOMYELITIS); 3) szczepienie przeciwko odrze, różyczce i nagminnemu zakażeniu przyusznic (śwince). Wskazane wyżej szczepienia zostały wykazane w załączniku nr 1 do rozporządzenia z dnia 27 września 2023 r., a choroby, których dotyczą, zostały wymienione w § 2 rozporządzenia. Jak wskazano już wyżej, w rozporządzeniu określone zostały grupy osób, które ze względu na wiek lub inne okoliczności, obowiązane są do poddawania się szczepieniom ochronnym. W § 3 ust. 1 rozporządzenia wymienione zostały grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym ze względu na wiek. Zgodnie z powołanym przepisem, następujące grupy osób są obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym ze względu na wiek: 1) dzieci i młodzież od dnia urodzenia do ukończenia 15. roku życia - szczepieniom przeciw gruźlicy, 2) dzieci i młodzież od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw: a) błonicy, b) krztuścowi, c) tężcowi, 3) dzieci od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 5. roku życia - szczepieniom przeciw: a) inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b, b) inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae, 4) dzieci i młodzież od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), 5) dzieci i młodzież od ukończenia 12. miesiąca życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw: a) odrze, b) nagminnemu zapaleniu przyusznic (śwince), c) różyczce, 6) dzieci od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 32. tygodnia życia - szczepieniom przeciw zakażeniom powodowanym przez rotawirusy, 7) dzieci i młodzież od dnia urodzenia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B. Zatem w dacie wystawienia tytułu wykonawczego (tj. 19 marca 2025 r.) wszystkie wymienione w tytule szczepienia były w stosunku do córki skarżącego obowiązkowe i wymagalne. Bezsporne jest, że córka skarżącego nie została zaszczepiona przeciwko wymienionymi w tytule wykonawczym chorobom zakaźnym pomimo, że terminy podania poszczególnych dawek szczepionek już upłynęły, co potwierdza treść załącznika nr 1 do rozporządzenia z dnia 27 września 2023 r. W tej sytuacji stwierdzić należy, że obowiązek poddania dziecka szczepieniom stał się wymagalny. Słusznie argumentował organ odwoławczy, że skoro lekarz z podmiotu leczniczego, do którego zapisane było dziecko przesyłał do organu I instancji "Formularz zgłoszenia osób uchylających się od obowiązku wykonania szczepień ochronnych" z dnia 10 stycznia 2022 r., to oznacza to, że w tej dacie lekarz stwierdził, iż szczepienia ochronne są u dziecka wymagalne, z uwagi na upływ terminu do ich wykonania oraz brak jest przeciwwskazań zdrowotnych do poddania dziecka tym szczepieniom. Informacja o braku szczepień u dziecka była także przekazana przez lekarza pismami z dnia 13 stycznia 2023 r., z dnia 7 lutego 2024 r. oraz pismem z dnia 6 czerwca 2024 r. Przed wydaniem tytułu wykonawczego skarżący przesłał do organu I instancji zaświadczenie lekarskie - skierowanie do Poradni Alergologicznej z dnia 20 października 2023 r. oraz skierowanie na Oddział Alergologiczny dla Dzieci z 16 kwietnia 2024 r. w celu sprawdzenia nadwrażliwości dziecka na niesterydowe leki przeciwzapalne z powodu nieokreślonego kontaktowego zapalenia skóry. Z akt sprawy wynika, że skarżący dopiero wraz z zarzutami w postępowaniu egzekucyjnym dostarczył zaświadczenie z Poradni Zakaźnej dla Dzieci (k. 71 akt adm.) o propozycji kontynuowania szczepień zgodnie z PSO bez szczepionki przeciw krztuścowi, co organ I instancji uwzględnił i uznał w części zarzut wygaśnięcia obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia 19 marca 2025 r. w zakresie poddania małoletniej córki skarżącego szczepieniu ochronnemu przeciwko krztuścowi. Trafnie stwierdził organ odwoławczy, że skarżący błędnie wywodzi uzależnienie wymagalności obowiązku od przeprowadzenia lekarskiego badania kwalifikacyjnego i wydania zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym. Z art. 17 ust. 3 i 4 ustawy o zwalczaniu chorób wynika, że lekarskie badanie kwalifikacyjne bezpośrednio poprzedza szczepienie ochronne. Przy czym treści art. 17 ust. 3 i 4 nie można interpretować w ten sposób, że badanie kwalifikacyjne oraz jego wyniki dotyczące ewentualnych przeciwwskazań stanowi przesłankę, od której zależy powstanie obowiązku poddania się szczepieniu ochronnemu. Wykonanie szczepienia może zostać odroczone przez lekarza, do czasu ustania przeciwwskazań zdrowotnych. Dzieci, u których istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia powikłań poszczepiennych, są zwolnione z obowiązku poddawania się szczepieniom ochronnym. W przypadkach przeciwwskazań budzących wątpliwości, lekarz podstawowej opieki zdrowotnej kwalifikuje dzieci do konsultacji specjalistycznej. Lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną dla osoby, w przypadku której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, odnotowuje w dokumentacji medycznej wynik konsultacji specjalistycznej, z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualnego programu szczepień ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej (§ 11 rozporządzenia z dnia 27 września 2023 r.). Wymaga podkreślenia, że ustawodawca przewidział odpowiedni mechanizm poprzedzający wykonanie szczepienia, tj. badanie kwalifikacyjne, którego celem jest stwierdzenie, czy w danym indywidualnym przypadku nie istnieją przeciwwskazania do wykonania szczepienia. Procedura poddania się szczepieniu ochronnemu jest działaniem profilaktycznym, realizowanym w podmiocie leczniczym przez personel uprawniony, na którą składają się nierozerwalnie dwie czynności: 1) badanie lekarskie poprzedzające kwalifikację do szczepienia oraz 2) podanie szczepionki doustne lub wykonanie iniekcji u pacjenta. Z powyższego wynika, że tylko w trybie badania kwalifikacyjnego następuje określenie, czy nie występują przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie. Dzieci, u których istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia powikłań poszczepiennych, są zwolnione z obowiązku poddawania się szczepieniom ochronnym. Wykonanie szczepienia może zostać odroczone przez lekarza do czasu ustania przeciwwskazań zdrowotnych. W przypadkach przeciwwskazań budzących wątpliwości, lekarz podstawowej opieki zdrowotnej kwalifikuje dzieci do konsultacji specjalistycznej. W aktach sprawy znajduje się formularz zgłoszenia niepożądanego działania produktu leczniczego z dnia 16 kwietnia 2024 r., w którym matka zgłosiła niepożądane działania szczepionki Pentaxim seria POA241V podanej dziecku w dniu 8 marca 2018 r. Wśród niepożądanych działań preparatu szczepionkowego zobowiązana podała m.in.: wystąpienie nieutulonego płaczu tzw. krzyku mózgowego powyżej 3 godzin, występującego ze wzmożonym napięciem mięśniowym i prężeniem oraz jednocześnie senność dziecka, które spało przez cały dzień i nie budziło się nawet na karmienie. Zobowiązana podaje także, że dziecko gorączkowało do 39°C, ból i obrzęk w miejscu podania szczepionki, AZS. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy, formularz zgłoszenia niepożądanego działania produktu leczniczego matka dziecka złożyła po sześciu latach od wystąpienia wskazanych objawów. Skarżący nie przedstawił jakichkolwiek dokumentów potwierdzających, że rodzice zgłosili się na wizytę do lekarza rodzinnego lub na SOR dla dzieci, gdzie lekarz mógłby rozpoznać NOP i wprowadzić leczenie oraz rozpocząć procedurę ustalenia indywidualnego kalendarza dla córki skarżącego. Wskazać w tym miejscu należy, że wykluczenie jakichkolwiek reakcji organizmu dziecka na szczepienie, paraliżowałoby możliwość realizacji zadań państwa w zakresie realizacji programu szczepień powszechnych, ponieważ każde podanie dawki szczepiennej wiązałoby się z koniecznością przeprowadzenia nieokreślonej liczby testów alergologicznych na wystąpienie jakiejkolwiek niepożądanej reakcji poszczepiennej, które i tak same w sobie mogłyby nie dawać stuprocentowej pewności braku wystąpienia takiej reakcji (jej "wykluczenia"). Z punktu widzenia racjonalnego ustawodawcy, uwzględniającego w wydawanych przez siebie aktach, zwłaszcza w zakresie zdrowia publicznego, ugruntowane stanowisko środowisk naukowych, takie rozumienie kwestionowanego przepisu niweczyłoby cel ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Jego realizacja warunkowana byłaby wykonaniem nieuzasadnionych aktualnym stanem wiedzy medycznej i kosztownych testów względem każdego ze szczepionych pacjentów. W takich warunkach program szczepień ochronnych nie mógłby być skutecznie realizowany. To z kolei skutkowałoby niewątpliwym wzrostem ryzyka występowania epidemii chorób, które właśnie dzięki powszechnym szczepieniom współcześnie nie stanowią już niebezpieczeństwa dla zdrowia publicznego (vide wyrok WSA w Szczecinie z 22 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SA/Sz 287/24- orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA). Jak słusznie stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z 22 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SA/Sz 287/24, wykluczenie wszelkich znanych i nieznanych nauce przeciwwskazań do wykonania szczepienia jest z natury rzeczy niemożliwe, bowiem ryzyko wystąpienia niepożądanego zjawiska zdrowotnego zasadniczo nigdy nie osiąga 0%. Nawet w przypadku powszechnie stosowanych leków, dostępnych bez recepty, nie ma 100% gwarancji braku wystąpienia reakcji niepożądanych, na co zwracają uwagę producenci leków w treści ulotek dołączonych do opakowania leków. Rolą lekarza jest ocena, czy wedle jego wiedzy i przeprowadzonego badania wobec konkretnego pacjenta ryzyko przyjęcia szczepienia jest na tyle małe, by uznać szczepienie za bezpieczne. Zaświadczenie lekarskie, posługujące się sformułowaniem "stwierdzono brak przeciwwskazań" jest w tym zakresie decydujące. Ustawa o chorobach zakaźnych nie przewiduje zresztą prawa do odmowy wyrażenia zgody na szczepienie ochronne przez pacjenta. Przeciwnie – ustawa statuuje ogólny obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym, a decydujący głos należy w tym zakresie do lekarza, jedynie, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem do konsultacji specjalistycznej, zgodnie z art. 17 ust. 5 ustawy. Skarżący takiego zaświadczenia nie przedstawił. W sprawach dotyczących realizacji przez rodziców obowiązku szczepiennego względem dzieci nie bez znaczenia pozostaje to, że – jak stanowi art. 95 § 3 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2023 r., poz. 2809 ze zm.) – władza rodzicielska powinna być wykonywana tak, jak tego wymaga dobro dziecka i interes społeczny. W realiach demokratycznego państwa prawnego tak dobro dziecka, jak i interes społeczny jednoznacznie wymagają aby rodzice dziecka korzystali z osiągnięć współczesnej medycyny w sposób wolny od ideologicznych uprzedzeń i dobrowolnie poddawali dziecko szczepieniom ochronnym m.in. po to, by uniknąć stosowania przez organy państwa przymusu dla wykonania tego obowiązku, nakazanego art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zwalczaniu zakażeń i równocześnie, by chronić prawa dziecka, których ochronę zapewnia Rzeczpospolita Polska (art. 72 ust. 1 Konstytucji) - vide wyrok NSA z 12 lipca 2017 r., sygn. akt II GSK 3611/15 (CBOSA). Z tych względów stwierdzić należy, że wobec niewykonania obowiązku wskazanego w upomnieniu, wystawienie tytułu wykonawczego i wszczęcie w oparciu o ten tytuł postępowania egzekucyjnego było prawidłowe. W świetle zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów nie ulega wątpliwości, że córka skarżącego nie otrzymała brakujących szczepień, a z dokumentacji medycznej nie wynika by stwierdzono przeciwwskazania do szczepienia. W tej sytuacji obowiązek skarżącego poddania małoletniej szczepieniom ochronnym istniał i był wymagalny w dacie wystawienia upomnienia, a następnie wystawienia tytułu wykonawczego oraz wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Obowiązek ten nie został wykonany do dnia wniesienia skargi, co wynika wprost z treści skargi i akt sprawy. Tym samym zarzuty skargi w przedmiocie braku wymagalności obowiązku, we wskazanym wyżej zakresie, są bezzasadne. Treść obowiązku poddania córki szczepieniom ochronnym przez skarżącego jest determinowana treścią powołanych wyżej przepisów tj. art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i art. 17 ust. 1 ustawy, w których ustawodawca posłużył się sformułowaniami odpowiednio: "poddawania się szczepieniom ochronnym" oraz "poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym". W odniesieniu do zarzutu skargi co do braku zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym, to należy wskazać, że w przypadku wykonywania w jednym podmiocie leczniczym badania kwalifikacyjnego do szczepień i zabiegu podania preparatu szczepionkowego nie jest wymagane wystawienie przez lekarza zaświadczenia o wykonanym badaniu kwalifikacyjnym, gdyż wynik tego badania jest wpisany do dokumentacji medycznej dziecka prowadzonej przez podmiot. Skoro lekarz kwalifikujący do szczepienia nie stwierdził podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego to również ani nie wydaje osobnego zaświadczenia o niestwierdzeniu takich podstaw, ani automatycznie nie kieruje do konsultacji specjalistycznej. Należy więc podkreślić, że pozytywna kwalifikacja do szczepienia nie wymaga wydania formalnie osobnego zaświadczenia. Wystarczające jest odniesienie się lekarza kwalifikującego w dokumentacji medycznej dziecka co do braku przeciwwskazań (vide wyrok NSA z dnia 10 lipca 2025 r., sygn. akt II GSK 94/25 oraz powołane tam orzeczenia, orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA). W ocenie sądu z samej okoliczności braku zaświadczenia wystawionego na stosownym druku, nie można kwestionować ani faktu zakwalifikowania do szczepień, ani faktu braku zaistnienia jakichkolwiek przeciwskazań do ich wykonania. Obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika z mocy przepisów ustawowych. Brak zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym nie stanowi przesłanki, od której zależy obowiązek poddania dziecka szczepieniu. Jednocześnie sam tytuł wykonawczy z dnia 19 marca 2025 r. spełnia wymogi z art. 27 u.p.e.a. Tytuł wykonawczy został wystawiony według obowiązującego w dacie jego wystawienia wzoru, stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia z dnia 19 marca 2024 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 431). W tytule tym wypełniono wszystkie niezbędne pola w tym także podstawę prawną egzekucji oraz podstawę prawną obowiązku objętego tytułem. Wyjaśnić również należy, że Indywidualny Kalendarz Szczepień to program szczepień ochronnych ustalany przez lekarza dla pacjenta w sytuacji, kiedy doszło do zaburzenia realizacji obowiązującego kalendarza szczepień podanego w Programie Szczepień Ochronnych. Indywidualny Kalendarz Szczepień ustalany jest przez lekarza w celu uzupełnienia brakujących szczepień w najkrótszym możliwym terminie, z minimalnymi odstępami czasu między dawkami szczepionek, z uwzględnieniem wieku i stanu zdrowia dziecka oraz informacji podanych w Kartach Charakterystyk Produktów Leczniczych. Warunkiem jednak ustalenia indywidualnego toku szczepienia dziecka jest wyrażenie przez rodziców zgody na poddanie dziecka szczepieniom. W związku z natomiast z uchylaniem się strony od realizacji tego obowiązku brak było podstaw do opracowania Indywidualnego Kalendarza Szczepień dla córki skarżącego. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżący był zainteresowany ułożeniem indywidulanego programu szczepień dla dziecka. W związku z powyższym trudno też uznać, że niezrealizowanie obowiązku wykonania szczepień u córki spowodowane było brakiem ułożenia przez lekarza indywidulanego kalendarza szczepień dla dziecka (por. też wyrok WSA w Łodzi z dnia 29 stycznia 2025 r., sygn. akt III SA/Łd 696/24 – CBOSA). W omówionych okolicznościach sprawy również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 7, art. 15, art. 77 i art. 80 k.p.a. uznać należy za nietrafne. W ocenie sądu organy podjęły wszelkie czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Materiał dowodowy był pełny dla podjęcia rozstrzygnięcia, a stan faktyczny sprawy nie pozostawia wątpliwości, które na mocy art. 81a k.p.a. miałyby być rozstrzygnięte na korzyść strony. W obowiązującym stanie prawnym nie zachodzą także wątpliwości co do treści normy prawnej, o których mowa w art. 7a k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia spełnia wymogi art. 124 § 2 k.p.a., zawierając uzasadnienie faktyczne i prawne. Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026, poz. 143 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") sąd skargę oddalił. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. W myśl tego przepisu – sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.