III SA/Lu 843/15

WyrokWSA w Lublinie2016-02-23

Skład orzekający: Ewa Ibrom, Ewa Kowalczyk, Jadwiga Pastusiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opinia biegłych psychiatrów sporządzona na potrzeby postępowania karnego w celu ustalenia poczytalności może stanowić podstawę do skierowania kierowcy na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, jeśli opinia ta stwierdza uzależnienie od alkoholu?
Ratio decidendi
Informacja pochodząca od prokuratora, oparta na opinii sądowo-psychiatrycznej stwierdzającej uzależnienie od alkoholu, stanowi wiarygodny sygnał uprawdopodabniający istnienie zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierowcy. Nawet jeśli opinia została sporządzona na potrzeby postępowania karnego w celu ustalenia poczytalności, może ona stanowić podstawę do skierowania na badania lekarskie, ponieważ nie jest wymagana pewność co do istnienia przeciwwskazań, a jedynie prawdopodobieństwo ich istnienia.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o skierowaniu W. S. na badania lekarskie w celu ustalenia braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem Prokuratora, opartym na opinii biegłych psychiatrów stwierdzającej u skarżącego uzależnienie od alkoholu. Skarżący zarzucił, że opinia ta dotyczyła jego poczytalności w sprawie karnej, a nie uzależnienia od alkoholu.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kowalczyk,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Referent stażysta Paweł Kobylarz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 23 lutego 2016 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr SKO.[...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r., Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] lutego 2015 r., Nr [...], kierującą W. S. na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2015 r., poz. 151 z późn. zm.), dalej: ustawa o kierujących pojazdami, starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeśli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Organ podniósł, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało zainicjowane wnioskiem Prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] wobec zastrzeżeń co do stanu zdrowia W. S. Podstawą skierowania wniosku o przeprowadzenie badań lekarskich była sporządzona w prowadzonej przez prokuraturę sprawie, dotyczącej ewentualnego leczenia odwykowego skarżącego, opinia biegłych lekarzy psychiatrów, w której rozpoznano u skarżącego uzależnienie od alkoholu. Powyższa opinia budzi wątpliwości co do możliwości kierowania pojazdami przez skarżącego, dlatego też organ I instancji wszczął postępowanie, w wyniku którego Starosta [...] decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. skierował W. S. na badania lekarskie. W ocenie organu odwoławczego uzyskana opinia psychiatryczna stanowi sygnał uprawdopodabniający istnienie zastrzeżeń co do stanu zdrowia skarżącego, stąd też konieczne jest badanie lekarskie, w wyniku którego zostanie stwierdzone istnienie lub brak przeciwskazań do kierowania pojazdami. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie W. S. podniósł, że w powołanej przez organ opinii biegli psychiatrzy wypowiadali się o jego poczytalności w chwili popełnienia zarzucanego mu czynu. Opinia ta nie ma zatem znaczenia w kwestii jego uzależnienia od alkoholu, a tym samym nie może stanowić dowodu w rozpoznawanej sprawie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] kierująca W. S. na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Podstawę powyższej decyzji stanowił art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Stosownie zaś do przepisu art. 75 ust. 1 pkt 5 tej ustawy, badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Powołane powyżej regulacje nie określają precyzyjnie, jakie zastrzeżenia są wystarczające do skierowania danej osoby na badania lekarskie. Mowa w nich jedynie o tym, że muszą być one "uzasadnione" i "poważne". Są to zatem stwierdzenia dość ogólne, pozostawiające właściwemu organowi administracji możliwość dokonania oceny, czy w konkretnym wypadku zastrzeżenia są właśnie tego rodzaju. W ocenie Sądu, interpretując zwrot "uzasadnione zastrzeżenia" należy mieć na uwadze cel ustawy o kierujących pojazdami, jakim jest zapewnienie maksymalnego bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Jedną z istotnych przesłanek bezpieczeństwa ruchu jest stan zdrowia kierowcy. Od dyspozycji zdrowotnej kierowcy w dużym stopniu bowiem zależy bezpieczeństwo ruchu, a niedomagania kierowcy w tym zakresie, są czynnikiem wpływającym na zagrożenie bezpieczeństwa ruchu. W piśmiennictwie podkreśla się, że podstawę wydania decyzji o skierowaniu na badania mogą stanowić tylko te przesłanki, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na zmniejszenie się sprawności kierującego pojazdem. Może to być np. pochodząca z różnych źródeł informacja o pogarszającym się stanie zdrowia, objawy chorobowe świadczące o zaistnieniu przeciwwskazań do wydania prawa jazdy, np. aktywna forma alkoholizmu, narkomanii, wada wzroku, padaczka itp. (tak W. Kotowski, Komentarz do ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, wyd. ABC 2011 r.). Ocena przesłanek uzasadniających wydanie danej osobie skierowania musi być zatem dokonana każdorazowo przez pryzmat ewentualnego zagrożenia dla ruchu. W rozpoznawanej sprawie informację o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia skarżącego organ I instancji powziął na podstawie wniosku Prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] o wszczęcie postępowania w związku opinią sądowo-psychiatryczną z dnia [...] czerwca 2014 r., sporządzoną na potrzeby sprawy karnej. W ocenie Sądu, informacja pochodząca od Prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...], oparta na opinii sądowo-psychiatrycznej sporządzonej przez dwóch specjalistów – biegłych sądowych z zakresu psychiatrii – stanowi informację wiarygodną. Z treści opinii wynika, że biegli stwierdzili u skarżącego objawy typowe dla uzależnienia od alkoholu. Nie bez znaczenia pozostaje również okoliczność, że skarżący odbywał leczenie odwykowe w Poradni Leczenia Uzależnień w [...] oraz że pod wpływem alkoholu wszczynał awantury domowe i znęcał się nad rodziną. W domu skarżącego dochodziło również do interwencji policji na tym tle. Powyższe okoliczności z całą pewnością budzą uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego, zaś zawiadomienie pochodzące od prokuratury może i powinno stanowić podstawę do wydania decyzji w przedmiocie skierowania na badania lekarskie. Wbrew zarzutom skarżącego to, że powyższa opinia została wywołana na potrzeby postępowania karnego, w celu ustalenia poczytalności skarżącego w dniu popełnienia zarzucanego mu zarzutu i określenia, czy może brać udział w postępowaniu karnym, nie dotyczy zaś stwierdzenia występowania u skarżącego uzależnienia od alkoholu, nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy. Skierowanie na badania lekarskie może bowiem nastąpić, gdy jest prawdopodobne, że stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami, nie jest natomiast wymagana pewność w tym zakresie. Ostateczne rozstrzygnięcie w tej kwestii powierzone zostało uprawnionym w do tego lekarzom, którzy przeprowadzą stosowne badania i ocenią, czy skarżący jest zdolny do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Powyższego nie zmienia również okoliczność, że skarżący nie otrzymał nigdy żadnych punktów karnych, nigdy nie stwierdzono, aby kierował pod wpływem alkoholu oraz że nigdy nie zabrano mu prawa jazdy. Podsumowując, organ prawidłowo uznał, że istniała podstawa do wydania decyzji w przedmiocie skierowania skarżącego na badania lekarskie. Dołączona do akt sprawy opinia sądowo-psychiatryczna potwierdza istnienie wątpliwości co do stanu zdrowia skarżącego i uzasadnia skierowanie go na badania lekarskie, w wyniku których lekarze ustalą, czy skarżący jest zdolny do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Raz jeszcze podkreślić należy, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie nie przesądza o istnieniu przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów w przypadku konkretnego kierowcy. Służy ona tylko do wyjaśnienia istniejących w tym względzie uzasadnionych zastrzeżeń. W wyniku przeprowadzonego badania może się więc okazać, że zastrzeżenia te nie zostaną potwierdzone, a zatem, że nie istnieją żadne przeciwwskazania do prowadzenia pojazdów. Celem badań jest jedynie weryfikacja powziętych przez organ wątpliwości (por. wyrok NSA z dnia 27 października 2014 r., I OSK 584/13, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 14 maja 2014 r., II SA/Rz 285/14). Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło