III SAB/Lu 2/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. S. na bezczynność Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w przedmiocie wypłaty odprawy mieszkaniowej postanawia: odrzucić skargę. Pismem datowanym na [...] grudnia 2013 r. J. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w przedmiocie wypłaty odprawy mieszkaniowej. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że w dniu [...] września 2013 r. wniósł o wypłatę odprawy mieszkaniowej na podstawie znowelizowanej ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, w wersji obowiązującej od dnia 1 lipca 2010 r. i zaliczenie na poczet odprawy świadczenia uzyskanego na podstawie umowy nr 18/10 z dnia 3 września 2010 r. Organ ograniczył się do udzielenia odpowiedzi na wniosek zwykłym pismem, czym uchybił przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego, nakazującym rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji. Bezskuteczne było również wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wniósł o jej odrzucenie ewentualnie o oddalenie. Organ wskazał, że w odpowiedzi na złożony przez skarżącego wniosek o wypłatę odprawy mieszkaniowej poinformował, że jego uprawnienie do odprawy zostało zrealizowane w trybie cywilnoprawnym poprzez zawarcie w dniu [...] września 2010 r. umowy o wypłatę odprawy. Umowa została zawarta na podstawie przepisów ustawy o zakwaterowaniu SZ RP w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 r., gdyż uprawniony zakończył służbę z dniem [...] stycznia 2010 r., co oznacza, że nabył prawo do odprawy przed dniem [...] czerwca 2010 r. Z uwagi na zawarcie umowy cywilnoprawnej brak jest podstaw do rozpatrzenia kolejnego wniosku w tej sprawie. Zdaniem organu sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, gdyż ma charakter cywilny a nie administracyjny. Organ podniósł także, że skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia przysługujących mu w toku postępowania, gdyż nie złożył zażalenia na bezczynność organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Należy przypomnieć, że działalność sądów administracyjnych polega na sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości poprzez kontrolę zgodności z prawem działań administracji publicznej (art. 184 Konstytucji RP, art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269; art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.) Przedmiotem kontroli sądu są określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. lub przepisach odrębnych przejawy (formy) działalności organów administracji publicznej. Art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. pozwala również na zaskarżenie bezczynności lub przewlekłości postępowania prowadzonego przez organ administracji publicznej, jeśli miał on zająć stanowisko w jednej z form prawnych określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Z powyższych regulacji wynika, że skarga na bezczynność jest dopuszczalna wówczas, gdy żądane przez stronę skarżącą działanie miałoby przybrać formę decyzji administracyjnej, postanowienia, czynności materialno-technicznej lub indywidualnej interpretacji podatkowej. Żądania skarżącego dotyczą wypłaty odprawy mieszkaniowej w trybie regulowanym przepisami ustawy z dnia z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2010 r., nr 206, poz. 1367, ze zm.). Podstawą prawną roszczeń skarżącego jest art. 47 ustawy, należy jednak zwrócić uwagę na kluczową dla badanej sprawy kwestię zmiany trybu przyznawania odprawy. Zgodnie z treścią art. 47 ust. 2 ustawy w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 r. odprawę mieszkaniową wypłacano na podstawie umowy zawartej między dyrektorem oddziału regionalnego Agencji a osobą uprawnioną zwalniającą kwaterę, w przypadku jej zajmowania. Z dniem 1 lipca 2010 r. weszła w życie nowelizacja ustawy (ustawa z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw; Dz. U. nr 28, poz. 143), obejmująca m.in. art. 47 ustawy o zakwaterowaniu SZ RP. W myśl nowego przepisu dyrektor oddziału regionalnego (Wojskowej Agencji Mieszkaniowej) wydaje decyzję o wypłacie odprawy mieszkaniowej w dniu zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej, nie później jednak niż w terminie dziewięćdziesięciu dni od dnia zwolnienia. Kluczowe dla sprawy jest zatem ustalenie, jakie przepisy miały zastosowanie do wniosku J. S. o wypłatę odprawy mieszkaniowej. W orzecznictwie został wyrażony pogląd, że uprawnienie do odprawy mieszkaniowej powstaje w dacie zwalniania żołnierza ze służby (por. postanowienie NSA z 29.03.2012 r., I OSK 598/12 oraz postanowienie WSA w Lublinie z 29.11.2011 r., sygn. akt III SAB/Lu 35/11; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Pogląd ten. w pełni akceptowany przez sąd orzekający w niniejsze sprawie, znajduje oparcie w treści art. 23 ust. 1 ustawy. W myśl tego przepisu przed jego nowelizacją z 2010 r. odprawa mieszkaniowa, o której mowa w art. 47, przysługuje żołnierzowi służby stałej zwalnianemu z zawodowej służby wojskowej, zamieszkałemu w kwaterze, o ile nabył on prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej lub został zwolniony z zawodowej służby wojskowej przed upływem okresu wymaganego do nabycia uprawnień do emerytury wojskowej, w przypadku wypowiedzenia mu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przez właściwy organ wojskowy. Odprawa przysługuje również żołnierzowi służby stałej, który do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie otrzymał decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 24 ust. 5 pkt 3, o ile nabył prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej, lub został zwolniony z zawodowej służby wojskowej przed upływem okresu wymaganego do nabycia uprawnień do emerytury wojskowej, w przypadku wypowiedzenia mu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przez właściwy organ wojskowy. Ponadto odprawa przysługuje żołnierzowi zawodowemu pełniącemu zawodową służbę wojskową na podstawie kontraktu na pełnienie służby terminowej zwalnianemu z zawodowej służby wojskowej, o ile nabył prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej, jeżeli inwalidztwo powstało wskutek wypadku pozostającego w związku ze służbą wojskową lub wskutek choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami bądź warunkami tej służby, z tytułu których przysługują świadczenia odszkodowawcze. Wspomniana wyżej nowelizacja ustawy z 2010 r. nie zmieniła podstawowej zasady powiązania prawa do powstania odprawy z datą zwolnienia żołnierza ze służby. Bezspornym w sprawie jest fakt, że skarżący zakończył służbę z dniem [...] stycznia 2010 r., co więcej w dniu [...] września 2010 r. zawarł z Wojskową Agencją Mieszkaniową umowę o wypłatę odprawy mieszkaniowej. W badanej sprawie roszczenia skarżącego podlegały zaspokojeniu poprzez zawarcie stosownej umowy cywilnoprawnej, w myśl przepisów miarodajnych na dzień powstania tych roszczeń. Złożenie nowego wniosku w dniu [...] września 2013 r. nie mogło niczego zmieniać, skoro wniosek dotyczył uprawnienia powstałego w dacie zwolnienia ze służby tj. [...] stycznia 2010 r., co więcej – roszczenia zaspokojonego poprzez zawarcie stosownej umowy. W badanej sprawie nie było żadnej podstawy prawnej do wydania przez Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM decyzji administracyjnej, postanowienia lub podjęcia innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej. Żądania podniesione w skardze nie dotyczą bezczynności odnoszącej się do czynności, do których podjęcia zobowiązany jest organ administracji publicznej w formach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. W związku z tym sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania sprawy. Brak właściwości sądu administracyjnego stanowi podstawę do odrzucenia skargi (art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Jeśli skarżący kwestionuje zawartą z nim umowę w sprawie wypłaty odprawy mieszkaniowej, roszczeń na jej tle powinien dochodzić w postępowaniu przed sądem powszechnym. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.