III SA/Lu 960/15

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. O. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego M. O. I. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. O. na czynność Burmistrza Miasta z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu kosztów dowozu dziecka do przedszkola specjalnego postanawia: I. Przyznać M. O. reprezentowanemu przez przedstawiciela ustawowego M. O. I. prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. II. Odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy z dnia 25 lutego 2016 r., złożonym na urzędowym formularzu przedstawiciel ustawowy strony skarżącej zwrócił się o przyznanie mu prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 2 marca 2016 r. referendarz sądowy odmówił przedstawicielowi ustawowemu strony przyznania prawa pomocy wskazując jednocześnie w uzasadnieniu postanowienia, że o prawo pomocy może ubiegać się strona postępowania. W związku z powyższym przedstawiciel ustawowy strony w dniu 10 marca 2016 r. złożył wniosek o przyznanie skarżącemu prawa pomocy, a następnie uzupełnił braki formalne wniosku zakreślając, że wnosi o przyznanie stronie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Referendarz sądowy stwierdził co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Na wstępie podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Do kosztów sądowych na obecnym etapie sprawy należy wpis sądowy od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł - § 3 w związku z § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Natomiast wysokość wynagrodzenia adwokata jest co do zasady ustalana w umowie między mocodawcą a wybranym profesjonalnym pełnomocnikiem. Pewnym odniesieniem są stawki minimalne określone w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800). Zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia, stawka minimalna za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, w przypadku gdy nie prowadził sprawy ten sam adwokat w II instancji będzie wynosiła 360 zł. Oceniając istnienie przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej w sprawie niniejszej, należy mieć na uwadze, że skarżący jest osobą niepełnoletnią, nieposiadającą własnego majątku, pozostającą na wyłącznym utrzymaniu rodziców. W takiej sytuacji, o przyznaniu jej prawa pomocy decydują możliwości zarobkowe i majątkowe osób zobowiązanych do alimentacji. Rodzice i dzieci są bowiem zobowiązani, na podstawie art. 87 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r., poz. 2082), do wzajemnego wspierania się. W uzasadnionych przypadkach prowadzenia procesu w interesie dziecka, które nie osiągnęło możliwości utrzymania się samodzielnie, rodzice powinni wyłożyć potrzebne na ten cel środki do granic zabezpieczenia utrzymania koniecznego rodziny (por. postanowienie SN z 15 maja 1989 r., II CZ 80/89 Legalis). Powyższe uprawnia do wniosku, że dla oceny możliwości płatniczych skarżącego, będą miały znaczenie uzyskiwane przez jego rodziców dochody i ich stan majątkowy. Mając na względzie z jednej strony aktualną sytuację materialną skarżącego i jego rodziny przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, z drugiej zaś strony wysokość kosztów postępowania stwierdzić należy, że wniosek strony zasługuje na uwzględnienie jedynie w zakresie częściowym. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami i siostrą. W skład majątku rodziny skarżącego wchodzi udział w [...] części nieruchomości rolnej o pow. [...] ha fiz., dwa samochody osobowe ([...] r. prod. [...] i [...], r. prod. [...]) oraz oszczędności w kwocie [...] zł. Na dochód rodziny składa się wynagrodzenie za pracę matki skarżącego w kwocie [...] zł netto oraz pobierane przez ojca skarżącego świadczenie pielęgnacyjne w wysokości [...] zł netto. W przedstawionej sytuacji (w szczególności mając na uwadze wysokie wydatki ponoszone na leczenie i rehabilitację skarżącego, jak również oświadczenie złożone w uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy wskazujące, że zgromadzone oszczędności są przeznaczone na turnus rehabilitacyjny syna), jednoczesne opłacenie kosztów sądowych i kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika w sprawie niniejszej, spowodowałoby w ocenie referendarza uszczerbek w utrzymaniu koniecznym strony. Dlatego zasadne jest przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata, bowiem poniesienie tych kosztów jednorazowo, w większym zakresie niż poniesienie kosztów sądowych, obciążyłoby budżet domowy rodziny skarżącego. Z tych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie I postanowienia. Natomiast brak jest podstaw do przyznania stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Instytucja przyznania prawa pomocy w całkowitym zakresie ma bowiem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób mających szczególnie trudną sytuację materialną, które ze względu na okoliczności życiowe są pozbawione środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone (osób bez dochodów lub o najniższych dochodach, nie posiadających żadnego majątku). Obecna sytuacja materialna i rodzinna strony nie należy do skrajnie trudnych. Skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, a rodzice na utrzymaniu których pozostaje, posiadają majątek nieruchomy (udział w nieruchomości rolnej) i ruchomy (dwa samochody), osiągają stałe dochody z wynagrodzenia za pracę i świadczenia pielęgnacyjnego. Porównując wielkość dochodów rodziców skarżącego do wykazanych przez nich wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego i leczeniem w łącznej wysokości [...] zł (zakładając, że ponoszą również koszty bieżącego utrzymania - zakup żywności, środków higieny itp.), brak jest podstaw do uznania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zdaniem referendarza, poniesienie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł, nie spowoduje uszczerbku w utrzymaniu koniecznym strony i jej rodziny. Mając powyższe na uwadze, uznać należy, że w sprawie nie zachodzą ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z powyższych względów oraz na podstawie 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w punkcie II postanowienia.