III SA/Lu 969/15
WyrokWSA w Lublinie2016-02-25
Skład orzekający: Jerzy Marcinowski, Jerzy Drwal, Robert Hałabis
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykonywanie przewozu regularnego osób bez okazania ważnego zezwolenia podczas kontroli, gdy zezwolenie zostało wydane przed kontrolą, ale doręczone po niej, stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu bez zezwolenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nieokazanie zezwolenia podczas kontroli nie jest tożsame z wykonywaniem przewozu bez zezwolenia. Skoro zezwolenie zostało wydane przed kontrolą, nawet jeśli doręczono je po niej, organ nie mógł nałożyć kary za wykonywanie przewozu bez zezwolenia. Decyzja organu została uchylona, ponieważ organy błędnie zinterpretowały skutki prawne wydania i doręczenia decyzji administracyjnej.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę P. T. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą na skarżącego karę pieniężną za wykonywanie regularnego przewozu osób bez wymaganego zezwolenia. Kontrola wykazała, że skarżący nie okazał zezwolenia na trasie L.-Ś., choć posiadał zezwolenie wydane dla innego przewoźnika. Zezwolenie na własne przedsiębiorstwo zostało wydane przed kontrolą, ale doręczone po niej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów K.p.a. i ustawy o transporcie drogowym.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz poprzedzającą ją decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego; zasądzono od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego kwotę 1.537 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca),, Sędzia WSA Robert Hałabis, Protokolant Referent stażysta Paweł Kobylarz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 25 lutego 2016 r. sprawy ze skargi P. T. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...]lutego 2015 r. nr [...]; II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego kwotę 1.537 (tysiąc pięćset trzydzieści siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania P. T., utrzymał w mocy decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nakładającą na stroną karę pieniężną w wysokości [...] zł.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane po przeprowadzeniu w dniu [...] r. w L., przy ul. [...] kontroli samochodu marki [...] o nr rej. [...]. Kierował nim P. T. będący jednocześnie przedsiębiorcą, który osobiście wykonywał w tym dniu krajowy regularny przewóz osób na trasie Ś. - L.. Kierowca został zatrzymany na dworcu autobusowym, kiedy kończył przejazd ze Ś. do L.. Kierowca okazał zaświadczenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego nr KL. [...] wydane na swoje przedsiębiorstwo oraz zezwolenie na przewozy regularne osób nr [...].[...].PDR wydane dla innego przewoźnika, którym był A. P.. Przedsiębiorca P. T. nie okazał zezwolenia na przewozy regularne. Pojazd, którym realizowany był przewóz należał do kontrolowanego przedsiębiorcy. W pojeździe znajdowała się kasa fiskalna zarejestrowana na kontrolowanego przedsiębiorcę. Przedsiębiorca wyjaśnił, że nie posiada zezwolenia na przewozy regularne osób na trasie Ś. - L.. Złożył jedynie wniosek o jego wydanie w Urzędzie Marszałkowskim w dniu [...] r. Przebieg kontroli udokumentowano protokołem nr [...]. W świetle dodatkowych ustaleń organu, Marszałek Województwa L. informował, że P. T. na dzień [...] r. nie posiadał ważnego zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym. P. T. odebrał zezwolenie w dniu [...] r. Brak było również dowodu świadczącego o zawarciu porozumienia pomiędzy P. T. a A. P. prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą - Przewóz Osób A. P.. Organ stwierdził, że w tych okolicznościach nie ma wątpliwości co do faktu, że w dniu kontroli strona wykonywała regularny przewóz osób na linii Ś. - L. bez wymaganego zezwolenia.
W skardze do WSA w Lublinie P. T. zarzucił, że decyzję organu odwoławczego z dnia [...] r. wydano z naruszeniem przepisów:
– art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, pomimo poprawnie ustalonego stanu faktycznego sprawy, że w dacie kontroli skarżący wykonywał przewóz osób bez zezwolenia, mimo, że zezwolenie takie w tej dacie istniało i zostało przez skarżącego złożone;
- art. 110 k.p.a. w związku z art. 107 k.p.a. poprzez przyjęcie, że decyzja z dnia [...] r. wiązała strony dopiero po jej odbiorze przez skarżącego tj. od dnia [...] r., w sytuacji kiedy prawidłowa wykładnia wskazanych przepisów prowadzi do stwierdzenia, że decyzja ta wiązała strony od momentu jej wydania tj. od [...] r.;
- art. 92 a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w związku z załącznikiem nr [...] l.p.2.1 do tej ustawy, poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, w sytuacji kiedy w sprawie niniejszej zastosowanie powinien znaleźć art. 92 ustawy w związku z załącznikiem nr [...] l.p. 1
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądu w przedmiotowej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Drogowego z dnia [...] r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r., nr [...] wydaną w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu regularnego bez wymaganego zezwolenia w publicznym transporcie drogowym. Stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości. Skarżący w dniu [...] r. wykonywał regularny przewóz osób na trasie L. – Ś.. Podczas kontroli drogowej kierowca okazał zaświadczenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego nr [...] wydane na swoje przedsiębiorstwo oraz zezwolenie na przewozy regularne osób wydane dla przewoźnika A. P.. Skarżący nie okazał zezwolenia na przewozy regularne osób na trasie [...], wystawionego na swoje przedsiębiorstwo. W trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego, pismem z dnia [...] r. Marszałek Województwa L. poinformował organ, że na dzień [...] r. skarżący nie posiadał ważnego zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym w ramach linii regularnej Ś. – L. oraz że zezwolenie takie zostało przez skarżącego odebrane w dniu [...] r. Natomiast skarżący przedłożył organowi I instancji wydane zezwolenie z dnia [...] r., nr [...].JNS na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym w ramach linii regularnej L. – Ś.. Zezwolenie powyższe zostało wydane na okres do dnia [...] r.
W sprawie niniejszej organy obu instancji uznały, że skarżący podczas kontroli drogowej w dniu [...] r. nie posiadał ważnego zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym w ramach linii regularnej [...]. Naruszenie takie, stosownie do l. 2.1. załącznika nr [...] do ustawy z dnia [...] r. o transporcie drogowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm.), zwanej dalej u.t.p. jest sankcjonowane karą pieniężną w kwocie [...]zł i taka została na skarżącego nałożona.
Oceniając zaskarżony akt w tym aspekcie należy przede wszystkim odwołać się do unormowań regulujących przewóz drogowy osób oraz do uregulowań Kodeksu postępowania administracyjnego odnoszących się do wydania i doręczenia decyzji.
Zgodnie z art. 18 ust. 1 u.t.d. wykonywanie przewozów regularnych i przewozów regularnych specjalnych wymaga zezwolenia. Wykonywanie przewozu na liniach komunikacyjnych wykraczających poza obszar co najmniej jednego powiatu, a niewykraczających poza obszar województwa, wymaga zezwolenia wydanego odpowiednio przez marszałka województwa w uzgodnieniu ze starostwami właściwymi ze względu na planowany przebieg linii komunikacyjnej (art. 18 ust. 1 pkt 1 lit. g u.t.d.). Stosownie natomiast do art. 87 ust. 1 u.t.d. podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli: kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie albo oświadczenie o niekierowaniu pojazdem, o którym mowa w art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując przewóz drogowy osób przy wykonywaniu przewozów regularnych i regularnych specjalnych – odpowiednie zezwolenie lub wypis z zezwolenia wraz z obowiązującym rozkładem jazdy. Sankcję za naruszenie wymogu posiadania ważnego zezwolenia na wykonywanie przewozu regularnego osób określa przepis art. 92 a ust. 1 u.t.d., zgodnie z którym podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od [...] zł do [...] zł za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr [...] do ustawy (art. 92 ust. 6).
W ocenie sądu organy prawidłowo ustaliły, że skarżący w dniu kontroli drogowej nie okazał ważnego zezwolenia na regularny przewóz osób na trasie L. – Ś., wydanego dla niego. W omawianym przypadku nie jest bowiem istotne, że skarżący okazał zezwolenie wydane dla przewoźnika A. P.. Rozważenia wymaga jednak kwestia, czy w dacie kontroli skarżący takie zezwolenie posiadał, czym innym jest bowiem nieokazanie w trakcie kontroli stosownych dokumentów uprawniających do przewozu osób, a czym innym nieposiadanie takiego uprawnienia. Ze zgromadzonego w aktach administracyjnych materiału dowodowego wynika bezsprzecznie, że zezwolenie na regularny przewóz osób na trasie L. – Ś. zostało skarżącemu wydane z dniem [...] r. i doręczone w dniu [...] r., tj. 18 dni przed datą przeprowadzonej kontroli i zaledwie dwa dni po jej dokonaniu. Zadaniem sądu była więc ocena, czy w świetle uregulowań normujących postępowanie przed organami administracji, decyzja administracyjna, która w tym przypadku jest zezwoleniem na wykonywanie przewozu regularnego osób, niosła skutki prawne z chwilą jej wydania, czy też dopiero z chwilą doręczenia skarżącemu.
Zgodnie z art. 110 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Z przepisu powyższego wynika, że doręczenie lub ogłoszenie decyzji decyduje o jej wprowadzeniu do obrotu prawnego. Oznacza to, że organ administracji jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, a więc nie może jej już zmienić lub uchylić, chyba że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stanowią inaczej.
Zauważyć jednakże należy, że z chwilą podpisania decyzji mamy do czynienia z wydaniem decyzji w sensie procesowym, co oznacza, że decyzja istnieje i dzień jej wydania jest miarodajny dla oceny jej podstawy prawnej i faktycznej. Data którą oznaczone jest rozstrzygnięcie musi odpowiadać dacie jego faktycznego sporządzenia, a treść rozstrzygnięcia nie może wykraczać poza stan sprawy ustalony na ten dzień, a więc z chwilą podpisania następuje wydanie decyzji bez możliwości uwzględnienia przez organ okoliczności, które ujawniły się po tej dacie. W konsekwencji związanie wydaną decyzją rozciąga się także na okres między wydaniem decyzji a jej doręczeniem. W świetle ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych, przepisy K.p.a. dotyczące doręczeń traktuje się jako gwarancje przestrzegania przez organy administracji publicznej zasady demokratycznego państwa prawa (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia [...] r., sygn. VI SA/Wa 775/07; wyrok NSA z dnia [...] r., sygn. II GSK 22/08; wyrok NSA z dnia [...] r. , sygn. II GSK 227/10 – publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Ponieważ te regulacje mają charakter gwarancyjny, to nie mogą być interpretowane na szkodę strony postępowania. Wobec powyższego związanie organu decyzją, nie jest uzależnione od zachowania przepisów o doręczeniach. W ocenie sądu art. 110 K.p.a. zabezpiecza interes stron postępowania i przepis ten nie może być interpretowany w sposób, który przyniósłby uszczerbek w prawach strony.
Odnosząc powyższe rozważania do realiów sprawy niniejszej nie można podzielić stanowiska organów obu instancji, że w dacie kontroli skarżący nie posiadał ważnego zezwolenia na przewóz regularny osób. Nie budzi wątpliwości, że decyzja w tym przedmiocie została wydana [...] r. Natomiast okoliczność, że decyzja ta została skarżącemu doręczona dopiero w dniu [...] r. nie oznacza, że zezwolenie na przewóz regularny osób na trasie L. – Ś. nie istniało w dniu [...] r. Innymi słowy, nie oznacza to, że zezwolenie było ważne dopiero od dnia doręczenia tej decyzji skarżącemu czyli od dnia [...] r. Jak bowiem wynika z treści zezwolenia zostało ono wydane na okres roku i obowiązywało od dnia [...] r. do dnia [...] r. Organ był związany treścią zezwolenia. Kwestia doręczenia skarżącemu decyzji po dacie kontroli powinna mieć znaczenie przy ocenie jego uprawnień procesowych, odnoszących się do prawa wniesienia odwołania.
Nieokazanie zezwolenia na wykonywanie przewozu regularnego specjalnego nie jest tożsame z wykonywaniem takiego przewozu bez zezwolenia. W świetle ustawy o transporcie drogowym za wykonywanie przewozu regularnego specjalnego bez zezwolenia przewidywane są inne konsekwencje prawne, niż za nieokazanie zezwolenia w trakcie kontroli. Zatem nakładając na skarżącego karę pieniężną w wysokości [...] zł według lp. 2.1 załącznika nr [...] do u.t.d. za wykonywanie regularnego przewozu osób bez zezwolenia, organy obu instancji dopuściły się naruszenia przepisów w stopniu mającym wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a., zaskarżoną decyzję należało uchylić. Decyzja organu I instancji podlegała zaś wyeliminowaniu z obrotu prawnego na mocy art. 135 p.p.s.a.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy powinny wziąć pod uwagę przedstawioną przez sąd ocenę prawną i odnieść się do wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych sprawy.
O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a i § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło