III SAB/Lu 42/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędzia WSA Grzegorz Wałejko, Protokolant Stażysta Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2013 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. G. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa postanawia odrzucić skargę. Decyzją z dnia 10 kwietnia 2008 r. Dyrektor Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 31 sierpnia 2008 r. o przyznaniu M. G. płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych. Decyzja ta stała się ostateczna. Pismem z dnia 10 czerwca 2008 r. M. G. złożył do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR wniosek o poprawienie wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych. Pismem z dnia 24 września 2008 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wezwał do usunięcia braków powyższego pisma z dnia 10 czerwca 2008 r. poprzez wskazanie, w jakim trybie wnioskodawca domaga się wzruszenia ostatecznej decyzji tj. czy w trybie wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności decyzji, uchylenia lub zmiany decyzji na podstawie art. 154 lub 155 k.p.a., gdyż tylko sprecyzowanie żądania strony w tym zakresie pozwoli na nadanie sprawie właściwego biegu. Wnioskodawca został pouczony, że zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a. nieusunięcie braków powyższego pisma, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. W odpowiedzi skarżący złożył pismo z dnia 6 października 2008 r., w którym podkreślił, że złożone przez niego pismo jest przejrzyste i kompletne, a co za tym idzie spełnia wszystkie formalnoprawne warunki niezbędne do nadania mu prawidłowego biegu. Odnosząc się natomiast do kwestii wyboru trybu właściwego, w jakim powinien zostać rozpatrzony wniosek pełnomocnik wskazał, że jest to kwestia prawna, której rozstrzygnięcie nie leży w granicach jego możliwości. Pismem z dnia 15 października 2008 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, wobec braku sprecyzowania żądania przez wnioskodawcę, działając w oparciu o art. 64 § 2 k.p.a. pozostawił pismo z dnia 10 czerwca 2008 r. bez rozpoznania. Wyrokiem z dnia 18 czerwca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę M. G. na bezczynność Dyrektora Oddziału ARiMR w przedmiocie niezałatwienia wniosku z dnia 10 czerwca 2008 r. o zweryfikowanie płatności na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawę dobrostanu zwierząt na 2007 rok. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że organ prawidłowo pozostawił bez rozpoznania pismo skarżącego, skoro skarżący na wezwanie organu we wskazanym terminie nie sprecyzował żądania. Możliwość załatwienia sprawy na tym etapie postępowania została tym samym wyczerpana. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 1362/10, oddalił skargę M. G. na powyższy wyrok WSA w Lublinie. W uzasadnieniu NSA stwierdził, że organ pozostawiając wniosek bez rozpoznania dokonał czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., podlegającej zaskarżeniu do sądu w trybie art. 52 § 3 p.p.s.a. Sąd zauważył, że organ winien pouczyć stronę o przysługującym jej prawie zaskarżenia tej czynności. Dopiero od dokonania właściwego pouczenia rozpoczyna się bieg 30-dniowego terminu do zaskarżenia czynności. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w warunkach dokonania przez organ czynności z art. 64 § 2 k.p.a. nie można skutecznie organowi zarzucić bezczynności w sprawie. W piśmie z dnia 21 marca 2012 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR pouczył M. G. o możliwości wniesienia skargi na pismo Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia 15 października 2008 r. o pozostawieniu podania bez rozpoznania do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie we wskazanym terminie. W piśmie z dnia 2 kwietnia 2012 r. M. G. wniósł skargę na pozostawienie bez rozpoznania podania z dnia 10 czerwca 2008 r. Postanowieniem z dnia 23 maja 2012 r., sygn. akt III SA/Lu 243/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił powyższą skargę z uwagi na niewyczerpanie środków zaskarżenia. Sąd wyjaśnił, że przed wniesieniem skargi do Sądu, obowiązkiem skarżącego było wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa. W piśmie z dnia 9 listopada 2012 r. M. G. wezwał Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR do usunięcia naruszenia prawa i rozpoznania podania z dnia 10 czerwca 2008 r. W skardze na bezczynność Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, uzupełnionej pismem z dnia 3 stycznia 2013 r., M. G. wniósł o stwierdzenie, że Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR pozostaje w bezczynności i zobowiązanie organu do rozpoznania podania o zweryfikowanie decyzji ostatecznej w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej. Postanowieniem z dnia 14 lutego 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę M. G. na bezczynność Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie zweryfikowania decyzji dotyczącej przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na 2007 rok. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżący nie wyczerpał trybu zażaleniowego przed organem wyższego stopnia, to jest przed Prezesem Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, a wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 9 listopada 2012 r. skierowane do Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz udzielona przez tenże organ odpowiedź z dnia 19 listopada 2012 r. nie daje podstawy do twierdzenia o wyczerpaniu przez skarżącego tzw. trybu przedsądowego. Pismem z dnia 16 maja 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie M. G. wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR. Skarżący jeszcze raz podkreślił, że złożone przez niego pismo jest przejrzyste i kompletne, a co za tym idzie spełnia wszystkie formalnoprawne warunki niezbędne do nadania mu prawidłowego biegu. Odnosząc się natomiast do kwestii wyboru trybu właściwego, w jakim powinien zostać rozpatrzony wniosek pełnomocnik wskazał, że jest to kwestia prawna, której rozstrzygnięcie nie leży w granicach jego możliwości. Pismem z dnia 5 listopada 2013 r. skarżący uzupełnił skargę podnosząc, że organ, w wykonaniu dyspozycji NSA zawartej w wyroku z dnia 11 stycznia 2012 r., pismem z dnia 21 marca 2013 r. wprawdzie zawiadomił skarżącego o przysługującym mu prawie wniesienia skargi na pismo z dnia 15 października 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie w terminie 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, jednak nie wskazał, że skarga przysługuje dopiero po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa. Zdaniem skarżącego powyższe spowodowało, że skarga na bezczynność organu z dnia 22 listopada 2012 r. została odrzucona przez sąd postanowieniem z dnia 14 lutego 2012 r. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Na wstępie należy podnieść, że istniały wątpliwości jak zakwalifikować skargę, bowiem skarga M. G. na bezczynność Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie zweryfikowania decyzji dotyczącej przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych była już przedmiotem rozpoznania przez tutejszy Sąd, który wyrokiem z dnia 18 marca 2010 r., SAB/Lu 1/10 prawomocnie ją oddalił. Z tego względu Sąd wyznaczył rozprawę mając nadzieję, że skarżący stawi się i udzieli wyjaśnień odnośnie przedmiotu skargi. Skarżący M. G. nie stawił się na rozprawie, w związku z czym Sąd uznał, że treść skargi wskazuje, że dotyczy ona przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W końcowej części skargi skarżący wskazał bowiem, że jego podanie z dnia 10 czerwca 2008 r. o zweryfikowanie decyzji ostatecznej w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2007, mimo upływu pięciu lat od jego złożenia nie zostało przez organ rozpatrzone, co skutkowało narażeniem skarżącego na szkodę. W myśl art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Stosownie do art. 37 § 1 k.p.a., w sytuacji kiedy organ nie załatwia sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub przewlekle prowadzi postępowanie, stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Warunkiem dopuszczalności skargi sądowej jest wyczerpanie przez stronę trybu postępowania, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a. Stosownie do art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r. Nr 98, poz. 634 z późn. zm.), w postępowaniu administracyjnym organem wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego w stosunku do dyrektorów oddziałów regionalnych jest Prezes Agencji, a w stosunku do kierowników biur powiatowych - dyrektor oddziału regionalnego. Skarga z dnia 16 maja 2013 r., uzupełniona pismem z dnia 5 listopada 2013 r., na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w sprawie rozpoznania podania o zweryfikowanie decyzji ostatecznej w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej – bez wyczerpania przez skarżącego trybu zażaleniowego przed organem wyższego stopnia, to jest przed Prezesem Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - jest skargą niedopuszczalną, a przez to podlegającą odrzuceniu na mocy art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 9 listopada 2012 r. skierowane do Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz udzielona przez ten organ odpowiedź z dnia 19 listopada 2012 r. nie daje podstawy do stwierdzenia, że skarżący wyczerpał tzw. tryb przedsądowy. Z tych względów na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzeczono jak w postanowieniu.