III SA/Lu 724/12

WyrokWSA w Lublinie2012-12-06

Skład orzekający: Jerzy Marcinowski, Robert Hałabis, Jadwiga Pastusiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przewóz towaru z Ukrainy do Polski, który kończy się na terenie przejścia granicznego, stanowi międzynarodowy transport drogowy w rozumieniu przepisów ustawy o transporcie drogowym i rozporządzenia WE nr 1072/2009, a w konsekwencji czy kierowca (obywatel państwa trzeciego) musi posiadać świadectwo kierowcy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przewóz towaru z Ukrainy do Polski, nawet jeśli kończy się na terenie przejścia granicznego, stanowi międzynarodowy transport drogowy, ponieważ wiąże się z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej. Kierowca będący obywatelem państwa trzeciego, zatrudniony przez polskiego przewoźnika, wykonujący taki transport, musi posiadać świadectwo kierowcy. Niespełnienie tego wymogu skutkuje nałożeniem kary pieniężnej na przewoźnika.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na T. Ch., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "W", za to, że jego kierowca, obywatel Ukrainy, nie posiadał wymaganego świadectwa kierowcy podczas przewozu towaru z Ukrainy do Polski. Kierowca wjechał na teren przejścia granicznego w D., gdzie został skontrolowany. Organ celny uznał, że doszło do międzynarodowego transportu drogowego, a brak świadectwa kierowcy stanowił podstawę do nałożenia kary 8.000 zł. Skarżący kwestionował uznanie przewozu za międzynarodowy, argumentując, że czynność zakończyła się na terenie przejścia granicznego.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia SO del. Robert Hałabis,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Asystent sędziego Jowita Dudek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 6 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi T. Ch. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "W" Przewóz Towarów Krajowych i Międzynarodowych na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr 300000-[...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę. Dyrektor Izby Celnej w B. decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania T. C. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "W", od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...]czerwca 2012 r., znak: [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, że w dniu [...] marca 2012 r. samochodem marki R. o numerze rejestracyjnym WB [...] z naczepą marki S. o numerze rejestracyjnym WB [...], należącym do T. C. dokonano przewozu towaru w postaci [...]kg [...] z Ukrainy do Polski. Kierowcą w/w środka transportu był obywatel Ukrainy A. L., zatrudniony przez T. C. Pojazd przejechał most graniczny na rzece Bug, wjechał na teren drogowego przejścia granicznego w D., zaś kierowca zgłosił się do odprawy. Na terenie tego przejścia funkcjonariusze Oddziału Celnego Drogowego w D. przeprowadzili kontrolę na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874 ze zm.- dalej u.t.d., aktualna publikacja w Dz. U. z 2012 r., poz. 1265). Kontrola ujawniła, że kierujący pojazdem nie posiada wymaganego prawem świadectwa kierowcy. Te okoliczności faktyczne legły u podstaw zaskarżonej decyzji wydanej przez organ I instancji, mocą której nałożono na T.C. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "W.", kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł, przywołując jako podstawę materialnoprawną m.in. przepisy art. 4 pkt 2, art. 32a, art. 87 ust. 1 u.t.d. oraz Lp. 3.3 załącznika nr 3 do u.t.d. We wniesionym odwołaniu strona zarzuciła naruszenie art. 32a w związku z art. 4 pkt 2 i 6a u.t.d. poprzez błędne przyjęcie, że kierowca wykonywał transport międzynarodowy, a po wjeździe na teren przejścia granicznego powinien posiadać świadectwo kierowcy. W ocenie odwołującego się, zatrudniony u niego kierowca nie wykonywał przewozu drogowego, gdyż nie przewoził towaru poruszając się po drodze publicznej, a jedynie wjechał na teren przejścia granicznego. Tymczasem przewóz drogowy odnosi się tylko do przypadku transgranicznego przewozu do miejsca przeznaczenia, a nie do granicy, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Nie można uznać, że kierowca przekroczył granicę Rzeczypospolitej Polskiej, skoro zatrzymał się na przejściu granicznym w miejscowości D. Trafnie wskazano w uzasadnieniu decyzji, że zasięg terytorialny przejścia granicznego stanowi droga krajowa nr 12 na odcinku od szlabanu na wysokości miejscowości B. do mostu granicznego na rzece Bug, wraz z przyległym terenem i infrastrukturą. Bezsporne jest natomiast, że kierowca nie wyjechał poza teren przejścia. Organ II instancji nie podzielił zarzutów odwołania. W uzasadnieniu decyzji podniósł, że A. L., który kierował pojazdem o nr rej. WB [...]/WB [...] w dniu [...]marca 2012 r., przejechał most graniczny na rzece Bug, wjechał na teren drogowego przejścia granicznego w D. i zgłosił się do odprawy. Przekroczenie granicy potwierdza fakt wykonywania przez stronę międzynarodowego transportu drogowego. Skutkuje to obowiązkiem przestrzegania wymogów właściwych dla takiego transportu, w tym przypadku - wymogu posiadania świadectwa kierowcy, bowiem A.L. jest obywatelem Ukrainy, którego skarżący zatrudnił. Stosownie do art. 32a u.t.d., do kierowcy niebędącego obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej, zatrudnionego przez przedsiębiorcę mającego siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wykonującego międzynarodowy transport drogowy, stosuje się przepisy Unii Europejskiej dotyczące świadectwa kierowcy. W myśl art. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącego wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (wersja przekształcona – Dz. Urz. UEL z 2009 r., Nr 300, poz. 72 – dalej rozporządzenie Nr 1072/2009) wykonywanie przewozów międzynarodowych wymaga posiadania licencji wspólnotowej oraz jeśli kierowca jest obywatelem państwa trzeciego, świadectwa kierowcy. Art. 2 pkt 2 lit.b rozporządzenia Nr 1072/2009 podaje definicję przewozu międzynarodowego, zaś art. 5 zawiera szczegółowe zasady wydawania świadectwa kierowcy. Świadectwo kierowcy należy do przewoźnika, który przekazuje je do dyspozycji kierowcy wskazanemu w świadectwie, podczas gdy kierowca prowadzi pojazd, korzystając z licencji wspólnotowej wydanej temu przewoźnikowi. Zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 4 u.t.d. podczas wykonywania przewozu drogowego, kierowca pojazdu samochodowego (...) jest obowiązany mieć przy sobie i okazać, na żądanie uprawnionego organu kontroli (...) w międzynarodowym transporcie drogowym, świadectwo kierowcy, jeżeli jest wymagane. Na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków określa załącznik Nr 3 do u.t.d. W pkt 3 tego załącznika pod pozycją 3.3 wyszczególniono następujące naruszenie: "Wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu". Wysokość kary w przypadku tego naruszenia wynosi 8.000 zł. Organ II instancji stwierdził, że skoro kierowca pojazdu A. L. obywatel Ukrainy, w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] marca 2012 r. nie okazał świadectwa kierowcy, zasadne było nałożenie na przedsiębiorcę kary pieniężnej w kwocie 8.000 zł. Organ odwoławczy uznał jednocześnie, że okoliczności sprawy nie dają podstaw do zastosowania art. 92c u.t.d., szczegółowo uzasadniając swoje stanowisko w tym zakresie. Skargę sądową na powyższą decyzję złożył T. C. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "W", zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez: - niewłaściwą wykładnię art. 2 pkt 2 lit b) rozporządzenia Nr 1072/2009 oraz - niewłaściwe zastosowanie art. 87 ust. 1 pkt 4 i art. 92a) ust. 1 u.t.d. przez przyjęcie, że w zaistniałym stanie faktycznym podmiot wykonujący transport drogowy (skarżący) miał obowiązek wyposażyć kierowcę w świadectwo kierowcy, mimo że nie wykonywał on przewozu międzynarodowego w rozumieniu obowiązujących przepisów. Wskazując na te zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że nie można uznać, iż doszło do przekroczenia granicy w sytuacji, gdy czynność przewozu zakończyła się na terenie przejścia granicznego. Z całą pewnością powołane przepisy nie odnoszą się do sytuacji, gdy kierowca dokonuje przewozu do granicy, lecz jedynie do takiej, w której wykonując przewóz przemieszcza się po terenie państwa – członka Unii Europejskiej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w B. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do art. 2 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Nr 1072/2009 "przewóz międzynarodowy" oznacza przejazd pojazdu z ładunkiem z państwa członkowskiego do państwa trzeciego lub w odwrotnym kierunku, z tranzytem przez jedno lub więcej państw członkowskich lub państw trzecich, albo bez takiego tranzytu. Z kolei, zgodnie z art. 4 pkt 2 u.t.d. – pojęcie "międzynarodowy transport drogowy" oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi, za które uważa się również zespoły pojazdów składających się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, przy czym jazda pojazdu między miejscem początkowym i docelowym odbywa się z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej. Zatem w świetle definicji normatywnych, jedną z istotnych cech międzynarodowego transportu drogowego jest przekroczenie granicy Rzeczypospolitej Polskiej. W przedmiotowej sprawie niesporne jest, że w dniu [...]marca 2012 r. środek transportu, którym kierował A. L., stanowiący własność skarżącego przewoził brykiet z Ukrainy do Polski, a po przekroczeniu granicy w D. został zatrzymany do kontroli przez funkcjonariuszy Oddziału Celnego Drogowego w D. Bezsporne jest również (przyznane w odwołaniu), że droga prowadząca przez przejście graniczne w Dorohusku, wraz z przyległym terenem i infrastrukturą, stanowi część drogi krajowej nr 12. W tych okolicznościach, nawet przyjmując wersję podaną przez pełnomocnika skarżącego w piśmie z dnia [...] maja 2012 r., że A. L. wykonywał jedynie część przewozu od miejsca załadunku na Ukrainie do przejścia granicznego w D., a po dokonaniu odprawy, kierowanie środkiem transportu miał przejąć T. C., niewątpliwie wykonywany był międzynarodowy transport drogowy, z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej. W świetle utrwalonego orzecznictwa, kierowcy środków transportu wykonujący międzynarodowy transport drogowy z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej, znajdujący się na drodze publicznej (krajowej) zlokalizowanej na terenie przejścia granicznego, powinni spełniać wymagania określone przepisami u.t.d. (zob. wyrok NSA z dnia 13 lutego 2009 r., sygn. akt II GSK 754/08 –LEX nr 526572; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 27 listopada 2007 r., sygn. akt II SA/Bk 508/07 – LEX nr 440547; wyrok WSA w Lublinie z dnia 2 grudnia 2010 r., sygn. akt III SA/Lu 367/10 – LEX nr 757129). W myśl art. 32a u.t.d., do kierowcy niebędącego obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej, zatrudnionego przez przedsiębiorcę mającego siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wykonującego międzynarodowy transport drogowy rzeczy, stosuje się przepisy Unii Europejskiej dotyczące świadectwa kierowcy. Stosownie zaś do art. 3 rozporządzenia Nr 1072/2009, wykonywanie przewozów międzynarodowych wymaga posiadania licencji wspólnotowej oraz, jeśli kierowca jest obywatelem państwa trzeciego, świadectwa kierowcy. Zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 4 u.t.d., podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego (...) jest obowiązany mieć przy sobie i okazać na żądanie uprawnionego organu kontroli (...) w międzynarodowym transporcie drogowym – świadectwo kierowcy, jeżeli jest wymagane. Niesporne jest, że w czasie kontroli w dniu [...]marca 2012 r. kierowca A. L. nie posiadał i nie okazał świadectwa kierowcy. Co więcej, takie świadectwo zostało wydane dopiero w dniu [...] marca 2012 r. (k. 31 akt administracyjnych). Nie budzi również wątpliwości, że ów kierowca obowiązany był posiadać świadectwo kierowcy, co wynika z art. 3 rozporządzenia Nr 1072/2009. Stosownie do art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. W myśl zaś art. 92a ust. 6 u.t.d. – wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy. Zgodnie z Lp. 3.3. tego załącznika, za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu, nakłada się karę pieniężną w kwocie 8.000 zł. Skoro organy decyzyjne prawidłowo ustaliły stan faktyczny, zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego i dokonały poprawnej wykładni tych przepisów, przeto skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło