III SA/Lu 975/15
PostanowienieWSA w Lublinie2015-11-12
Skład orzekający: Jarosław Harczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która wykazała stratę bilansową w poprzednim roku podatkowym, ale nadal prowadzi działalność gospodarczą i reguluje bieżące zobowiązania, może zostać uznana za podmiot nieposiadający dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania sądowego w celu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego, która wykazała stratę bilansową, ale nadal prowadzi działalność gospodarczą, reguluje bieżące zobowiązania i posiada środki na pokrycie kosztów postępowania sądowego, nie może zostać uznana za podmiot nieposiadający dostatecznych środków na poniesienie tych kosztów. Sama strata bilansowa nie przesądza o braku płynności finansowej i nie stanowi automatycznie podstawy do przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżąca spółka z o.o. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, uzasadniając wniosek niskim kapitałem zakładowym i stratą poniesioną w poprzednim roku. Spółka przedstawiła sprawozdanie finansowe, zeznanie CIT-8, wyciąg z rachunku bankowego oraz oświadczenia dotyczące zobowiązań. Starszy referendarz sądowy, analizując przedstawione dokumenty, stwierdził, że spółka posiada środki na pokrycie kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy.
Skarżąca, w zakreślonym terminie (data stempla pocztowego), na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPPr wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od opłat sądowych. Wniosek uzasadniła tym, że posiada niski kapitał zakładowy wynoszący [...] złotych a ubiegły rok zakończył się dla spółki stratą, która wyniosła [...] złotych. Na koncie bankowym spółki znajduje się kwota [...]złotych.
W odpowiedzi na wezwanie skarżąca nadesłała sprawozdanie finansowe za okres od 15 kwietnia do 31 grudnia 2014 r., z którego wynika, że aktywa w tym okresie wyniosły [...] złotych, pasywa [...] złotych, przychody łącznie wyniosły [...] złotych zaś koszty [...] złotych; zeznanie podatkowe CIT – 8 za rok 2014, z którego wynika, że rok 2014 zakończył się dochodem w kwocie [...]złotych; wyciąg z rachunku bankowego za okres od 1 kwietnia 2015 r. do dnia 30 września 2015 r.; oświadczenie Prezesa Zarządu z dnia 26 października 2015 r., z którego wynika, że umowa spółki nie przewiduje obowiązku czynienia na rzecz spółki dopłat przez wspólników oraz oświadczenie Prezesa zarządu z tego samego dnia, z którego wynika, że skarżąca jest zobowiązana do zapłaty na rzecz Izby Celnej w P. kar finansowych na łączną kwotę [...]złotych.
Starszy referendarz sądowy stwierdził, że:
Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Mając na uwadze okoliczności dotyczące osiągniętego w roku 2014 przychodu, poniesionej straty, związanej z prowadzeniem działalności, danych wynikających z bilansu i sprawozdania skarżącej oraz wyciągu z rachunku bankowego wskazującego na występowanie obrotów związanych ze sprzedażą świadczonych usług (koszty wynajmu, koszty dzierżawy urządzeń), stwierdzić należy, że wnioskodawczyni nie może zostać uznana za podmiot nieposiadający lub niemogący wygospodarować odpowiednich środków na poniesienie kosztów swojego uczestnictwa w postępowaniu sądowym. Przede wszystkim należy zauważyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że wykazanie straty w bilansie nie przesądź o zaistnieniu przesłanki do przyznanie prawa pomocy. Strata powstaje bowiem wskutek uzyskania nadwyżki kosztów nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Wykazanie w danym roku podatkowym niewielkiego dochodu lub nawet straty nie musi oznaczać utraty płynności finansowej przez przedsiębiorcę (patrz postanowienia NSA z dnia 8 maja 2014 r., sygn. akt II GZ 191/14, z dnia 27 maja 2014 r., sygn. akt II GZ 175/14, z dnia 25 września 2014 r., sygn. akt II OZ 975/14 czy z dnia 15 października 2014 r., sygn. akt II GZ 655/14 wszystkie publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W sprawie niniejszej wskazuje na to wysokość obrotów wynikających z wyciągu z rachunku bankowego. Skarżąca co miesiąc ponosi koszty dzierżawy urządzeń w kwocie [...]złotych oraz wynajmu lokalu w kwocie od [...] złotych do [...] złotych. W obu zatem przypadkach są to kwoty wyższe od kwoty wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącego [...] złotych. Przy tym należy zauważyć, że kwota wpisu sądowego od wniesionej skargi jest najwyższą kwotą, którą w niniejszej sprawie tytułem opłat sądowych skarżąca będzie zobowiązana uiścić. Pozostałe kwoty nie przekroczą [...] złotych, prócz wpisu sądowego od ewentualnej skargi kasacyjnej wynoszącego [...] złotych. Skarżąca regularnie ponosi tez koszty obsługi księgowej oraz spłaca raty leasingowe. Okoliczności te potwierdzają zatem tezę o tym, że strata bilansowa nie przesądza o utracie płynności finansowej. Jak podnosi się zaś w orzecznictwie sądów administracyjnych przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z 1 kwietnia 2008 r., I OZ 208/08 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Ponadto o możliwościach płatniczych skarżącej świadczy to, że pomimo straty bilansowej za rok 2014 i pogorszenia się sytuacji finansowej nie zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej oraz nie wszczęła postępowania upadłościowego czy naprawczego (por. postanowienia NSA z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt II FZ 1098/13 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W sytuacji, gdy spółka mimo kłopotów finansowych kontynuuje działalność gospodarczą nie decydując się na wszczęcie postępowania upadłościowego bądź naprawczego i jednocześnie reguluje swoje bieżące zobowiązania, nie ma podstaw do przenoszenia na ogółu obywateli ciężaru finansowego związanego z funkcjonowaniem spółki, a takim są opłaty sądowe. Niesprawiedliwe byłoby bowiem obciążanie ogółu obywateli opłatami sądowymi ciążącymi na spółce, gdy ta ma realne możliwości pozyskania środków finansowych.
Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło