III SA/Lu 78/10
WyrokWSA w Lublinie2010-06-17
Skład orzekający: Marek Zalewski, Jerzy Drwal, Maria Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca wykonujący transport drogowy ponosi odpowiedzialność administracyjną za brak wymaganych dokumentów u kierowcy, nawet jeśli kierowca posiadał ważne badania lekarskie i psychologiczne, a brak dokumentów wynikał z jego winy?Ratio decidendi
Przedsiębiorca wykonujący transport drogowy ponosi odpowiedzialność administracyjną za naruszenie obowiązków związanych z wyposażeniem kierowcy w wymagane dokumenty, niezależnie od winy kierowcy lub posiadania przez niego ważnych badań. Odpowiedzialność ta wynika z samego faktu nieprzestrzegania nałożonych obowiązków i ma charakter obiektywny. Kara pieniężna jest sankcją za nieposiadanie dokumentów przy sobie podczas kontroli, a nie za ich brak w ogóle.Stan faktyczny
W trakcie kontroli drogowej stwierdzono, że kierowca nie posiadał przy sobie wymaganego zaświadczenia potwierdzającego zatrudnienie i spełnienie wymagań ustawy o transporcie drogowym. Pomimo posiadania ważnych badań lekarskich i psychologicznych, nałożono na spółkę E. karę pieniężną. Spółka odwołała się, argumentując, że nie ponosi winy i nie miała wpływu na naruszenie, a kierowca jedynie nie miał dokumentów przy sobie. Organy administracji utrzymały karę, wskazując na obiektywny charakter odpowiedzialności przedsiębiorcy.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Stażysta Paweł Soczyński, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 17 czerwca 2010r. sprawy ze skargi E. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty oddala skargę
Decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania strony, Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...]Nr [...] w przedmiocie nałożenia na E. sp.j. kary pieniężnej w wysokości 500 zł.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym sprawy:
W dniu 5 maja 2008r. w miejscowości B. na drodze krajowej nr [...], funkcjonariusz Izby Celnej przeprowadził kontrolę dokumentów, które powinien posiadać przy sobie kierowca pojazdu podczas wykonywania przewozu drogowego, określonych w art. 87 ustawy z dnia 6 września 2001 r., o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874 ze zm.) oraz w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 listopada 2006r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2006r., Nr 235, poz. 1701).
W wyniku kontroli dokumentów posiadanych przez A. S. - kierowcę pojazdu samochodowego marki Iveco o numerze rejestracyjnym [...], funkcjonariusz celny stwierdził naruszenie warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie obowiązku:
- kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne, przewidziane przepisem art. 39 I ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym,
- wystawiania kierowcy zaświadczenia potwierdzającego jego zatrudnienie oraz spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą, przewidzianego przepisem art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym.
Na okoliczność kontroli sporządzono protokół Nr [...]z dnia 5 maja 2008r., gdzie w nazwie kontrolowanego podmiotu wpisano P. w D. oraz wykonano kopie okazanych dokumentów, tj.: wypisu z licencji Nr [...]na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy wystawionego dla E. Sp. j. z siedzibą w D., umowy o pracę z dnia 1 listopada 2007r., zawartej pomiędzy P. w D. i A.S. jego prawa jazdy, dowodu rejestracyjnego oraz ubezpieczenia pojazdu. Podpisując protokół kierowca nie wniósł uwag co do sposobu przeprowadzenia czynności kontrolnych. W trakcie postępowania E. J. dostarczyła dokumenty (orzeczenie psychologiczne Nr [...]z dnia 2008.05.02 oraz orzeczenie lekarskie z dnia 2007.05.22) z których wynikało, że A. S., w dniu dokonywania kontroli, posiadał ważne badania psychologiczne i lekarskie.
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, decyzją Nr [...] z dnia [...], organ I instancji nałożył na P. w D. karę pieniężną w kwocie 500 zł. za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty.
Na powyższą decyzję strona złożyła odwołanie, w wyniku którego Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...]Nr [...]uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, wskazując w uzasadnieniu na konieczność określenia podmiotu odpowiedzialnego za wyposażenie kierowcy w zaświadczenie wymagane przepisami regulującymi wykonywanie transportu drogowego.
W trakcie ponownego rozpatrywania sprawy E.J. złożyła oświadczenie, iż w dniu kontroli transport drogowy wykonywany był przez spółkę jawną E. Wyjaśniła, że kierowca przez nią zatrudniony, w dniu kontroli swoje czynności wykonywał na rzecz Spółki, na podstawie umowy o współpracy z dnia 2007.02.01, którą przedłożyła. Ponadto do akt sprawy złożone zostało zaświadczenie, wystawione przez Spółkę, potwierdzające zatrudnienie i spełnianie wymagań określonych w przepisach regulujących wykonywanie transportu drogowego (wystawione w dniu 2008.01.15). W związku powyższym Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...]Nr [...] umorzył postępowanie administracyjne wszczęte w stosunku do E. J. bezprzedmiotowe.
Następnie postanowieniem z dnia [...], Nr [...] zawiadomił E. spółka jawna w D. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej w związku z naruszeniem przepisów regulujących wykonywanie transportu drogowego.
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...]Nr [...]nałożył na E. spółka jawna, karę pieniężną w wysokości 500 zł za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podkreślił, iż kierowca nie został wyposażony w przedmiotowe zaświadczenie wskazując, że to przedsiębiorca wyposaża swojego kierowcę w wymagane dokumenty i to on ma obowiązek sprawdzić czy wykonywany transport drogowy nie narusza obowiązków zawartych w przepisach prawa.
Od powyższej decyzji Spółka wniosła odwołanie, w którym zarzuciła rażące naruszenie prawa oraz wniosła o uchylenie decyzji w całości. Strona podniosła, że organ błędnie ustalił stan faktyczny, ponieważ kierowca był wyposażony w odpowiednie dokumenty, w tym w badania lekarskie i psychologiczne, które były ważne w dniu kontroli, a ich brak wynikał z winy kierowcy.
Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...]nr [...] (zaskarżona niniejszą skargą) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy, powołując treść art. 87 ust. 1, art. 39a ust. 1, art. 39b ust.2 i 3 ustawy o transporcie drogowym oraz art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym [...], wyjaśnił, że w sprawie znajduje zastosowanie również wynikający z art. 5 ust 1 ustawy z dnia 17 listopada 2006 r. obowiązek posiadania oraz okazania, na żądanie uprawnionego organu, określonego w tym przepisie zaświadczenia (posiadane przez kierowcę prawo jazdy kat. C wydane zostało w dniu 2003.04.10). Organ stwierdził, że za udowodniony należy uznać fakt, iż w chwili kontroli kierowca nie posiadał przy sobie, a w konsekwencji nie okazał kontrolującemu funkcjonariuszowi celnemu wymaganego przepisem art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 listopada 2006 r. zaświadczenia potwierdzającego zatrudnienie i spełnienie wymagań określonych ustawą z dnia 17 listopada 2006 r. oraz ustawą o transporcie drogowym. Skutkiem powyższego stanu faktycznego było naruszenie art. 5 ust. 1 ustawy z 17 listopada 2006 r. oraz powstanie odpowiedzialności administracyjnej w stosunku do podmiotów określonych w ustawie o transporcie drogowym i zastosowanie do nich sankcji wynikającej z art. 92 ust 1 ustawy o transporcie drogowym.
Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że sankcje te odnoszą się do podmiotów wykonujących transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne. Przy czym osobami takimi nie są kierowcy przedsiębiorcy - przewoźnika, lecz sam przedsiębiorca, co wynika z definicji transportu drogowego i przewozów na potrzeby własne zawartych w art. 4 pkt 1-3 i 4 ustawy o transporcie drogowym. Odnosząc się do zarzutu odwołania, wskazującego na fakt istnienia ważnych badań lekarskich i psychologicznych kierowcy, organ podkreślił, iż kara pieniężna została nałożona przez organ I instancji z uwagi na brak (kierowca nie posiadał przy sobie i nie okazał kontrolującemu) w trakcie kontroli zaświadczenia potwierdzającego zatrudnienie i spełnianie wymagań określonych w przepisach regulujących wykonywanie transportu drogowego, nie zaś za brak ważnych badań, których aktualność organ I instancji ustalił i nie kwestionował, także w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji. W zakresie wskazanej przez stronę winy kierowcy wyjaśniono, że w przypadku, gdy przedsiębiorca przy wykonywaniu przewozu posługuje się inną osobą, to niezależnie od charakteru stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z taką osobą, ponosi on w płaszczyźnie administracyjnej odpowiedzialność za stwierdzone naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Odpowiedzialność administracyjna nie jest, co do zasady, oparta na zasadzie winy, jednak ten rygor na gruncie ustawy o transporcie drogowym łagodzony jest przez art. 92 a ust. 4 oraz 93 ust.7, który w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania. Organ pierwszej instancji nie dysponował w chwili wszczynania postępowania dowodami, że wykonujący przewóz drogowy podmiot nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Istotnym był fakt, iż kierowca w chwili kontroli nie posiadał przy sobie i nie okazał wymaganego zaświadczenia potwierdzającego zatrudnienie i spełnienie wymagań określonych ustawą. Bez względu czy wynikało to z winy kierowcy czy Strony. Uzasadnione więc było wszczęcie postępowania administracyjnego przez Naczelnika Urzędu Celnego. Ponadto organ podniósł, iż dopiero w trakcie postępowania strona (po doręczeniu postanowienia o wszczęciu postępowania administracyjnego) dostarczyła dokument ważnego zaświadczenia.
Również do chwili rozpatrywania odwołania przez Dyrektora Izby strona nie dostarczyła dowodu na poparcie twierdzenia, że nie miała wpływu na powstanie naruszenia, wobec czego nie mógł mieć zastosowania art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym.
Organ odwoławczy podniósł, że każda osoba podejmująca się prowadzenia działalności gospodarczej czyni to na własny rachunek i odpowiedzialność. Przedsiębiorca zatrudniając pracownika, musi rozważać również skutki postępowania niezgodnego z poleceniami i uwzględniać je w ryzyku prowadzenia działalności gospodarczej. W sferze stosunku pracy może on zobowiązywać więc do określonego i zgodnego z prawem działania, gdyż jest podmiotem pod którego kierownictwem praca jest wykonywana. Z niewłaściwego postępowania pracownika może on wyciągać konsekwencje w zależności od sytuacji materialne lub dyscyplinarne. Skutkiem stwierdzonego i udokumentowanego naruszenia prawa jest odpowiedzialność administracyjna i nałożenie kary administracyjnej. Uprawnione organy mają prawo nałożyć na podmioty określone w ustawie o transporcie drogowym, karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej, przy czym wysokość kar za poszczególne rodzaje naruszeń jest ścisłe określona w załączniku do ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie Lp. 1.7 załącznika do ustawy, wykonywanie transportu drogowego (...) z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty podlega karze pieniężnej w wysokości 500 zł.
Skargę na powyższą decyzję wniosła spółka E. sp.j. w D. domagając się jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 74 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym oraz art. 10 kpa. Skarżąca spółka podniosła również, że nie ponosi winy w stwierdzonych uchybieniach i nie miała wpływu na powstanie naruszenia prawa, wobec czego organ powinien zastosować art. 92a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym i nie wszczynać postępowania. Ponadto skarżąca podniosła, iż kierowca posiadał ważne i aktualne dokumenty wymagane przepisami, tylko nie miał ich w momencie kontroli.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem, stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz.1269 ze zm.) Wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji może nastąpić jedynie wówczas, gdy postępowanie sądowe daje podstawy do uznania, że przy jej wydawaniu organy naruszyły prawo materialne, bądź przepisy postępowania określone w art. 145 § 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja prawa nie narusza, zatem skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu. Działania organu odwoławczego w niniejszej sprawie odbywały się zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) ustawa ta określa zasady podejmowania i wykonywania krajowego i międzynarodowego transportu drogowego oraz krajowego i międzynarodowego niezarobkowego przewozu drogowego.
Stosownie do art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, krajowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie natomiast z art. 4 ust. 6a powołanej ustawy, przewóz drogowy oznacza transport drogowy (krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy) lub niezarobkowy przewóz drogowy (...). Stosownie do art. 87 ust 1 ustawy o transporcie drogowym, podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę opłaty drogowej, kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie albo oświadczenie, o których mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców. Przedsiębiorca lub podmiot wykonujący przewozy na potrzeby własne odpowiedzialni są za wyposażenie kierowcy wykonującego transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne w wymagane dokumenty (art. 81 ust. 3 ustawy).
Stosownie natomiast do art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów:
1) o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych,
2) o czasie pracy kierowców,
3) o odpadach,
4) o ochronie zwierząt,
5) o ruchu drogowym oraz w zakresie ochrony środowiska, okresowych ograniczeń ruchu pojazdów na drogach lub zakazu ruchu niektórych ich rodzajów,
6) o bezpieczeństwie żywności i żywienia,
7) wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych,
8) wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych
- podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych.
Omawiany przepis ma istotne znaczenie ze względu na system sankcjonowania naruszeń związanych z wykonywaniem przewozów drogowych, statuuje bowiem odpowiedzialność w postaci kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego lub innych czynności związanych z przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków określonych w ustawie o transporcie drogowym i powyższych przepisach. Istotne przy tym jest to, że ta odpowiedzialność, co potwierdza również orzecznictwo sądowoadministracyjne, ma charakter wyłącznie administracyjny, nie karnoadministracyjny. Naczelny Sad Administracyjny w wyroku z dnia 26 lipca 2007 r. (sygn. akt I OSK 1257/06, LEX nr 382716) stwierdził, że kary pieniężne wymierzane w postępowaniu administracyjnym na podstawie ustawy o transporcie drogowym nie uzależniają nałożenia kary od winy, wystarczające jest stwierdzenie samego faktu nieprzestrzegania nałożonych obowiązków. Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne odpowiedzialność administracyjną ponosi przedsiębiorca. Odpowiedzialność tę ponosi także za skutki działań osób, którymi przy wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje.
Do podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności z nim związane nie zalicza się kierowców, którzy dokonują fizycznej czynności kierowania pojazdem. Sankcje zawarte w przepisie art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym dotyczą podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności z nim związane, podmiotami tymi nie są jednak kierowcy przedsiębiorcy-przewoźnika, lecz sam przedsiębiorca, co wynika z definicji przewozu drogowego zawartego w art. 4 pkt 6a ustawy (por. wyrok WSA w warszawie z dnia 29 maja 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 315/07, LEX nr 342125).
Zagadnienie odpowiedzialności przedsiębiorcy na podstawie przepisów ustawy o transporcie drogowym stanowiło przedmiot rozważań Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 31 marca 2008 r., SK 75/06, OTK-A ZU 2008, nr 3, poz. 30, wskazał, że sankcje administracyjne stosowane niejako automatycznie, z mocy samej ustawy, mają znaczenie przede wszystkim prewencyjne. Trybunał Konstytucyjny stwierdził również, że istotą kary administracyjnej jest przymuszenie respektowania nakazów i zakazów. Proces wymierzania kar pieniężnych należy zatem postrzegać w kontekście stosowania instrumentów władztwa administracyjnego. Kara ta nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem (por. także wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 stycznia 2007 r., P 19/06, OTK-A ZU 2007, nr 1, poz. 2).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż Dyrektor Izby Celnej prawidłowo utrzymał w mocy decyzje organu I instancji nakładającą karę pieniężną, ponieważ podmiot wykonujący przewóz drogowy (tj. spółka E.) wykonywał go z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji czasu pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne oraz wystawienia kierowcy zaświadczenia o jego zatrudnieniu oraz spełnienia wszystkich wymagań określonych ustawą. Wyjaśnić przy tym należy, iż nie ma wpływu na ocenę Sądu fakt przedłożenia przez stronę skarżącą w toku postępowania administracyjnego zaświadczenia poświadczającego zatrudnienie kierowcy i spełnienie przez niego wszystkich wymagań określonych ustawą jak też dołączenie orzeczenia lekarskiego i psychologicznego, które były ważne na dzień przeprowadzonej kontroli. Przedmiotowa kara została nałożona na przewoźnika za naruszenia wymagań wynikających z art. 87 ust. 1 ustawy, czyli za nieposiadanie wymaganych dokumentów przy sobie, a nie zaś za ich brak w ogóle. Dlatego nie zasługuje na uwzględnienie argument podnoszony w skardze, iż kierowca posiadał ważne badania lekarskie i psychologiczne, tylko nie było ich w pojeździe.
Również kolejny zarzut skargi, iż przedsiębiorca nie miał wpływu na powstanie naruszenia i nastąpiło to bez jego winy, nie znajduje uzasadnionych podstaw.
W doktrynie przyjmuje się, iż wobec administracyjnego charakteru odpowiedzialności określonej w omawianym art. 92 ust. 1, do stwierdzenia zaistnienia tej odpowiedzialności wystarczające jest co do zasady stwierdzenie samego naruszenia, nawet gdy powstało ono w sposób niezawiniony. Wyjątek od tego stanowi sytuacja określona w art. 92a ust. 4 i 5 oraz art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym.
Zgodnie z art. 92a ust. 4 cyt. ustawy, postępowania administracyjnego wobec przedsiębiorcy [...] nie wszczyna się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia. (chyba, że naruszenie ma charakter rażący, wówczas, zgodnie z ust. 5 art. 92a nie stosuje się cyt. ust. 4). Natomiast w myśl art. 93 ust. 7 nie stosuje się przepisów o nałożeniu kary pieniężnej, jeżeli stwierdzone zostanie, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć.
Powyższe unormowania nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, iż jako przedsiębiorca nie miała wpływu na powstałe naruszenia. Za powstałe naruszenia nie może zostać nałożona kara na kierowcę pojazdu, lecz na przewoźnika który ponosi odpowiedzialność za działania zatrudnionego przez siebie kierowcy. W świetle przepisów ustawy o transporcie drogowym to skarżąca spółka wykonywała kontrolowanym pojazdem samochodowym działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego – posługując się przy jej wykonywaniu innym podmiotem. Działalności tej podjęła się w ramach posiadanego uprawnienia administracyjnego - licencji w zakresie krajowego transportu drogowego rzeczy. Skoro okoliczność ta pozostaje poza sporem, to przemawia za przyjęciem odpowiedzialności administracyjnej wykonującego transport drogowy w przypadku naruszenia norm ustawy. Podnieść należy, że ustawodawca jednoznacznie odniósł sankcje zawarte w przepisie art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym do podmiotów wykonujących transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne. Osobami takimi nie mogą być zatem kierowcy przedsiębiorcy - przewoźnika, lecz sam przedsiębiorca, co wynika przede wszystkim z definicji transportu drogowego i przewozów na potrzeby własne zawartych w art. 4 pkt 1 - 3 i 4 ustawy. Kierowca pojazdu nie wykonywał transportu drogowego w rozumieniu ustawy i nie był przewoźnikiem. Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy na mocy uprawnienia administracyjnego odpowiedzialność administracyjną ponosi - z podmiotowego punktu widzenia - przedsiębiorca i jego organy. Także za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje - niezależnie od charakteru stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z taką osobą (także co do obowiązku wyposażenia kierowcy w dokumenty wymienione w art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym).
Działalność gospodarcza polegająca na świadczeniu usług transportowych podlega ustawowej limitacji i poddana jest surowym rygorom, na co wskazuje art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Dlatego też sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest zawarcie takich umów i obmyślenie takich organizacyjnych rozwiązań, które dyscyplinować będą osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem czy to na zasadzie stosunku pracy, czy umowy usługi, zlecenia. Taka też jest idea i prewencyjny cel sankcji zawartych w powołanych w zaskarżonej decyzji przepisach. Akceptacja poglądu przeciwnego prowadziłaby do trudnych do zaaprobowania skutków, tj. przerzucenia odpowiedzialności za prowadzenie działalności gospodarczej, w jej najbardziej ryzykownym wymiarze, z przedsiębiorcy na jego kierowców (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 października 2007r., sygn. akt VI SA/Wa 1230/07), lub nawet uniknięcie odpowiedzialności, gdyby przyjąć, że za działania kierowcy przedsiębiorca nie odpowiada.
Kierowca podczas kontroli dokumentów związanych z wykonywaniem transportu drogowego wylegitymował się uprawnieniem administracyjnym do wykonywania transportu drogowego w postaci wypisu z licencji. Licencja ta wskazuje na podmiot, który bezpośrednio korzysta z praw i podlega obowiązkom zawartym w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym – tym podmiotem jest E. Sp. j. w D. Dlatego też Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...]umorzył postępowanie prowadzone wobec E.J. jako bezprzedmiotowe. Nastąpiło to w związku z nieprawidłowym oznaczeniem przedsiębiorcy odpowiedzialnego za wyposażenie kierowcy w wymagane prawem zaświadczenie, a nie zaś z powodu braku stwierdzonych naruszeń. Wszczęte postępowania wobec właściwego podmiotu – spółki E. Sp. j. w D. i nałożenie na tego przedsiębiorcę kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty było już działaniem prawidłowym w świetle powołanych wyżej przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Wobec powyższego Sąd uznał, że sytuacja skarżącej spółki została oceniona przez organy administracji w sposób prawidłowy, przy uwzględnieniu zasad prawa materialnego i procesowego.
Z tych względów skarga jako bezzasadna, stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), podlegała oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło