III SA/Lu 796/16

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. Spółki jawnej z siedzibą w B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi Z. Spółki jawnej z siedzibą w B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi, w terminie do jego opłacenia, skarżąca spółka nadesłała urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Uzasadniając wniosek skarżąca spółka podniosła, że znalazła się w trudnej sytuacji finansowej z powodu wprowadzenia embarga na artykuły spożywcze na rynku wschodnim (zmniejszenie ilości oferowanych ładunków i obniżenie cen frachtów przy kosztach pozostających na tym samym poziomie). W dalszej części wniosku spółka wykazała, że według bilansu za ostatni rok wartość środków trwałych wynosi [...] zł, a zysk [...] zł. Spółka wskazała, że posiada dwa rachunki bankowe, których stan na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił odpowiednio: [...] zł i [...] zł, a stan środków w kasie [...] zł. Na wezwanie referendarza sądowego z dnia 13 lipca 2016 r. w sprawie nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń dotyczących aktualnej kondycji finansowej spółki i jej wspólników, strona nie udzieliła żadnej odpowiedzi (zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 3 sierpnia 2016 r.). Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Stosownie do art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Oceniając wniosek skarżącej spółki pod kątem spełnienia przesłanek z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a. podnieść należy, że ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, ciąży na stronie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących sytuacji majątkowej i finansowej strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś spółki ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swej aktualnej, szeroko pojętej sytuacji gospodarczej. Informacje na temat sytuacji majątkowej i dochodowej strony złożone w formie oświadczenia na druku PPPr, jak również w dokumentach składanych na wezwanie referendarza powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, rzetelne i spójne, by możliwa była kompleksowa ocena jej rzeczywistej kondycji finansowej. Na podstawie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że skarżąca spółka nie wykazała spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jak też częściowym. Skarżąca spółka posiada majątek ([...] zł), środki trwałe ([...] zł), zasoby finansowe na rachunkach bankowych ([...] zł i [...] zł) i w kasie ([...] zł). Spółka prowadzi działalność gospodarczą i osiąga dochody ([...] zł w ostatnim roku obrotowym). W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że osoba prawna, bądź jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, powinna partycypować w kosztach wszczętego postępowania sądowoadministracyjnego jeśli posiada jakiekolwiek środki majątkowe (por. postanowienie NSA z 15 marca 2012 r. , sygn. akt II GZ 89/12, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 17 listopada 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 482/14 http:/orzeczenia.nsa.gov.pl/; postanowienie WSA w Gliwicach z 14 lipca 2008 r. sygn. I SA/GI 219/08 Legalis). Zatem przyznanie prawa pomocy powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie środków na sfinansowanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z 6 października 2004, GZ 61/04 http:/orzeczenia.nsa.gov.pl/). Podkreślić również należy, że ocena zasadności istnienia przesłanek przyznania prawa pomocy w przypadku spółki osobowej, a taką jest spółka jawna, nie może odbywać się w oderwaniu od oceny sytuacji materialnej wspólników tej spółki. Zgodnie bowiem z art. 22 § 2 KSH każdy wspólnik spółki odpowiada za zobowiązania spółki jawnej bez ograniczenia całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami spółki oraz ze spółką. Celem ustalenia rzeczywistych możliwości płatniczych strony skarżącej, wezwaniem z dnia 13 lipca 2016 r. zobowiązano stronę do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń mających w pełni zobrazować kondycję finansową skarżącej spółki i jej wspólników. W ocenie referendarza, niewykonanie wezwania z dnia 13 lipca 2016 r. w zakresie pełnego ujawnienia stanu majątkowego i dochodowego, powoduje negatywne konsekwencje dla strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. Niedopełnienie przez stronę obowiązku złożenia dokumentów źródłowych, bądź dodatkowych oświadczeń, które pozwoliłyby na dokładną analizę jej sytuacji majątkowej i finansowej, uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2013 r. , sygn. I OZ 292/13; postanowienie NSA z 28 marca 2012 r., sygn. I OZ 189/12; postanowienie NSA z 9 grudnia 2011 r., sygn. I OZ 987/11). W świetle powyższego uznać należy, że wbrew obowiązkowi zachowania należytej staranności, strona skarżąca nie przedstawiła swojej sytuacji majątkowej i finansowej w sposób rzetelny i wyczerpujący. Tym samym strona nie wykazała spełnienia przesłanek z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a., co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jak też częściowym. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.