III SAB/Lu 52/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Marcinowski po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. P. R. na bezczynność Sejmiku Województwa L. w sprawie udzielenia odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 21 czerwca 2013 r., skierowanym do Marszałka Województwa L. H. P. R. zażądał udostępnienia mu szeregu informacji i dokumentów dotyczących m.in. Strategii Rozwoju Województwa L. oraz postępowań dotyczących ocen wniosków o dofinansowanie projektów ze środków, których podmiotem zarządzającym był Marszałek. Niejasne treść pisma nie pozwalała na jednoznaczne określenie przedmiotu żądań. W piśmie zawarto również wezwanie, skierowane do Przewodniczącego Sejmiku Województwa, "o zbadanie w zakresie kompetencji i właściwego przeprowadzenia oceny i analizy zasadności wniosków". W odpowiedzi na ww. pismo, udzielonej pismem z dnia 19 lipca 2013 r. Marszałek Województwa L. odmówił uwzględnienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Pismem datowanym na 22 lipca 2013 r. H. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę, w której zarzucił Sejmikowi Województwa L. brak reakcji na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, jakie złożono pismem z 21 czerwca 2013 r. Skarżący wniósł o zbadanie wszystkich zarzutów, jakie były zgłoszone w piśmie z 21 czerwca 2013 r. oraz o "uchylenie uchwał, jakie były podejmowane w zaskarżanych sprawach po złożeniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa". W odpowiedzi na skargę Sejmik Województwa L. podniósł, że skarga nie nadaje się do merytorycznego rozpoznania, gdyż nie wskazano zaskarżonego aktu lub czynności, a ponadto nie zawarto określenia naruszenia prawa lub interesu prawnego. Zarzut bezczynności jest bezzasadny, bowiem udzielono odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że niejasna treść skargi pozwala na różne kwalifikowanie umieszczonego w niej żądania, tym niemniej przy żadnej z tych kwalifikacji żądanie nie nadaje się do merytorycznego rozpoznania przez sąd, co musi skutkować odrzuceniem skargi. Należy przypomnieć, że działalność sądów administracyjnych polega na sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości poprzez kontrolę zgodności z prawem działań administracji publicznej (art. 184 Konstytucji RP, art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269; art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli sądu są określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. lub przepisach odrębnych przejawy (formy) działalności organów administracji publicznej. Art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. pozwala również na zaskarżenie bezczynności lub przewlekłości postępowania prowadzonego przez organ administracji publicznej, jeśli miał on zająć stanowisko w jednej z form prawnych określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Z powyższych regulacji wynika, że skarga na bezczynność jest dopuszczalna wówczas, gdy żądane przez stronę skarżącą działanie miałoby przybrać formę decyzji administracyjnej, postanowienia, czynności materialno-technicznej lub indywidualnej interpretacji podatkowej. Kluczowe znaczenie w sprawie ma okoliczność, czego dotyczy skarga na bezczynność Sejmiku Województwa L. Literalne odczytanie skargi musiałoby skutkować przyjęciem, że przedmiotem skargi jest bezczynność w zakresie odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, stanowiącego warunek wniesienia skargi do sądu administracyjnego (art. 52 § 4 p.p.s.a., art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa; Dz. U. z 2013 r., poz. 596, ze zm.). Pismo stanowiące odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie należy do żadnej z kategorii aktów podlegających kontroli sądu na podstawie art. 3 § 2 p.p.s.a. lub przepisów szczególnych. Wezwanie to stanowi warunek formalny dopuszczalności skargi do sądu, a odpowiedź na nie jest wyrazem stanowiska organu w sprawie. Odpowiedź organu nie rozstrzyga o żadnych uprawnieniach lub obowiązkach osoby, która wystąpiła z wezwaniem. Zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlega akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., nie zaś odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Objęcie skargą ostatnio wskazanego aktu powoduje odrzucenie tego pisma procesowego na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 4 lipca 2012 r., II GSK 1051/12, LEX nr 1225698, postanowienie WSA w Lublinie z 2 października 2013 r., III SA/Lu 659/13). 2 Skoro niedopuszczalna jest skarga na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, w konsekwencji niedopuszczalna jest również skarga na bezczynność w tym zakresie. Brak odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie zmienia niczego w zakresie praw lub obowiązków skarżącego, ma jedynie wpływ na sposób obliczania terminu do wniesienia skargi (art. 53 § 2 p.p.s.a.). Przyjęcie, zgodnie z literalnym brzmieniem skargi, że jej przedmiotem jest bezczynność Sejmiku Województwa w zakresie odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, musi skutkować odrzuceniem skargi jako niedopuszczalnej, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Na marginesie jedynie należy wspomnieć, że skarżącemu udzielono odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa – pismem z dnia 19 lipca 2013 r. Możliwa jest również interpretacja pisma skarżącego z dnia 21 czerwca 2013 r., wbrew jego literalnemu brzmieniu, nie jako wezwania do usunięcia naruszenia prawa, lecz jako żądania udzielenia określonych informacji, w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przy takiej interpretacji tego pisma należy zauważyć, że jego adresatem jest Marszałek Województwa, a nie Sejmik. Aby skutecznie wnieść skargą na bezczynność Sejmiku w zakresie udostępnienia określonych informacji publicznych skarżący powinien był najpierw skierować stosowne żądanie o udostępnienie informacji do Sejmiku, a następnie, w zależności od reakcji organu, wyczerpać przysługujące środki zaskarżenia lub wnieść wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Dopiero dokonanie tych czynności umożliwia wniesienie skargi do sądu. Bez ich dokonania, skarga na bezczynność Sejmiku jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Treść żądania sformułowanego w piśmie z dnia 21 czerwca 2013 r. ("zbadanie w zakresie kompetencji i właściwego przeprowadzenia oceny i analizy zasadności wniosków") może wskazywać również, że wolą skarżącego było zainicjowanie postępowania prowadzonego w trybie skargowym, regulowanego przepisami działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego. Treść żądań wskazuje na zarzuty nieprawidłowości działania Marszałka Województwa, adresatem żądań jest Przewodniczący Sejmiku, a w myśl art. 239 pkt 5 k.p.a. to sejmik województwa jest właściwy do rozpatrzenia skargi dotyczącej działalności marszałka województwa. Pryz takiej interpretacji treści pism skarżącego i przyjęciu, że przedmiotem skargi do sądu jest nierozatrzenie przez Sejmik skargi złożonej w trybie art. 227 i nast. k.p.a., skarga sądowa również podlega odrzuceniu. W orzecznictwie panuje 3 niekwestionowany pogląd, że w sprawach dotyczących postępowania skargowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków, normowane przepisami działu VIII k.p.a., nie mają formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Wnioskodawcy niezadowolonemu ze sposobu załatwienia wniosku służy prawo wniesienia skargi, o której mowa w art. 246 § 1 k.p.a. W razie nierozpatrzenia skargi wniesionej na podstawie art. 227 k.p.a. stronie nie służy skarga na bezczynność organu (por. postanowienie NSA z 12 marca 2013 r., I OSK 318/13, LEX nr 1305299). Z przedstawionych przyczyn zawarte w skardze żądania nie nadają się do merytorycznego rozpoznania przez sąd, co musi skutkować jej odrzuceniem. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia. 4