III SA/Lu 84/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal,, Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant Asystent sędziego Dorota Winiarczyk - Ożóg, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 17 listopada 2015 r. sprawy ze skargi S. K. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa uchylił decyzję z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] w sprawie przyznania S. K. płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012 i odmówił przyznania tej płatności. W dniu [...] września 2014 r. S. K. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR we Włodawie odwołanie o w/w decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówił S. K. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzja z dnia [...] sierpnia 2014 r. została doręczona skarżącemu w dniu [...] sierpnia 2014 r. Termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 5 września 2014 r. Skarżący odwołanie złożył w dniu 16 września 2014 r., a zatem z uchybieniem terminu. Organ przywołał treść art. 58 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. m.), dalej: k.p.a., i omówił przesłanki przywrócenia terminu. Odnosząc się do sprawy stwierdził, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Skarżący jako przyczynę uchybienia terminu wskazał złożoność sprawy. Tak określona przyczyna uchybienia nie stanowi trudnej do przezwyciężenia przeszkody w realizacji obowiązków strony postępowania. W skardze sądowej S. K. zaskarżył powyższe postanowienie w całości i wniósł o jego uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący zarzucił naruszenie art. 58 § 1 i 2 k.p.a. W uzasadnieniu skargi dodatkowo podniósł, że w przedmiotowej sprawie powinien mieć zastosowanie art. 61 § 3 k.p.a., a zatem po otrzymaniu wniosku o przywrócenie terminu organ obligowany był wszcząć postępowanie w celu ustalenia spełnienia przesłanek warunkujących uwzględnienie wniosku. Tak się jednak nie stało. Zaniechanie obowiązków ciążących na organie, a wynikających z art. 9 k.p.a. naraziło skarżącego na negatywne skutki. Skarżący bowiem został pozbawiony możliwości uprawdopodobnienia okoliczności, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ustawowym terminie. Skarżący zaznaczył, że leczy się psychiatrycznie i w 2014 r. wielokrotnie przebywał na zwolnieniach lekarskich. Leczenie trwało w okresie, kiedy mijał termin do złożenia odwołania od decyzji. Stan zdrowia skarżącego miał wpływ na podejmowane przez niego decyzje. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu, bowiem zaskarżone postanowienie, mimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Przedmiotem kontroli sądowej jest postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w którym organ orzekł o odmowie przywrócenia S. K. terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] sierpnia 2014 r. uchylającej decyzję z dnia [...] stycznia 2013 r. w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012 i odmawiającej przyznania tej płatności. Zgodnie z art. 129 § 1 i § 2 k.p.a., odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Z art. 58 § 1 k.p.a. wynika, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zgodnie z art. 58 § 2 k.p.a., prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Stosownie do treści art. 59 § 2 k.p.a., o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Z akt sprawy wynika, że decyzję z dnia [...] sierpnia 2014 r. skarżący odebrał osobiście w dniu [...] sierpnia 2015 r. Decyzja organu I instancji zawierała pouczenie o przysługującym stronie prawie wniesienia odwołania do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w terminie 14 dni od daty jej doręczenia, za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 5 września 2014 r. Odwołanie od wspomnianej wyżej decyzji skarżący złożył osobiście w Biurze Powiatowym ARiMR we Włodawie w dniu 16 września 2014. Należy podkreślić, że warunkiem skuteczności czynności procesowej, tj. wniesienia odwołania jest zachowanie ustawowego terminu. Uchybienie tego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 28 września 2010 r., sygn. akt II SA/Bk 450/10, wyrok NSA z dnia 28 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2190/11). W niniejszej sprawie, skarżący wraz z odwołaniem wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Jako przyczynę uchybienia terminu wskazał złożoność sprawy. Dyrektor Oddziału ARiMR słusznie odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Organ prawidłowo uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że oceniając brak winy w uchybieniu terminu, organ administracji publicznej powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Brak winy strony zachodzi tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu nie jest natomiast możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Kryterium braku winy nie będzie spełniać okoliczność nieznajomości prawa. Z kolei choroba może uzasadniać przywrócenie terminu, ale tylko w sytuacji gdy jest nagła bądź uniemożliwia stronie dokonanie czynności nawet przy pomocy innych osób. Nawet przewlekła choroba nie stanowi nagłej przeszkody uniemożliwiającej dokonanie czynności w terminie (vide wyrok z dnia 7 grudnia 2006 r., sygn. akt II OSK 66/06; wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 12 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Bk 863/12). Z akt sprawy wynika, że we wniosku o przywrócenie terminu skarżący jako przyczynę uchybienia terminu wskazał wyłącznie złożoność sprawy. Podniósł, że dopiero w dniu 16 września 2014 r. doszedł do wniosku, że decyzja z dnia [...] sierpnia 2014 r. jest "decyzją wymiarową". W ocenie sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy nie można przyjąć, że skarżący dochował należytej staranności w zachowaniu terminu do wniesienia odwołania od w/w decyzji. Jak słusznie stwierdził organ, złożoność sprawy, niezrozumienie treści decyzji nie jest okolicznością uprawdopodabniającą brak winy w uchybieniu terminu. Dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa stanowi przesłankę wyłączającą przywrócenie terminu. W skardze sądowej skarżący, jako przyczynę uchybienia terminu podał chorobę i związanie z nią leczenie. Wskazał, że leczył się psychiatrycznie i w trakcie leczenia przyjmował leki, które wpływały na jego kondycję psychofizyczną. Wbrew zarzutom skargi, obowiązkiem skarżącego a nie organu było wskazanie i uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. We wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania skarżący nie powoływał się na stan zdrowia jako na przyczynę uchybienia terminu i okoliczność ta nie podlegała ocenie organu. Organ ocenił zasadność wniosku wyłącznie przez pryzmat okoliczności w nim wskazanych. Nie mógł z urzędu dociekać, czy istniały jeszcze jakieś inne okoliczności czyniące wniosek zasadnym. Na marginesie podnieść należy, że choroba, jak już powyżej wspomniano, świadczy o braku winy po stronie osoby składającej wniosek o przywrócenie terminu, tylko w sytuacji gdy jest nagła bądź uniemożliwia wyręczenie się osobami trzecimi. Zauważyć trzeba, że nawet po przekazaniu przez organ I instancji akt sprawy wraz z odwołaniem i wnioskiem o przywrócenie terminu, skarżący miał możliwość wskazania jeszcze innej okoliczności uzasadniającej przywrócenie terminu (chorobę). Tak się jednak nie stało, bowiem S. K. złożył w dniu [...] października 2014 r. pismo (k.148 akt administracyjnych), w którym podniósł merytoryczne zarzuty skierowane do decyzji organu I instancji. Odnosząc się do przesłanki dotyczącej zachowania siedmiodniowego terminu do wniesienia prośby, wskazać należy na sprzeczność twierdzenia organu w kwestii spełnienia tej przesłanki. Dyrektor ARiMR stwierdził, że przesłanka ta nie została spełniona. Jednocześnie organ uznał, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu złożenia prośby o przywrócenie terminu, tj. w dniu 16 września 2014 r., co wskazywałoby na to, że jednak wniosek o przywrócenie terminu został złożony z zachowaniem siedmiodniowego terminu, o którym mowa powyżej. Wyżej wymienione uchybienie nie miało jednak wpływu na wynik sprawy. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), oddalił skargę.