III SA/Lu 7/22
WyrokWSA w Lublinie2022-03-22
Skład orzekający: Anna Strzelec, Ewa Ibrom, Iwona Tchórzewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wydać decyzję o wymeldowaniu osoby z miejsca pobytu stałego, jeśli osoba ta twierdzi, że mimo braku faktycznego zamieszkiwania, nadal koncentruje tam swoje centrum życiowe i posiada prawo do lokalu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może wydać decyzję o wymeldowaniu osoby z miejsca pobytu stałego, jeśli zostanie ustalone faktyczne opuszczenie lokalu i niedopełnienie obowiązku wymeldowania. Zameldowanie ma charakter wyłącznie ewidencyjny i nie rodzi ani nie pozbawia uprawnień do lokalu. Centrum życiowe osoby należy ustalać na podstawie całokształtu okoliczności faktycznych, a nie tylko oświadczeń strony czy posiadania prawa do lokalu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Z. S. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Wójta o wymeldowaniu skarżącego z miejsca pobytu stałego. Wniosek o wymeldowanie złożył Prokurator, wskazując na ustalenia z postępowania karnego, że skarżący nie zamieszkuje w miejscu zameldowania. Organy obu instancji, opierając się na zeznaniach świadków (w tym byłej żony i synów skarżącego), ustaliły, że skarżący od kilku lat faktycznie nie zamieszkuje pod adresem zameldowania, a jego centrum życiowe znajduje się w innym miejscu. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów i błędne ustalenie stanu faktycznego, twierdząc, że posiada prawo do nieruchomości i tam jest jego centrum życiowe.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Ibrom Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Protokolant: Asystent sędziego Katarzyna Sugier po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2022 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2021 r. Wojewoda (dalej: Wojewoda, organ odwoławczy) utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy S. (dalej: Wójt, organ I instancji) z dnia [...] września 2021 r. o wymeldowaniu Z. S. z miejsca pobytu stałego.
Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie sprawy.
Pismem z dnia 21 czerwca 2021 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w P. wniósł do organu I instancji o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie wymeldowania Z. S. (dalej: skarżący, strona) z miejsca pobytu stałego spod adresu W. N. [...]. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że w toku postępowania karnego ustalono, iż skarżący nie zamieszkuje w miejscu zameldowania, opuścił miejsce stałego pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania.
Organ I instancji wszczął postępowanie w niniejszej sprawie. W toku postępowania organ I instancji przesłuchał skarżącego a także świadków, w tym współwłaścicielkę budynku mieszkalnego w W. N. [...] B. K. (byłą żonę skarżącego), jej obecnego męża A. K. i synów B. K. i skarżącego: S. S. i K. S., a także sąsiadów: D. K. i E. P. oraz R. Ś.. Sąsiadka I. P. złożyła stosowne oświadczenie. Zeznania złożyła także A. B. (była teściowa skarżącego). Organ I Instancji uzyskał także informację od Komendy Powiatowej Policji w P. co do przeprowadzonych interwencji pod adresem W. N. [...] oraz zaświadczenie z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. co do składanych deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanych przez B. K..
Następnie decyzją z dnia [...] września 2021 r. Wójt orzekł o wymeldowaniu skarżącego z miejsca pobytu stałego - W. N. [...]
W uzasadnieniu decyzji Wójt wskazał, że z zebranego materiału dowodowego, niezbicie wynika, iż skarżący od kilku lat nie przebywa na stałe w W. N. [...], a swoje centrum życiowe skoncentrował w domu rodzinnym w Z. [...]. Organ I instancji podkreślił, że z zeznań świadków wynika, że pomimo ,iż skarżący jest współwłaścicielem nieruchomości nie zadbał o to, żeby stworzyć sobie w jej części warunki do codziennego życia. Przyjeżdżał do W. N. [...] okazjonalnie, w odwiedziny. W domu nie ma żadnych rzeczy osobistych, co potwierdzili synowie, była teściowa, była żona i jej obecny mąż. W ocenie organu, powyższe ustalenia świadczą, że opuszczenie lokalu przez skarżącego miało charakter trwały i dobrowolny.
Natomiast podjęte przez stronę działania faktyczne np. odwiedziny o różnych porach, spanie w samochodzie na terenie posesji miały na celu tylko udowodnienie swojego zamieszkiwania w celu uniemożliwienia wymeldowania. Organ I instancji odwołał się również do pisma skarżącego z dnia 5 sierpnia 2021 r. i pokreślił, że w piśmie poruszone są głównie kwestie majątkowe nie okoliczności potwierdzające fakt zamieszkiwania w W. N. [...].
W odwołaniu skarżący podnosił, iż była żona uniemożliwia mu przebywanie pod adresem stałego zameldowania i próbuje pozbawić go dorobku życia.
Wojewoda nie uwzględnił zarzutów odwołania. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że organ I instancji zgromadził wystarczający materiał dowodowy dla oceny zaistnienia przesłanek określonych w art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz.U. z 2021 r., poz. 510 ze zm.), tj. wymeldowania skarżącego z miejsca pobytu stałego. Organ odwoławczy podkreślił, że w sprawie o wymeldowanie organy administracji obowiązane są jedynie do ustalenia, czy występują okoliczności faktycznego opuszczenia lokalu. W ocenie Wojewody fakt opuszczenia przez skarżącego miejsca pobytu stałego został bezspornie ustalony w trakcie przeprowadzonego postępowania. Zgromadzony materiał dowodowy wykazał, że skarżący faktycznie opuścił miejsce pobytu stałego ok. 5-6 lat temu. Potwierdziła to jego była żona B. K., synowie S. i K. oraz pozostali świadkowie. Jedynie skarżący twierdzi, że mieszka w miejscu pobytu stałego, ale od miesiąca nie ma dostępu do lokalu, gdyż uniemożliwia mu to była żona. Wojewoda podkreślił, że zdecydowana większość świadków zeznała, że skarżący zamieszkuje obecnie w Z. [...], tym samym, to właśnie tam skoncentrowane są obecnie jego sprawy życiowe. Natomiast sam zamiar przebywania w spornym lokalu przez stronę nie może być podstawą do uchylenia decyzji o jej wymeldowaniu, gdyż utrzymanie meldunku osoby, która nie zamieszkuje pod wskazanym adresem stwarza fikcję meldunkową i jest sprzeczne z intencją ustawy o ewidencji ludności. Organ odwoławczy zwrócił również uwagę, że za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu uznaje się sytuację, w której osoba w nim zameldowana nie skorzystała, we właściwym czasie, z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, których podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne (np. roszczenie cywilnoprawne o przywrócenie naruszonego posiadania). Ponadto sam zamiar stałego pobytu w danej miejscowości pod oznaczonym adresem nie przesądza o zmaterializowaniu się tego zamiaru. W ocenie Wojewody z zeznań skarżącego, jego pism oraz opinii świadków wynika, że skarżący nie jest zainteresowany zamieszkiwaniem na stałe w W. h N., a jedynie sprawami majątkowymi związanymi z tą posesją. W kontekście argumentacji odwołania i wniosków dowodowych strony o przeprowadzenia dowodów z zeznań świadków i z dokumentów KPP w P. Wojewoda wyjaśnił, że nie zasługują one na uwzględnienie. W jego ocenie żądanie dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami. Natomiast przedłożenie na etapie postępowania odwoławczego dowodu opłaty za odbiór odpadów z posesji W. N. [...], która to opłata została uiszczona przez skarżącego w dniu 1 października 2021 r., a więc w trakcie przedmiotowego postępowania i już po wydaniu decyzji przez organ I instancji, świadczy o jednorazowym działaniu skarżącego mającym uprawdopodobnić, że ponosi on koszty utrzymania posesji w W. N. [...]. Stoi to jednak w całkowitej sprzeczności z zeznaniami samego skarżącego z których wynika, że zapewnia on jedynie drewno na opał, a innych opłat nie ponosi.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 35 ustawy o ewidencji ludności i wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji.
W uzasadnieniu zarzutów podkreślił, że organy pominęły, że przysługuje mu prawo do przedmiotowej nieruchomości i bezzasadnie przyjęły, że nie mieszka w W. N. [...]. Skarżący zaznaczył, że nigdy nie opuścił domu w W. N. [...] i tam jest jego centrum życiowe, tam ma adres do korespondencji. To, że jego była żona związała się z innym mężczyzną i że zamieszkał on z nimi w tym domu nie znaczy, że skarżący to miejsce opuścił. W ocenie skarżącego także z interwencji Policji wynika, że przebywa pod ww. adresem, tylko, że według jego byłej żony zakłóca spokój, co jest pomówieniem .Skarżący zaznaczył również, że nie ma zakazu przebywania w W. N. [...], ani ustalonego sposobu korzystania z tej nieruchomości. Natomiast opłacanie lub nieopłacanie podatku i innych opłat administracyjnych nie świadczy o opuszczeniu domu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Wojewody dotycząca wymeldowania Z. S. z miejsca pobytu stałego pod adresem W. N. [...], [...]
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organów stanowił art. 35 ustawy o ewidencji ludności, zgodnie z którym organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.
Zgodzić się należy z organami, iż wbrew zarzutom skargi, zaistniały podstawy do wymeldowania skarżącego z miejsca pobytu stałego. Jak wskazano podstawą do wydania decyzji o wymeldowaniu jest wykazanie opuszczenie lokalu przez daną osobę i niedopełnienie obowiązku wymeldowania się.
W świetle stanowiska reprezentowanego przez skarżącego w trakcie postępowania administracyjnego i w skardze, zgodzić się także należy z organem, że skarżący łączy zameldowanie z posiadaniem prawa do lokalu, kwestie meldunkowe z majątkowymi. Jest zdania, że jeśli jest współwłaścicielem nieruchomości, to powinien być też zameldowany, skoro nie ma zakazu przebywania w miejscu zameldowania.
Tymczasem, zgodnie z art. 28 ust. 4 ustawy o ewidencji ludności zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma potwierdzać fakt pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Oznacza to, że nie rodzi ono ani nie pozbawia uprawnień do lokalu. Organ meldunkowy gromadzi jedynie informacje w postaci danych o miejscu pobytu konkretnej osoby. Na tej podstawie ewidencja ludności rejestruje faktyczne dane dotyczące miejsca pobytu danej osoby. Ewidencja ludności nie odzwierciedla stanu prawnego lokalu, a jedynie fakt przebywania w nim danej osoby.
Za pobyt stały zaś uważa się zamieszkiwanie z zamiarem stałego pobytu, tj. z wolą koncentracji w danym miejscu swych spraw życiowych. Definicję pobytu stałego zawiera art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, który stanowi, że pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że miejsce stałego pobytu danej osoby, to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje korespondencję. Natomiast opuszczenie lokalu przejawia się zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym i skoncentrowaniem spraw życiowych w innym miejscu (zob. np. orzeczenia w sprawach sygn. akt: III SA/Kr 365/19, IV SA/Po 1200/18 - orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej CBOSA).
W ocenie sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, w tym zeznań świadków nie budzi wątpliwości fakt, że skarżący od kilku lat nie zamieszkuje w dotychczasowym miejscu zameldowania, w rozumieniu wyżej przedstawionym. Fakt niezamieszkiwania pod adresem zameldowania potwierdzają zarówno osoby najbliższe skarżącemu (synowie) jak i osoby obce, w tym sąsiedzi.
Przesłuchany w charakterze świadka S. S. (syn skarżącego) zeznał, że jego ojciec nie mieszka w W. N. [...]. Nie ma kluczy do domu i swobodnego do niego dostępu oraz nie ponosi kosztów jego utrzymania. Mieszka w Z. [...], gdzie go czasami odwiedzał i tam koncentruje się jego życie osobiste. Świadek zeznał również, że skarżący przyjeżdża do W. N. jako gość, ale matka nie jest z tego zadowolona i często jest wzywana policja. Drugi syn skarżącego K. S. także potwierdził, że skarżący nie przebywa w miejscu pobytu stałego, a zamieszkuje odkąd pamięta w Z. [...], gdzie go czasami odwiedza. Ma tam pokój, lodówkę, łóżko, telewizor, ubrania, narzędzia i rzeczy osobiste. Zdaniem świadka ojciec nie chce mieszkać w W. N. [...], a tylko chodzi mu o majątek. Nie dokłada się do niczego, nie uczestniczył w remoncie domu i w ogóle się tym nie interesował. Synowie zeznali również, że w miejscowości Z. [...], w swoim domu rodzinnym, należącym obecnie do brata skarżącego, skarżący mieszka od wielu lat i nie pamiętają w ogóle żeby mieszkał kiedykolwiek z nimi, nawet w trakcie trwania małżeństwa przyjeżdżał tylko od czasu do czasu. Do miejsca zameldowania przyjeżdżał jako gość, wizyty był krótkie i często kończyły się kłótnią i wzywaniem policji (zeznania k. [...] akt adm.). Była żona skarżącego także podkreślała w swoich zeznaniach, że skarżący w miejscu zameldowania nie mieszka od 5 lat, nie ma rzeczy osobistych ani sprzętów, w ostatnich latach nie ponosił kosztów utrzymania domu, remontu, napraw. Nie ma swobodnego dostępu do domu (zeznania k. [...] akt adm.). A. K. (mąż B. K.) również potwierdził, że skarżący nie mieszka w miejscu pobytu stałego, a przyjeżdża tam czasami, gdy jego nie ma w domu. Skarżący nie ma kluczy do przedmiotowego domu, jak również rzeczy osobistych i sprzętów w środku. Wyjaśnił, że Z. S. nie remontował domu, nie opłaca rachunków, a utrzymanie rodziny i lokalu jest na jego głowie. Centrum życiowe skarżącego koncentruje się obecnie w miejscowości Z. [...] (zeznania k. [...] akt adm.). Także świadkowie A. B., D. K. i E. P. potwierdzili, że skarżący nie mieszka w W. N. [...] od kilku lat, a świadek R. Ś. zeznała wręcz, że mieszka w W. N. [...] już 14 lat i nie zna skarżącego, nie rozmawiała z nim i nigdy nie widziała go podczas codziennych obowiązków (zeznania k. [...] akt adm.). Z kolei świadek I. P. oświadczyła, że skarżący był tylko mężem na papierze i nie widziała aby przebywał na posesji. Kiedy dom się spalił to ludzie pomogli i A. K., który dba o dom do dzisiejszego dnia (oświadczenie k. [...] akt adm.).
Skarżący tych ustaleń skutecznie nie podważył. Trafnie oceniły organy, że podejmowane przez skarżącego faktyczne działania, w tym próby odwiedzin o różnych porach, sporadyczne opłacanie pojedynczych rachunków miały na celu uprawdopodobnienie zamieszkiwania na danej posesji i ponoszenie kosztów jej utrzymania, które nie mogły skutecznie podważyć legalności zaskarżonej decyzji.
Także dołączone na etapie postępowania sądowego dokumenty w postaci jednostkowego rachunku za energię elektryczną z 2009 r., zażalenia na postanowienia Prokuratora Prokuratury Rejonowej w R. P. w przedmiocie odmowy wszczęcia dochodzenia w sprawie przejęcia przez B. K. korespondencji skierowanej do skarżącego, podrobienia jego podpisu i próby przejęcia zarejestrowanego na skarżącego licznika energii elektrycznej, tj. o czyn z art. 267 § 1 i art. 270 § 1 k.k. nie mogły odnieść zamierzonego przez skarżącego skutku. Ponadto kwestia ponoszenia opłat pozostaje w sprzeczności z zeznaniami samej strony, gdyż skarżący przesłuchany jako strona (k. [...]- akt adm.) zeznał, że zapewnia jedynie drewno na opał, a innych opłat nie ponosi. Nie ma żadnych rachunków ale np. prąd opłacają jego synowie, co z akt sprawy jednak nie wynika i skarżący tej okoliczności nie wykazał.
W aktach sprawy znajduje się również pismo Komendy Policji w P. z dnia 14 lipca 2021 r., złożone w odpowiedzi na wezwanie organu (k.[...] akt adm.), z którego wynika, że w okresie od maja do lipca 2021 r. funkcjonariusze KPP P. przeprowadzili sześć interwencji policyjnych. Dotyczyły one wejścia skarżącego na posesję w W. N. [...] bez zgody B. K.. Do akt dołączono także zaświadczenie Urzędu Gminy w S. , dotyczące deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi złożonych przez B. K.. Z zaświadczenia tego wynika, że od 2013 ujęte w nich były 4 osoby, a następnie (po zamieszkaniu w 2018 r. męża skarżącej A. K.) - 5 osób, a od 2019 r. dokonano zmiany na 3 osoby. Podstawą zmiany było wyprowadzenie się dwóch synów.
W tym stanie faktycznym nie są dowolne ustalenia organów, iż skarżący faktycznie nie przebywa w miejscowości W. N. [...] od kilku lat. Zasadnie przy tym organ odwoławczy postanowił nie uwzględnić wniosków dowodowych strony zawartych w piśmie z dnia 21 września 2021 r. w zakresie przeprowadzenia dowodów z zeznań świadków i z dokumentów Komendy Policji w P. na okoliczność przebywania skarżącego pod adresem W. N. [...] i "udowodnienia zamiaru" skarżącego stałego przebywania pod wyżej wymienionym adresem i uniemożliwienia mu tego przez byłą żonę. Przede wszystkim skarżący nie wskazał o jakich świadków i jakie konkretnie dokumenty z Komendy Policji chodzi. Ponadto trafnie zauważył Wojewoda, że w świetle treści art. 78 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735), dalej: k.p.a. organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania (§ 1), które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy. Jeżeli zgromadzone dowody nie nasuwają wątpliwości co do ustaleń faktycznych, to nie ma potrzeby poszukiwania lub gromadzenia innych dowodów dla potwierdzenia istotnych dla sprawy okoliczności. Tym samym przeprowadzenie dowodów dotyczących okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami byłoby sprzeczne z istotą regulacji zawartej w art. 78 § 2 k.p.a. Choć strona - zgodnie z art. 78 k.p.a. - posiada uprawnienie do zgłoszenia żądania przeprowadzenia dowodu, to jednak uprawnienie to podlega ograniczeniom, które pod względem celowości i konieczności zapewnienia szybkości postępowania, organ powinien każdorazowo rozważyć, zwłaszcza w sytuacji, gdy nie ma dostatecznych argumentów przemawiających za zakwestionowaniem dotychczasowych ustaleń. W konsekwencji, organ nie ma obowiązku przeprowadzenia dowodu przedstawionego przez stronę, jeżeli w jego ocenie wniosek dowodowy strony dotyczy okoliczności dostatecznie wyjaśnionych w danym postępowaniu. W ocenie sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego fakt, iż skarżący w miejscu zameldowania nie zamieszkuje nie może budzić wątpliwości. Podkreślić przy tym należy, że chodzi tu o zamieszkiwanie w rozumieniu art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, a nie przebywanie od czasu do czasu, czy też podejmowanie prób przebywania na danej posesji.
Wbrew zarzutom skargi opuszczenie przez skarżącego miejsca stałego pobytu jest nie tylko trwałe ale i dobrowolne.
Zauważyć należy, że za podstawę przyjęcia, iż dana osoba nie opuściła stałego miejsca zameldowania, nie może być samo oświadczenie zainteresowanej osoby, w którym stwierdza ona, że dane miejsce stanowi nadal jej centrum życiowe. Powinno ono być potwierdzone obiektywnymi okolicznościami faktycznymi związanymi z daną sprawą. W okolicznościach niniejszej sprawy skarżący takich obiektywnych okoliczności nie wskazał. Natomiast sam fakt prowadzenia w miejscowości Z. [...] działalności gospodarczej nie może uzasadniać, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, trafności stanowiska skargi, iż centrum życiowe skarżącego nadal jest w miejscowości W. y N. [...]. Oczywiście przesłanki stanowiące przyczyny przebywania danej osoby na stałe w konkretnym lokalu mogą mieć w poszczególnych przypadkach różną postać lub częstotliwość, co może wiązać się z sytuacją życiową danej osoby, np. z wykonywaną pracą. Jednakże w okolicznościach niniejszej sprawy, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, nie można przyjąć, że mamy do czynienia tylko z przejściowymi nieobecnościami skarżącego w miejscu pobytu stałego w związku z wykonywaną działalnością gospodarczą. Materiał dowodowy wykazał, że skarżący swoje centrum życiowe zorganizował w innym miejscu i skarżący skutecznie oceny organów w tym zakresie nie podważył.
W orzecznictwie sądów administracyjnych, wyrażany jest pogląd, że zasadniczo dla zaistnienia przesłanki opuszczenia miejsca stałego pobytu konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu towarzyszyła wola opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu oraz zamiar stałego związania się z nowym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego. Przy czym zamiar stałego przebywania w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem należy ustalać na podstawie całokształtu okoliczności sprawy oraz zachowania danej osoby zainteresowanej. Zamiar zamieszkiwania lub chęć ponownego zamieszkiwania w miejscu zameldowania musi wynikać nie tylko z twierdzeń osoby zainteresowanej, ale również z całokształtu okoliczności faktycznych i uwarunkowań prawnych w danej sprawie, takich jak: koncentracja interesów życiowych w danym miejscu, obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim.
Jak trafnie zauważył organ odwoławczy, z odwołaniem do orzecznictwa, na równi z dobrowolnym opuszczeniem lokalu traktuje się sytuację, gdy osoba w nim zameldowana nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Powiązanie przesłanki opuszczenia miejsca stałego zamieszkania z kwestią dobrowolności ma jedynie takie znaczenie, że nie może dojść do wymeldowania tak długo, jak długo zainteresowany może podjąć próby przywrócenia zamieszkiwania, usunięcia skutków zastosowania przymusu, likwidacji stanu niezgodnego z jego wolą, a polegającego na braku możliwości zamieszkiwania. Wyczerpanie bezskuteczne tych środków lub rezygnację z ich zastosowania uznaje się za okoliczność usuwającą stan przymusu, a zatem otwierającą drogę do wymeldowania. Tym samym brak dobrowolności nie stanowi jednoznacznie negatywnej przesłanki do orzeczenia wymeldowania (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach sygn. akt: II OSK 1609/18, II OSK 2065/14 i II OSK 863/17, CBOSA). Z akt sprawy nie wynika, aby skarżący takie prawne kroki podejmował.
Podkreślić również należy, że rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić zarówno w sposób wyraźny - poprzez złożenie oświadczenia woli, jak też w sposób domniemany - poprzez zachowanie, które nie wyraża woli stałego przebywania w miejscu, w którym dotychczas koncentrowały się sprawy życiowe danej osoby. Poza tym nawet jeśli zamiar powrotu po stronie skarżącego nadal istnieje, to okoliczności faktyczne nie wskazują o zmaterializowaniu się tego zamiaru. Przez "zamiar", jak już po części była mowa należy rozumieć nie tylko wolę wewnętrzną, ale również wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Tym samym sama wola (zamiar) powrotu do dotychczasowego miejsca zameldowania nie może samoistnie przesądzać o braku przesłanek do wymeldowania (por. wyrok NSA w sprawie sygn. akt II OSK 2036/16, CBOSA).
Dla spełnienia przesłanki wymeldowania istotne jest bowiem ustalenie, że dana osoba pod wskazanym adresem pobytu nie zamieszkuje, w rozumieniu art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności. W okolicznościach niniejszej sprawy organy wykazały zaś w sposób niebudzący wątpliwości, że skarżący w miejscu zameldowania nie realizuje swoich podstawowych funkcji życiowych, nie nocuje, nie spożywa posiłków, nie wypoczywa itp.
Jeszcze raz przypomnieć należy, że postępowanie administracyjne w sprawie o wymeldowanie/zameldowanie służy wyłącznie rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego i nie ma wobec tego żadnego związku z ustalaniem prawa do lokalu, ani tym bardziej nie dotyczy uprawnień w zakresie ich przyznawania czy pozbawiania. Literalne brzmienie art. 35 i art. 28 ust. 4 ustawy o ewidencji ludności sprowadza się do konieczności wymeldowania każdej osoby, która nie przebywa w miejscu stałego pobytu. Skoro zatem z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy wynika, że skarżący nie mieszka pod adresem W. N. [...], to brak podstaw do uznania niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji.
W ocenie sądu organy w niniejszej sprawie podjęły wszelkie czynności niezbędne i istotne do wyjaśnienia sprawy, zebrały zupełny dla jej wyniku materiał dowodowy i oceniły go w granicach swobodnej oceny dowodów, a ocena ta znalazła wyraz w uzasadnieniu decyzji organów obu instancji. Prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego dokonując trafnej ich wykładni.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło