III SAB/Lu 10/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Fita,, Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca), Protokolant Maria Filipek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 17 października 2006r. sprawy ze skargi J.H. na bezczynność Rady Miejskiej w przedmiocie podjęcia uchwały o stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu Burmistrza. oddala skargę Pismem z dnia [...] lutego 2006 r. skarżący J.H. wezwał Radę Miejską do usunięcia naruszenia prawa i podjęcia czynności nakazanych prawem tj. podjęcia uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu Burmistrza F. G., na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (Dz. U. z 2002 r. Nr 113, poz. 984), w zw. z art. 26 ust. 1 pkt 4 tej ustawy oraz w zw. z art. 190 ust. 1 pkt 2a i art. 190 ust. 2 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw. W uzasadnieniu tego wezwania podniesiono, że w wyborach przeprowadzonych w 2002 r. F. G. uzyskał mandat radnego Rady Powiatu (w dniu [...] listopada 2002 r. złożył ślubowanie i przystąpił do wykonywania funkcji radnego, a także został wybrany na Burmistrza ). Złamanie ustawowej zasady łączenia obu funkcji powinno skutkować podjęciem stosownej uchwały. Wobec braku reakcji Rady Miejskiej na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, J. H. w dniu [...] kwietnia 2006 r. wniósł za pośrednictwem organu skargę sądową, w której zarzucił bezczynność polegającą na niepodjęciu stosownej uchwały nakazanej prawem. Skarżący wywiódł swój interes prawny we wniesieniu skargi sądowej z faktu, że "jest mieszkańcem wspólnoty samorządowej, posiada prawo wybierania i z niego korzysta". Rada Miejska w odpowiedzi na skargę wnosiła o jej odrzucenie podnosząc, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 98a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wezwanie do podjęcia uchwały należy do kompetencji Wojewody . Gdyby faktycznie wystąpiły przesłanki zobowiązujące Radę Miejską do podjęcia uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu burmistrza , a organ nadzoru uznałby działanie rady za sprzeczną z prawem, to niewątpliwie wezwałby radę do podjęcia uchwały żądanej przez skarżącego. Sąd zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 101a ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) zwanej dalej u.s.g. – przepisy art. 101 stosuje się odpowiednio, gdy organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich. Tego rodzaju zapis oznacza, że sąd administracyjny obowiązany jest do zbadania, czy występują przesłanki, które wymienione są w przepisach art. 101 u.s.g. Wniesienie skargi sądowej przewidzianej w art. 101a ust. 1 u.s.g. musi być zatem poprzedzone uprzednim wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa. Skuteczność skargi, tj. obowiązek jej merytorycznego rozpatrzenia przez Sąd zależy od złożenia skargi w terminie określonym w art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., w zw. z art. 101 ust. 3 u.s.g. i art. 35 § 3 k.p.a. Nie budzi wątpliwości, że przed wniesieniem skargi J. H. bezskutecznie wezwał Radę Gminy do usunięcia naruszenia prawa oraz, że skargę złożył w terminie ustawowym. Pozostaje ocena, czy spełnione zostały materialnoprawne przesłanki niezbędne do uwzględnienia skargi. Podstawową przesłanką jest wykazanie przez skarżącego, że: 1) jego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone na skutek niewykonywania przez organ gminy czynności nakazanych prawem, albo że 2) przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne naruszone zostały prawa osób trzecich. Wykładnia językowa analizowanego przepisu prowadzi do jednoznacznej konkluzji, że legitymacji do złożenia skargi sądowej nie posiada absolutnie każdy, kto zarzuca wyłącznie naruszenie obiektywnego porządku prawnego. Przyjęcie przeciwnej tezy byłoby równoznaczne z przyznaniem każdemu obywatelowi takich uprawnień, jakie ma np. organ nadzoru nad działalnością gminy. Podmiot kwestionujący uchwałę lub zarządzenie organu gminy na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g., bądź też skarżący bezczynność organu gminy przy podejmowaniu tego rodzaju aktów na podstawie art. 101a ust. 1, obowiązany jest wykazać istnienie związku pomiędzy tymi aktami (bezczynnością organu gminy w ich podjęciu), a jego indywidualną sytuacją prawną. Musi zatem udowodnić, że w sytuacjach objętych dyspozycją art. 101 ust. 1 albo art. 101a ust. 1 u.s.g. zaskarżony akt, bądź bezczynność w jego podjęciu wiąże się z jego indywidualną sytuacją prawną, zaś jego interes prawny (uprawnienie) wynika z normy prawa materialnego. Z przepisów u.s.g. wynika prawo obywateli m.in. do uzyskiwania informacji i dostępu do dokumentów wynikających z wykonywania zadań publicznych (art. 11b ust. 2). Przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (Dz. U. Nr 113, poz. 984 ze zm.) przyznają obywatelom czynne i bierne prawo wyborcze (art. 3 ust. 1 i 2). Nie przewidują natomiast takich uprawnień, jak np. kwestionowanie na drodze sądowej uchwały rady gminy o wygaśnięciu mandatu wójta (zob. art. 27 ust. 1 przyznaje legitymację do wniesienia odwołania od takiej uchwały wyłącznie wójtowi, którego uchwała dotyczy). Każdy mieszkaniec gminy ma prawo do kontrolowania działalności organów gminy, bowiem ich działalność jest jawna. W razie dostrzeżenia nieprawidłowości, ma on m.in. prawo do składania skarg i wniosków w trybie przepisów działu VIII k.p.a. W wypadku, gdy zdaniem skarżącego zaistniały ustawowe przesłanki do wygaśnięcia mandatu wójta, zaś rada gminy nie podjęła uchwały, o jakiej mowa w art. 26 ust. 2 w/w ustawy o bezpośrednim wyborze wójta (...), skarżący mógł powiadomić o tym radę gminy albo organ nadzoru – w tym drugim przypadku, celem zbadania sprawy pod kątem ewentualnego wszczęcia postępowania przewidzianego w art. 98a u.s.g. Z akt sprawy wynika, że J.H. po wniesieniu skargi sądowej zażądał od Wojewody wszczęcia postępowania, o którym mowa w art. 98a u.s.g. Organ nadzoru zbada zatem, czy rzeczywiście istnieją przesłanki do zastosowania środków przewidzianych prawem. Skarżący wywiódł swój interes prawny do wniesienia skargi przewidzianej w art. 101a ust. 1 u.s.g. z faktu, że "jest mieszkańcem wspólnoty samorządowej, posiada prawo wybierania i z niego korzysta". Przynależność do wspólnoty gminnej (sama przez się) nie stanowi źródła interesu prawnego. Do wniesienia skargi nie uprawnia również istnienie interesu faktycznego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2005 r., sygn. OSK 1437/04 – Wokanda 2005/7-8/ s.69, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 czerwca 2005 r., sygn. II SA/Wa 2375/04-LEX nr 171696). Z tych względów skarga podlegała oddaleniu, bez konieczności merytorycznego badania zasadności zarzutów. Mając na uwadze powyższe i na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji. jp