III SA/Lu 706/11

WyrokWSA w Lublinie2012-03-15

Skład orzekający: Marek Zalewski, Robert Hałabis, Ewa Ibrom

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków może dokonać zmiany wpisu dotyczącego współwłasności nieruchomości bez przedstawienia odpowiednich dokumentów źródłowych potwierdzających zmianę stanu prawnego?
Ratio decidendi
Organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków ma obowiązek odzwierciedlać aktualny stan prawny nieruchomości na podstawie dokumentów źródłowych, nie zaś kształtować stosunków własnościowych. Zmiana wpisu w ewidencji gruntów może nastąpić wyłącznie na podstawie zmiany w dokumentach źródłowych, a bez takich dokumentów nie można dokonać zmiany dotyczącej współwłasności nieruchomości. Skarga została oddalona, ponieważ decyzja organu była zgodna z prawem.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E.W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Lublinie z 2011 roku, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta o wprowadzeniu zmian w rejestrze ewidencji gruntów i budynków dotyczących działki nr [...], polegających na aktualizacji numeru i powierzchni działki oraz ujawnieniu współwłaścicieli jako domniemanych spadkobierców. Skarżąca kwestionowała ustalenia dotyczące współwłasności i powierzchni działki oraz zarzucała brak wnikliwego zbadania dowodów.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Sędzia SO del. Robert Hałabis (sprawozdawca), Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant Starszy referent Joanna Szopa, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 15 marca 2012 r. sprawy ze skargi E. W. na decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w L. z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w rejestrze ewidencji gruntów i budynków I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na rzecz adwokata I. C. wynagrodzenie w kwocie 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu, w tym VAT. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2011 r. nr [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego , po rozpatrzeniu odwołania E.W., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] – orzekającą o wprowadzeniu zmiany przedmiotowej w rejestrze ewidencji gruntów i budynków miasta , obręb [...], w jednostce rejestrowej G [...], polegającej na wpisaniu w miejsce dotychczasowej zabudowanej działki gruntu wykazanej w operacie pierwszej ewidencji gruntów i budynków miasta [...], oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 460 m2, ark. [...], położonej przy ul. [...] – zabudowanej działki gruntu nr [...] o powierzchni 458 m2, położonej w [...], przy ul. [...], obręb [...], ark. [...]. W uzasadnieniu decyzji przedstawiono następujący stan faktyczny i prawny sprawy: Po przeprowadzeniu postępowania z urzędu decyzją z [...] listopada 2007 r. nr [...] Prezydent Miasta orzekł o wprowadzeniu zmian w ewidencji gruntów i budynków, w części dotyczącej jednostki rejestrowej G [...]. Zmiana miała charakter przedmiotowy-podmiotowy. W miejsce działki bez numeru, o powierzchni 615 m2, działki nr [...], o powierzchni 458 m2, zaś w miejsce dotychczasowych współwłaścicieli M. i S. małżonków S. w ½ części i H. P. ½ części wpisano: – w 236/458 części M. i S. małżonków S. (jako domniemanych spadkobierców wskazano: E. W. i M. S.); – w 100/1374 części H. P. (jako domniemanych spadkobierców wskazano: H. P., K. P., G. P., Z. P., E. Śl., M. B., J. S., W. Ż., H. H., R. H., S. H. i M. H.); – w 75/458 części S. Ż. (jako domniemanych spadkobierców wskazano: W. K., W. K., E. O., T. Ż. i A. Ż.); – w 100/1374 części R. M. (jako domniemanych spadkobierców wskazano: J. M. i S. P.); – w 100/1374 części H. M.; – w 47/916 części A. H.; – w 47/916 części R. H. Od powyższej decyzji odwołanie wniosły spadkobierczynie M. i S. małżonków S. – E.W. i M. B., domagając się jej uchylenia. Po rozpatrzeniu odwołania decyzją z [...] marca 2008 r. nr [...], organ odwoławczy utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Na skutek skargi E.W. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 grudnia 2008 r., sygn. akt III SA/Lu 171/08, uchylił decyzje organów obu instancji. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Sąd wskazał okoliczności wymagające wyjaśnienia. W szczególności zwrócono uwagę, że istnieją rozbieżności co do powierzchni i przebiegu granic działki oraz tego, czy A. H. i R. H. posiadają udział we współwłasności nieruchomości będącej przedmiotem postępowania. Po uzupełnieniu materiału dowodowego Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] października 2009 r. nr [...], orzekł o wprowadzeniu zmiany w rejestrze ewidencji gruntów i budynków m. [...], obręb [...], w jednostce rejestrowej nr G [...] – współwłaściciele: M. oraz S. małż. S. – udział do ½ części, H. P. – udział do ½ części, w następujący sposób: I. w zakresie obejmującym informacje o gruntach w miejsce dotychczasowej części działki gruntu uregulowanej w Księdze Hipotecznej [...] (bez nadanego numeru) zabudowanej o powierzchni ok. 615 m2, położonej w [...] przy ul. [...], wpisać: zabudowaną działkę gruntu nr [...] o powierzchni 458 m2, położoną w [...], obręb [...], przy ul. [...]; II. w zakresie obejmującym informację o właścicielach, w miejsce dotychczas ujawnionych współwłaścicieli działki nr [...] M. oraz S. małż. S. – udział do ½ części i H. P. – udział do ½ części, wpisać ujawnionych współwłaścicieli: A. H., R. H., spadkobiercy M. i S. małż. S., spadkobiercy He. P., spadkobiercy S. Ż., spadkobiercy R. M., spadkobiercy W. M.. Wojewódzki Inspektor Nadzory Geodezyjnego i Kartograficznego , po rozpatrzeniu odwołania E.W., decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...], orzekł o uchyleniu powyższej decyzji oraz przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że organ pierwszej instancji w swoim orzeczeniu całkowicie pominął ocenę prawną i wytyczne wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 grudnia 2008 r. W ocenie organu odwoławczego nie wskazano na podstawy wprowadzenia zmiany w ewidencji co do wielkości i granicy przedmiotowej działki oraz nadania jej innego numeru. Ponadto nie wyjaśniono w sposób nie budzący wątpliwości, czy A. H. i R. H. posiadają udział w nieruchomości będącej przedmiotem postępowania, gdyż nie wykazano istnienia tytułu prawnego, jakim miałyby legitymować się te osoby. Rozpatrując ponownie sprawę Prezydent Miasta uzupełnił materiał dowodowy o dokumenty uzyskane z Archiwum Państwowego. W wyniku przeprowadzonych czynności decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. orzekł o wprowadzeniu zmian w rejestrze ewidencji gruntów i budynków m. [...], obręb [...], w jednostce rejestrowej G [...], w której jako współwłaściciele po ½ części ujawnieni są: M. c. W. i W. oraz S. s. M. i J. małż. S. oraz H. P. s. F. i A., w następujący sposób: ‒ w miejsce dotychczasowej zabudowanej działki gruntu, wykazanej w operacie pierwszej ewidencji gruntów i budynków m. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 460 m2 ark. [...], położonej przy ul. [...], ‒ wpisać zabudowaną działkę gruntu nr [...] o powierzchni 458 m2, położoną w [...], obręb [...], ark. [...], przy ul. [...]. W ocenie organu odwoławczego Prezydent Miasta czyniąc zadość wskazaniom zawartym w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 18 grudnia 2008 r., sygn. akt III SA/Lu 171/08, podjął próbę uzupełnienia materiału dowodowego, aby w sposób nie budzący wątpliwości wykazać, kto w chwili obecnej legitymuje się tytułem prawnym do nieruchomości będącej przedmiotem niniejszego postępowania. W związku z tym, że dokumenty zgromadzone w aktach sprawy nie pozwalają na precyzyjne określenie, komu w chwili obecnej przysługuje tytuł własności działki nr [...], położonej w [...], przy ul. [...], organ pierwszej instancji nie wprowadził zmian podmiotowych w jednostce rejestrowej G [...] i pozostawił je w brzmieniu sprzed modernizacji operatu ewidencji gruntów i budynków. Prezydent Miasta oparł się na dokumentach stanowiących państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny oraz aktach archiwalnych uzyskanych w toku postępowania wyjaśniającego. Z ustaleń poczynionych przez organ pierwszej instancji wynika, że na podstawie pomiarów geodezyjnych, których wyniki (m.in. szkice, obliczenia powierzchni działek) stanowią operat techniczny włączony do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem [...], obliczona powierzchnia działki wtedy oznaczonej numerem [...] wynosiła 460 m2. W wyniku modernizacji operatu ewidencyjnego przeprowadzonej w 1986 r. powierzchnie działek zostały obliczone ze współrzędnych. W wyniku tych prac obecna powierzchnia działki, różni się o 2 m2 od powierzchni dotychczas ujawnionej w operacie ewidencji gruntów i wynosi 458 m2. Zdaniem organu zarzuty zawarte w odwołaniu złożonym przez E. W. są faktycznie żądaniem ujawnienia w operacie ewidencyjnym zmian, co do prawa własności, przy czym skarżąca nie przedłożyła dokumentów uzasadniających, że dokonanie żądanych zmian byłoby zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Końcowo organ przypomniał, iż ewidencja gruntów i budynków jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, ma charakter deklaratoryjny (odzwierciedlający istniejący stan prawny), a nie konstytutywny (prawotwórczy). Oznacza to, że organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków jedynie rejestruje stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Nie może zaś samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień do gruntu. Poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością, dlatego też nie można było w niniejszym postępowaniu uwzględnić żądań skarżącej. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego E.W. zarzuciła organom obu instancji brak wnikliwego zbadania dowodów przedstawionych przez M. S. i znajdujących się w aktach sprawy, a przez to wykazanie współwłaścicieli tej nieruchomości niezgodnie z prawem. Niezrozumiałe jest również dla skarżącej dlaczego zmieniono powierzchnię tej działki. Wniosła też zastrzeżenia do ustalenia przez organy kręgu stron postępowania podnosząc, że decyzja w przedmiotowej sprawie powinna być wydana jedynie na małż. S. w oparciu o akt notarialny [...]. W związku z tym z treścią decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego nie zgodziła się, uważając ją za sprzeczną z prawem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W jego ocenie zarzuty skarżącej stanowią polemikę ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Odnosząc się do argumentu braku uprawnienia innych uczestników postępowania do udziału w tej sprawie wyjaśniono, że wszystkie osoby (łącznie ze skarżącą) umieszczone w rozdzielniku decyzji są domniemanymi spadkobiercami byłych właścicieli nieruchomości będącej przedmiotem niniejszego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że przedmiotem kognicji sądu jest kontrola zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, a według art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonana na takich zasadach w granicach sprawy kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wypada pozytywnie, gdyż decyzja ta prawa nie narusza, co skargę czyni bezzasadną. Zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu, którego przedmiotem było wprowadzenie zmian w rejestrze ewidencji gruntów i budynków miasta , obręb [...], w jednostce rejestrowej nr G [...], obejmującym działkę nr [...] o pow. 460 m2, która po wprowadzeniu zmiany oznaczona została jako działka nr [...] o pow. 458 m2. Jak wynika z ustaleń poczynionych przez organy ewidencyjne M. i S. małżonkowie S. nabyli udział we współwłasności tej nieruchomości położonej w [...], przy ulicy [...], w granicach opisanych w akcie notarialnym z dnia [...] sierpnia 1946 r. (Rep. Nr [...]), bez określania numeru i powierzchni działki. W 1957 roku został wykonany nowy pomiar nieruchomości służący do założenia pierwszej ewidencji gruntów miasta , dawnego obrębu [...] (obecnie obręb [...]). Na podstawie przeprowadzonych pomiarów został sporządzony operat KERG: [...], zaewidencjonowany w składnicy geodezyjnej, który zawiera szkice polowe i obliczania powierzchni działek. Jak wskazał Prezydent Miasta granice działki nr [...] i nr [...] pomierzono w oparciu o punkty osnowy geodezyjnej, a ich powierzchnie wynosiły odpowiednio 460 m2 i 101 m2. W roku 1986 dokonana została modernizacja operatu ewidencji gruntów, w wyniku której działce nr [...] nadano nowy numer [...], a jej powierzchnia przeliczona ze współrzędnych wyniosła 458 m2. To właśnie powyższe ustalenia znalazły odzwierciedlenie w treści decyzji z dnia [...] czerwca 2011 r. wprowadzającej zmianę w rejestrze ewidencji gruntów i budynków miasta , w jednostce rejestrowej G [...]. Z treści skargi wynika, że E.W. nie kwestionuje zakresu powyższej zmiany odnoszącej się w rzeczywistości do ujawnienia nowej, zaktualizowanej powierzchni działki oznaczonej po modernizacji nr [...] (wcześniej nr [...]). W istocie zarzuty strony skarżącej odnoszą się do tego, czego decyzja organu pierwszej instancji po ponownym rozpatrzeniu sprawy i decyzja zaskarżona nie dotyczą. Chodzi mianowicie o podejmowane przez Prezydenta Miasta na wcześniejszym etapie postępowania próby ustalenia i ujawnienia w danych ewidencji gruntów podmiotów mających prawa rzeczowe do nieruchomości (współwłaścicieli działki nr [...]). Odnosząc się do zarzutów skargi podnieść przede wszystkim należy, że stosownie do art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 z późn. zm., dalej jako "ustawa"), ewidencja gruntów i budynków to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Informacje te mają charakter przedmiotowy w odniesieniu do gruntów, które dotyczą ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty (art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy). Natomiast informacje podmiotowe (art. 20 ust. 2 pkt 1) dotyczą wskazania właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych – innych osób fizycznych lub prawnych, w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub ich części. Powyższe informacje o gruntach, budynkach i lokalach (zarówno te podmiotowe, jak i przedmiotowe) zawiera tzw. operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów (art. 24 ust. 1 ustawy). Zaakcentować należy, że w niniejszej sprawie organ dokonał ostatecznie jedynie zmiany w zakresie przedmiotowym, odnoszącym się do zaktualizowania numeru i powierzchni nieruchomości (działki nr [...]). Podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, to jest utrzymywania operatu w zgodności z aktualnymi, dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, co wynika z przepisów Rozdziału 3 (§ 44 i nast.) rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r., w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 26 ust. 2 ustawy. Zgodnie z § 45 ust. 1 tego rozporządzenia, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. W myśl przepisów § 46 ust. 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia, dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11. Przepisy rozporządzenia określają zamknięty katalog źródeł zmian przedmiotowych i podmiotowych danych ewidencyjnych. Wprowadzenie zmian w ewidencji może nastąpić albo w trybie czynności materialno-technicznej, w postaci wprowadzenia do bazy danych zmiany na podstawie udokumentowanego zgłoszenia zmiany (art. 22 ust. 2 i 3 ustawy w zw. z § 48 ust. 1 i 2 rozporządzenia), o którym organ tylko zawiadamia (§ 49 ust. 1 rozporządzenia), albo w drodze decyzji (§ 47 ust. 3 rozporządzenia), co ma miejsce wówczas, gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów. Z powyższych przepisów, określających podstawowe cele i zasady prowadzenia ewidencji gruntów i postępowania mającego za przedmiot aktualizację ewidencji wynika, że ewidencja gruntów, co wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie, jest zbiorem informacji, a rejestr ewidencji jest wyłącznie odzwierciedleniem danych wynikających z przedłożonych organowi dokumentów. Zapisy w ewidencji gruntów maja charakter deklaratoryjny, ponieważ są one wtórne w stosunku do stanu prawnego. Ewidencja odzwierciedla ten stan, natomiast go nie tworzy (por. wyroki: NSA z dnia 4 stycznia 2011 r., sygn. l OSK 389/10, LEX nr 745227; WSA z dnia 7 października 2010 r., sygn.. III SA/Lu 198/10, LEX nr 757052; NSA z dnia 4 marca 1999 r., sygn.. II SA 17/99, LEX nr 46214). Z podstawowej zasady kształtującej sposób wprowadzania i wymiany danych ewidencyjnych, jaką jest zasada aktualności wynika, że nie jest wykluczone prostowanie błędów i pomyłek w ewidencji, pod warunkiem wszakże, iż prowadzi ono do ujawnienia w zapisach ewidencji danych aktualnych. Organ rejestrowy prowadzący kataster nieruchomości pozbawiony jest możliwości dokonywania merytorycznej oceny dokumentów przekazywanych mu celem ich uwidocznienia w rejestrze, poza tymi przypadkami, które dotyczą dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej włączanej do państwowego zasobu, to jest obowiązku wynikającego z § 9 ust. 1 rozporządzenia z dnia 16 lipca 2001 r. w sprawie zgłaszania prac geodezyjnych i kartograficznych, ewidencjonowania systemów i przechowywania kopii zabezpieczających bazy danych, a także ogólnych warunków umów o udostępnianie tych baz (Dz. U. Nr 78, poz. 837) i tylko w zakresie wynikającym z tego przepisu (to jest kontroli poprawności wykonania prac geodezyjnych i kartograficznych jak i sporządzonej dokumentacji przed włączeniem jej do zasobu). Niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze, które z przyczyn wskazanych wyżej nie mogły zostać uwzględnione, Sąd dokonał kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. W ramach tej kontroli Sąd miał na uwadze, że zaktualizowane w ewidencji gruntów dane dotyczące oznaczenia i powierzchni działki nr [...] nie były w skardze kwestionowane, a poprawność rozstrzygnięcia zawartego w decyzjach organów obu instancji nie została także zanegowana przez uczestników postępowania administracyjnego i sądowego. Kierując się powyższymi względami ocenie poddano wykonanie wszystkich wytycznych i zaleceń zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2008 r., sygn. akt III SA/Lu 171/08. Zgodnie bowiem z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu są wiążące dla organu, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. W świetle powyższego przepisu, pogląd prawny przedstawiony w poprzednich wyrokach sądowych wiąże także Wojewódzki Sąd Administracyjny przy obecnie dokonywanej kontroli zaskarżonego aktu. Przypomnienia wymaga, że Sąd w uzasadnieniu powyższego wyroku zwrócił uwagę, że z aktu administracyjnego wynikać winno, iż istnieją faktycznie rozbieżności co do powierzchni i oznaczenia tej działki w ewidencji gruntów z rzeczywistym stanem, a zatem zachodzą przesłanki do wprowadzenia zmiany w ewidencji co do powierzchni nieruchomości oraz nadania jej innego numeru. Sąd nakazał organom poczynienie szczegółowych ustaleń odnoszących się do zmian powierzchni przedmiotowej działki oraz jej numeracji, poprzez uzupełnienie materiału dowodowego o dokumenty źródłowe. Za zasadny Sąd uznał wówczas zarzut skargi, dotyczący określenia przez organy administracji publicznej, wielkości udziałów we współwłasności przedmiotowej nieruchomości oraz wskazania w rejestrze ewidencji gruntów i budynków jedynie domniemanych spadkobierców nieruchomości. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ prawidłowo, na podstawie dołączonych do akt administracyjnych umów sporządzonych w formie aktu notarialnego wskazał, iż poprzednicy prawni osób wymienionych w zaskarżonej decyzji nabywali udziały w nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej niegdyś nr [...], bez określenia ułamkowej części nabywanej nieruchomości. Następstwem powyższego powstała współwłasność bez określenia ułamkowych części przypadających poszczególnym współwłaścicielom. Sąd zakwestionował jednak uprawnienie organu do dokonania wyliczenia wielkości ułamkowych części udziałów w nieruchomości stosownie do nabywanych przez wszystkich współwłaścicieli części nieruchomości pod budynkami oraz przypisał do tych udziałów po równej części grunt w podwórzu, z uwzględnieniem obecnego stanu granic na gruncie podkreślając, że przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, nie dają podstaw prawnych do kształtowania stosunków własnościowych i związanych z tymi stosunkami uprawnień i obowiązków. Oznacza to, że w toku prowadzenia ewidencji nie mogą być rozstrzygane kwestie dotyczące prawa własności, a decyzje organów obu instancji określając wysokość udziałów we współwłasności nieruchomości wkraczały w materię stosunków cywilnoprawnych zastrzeżoną do kompetencji sądów powszechnych. W toku ponownego rozpoznania sprawy, organy obu instancji uwzględniając wytyczne zawarte w wydanym w sprawie wyroku sądowym, dokonały już prawidłowych ustaleń w oparciu o uzupełniony i zgromadzony wcześniej materiał dowodowy. Ustalenia te, przedstawione obszernie w części historycznej uzasadnienia odnoszą się do wszystkich kwestii, na które zwracał uprzednio uwagę Sąd. Organy ustosunkowały się do kwestii związanej z różnicami powierzchni działek przed i po modernizacji ewidencji gruntów, wyjaśniając źródło oraz przyczyny ich powstania. Ustalono ponadto, że wpisy w ewidencji gruntów podlegały również zmianom w zakresie podmiotowym dotyczącym ujawnienia współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości. Przy czym organ trafnie ocenił, że w świetle zgromadzonych aktualnie dokumentów, nie można jednoznacznie stwierdzić, jakie są rzeczywiste udziały we współwłasności poszczególnych współwłaścicieli, a problem ten może być przedmiotem rozstrzygnięcia w sprawie z powództwa cywilnego o ustalenie (art. 189 k.p.c.), ewentualnie uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym (art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece) lub zniesienia współwłasności przez właściwy sąd powszechny. Wobec powyższego, w operacie ewidencji gruntów nie doszło do ujawnienia aktualnych współwłaścicieli działki nr [...], gdyż nie zmieniono stanu pierwotnie ujawnionego. Zdaniem skarżącej w toku niniejszego postępowania organ powinien był dokonać zmiany w ewidencji gruntów i budynków wpisując jako współwłaścicieli nieruchomości jedynie małżonków S.. W ocenie Sądu powyższe stanowisko jest błędne, bowiem nie ma podstaw do wzruszania prawomocnych decyzji o dokonanych już wpisach, jeżeli po dacie dokonania wpisu nie nastąpiły żadne zmiany w dokumentach źródłowych uzasadniające zmianę treści wpisu. Zmiana wpisu w rejestrze gruntów może być dokonana wyłącznie na podstawie zmiany w dokumentach źródłowych. Takich dokumentów skarżąca nie przedstawiła. Wziąwszy pod uwagę, że organy ewidencyjne rejestrują jedynie stan prawny ustalony w innym trybie lub przez inne organy, a postępowanie ewidencyjne służy rejestracji bezspornych danych o gruntach, budynkach i lokalach, brak było podstaw do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków w zakresie praw podmiotowych (właścicielskich) do nieruchomości. Mając przytoczone motywy na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło