III SA/Lu 900/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Hałabis, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kowalczyk (sprawozdawca), Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Sekretarz sądowy Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 19 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi G. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy oddala skargę. III SA/LU 900/15 UZASADNIENIE Zaskarżoną do sądu decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania [...], utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...], w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego. Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy: Wnioskiem z dnia 04 lutego 2015 r. [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] wystąpił o skierowanie [...] na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego do kierowania pojazdami na podstawie prawa jazdy kategorii A i B. We wniosku powołano się na prowadzoną przez Komendanta ewidencję, z której wynika, że skarżący otrzymał w okresie od 17.07.2013 do 07.07.2014 roku 27 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. Starosta skierował skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. W uzasadnieniu powołał się na ustalenia [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji o dopuszczeniu się przez [...] naruszenia przepisów i zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego, w wyniku czego przekroczony został limit punktów karnych zgodnie z przepisem art. 130 ust. 1 ustawy prawo o ruchu drogowym. W tej sytuacji organ orzekł o obowiązku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji osoby posiadającej uprawnienie do kierowania pojazdami. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący powołał się na dwukrotne uzyskanie od dyżurnego Komendy Policji w [...] ustnej informacji o zaewidencjonowanej liczbie punktów karnych, z której wynikało, że posiada 18 punktów karnych, a następnie wskazał, że podczas kontroli drogowej w dniach 22 października i 8 grudnia 2014 r., również nie uzyskał informacji, że liczba zaewidencjonowanych punktów karnych przekracza dopuszczalny limit. Podniósł nadto, że w dniu 23 września 2014 r. odbył szkolenie redukujące liczbę punktów karnych, które powinno być uwzględnione w prowadzonej przez Komendanta ewidencji. Rozpoznając sprawę ponownie, decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Starosty. Uzasadniając swoje stanowisko Kolegium powołało się na treść art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. "b" ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 poz. 1137 ze zm.; dalej: ustawa p.r.d.), zgodnie z którym kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega kierowca, na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy. Powołując się na poglądy orzecznictwa, Kolegium wskazało, że decyzja wydawana przez Starostę na skutek wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji jest decyzją związaną, co powoduje, że organ nie ma uprawnień do samodzielnego badania prawidłowości i ilości przyznanych punktów karnych. Wobec powyższego podniesione przez skarżącego zarzuty dotyczące prawidłowości przyznanych mu punktów karnych, nie mogły stanowić przedmiotu rozstrzygania w niniejszej sprawie. Kolegium nie uwzględniło również argumentów skarżącego, że odbyte przez niego szkolenie powinno zmniejszyć liczbę punktów karnych. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem orzecznictwa, możliwość redukcji ilości punktów karnych istnieje jedynie w czasie, gdy ich liczba nie przekroczy 24. W skardze do sądu administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji. Zarzucił naruszenie ustawy prawo o ruchu drogowym, przepisów wykonawczych do tej ustawy, a nadto zasad postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu powielił argumenty odwołania, podnosząc, że w sierpniu i we wrześniu 2014 r. uzyskał ustną informację od pracownika Komisariatu Policji w [...] o zaewidencjonowanych na jego koncie 18 punktach karnych, a nadto, że w trakcie kontroli drogowej 14 października 2014 r. funkcjonariusze Policji również nie stwierdzili przekroczenia punktów karnych. Wskazał na odbyte szkolenie redukujące ich liczbę, potwierdzone stosownym zaświadczeniem, a nadto podniósł, że bezzasadnie odmówiono mu wydania kopii wpisów do ewidencji punktów karnych. Skarżący zarzucił również naruszenie przepisów postępowania przez nienależyte poinformowanie co ilości posiadanych punktów karnych, oraz nie wzięcie pod uwagę tego, że wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji o skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, został wydany z przekroczeniem 30 dniowego terminu wynikającego z przepisów prawa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadami prawnymi, które musiałby skutkować jej uchyleniem. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] w przedmiocie skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie kategorii A i B prawa jazdy. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. "b" ustawy p.r.d., zgodnie z którym kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty, na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Z kolei z art. 130 ust. 1 tej ustawy wynika, że policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Zgodnie z § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 488), dalej powoływane jako rozporządzenie z 25 kwietnia 2012 r., komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania kierowcy wpisanego do ewidencji, występuje do organu właściwego w sprawach wydawania prawa jazdy z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy, w zakresie wszystkich posiadanych przez niego kategorii praw jazdy w razie przekroczenia przez niego 24 punktów karnych. Konstrukcja normatywna zwrotu "sprawdzeniu kwalifikacji podlega", zawartego w treści pierwszego z przytoczonych przepisów wskazuje jednoznacznie, że decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji ma charakter związany. Oznacza to, że w razie zaistnienia opisanego hipotezą tego przepisu stanu faktycznego, organ administracji jest zobligowany do nałożenia określonego decyzją obowiązku, którego zakres oraz sposób wykonania wynikają wprost z treści normy prawnej. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarżący w okresie od 17 lipca 2013 r. do 7 lipca 2014 r. przekroczył dopuszczalny limit punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Okoliczność ta stwierdzona została dokumentem urzędowym, tj. wnioskiem [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 04 lutego 2015 r., wyczerpując w ten sposób hipotezę normy prawnej zawartej w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. "b" ustawy p.r.d, w wersji obowiązującej w dniu wydania decyzji. Konsekwencją wyczerpania hipotezy tego przepisu, było zastosowanie jego dyspozycji, poprzez orzeczenie obowiązku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Skarżący co do zasady nie zdołał zakwestionować przypisanej mu ilości punktów karnych wymienionych we wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 04 lutego 2014 r. za poszczególne naruszenia przepisów ruchu drogowego. Podnosił przede wszystkim udzielenia błędnych informacji o ich liczbie, a w dalszej kolejności także zarzucał nieuwzględnienie przez organy zmniejszenia liczby punktów poprzez odbycie stosownego szkolenia. W świetle przepisu art. 114 ust. .1 pkt 1 lit. "b" powołanej ustawy, zarzut błędnej informacji o rzeczywistej liczbie punktów karnych, nie mógł być uwzględniony. Istota związanego charakteru decyzji administracyjnej, pozbawia bowiem starostę uprawnień nie tylko do badania celowości otrzymanego od organu Policji skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do prowadzenia pojazdów, ale również nie pozwala na weryfikację prawidłowości naliczenia przez ten organ liczby punktów karnych. Stanowisko to jest odzwierciedleniem ugruntowanej linii orzeczniczej sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z 19 marca 2013 r. I OSK 1808/13, wyrok WSA w Gliwicach z 21 maja 2015 r. II SA/GL 1554/13). Jak wynika z § 9 rozporządzenia z 25 kwietnia 2012 r., osoba zainteresowana ma prawo uzyskać od Policji ustną informację lub zaświadczenie o wpisach w ewidencji, ostatecznych i tymczasowych, dotyczących punktów odpowiadających dokonanym przez siebie naruszeniom. Informacji udziela się lub zaświadczenie wydaje się w każdej jednostce organizacyjnej Policji posiadającej odpowiednie możliwości techniczne. W ocenie Sądu, skarżący będąc świadomym popełnionych wykroczeń drogowych, za które przypisano mu punkty karne, przy zachowaniu minimum należytej staranności w zakresie dbałości o własne sprawy, bez trudu mógł uzyskać informację o ilości punktów w formie zaświadczenia, dającego podstawę ewentualnej weryfikacji danych w ewidencji. Ewidencja kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzona jest bowiem przez Policję i to do tego organu należy przypisywanie punktów karnych (§ 3 ust. 1 rozporządzenia z 25 kwietnia 2012 r.). Zatem w razie kwestionowania ich liczby, zainteresowany może zwrócić się wyłącznie do tego organu, wskazując na okoliczności uzasadniające weryfikację ich liczby. Powoływanie się na nieprawidłowości w ewidencji, w postępowaniu prowadzonym przez starostę na podstawie art. 114 ust. 1 ustawy p.r.d., jest bezcelowe, bowiem ewidencja punktów karnych pozostaje poza zakresem właściwości rzeczowej tego organu (por. tezy wyroku NSA z 20 stycznia 2015 r. I OSK 893/13 oraz z 19 sierpnia 2014 r. I OSK 134/13). W świetle przywołanych argumentów, zarzut naruszenia zasady informowania, poprzez nienależyte poinformowanie skarżącego o ilości posiadanych przez niego punktów karnych, należy uznać za chybiony. Prawidłowości ustaleń organów, co do ilości posiadanych przez skarżącego liczby punktów karnych, nie mogły też podważyć argumenty skargi wskazujące na odbycie przez skarżącego szkolenia redukującego liczbę tych punktów. Możliwość taką przewiduje art. 130 ust. 3 ustawy p.r.d., w myśl którego kierowca wpisany do ewidencji, o której mowa w ust. 1, może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Nie dotyczy to kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy. Rozwinięcie tego przepisu znajduje się wyraz w treści § 8 ust. 4 rozporządzenia z 25 kwietnia 2012 r., z którego wynika że kierowcy wpisanemu do ewidencji po przedstawieniu przez niego zaświadczenia o odbyciu szkolenia lub otrzymaniu tego zaświadczenia od dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego, właściwego dla miejsca zamieszkania ewidencjonowanego, komendant wojewódzki Policji zmniejsza o 6 liczbę posiadanych punktów, odejmując je według kolejności wpisów, począwszy od wpisu odpowiadającego naruszeniu popełnionemu z datą najwcześniejszą, z zastrzeżeniem ust. 5 i 6. Ustęp 6 cytowanego przepisu wprowadza kluczowe dla niniejszej sprawy ograniczenie, w świetle którego odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24. Okolicznością niesporną w sprawie jest fakt, że skarżący odbył szkolenie celem redukcji punktów karnych w dniu 23 września 2014 r., a zatem już po ostatnim z naruszeń przepisów ruchu drogowego, które spowodowało przekroczenie dozwolonej liczby punktów, a jak wynika z wniosku organu Policji – miało miejsce w dniu 7 lipca 2014 r. Z tego względu skarżący nie mógł już skorzystać z możliwości redukcji punktów. Powyższe stanowisko znajduje wyraz w jednolitym orzecznictwie sądowym (wyrok WSA w Lublinie z 20 marca 2014 r., III SA/Lu 903/13, z 3 kwietnia 2014 r.; wyroki WSA w Rzeszowie z 11 lutego 2014 r., II SA/Rz 1314/13 i z 28 października 2014 r., II SA/Rz 967/14). Sąd nie podziela zarzutów skarżącego dotyczących naruszenia zasady praworządności, skoro z wyżej przedstawionych wywodów wynika, że nie doszło do niedopuszczalnej wykładni rozszerzającej art. 130 ust. 3 P.r.d., a wyłączenie możliwości obniżenia liczby punktów karnych poprzez szkolenie w przypadku, gdy została już przekroczona granica 24 punktów, znajduje oparcie nie tylko w treści rozporządzenia z 2012 r., ale i w prawidłowej wykładni celowościowej i systemowej przepisów Prawa o ruchu drogowym. Chybiony jest też zarzut spóźnionego złożenia wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Stosownie do przepisów § 7 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia wykonawczego z 25 kwietnia 2012 r., uprawnienie do złożenia przez komendanta wojewódzkiego Policji takiego wniosku, w razie przekroczenia 24 punktów karnych, nie jest ograniczone w czasie, z wyłączeniem w sytuacji określonych w treści § 6 rozporządzenia, regulujących zasady i termin usuwania z ewidencji punktów karnych. Niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze, Sąd nie dostrzegł żadnych innych uchybień, które podważałyby zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.).