III SA/Lu 737/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Grymuza po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. R. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2016 r. Nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2014 w zakresie wniosku M. R. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. M. R. wniósł skargę na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]r. Nr [...]w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2014 wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że dostarczona decyzja zawierała kilkadziesiąt stron uzasadnienia i była dla skarżącego nie zrozumiała. Wskazał on dalej, że nie jest w stanie ponieść kosztów zatrudnienia profesjonalnego pełnomocnika. Jedyna pomoc w kwestiach prawnych otrzymuje od brata, który mieszka 130 km od skarżącego i w okresie na wniesienie skargi nie mógł przyjechać do skarżącego, ze względu na obowiązki służbowe. Dalej skarżący podniósł, że w okresie, kiedy otrzymał decyzję "bardzo źle się czuł" i miał poważne problemy z poruszaniem się, a jego stan zdrowia z każdym dniem podlegał pogorszeniu. W tym czasie chorowała również żona skarżącego, a skarżący nie mógł skorzystać z pomocy rodziny, czy znajomych. Ponadto podniósł, że w dniu 5 kwietnia 2016 r. lekarz stwierdził reumatologiczne zapalenie stawów i wypisał zwolnienie do dnia 12 kwietnia 2016 r. Skarżący wskazał także, że pomimo faktu, iż przygotował skargi na decyzje ARiMR nie miał możliwości ich wysłania za pośrednictwem poczty ponieważ najbliższy urząd pocztowy znajduje się w odległości 10 km od jego gospodarstwa, a tym bardziej nie mógł dowieźć skarg do Biura ARiMR. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: W świetle art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). Jednakże w przypadku wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, wnosi się go za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (art. 87 § 3 p.p.s.a.). Z kolei zgodnie z art. 88 p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Kryterium braku winy, jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na uprawdopodobnieniu przez stronę dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i wskazaniu na okoliczności, które pomimo tej staranności uniemożliwiły dokonanie czynności w postępowaniu sądowym w terminie. Natomiast ocena sądu w tym zakresie oparta jest na obiektywnym mierniku staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. (por. J.P. Tarno [w]: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 270; postanowienie NSA z dnia 1 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 713/04). Z akt sprawy wynika, że zaskarżoną decyzję doręczono skarżącemu w dniu 7 marca 2016 r., co oznacza, że trzydziestodniowy termin na wniesienie skargi upływał skarżącemu z dniem 6 kwietnia 2016 r. Jak można wnioskować Skarżący skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wniósł w dniu 15 kwietnia 2016 r. W związku z tym, że skarżący przebywał na zwolnieniu do dnia 12 kwietnia 2016 r. uznać należało, że zachowany został tym samym 7-dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Ze złożonego zaświadczenia lekarskiego wynikało, że w końcowym okresie biegu terminu do złożenia skargi zaistniało zdarzenie w postaci choroby, która uniemożliwiała skarżącemu osobiste dokonanie czynności związanych z wniesieniem skargi. Z zaświadczenia tego wynika bowiem, że w przedostatnim dniu okresu do wniesienia skargi skarżący zachorował i był niezdolny do pracy, przy czym z zaświadczenia lekarskiego wynikało także, że chory powinien leżeć. Tego rodzaju okoliczność, tj. brak możliwości osobistego działania skarżącego nie może być jednak automatycznie utożsamiany z brakiem winy w niedokonaniu w terminie czynności w postępowaniu sądowym. Jak trafnie wskazał to Naczelny Sądy Administracyjny w Warszawie w postanowieniu z dnia 23 września 2014 r., II GZ 540/14 przesłanka braku winy w uchybieniu terminu wiąże się z zaistnieniem obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, takich jak nagła choroba, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą. Natomiast sama okoliczność nagłej choroby nie jest automatycznie związana z brakiem winy (System Informacji Prawnej LEX nr 1530548). Tego rodzaju zdarzenie uzasadniałoby przyjęcie braku winy po stronie zainteresowanego, ale tylko wtedy gdyby zaistniało ono w warunkach nie pozwalających na wyręczenie się przez skarżącego inną osobą. Twierdzenie skarżącego, że nie mógł skorzystać z pomocy innych osób, w tym w szczególności z pomocy żony, jest niczym nie uzasadnione. Z uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu wynika wprost, że skarżący przygotował skargi na decyzje ARiMR i jedynie – z uwagi na chorobę - nie miał możności ich osobistego wysłania za pośrednictwem poczty, czy też złożenia w siedzibie Oddziału Regionalnego ARiMR. Na powyższe wskazywał także fakt opatrzenia skargi przez skarżącego datą 6 kwietnia 2016 r. jako datą, z której skarga pochodziła. Z powyższego wynikało zatem, że jedyną czynnością, której skarżący nie dokonał i która pozostawała do wykonania pozostawało jedynie bądź nadanie skargi w urzędzie pocztowym, bądź alternatywnie złożenie skargi w siedzibie organu. Do wykonania pozostawała zatem bardzo prosta czynność, nie wymagająca jakiejkolwiek wiedzy merytorycznej, czy też prawniczej. Czynność taka mogła zostać bez trudu wykonana przez dowolną osobą, w tym w szczególności przez żoną skarżącego. Skarżący nie wykazał, by nie miał kontaktu z żoną. W szczególności nie wynika to z samego faktu zachorowania skarżącego, bez jego jednoczesnej hospitalizacji. Wbrew twierdzeniom zawartym we wniosku stwierdzić należy także, że skarżący w żaden sposób nie wykazał ażeby jego żona nie była w stanie wykonać takiej czynności. W szczególności zaś skarżący nie wykazał, ani też nawet nie uprawdopodobnił tego, że w tym czasie jego żona chorowała i ze względu na stan zdrowia nie była w stanie nadać skargi w urzędzie pocztowym. Zwrócić należy również uwagę na to, że twierdzenia skarżącego są w tym zakresie wzajemnie sprzeczne. Z jednej strony podaje on bowiem, że w tym czasie jego żona chorowała, z drugiej zaś strony wskazuje, że żona zajmowała się obsługą dużego, liczącego 70 krów, gospodarstwa rolnego. Reasumując należy zatem stwierdzić, że skarżący nie miał obowiązku osobistego wnoszenia skargi. Mógł w tym zakresie skorzystać z pomocy rodziny, czego bezpodstawnie zaniechał. Oznacza to, że M. R. nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. W zakończeniu podkreślić należy, że w taki też sposób przedmiotowa kwestia postrzegana jest również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniu z dnia 1 października 2014 r., I OZ 809/14 stwierdził bowiem, że do okoliczności faktycznych, uzasadniających brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu należy zaliczyć hospitalizację, ale tylko wtedy, gdy nie pozwala ona na wyręczenie się inną osobą. Sam fakt hospitalizacji u zainteresowanego przywróceniem terminu nie przemawia, przy zastosowaniu obiektywnego miernika wymaganej staranności, do stwierdzenia braku winy w uchybieniu terminu. Nie wynika bowiem z tego faktu automatycznie, że dana osoba nie mogła posłużyć się pomocą innych osób (w szczególności małżonka). Fakt hospitalizacji nie jest zawsze równoznaczny z niemożnością dokonania czynności procesowej przez zainteresowanego i nadania pisma przez pocztę przez osobę trzecią (System Informacji Prawnej LEX nr 1529132). Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.