III SA/Lu 828/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Strzelec po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P.-L. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 8 października 2024 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty cła oraz kwoty podatku od towarów i usług - w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. P.-L. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 8 października 2024 r., w przedmiocie określenia kwoty cła oraz kwoty podatku od towarów i usług. W zawartym w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazano, że jej wykonanie wyrządzi nieodwracalną szkodę skarżącej spółce. Natychmiastowa egzekucja wymierzonych należności celnych, które nie były wymagalne, rejestrowane i zabezpieczone przez organ celny, będzie skutkowała koniecznością rozważenia złożenia wniosku o upadłość. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn., zm. dalej powoływanej jako "p.p.s.a.") wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednocześnie w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny stanowi formę tzw. ochrony tymczasowej, mającej na celu ochronę skarżącego przed potencjalnym zaistnieniem sytuacji, w której akt oceniony jako wadliwy przez sąd został już faktycznie wykonany, z czym wiążą się niekorzystne konsekwencje w postaci znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja ta ma charakter wyjątku od zasady przewidującej, że ostateczna decyzja administracyjna korzysta z domniemania zgodności z prawem i podlega wykonaniu. W pierwszej kolejności należy wskazać, że przewidziany w art. 61 § 3 p.p.s.a. katalog przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jest zamknięty, zaś obowiązek ich uprawdopodobnienia spoczywa na stronie. Sąd ocenia jedynie, czy w istocie wskazana przez stronę szkoda ma znaczny rozmiar lub istnieje niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym celu skarżący winien tak określić ewentualną szkodę lub w taki sposób wskazać skutki, które nastąpiłyby w związku z wykonaniem aktu, by sąd mógł stwierdzić w oparciu o konkretne dane, że wielkość szkody jest znaczna, a skutki trudne do odwrócenia. Chodzi tu o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wyrównana przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia. Jednocześnie w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że do wykazania, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczający sam wywód strony. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do strony wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek wstrzymania wykonania aktu lub czynności (por. M. Jagielska, pkt 7 komentarza do art. 61 § 3 p.p.s.a. [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, 5. wyd. zmienione i uzupełnione, wyd. C.H.BECK, Warszawa 2017, str. 406-407 oraz powołane tam orzecznictwo). Natomiast brak wyczerpującego uzasadnienia wniosku uniemożliwia jego ocenę (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2004 r., sygn. akt FZ 65/04). Mając powyższe na względzie uznać należy, że złożony w niniejszej sprawie wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem skarżąca nie uprawdopodobniła, że zachodzi w stosunku do niej niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W szczególności, skarżąca na poparcie swojego wniosku nie przedstawiła konkretnych i szczegółowych okoliczności ani dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową. Samo powołanie się przez skarżącą na potencjalną konieczność rozważenia złożenia wniosku o upadłość jest w tym zakresie niewystarczające. Tym samym skarżąca nie uprawdopodobniła, że wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się dla niej z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja, z której wynika obowiązek zapłaty kwoty cła oraz kwoty podatków i usług. Nałożony na skarżącą obowiązek ma charakter świadczenia pieniężnego. Natomiast wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej, co ma miejsce w niniejszej sprawie, tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata należności pieniężnej ma charakter odwracalny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2011 r., sygn. akt I GZ 217/11). Przy tym nie można wykluczyć, że w szczególnych okolicznościach zapłata kwoty pieniężnej może rodzić niebezpieczeństwo powstania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Jednakże skarżąca w złożonym wniosku nie przedstawiła tego rodzaju okoliczności. Skarżąca na poparcie swojego wniosku nie przedstawiła jakichkolwiek okoliczności i dokumentów dotyczących jej sytuacji majątkowej. W związku z tym sąd nie ma podstaw do oceny, że istotnie wykonanie zaskarżonej decyzji może potencjalnie spowodować konieczność złożenia wniosku o wszczęcie postępowania upadłościowego, oraz że w okolicznościach sprawy uzasadniałoby to wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Każdy akt administracyjny zobowiązujący do uiszczenia należności pieniężnych, pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego. Nie jest to jednak sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy bowiem zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (por. postanowienia NSA z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I FSK 450/09, z dnia 28 stycznia 2011 r. sygn. akt II GSK 49/11, z dnia 17 września 2014 r. sygn. akt I OZ 737/14 i z dnia 29 listopada 2013 r. sygn. akt II GZ 684/13). W konsekwencji sąd stwierdził, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji zaskarżonej w niniejszej sprawie nie może być uwzględniony. Z powyższych przyczyn i na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł, jak w postanowieniu.