III SA/Lu 675/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie: WSA Ewa Ibrom,, NSA Marek Zalewski (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Radosław Kot, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 19 lutego 2015 sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego Lublin - Północ w Lublinie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej rejestracji pojazdu uchyla zaskarżoną decyzję. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] w przedmiocie rejestracji na wniosek F. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. pojazdu marki S. S. o nr rej. [...], nr VIN [...]. Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia: Decyzją Prezydenta Miasta L. z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku F. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł., czasowo zarejestrowano pojazd marki S. S. o nr VIN [...], nr rej. [...]. Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] Prezydent Miasta L., na wniosek F. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł., zarejestrował pojazd marki S. S. o nr [...], nr rej. [...]. W piśmie z dnia [...] grudnia 2013 r. M. Spółka jawna K. G., A. O. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r. w sprawie zarejestrowania pojazdu marki S. S. o nr VIN [...], nr rej. [...]. W uzasadnieniu wniosku spółka zarzuciła, że w/w decyzja o rejestracji pojazdu została wydana z rażącym naruszeniem przepisu art. 73 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 z późn. zm.). Z przepisu tego wynika, że rejestracji pojazdu dokonuje, na wniosek właściciela, starosta właściwy ze względu na miejsce jego zamieszkania (siedzibę). W niniejszej sprawie spółka F. nie była właścicielem pojazdu przed wydaniem decyzji o rejestracji. W dniu [...] grudnia 2012 r. w/w pojazd został sprzedany M. Spółce jawnej według faktury [...]. W tym samym dniu spółka M. sprzedała samochód firmie A. (faktura nr [...]). Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), dalej: k.p.a., stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] stycznia 2013 r. o rejestracji pojazdu marki S. S. o nr VIN [...], nr rej. [...]. W uzasadnieniu organ stwierdził, że decyzja z dnia [...] stycznia 2013 r. została wydana z rażącym naruszeniem art. 73 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że rejestracji dokonuje się na podstawie bezspornych dowodów własności pojazdu. Przedłożone do rejestracji dokumenty powinny być kompletne i prawdziwe. W niniejszej sprawie spółka F. w dniu złożenia wniosku o rejestrację pojazdu nie była jego właścicielem. Organ ustalił, że w dniu [...] grudnia 2012 r. spółka F. sprzedała pojazd M. Spółce Jawnej, zaś ta w tym samym dniu odsprzedała go firmie A. W skardze sądowej Prokurator Rejonowy L.-Północ w L. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. Prokurator zarzucił rażące naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 7 k.p.a. i naruszenie art. 72 ust. 1 oraz art. 73 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym. W uzasadnieniu skargi Prokurator podniósł, że organ administracji w oparciu o złączone do wniosku o rejestrację dokumenty prawidłowo dokonał rejestracji pojazdu, w pierwszej kolejności czasowej, a następnie stałej, decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. Organ administracji ustalił właściciela pojazdu i jednocześnie wnioskodawcy na podstawie faktury VAT nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. na zakup pojazdu S. S., gdzie kupującym jest F. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł., zgodnie z art. 73 ust. 1 Prawa o ruch drogowym. Prokurator podkreślił, że o zmianie właściciela samochodu S. S. organ nie został poinformowany przez wnioskodawcę. Poza tym pełnomocnik F. osobiście potwierdził odbiór decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r. o rejestracji stałej. To wnioskodawca nie poinformował organu o przejściu prawa własności pojazdu w dniu złożenia wniosku o rejestrację i to wnioskodawca nie skorygował tego stanu poprzez cofnięcie wniosku. Prokurator stwierdził, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., który stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczna wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy, nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny dokonując kontroli zaskarżonej decyzji ogranicza się do badania jej legalności, a więc zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnie 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przeprowadzone w powyższym zakresie badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że jest ona dotknięta uchybieniem uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego, aczkolwiek z innych powodów niż przytoczone w skardze. Z ustalonego stanu faktycznego sprawy, który jest bezsporny między stronami, jednoznacznie wynika, że decyzją Prezydenta Miasta L. z dnia [...] grudnia 2012 r., [...], po rozpatrzeniu wniosku F. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł., czasowo zarejestrowano pojazd marki S. S. o nr VIN [...], nr rej. [...], a następnie decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] na wniosek F. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł., zarejestrowano pojazd marki S. S. o nr VIN [...], nr rej. [...]. Pismem z dnia [...] grudnia 2013 r. skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., M. Spółka Jawna K. G., A. O. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r., w sprawie rejestracji pojazdu marki S. S. o nr VIN [...], nr rej. [...]. W uzasadnieniu tego wniosku podała, że decyzja o rejestracji pojazdu została wydana z rażącym naruszeniem przepisu art. 73 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, bowiem wynika z niego, że rejestracji pojazdu dokonuje, na wniosek właściciela, starosta właściwy ze względu na miejsce jego zamieszkania (siedziby). W sprawie niniejszej spółka F. C. nie była właścicielem pojazdu przed wydaniem decyzji o rejestracji, bowiem w dniu [...] grudnia 2012 r. pojazd ten sprzedała M. S. J. fakturą nr [...], która następnie w tym samym dniu sprzedała pojazd firmie A. fakturą [...]. Z akt sprawy wynika ponadto, że M. Spółka Jawna, pismem z dnia [...] grudnia 2013 r., została wezwana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. o sprecyzowanie złożonego wniosku (k. 14 akt adm.), poprzez precyzyjne sformułowanie żądania: czy zawiera on żądanie stwierdzenia nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2. k.p.a., czy też żądanie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W odpowiedzi M. Spółka Jawna w piśmie z dnia [...] grudnia 2013 r. wskazała, że wnosi o stwierdzenie nieważności decyzji o rejestracji pojazdu marki S. S. o nr rej. [...] na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (k. 16 akt adm.). Samorządowe Kolegium Odwoławcze, pismem z dnia [...] stycznia 2014 r., zawiadomiło M. Spółka Jawna, na podstawie art. 157 § 1 i 2 k.p.a. w związku z art. 156 § 1 k.p.a., o wszczęciu na wniosek strony postepowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej [...] stycznia 2013 r. w przedmiocie rejestracji pojazdu marki S. S. o nr rej. [...] (k. 41 akt. adm.). Podkreślenia wymaga, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych, które zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a. może być wszczęte na żądanie strony lub z urzędu. W sprawie niniejszej postepowanie w przedmiocie nieważności decyzji ostatecznej zostało wszczęte na wniosek M. Spółki Jawnej. Samo złożenie wniosku o wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji ostateczniej nie powoduje jednak automatycznie wszczęcia tego postepowania. Inicjuje jedynie postepowanie wyjaśniające, które w tej fazie postepowania nie może jeszcze obejmować badania, czy przyczyny nieważności rzeczywiście miały miejsce, a dotyczy jedynie formalnej dopuszczalności wniosku, w tym ustalenia po stronie wnioskodawcy przymiotu strony. Nie ulega wątpliwości, że stroną postępowania nieważnościowego są co do zasady te same podmioty, które były stronami postepowania pierwotnego, z uwzględnieniem ich ewentualnych następców prawnych i innych osób, które stosownie do art. 28 k.p.a. wykażą po swojej stronie istnienie interesu prawnego. Wniosek o zarejestrowanie pojazdu S. S. o nr rej. [...] w sprawie niniejszej złożyła [...] grudnia 2012 r. F. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł., będąca właścicielką pojazdu w tej dacie. Tego samego dnia wydana została decyzja o czasowej rejestracji tego pojazdu, który otrzymał nr rej. [...]. Po uzyskaniu rejestracji czasowej, tego samego dnia ([...] grudnia 2012 r.), spółka F. zbyła ten pojazd na rzecz M. Spółka Jawna, o czym świadczy zapis na fakturze wskazujący nr rej. [...] (faktura dołączona do wniosku – k. 6 akt adm.), a ta z kolei tego samego dnia odsprzedała go firmie A. Decyzja w przedmiocie rejestracji stałej została zaś wydana na rzecz F. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. dopiero [...] stycznia 2013 r. W świetle powyższych okoliczności brak było podstaw, zadaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, do wszczęcia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postepowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r. na podstawie art. 157 § 1 i 2 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w dniu [...] stycznia 2014 r., bez uprzedniego zbadania czy wnioskodawca M. Spółka jawna K. G., A. O. posiada przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Zaniechanie zbadania tej okoliczności przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Gdyby bowiem okazało się, że M. Spółka Jawna nie ma przymiotu stron w rozumieniu art. 28 k.p.a., to po wszczęciu postępowania bez badania tej okoliczności, jak w sprawie niniejszej, organ winien umorzyć postępowanie. Pogląd ten jest utrwalony zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2006 r., I OSK 725/05, wyrok NSA z dnia 18 maja 2007 r., II OSK 779/06, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 12 grudnia 2014 r., II SA/Gl 982/14, M. Jaśkowska, A Wróbel: Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postepowania administracyjnego, Lex/el 2014 – art. 158 k.p.a.). Podkreślenia wymaga fakt, że dopiero ustalenie przez organ, czy wnioskodawca M. Spółka Jawna posiada przymiot strony możliwe byłoby badanie wskazanych podstaw stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu marki S. S. o nr rej. [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. Z tych wszystkich względów oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł, jak w sentencji.