III SA/Lu 710/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Sędzia SO del. Robert Hałabis,, Sędzia NSA Marek Zalewski (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Jowita Dudek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 6 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi P. D. na decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w E. z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu do ewidencji producentów I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...]; II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w E. na rzecz P. D. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] Dyrektor L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w E. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. Nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. o odmowie wpisania P. D. do ewidencji producentów i nadania mu numeru identyfikacyjnego Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy: Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. wpisał w trybie przepisów ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2012 r. poz. 86), zwaną dalej ustawą o ewidencji, P. D. do ewidencji producentów rolnych i nadał mu numer identyfikacyjny [...], co potwierdzało zaświadczenie organu z dnia [...]marca 2004 r. Do ww. ewidencji organ wpisał w 2004 r. również żonę P. D., M. D., nadając jej odrębny numer identyfikacyjny: [...] Obu wpisów (czynności materialno-technicznych) organ I instancji dokonał, opierając się na informacjach podanych we wnioskach o wpis do ewidencji producentów, nie mając wówczas możliwości sprawdzenia prawidłowości tych informacji podanych przez P. D. i M. D.. Późniejsza weryfikacja wniosków wykazała, że P. i M. D. są małżeństwem, posiadają dwa odrębne gospodarstwa rolne i w tych okolicznościach, zgodnie z art. 12 ust. 4 i 6 w/w ustawy, zainteresowani (bez względu na ich małżeński ustrój majątkowy) powinni mieć tylko jeden numer identyfikacyjny, bowiem ustawodawca nie zróżnicował sytuacji małżonków, którzy wspólnie prowadzą gospodarstwo rolne, z tymi małżonkami, którzy posiadają odrębne gospodarstwa rolne niezwiązane ze sobą funkcjonalnie, organizacyjnie i ekonomicznie. Ustalenia dokonane w czasie weryfikacji wniosków skutkowały wydaniem decyzji administracyjnej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. w dniu [...] sierpnia 2010 r. nr [...], którą to odmówił w związku z treścią art. 13 ust. 1 cyt. ustawy, wpisania P.D. do ewidencji producentów oraz nadania mu numeru identyfikacyjnego. Od ww. decyzji skarżący wniósł odwołanie. W wyniku odwołania Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR wydał w dniu [...] września 2010 r. decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2012 r. Zdaniem, organu odwoławczego rozstrzygnięcie organu I instancji zasługiwało na akceptację – w przeciwieństwie do zarzutów i wniosków podniesionych w odwołaniu P. D. – z uwagi na fakt, że w przypadku wniosku o wpis do ewidencji producentów, złożonego przez osobę fizyczną, istotnym jest to, że wnioskodawca pozostający w związku małżeńskim, zobowiązany jest do uzyskania zgody współmałżonka na wpis do ewidencji producentów, a P. D. takiej zgody ze strony swojej żony M. D. nie uzyskał i w związku z tym nie spełnił wszystkich wymagań nałożonych przez ustawodawcę. W skardze do WSA w Lublinie P. D. wnosił o uchylenie decyzji Dyrektora L. Oddziału Regionalnego ARiMR, zarzucając błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie art. 12 ust. 4 i 6 ww. ustawy. W uzasadnieniu skargi podniósł między innymi, że przepisy wskazanej ustawy nie przewidują domniemania współposiadania gospodarstwa rolnego przez małżonków. O posiadaniu lub współposiadaniu decydują ustalenia faktyczne, a wyrażenie zgody na wpis do ewidencji dotyczy tylko sytuacji, gdy faktycznie ma miejsce współposiadanie gospodarstwa rolnego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR w E. wniósł o jej oddalenie. W trakcie rozprawy przed Sądem pełnomocnik skarżącego zmodyfikował wnioski skargi, wnosząc przede wszystkim o stwierdzenie nieważności decyzji organów obu instancji, jako rozstrzygnięć podjętych bez podstawy prawnej. W uzasadnieniu stanowiska pełnomocnik skarżącego podkreślił, że w przypadku małżeńskiej rozdzielności majątkowej można złożyć więcej niż jeden wniosek o wpis do ewidencji i uzyskać więcej niż jeden numer identyfikacyjny, a mianowicie z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego stanowiącego majątek odrębny małżonka oraz posiadania gospodarstwa rolnego będącego majątkiem wspólnym małżonków. Wojewódzki Sąd administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 5 lipca 2011 r. sygn. akt. III SA/Lu 17/11 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji jej poprzedzającej. W uzasadnieniu sąd wyjaśnił, że brak jest podstawy prawnej do decyzyjnego orzekania przez organ w kwestii wyeliminowania błędnego wpisu figurującego w ewidencji producentów i anulowania czynności polegającej na nadaniu numeru identyfikacyjnego. Stwierdził ponadto, że działania organu powinny ograniczyć się do wykreślenia skarżącego z ewidencji producentów, anulowania czynności związanej z nadaniem numeru ewidencyjnego i pisemnego powiadomienia o tym skarżącego. Taki tryb postępowania byłby prawidłowy i mający uzasadnienie w świetle stanowiska, jakie zajmuje Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 września 2010 r. sygn. akt. II GSK 802/09. Podniósł także, że przy ponownej weryfikacji zasadności dokonanego w 2004 r. wadliwego wpisu w ewidencji producentów i nadania skarżącemu numeru identyfikacyjnego, organ będzie miał na uwadze, że podjęcie czynności materialno-technicznej, polegającej na wykreśleniu wpisu odnoszącego się do P. D. wiąże się z koniecznością zapewnienia mu możliwości obrony swoich interesów, łącznie z prawem wniesienia skargi sądowej. W związku z powyższym skarżący powinien być informowany nie tylko o wykreśleniu wpisu i anulowaniu numeru identyfikacyjnego, ale również o prawnej możliwości kwestionowania takiej czynności organu i żądania przeprowadzenia jej kontroli przez sąd administracyjny. Organ pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] poinformował skarżącego, że ww. dniu dokonał wykreślenia wpisu nr 042986393 z ewidencji producentów i anulował czynność związaną z nadaniem numeru ewidencyjnego. Skarżący został także pouczony o możliwości wniesienia skargi na powyższe pismo do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Następnie wydał w dniu [...] lipca 2012 r. decyzję nr [...] odmawiającą wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego skarżącemu. Od tej decyzji odwołał się P. D. zarzucając naruszenie art. 13 ust. 1 ustawy o ewidencji. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Modernizacji i Restrukturyzacji Rolnictwa po rozpoznaniu odwołania w dniu [...] sierpnia 2012 r. decyzją nr [...]utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyjaśnił, że organ I instancji w dniu [...] stycznia 2012 r. wydał skarżącemu informację dotyczącą wykreślenia wpisu z ewidencji producentów i anulowania czynności związanej z nadaniem skarżącemu numeru ewidencyjnego, którą skarżący otrzymał do rąk własnych w dniu [...] stycznia 2012 r. Od powyższej decyzji skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę zarzucając organowi naruszenie przepisu art. 13 ust 1 ustawy o ewidencji oraz przepisu art. 156 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 r. Nr 98 poz 1071), dalej k.p.a. Ponadto wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji obu instancji i określenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, a także o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, zważył co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Przede wszystkim zauważyć należy, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z dnia [...] lipca 2012 r. wydane zostały po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2011 r. wydanym w sprawie III SA/Lu 17/11. W sprawie tej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie dokonał wykładni art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. nr 10 poz 76 z późń. zm.) oraz wyraził pogląd, że weryfikacja wpisu skarżącego P. D. w ewidencji producentów jest możliwa w drodze czynności materialno-technicznej polegającej na wykreśleniu go z tej ewidencji. Skarżący nie składał bowiem kolejnego wniosku w przedmiocie wpisu do ww. ewidencji, jak utrzymują organy orzekające – bowiem posiadał go od 2004 r. Oznacza to, że nie wchodzi w grę przesłanka określona w art. 13 ust. 1 ww. ustawy upoważniająca organ do wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie odmowy wpisu, a ponadto brak jest normatywnej przesłanki do orzekania w drodze decyzji o usunięciu tego wpisu. Powyższa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażona w sprawie III SA/Lu 17/11 przez Wojewódzki Sąd Administracyjny stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a., wiąże ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Organy orzekające ponownie rozpoznając sprawę zastosowały się do wskazań co do dalszego postępowania, anulowały w drodze czynności materialno-technicznej wpis P. D. w ewidencji producentów nr [...] (k. 31 akt administracyjnych) Niezależnie od tego zaskarżonymi decyzjami odmówiły P. D. wpisu do tej ewidencji w oparciu o art. 13 ust. 1 i art. 12 ust. 6 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. Stanowisko takie pozostaje w oczywistej sprzeczności z oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku z dnia 5 lipca 2011 r. w sprawie III SA/Lu 17/11. Nie ulega wątpliwości, że po wykreśleniu wpisu z ewidencji producentów w drodze czynności materialno-technicznej, co nastąpiło w dniu [... ]stycznia 2012 r. (k. 31 akt administracyjnych) organ zobowiązany jest do zakończenia postępowania wszczętego w sprawie z urzędu (k. 14 akt administracyjnych), a nie na wniosek skarżącego P. D.. Wydaje się, że wobec załatwienia sprawy wykreślenia P. D. z ewidencji producentów w drodze czynności materialno-technicznej jedyną drogą zakończenia wszczętego w tym przedmiocie z urzędu postępowania (k. 14 akt administracyjnych), będzie umorzenie postępowania w oparciu o art. 105 k.p.a. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 z art. 135 w związku z art. 153 p.p.s.a., w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. - stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z dnia 6 lipca 2012 r. Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadniał art. 200 p.p.s.a.