III SO/Lu 2/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku S. P. o wymierzenie grzywny Prezesowi Sądu Rejonowego za nieprzekazanie skargi Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie postanawia: odmówić wymierzenia grzywny. Pismem z dnia 18 stycznia 2010 r. S. P. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie o wymierzenie Prezesowi Sądu Rejonowego grzywny w związku z niezastosowaniem się do obowiązku określonego w art. 54 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm., dalej jako: p.p.s.a.). W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż wniósł do sądu administracyjnego skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego, ten zaś nie dopełnił obowiązku przekazania skargi wraz aktami administracyjnymi sprawy. W odpowiedzi na wniosek Prezes Sądu rejonowego wystąpił o nieuwzględnienie wniosku, jako nieuzasadnionego. W uzasadnieniu przedstawił dotychczasowy przebieg sprawy i wyjaśnił, że postanowieniem z dnia 7 stycznia 2010 r. odmówił wnioskodawcy wydania zaświadczenia o żądanej przez niego treści. Wnioskodawca złożył na to postanowienie zażalenie do Prezesa Sądu Okręgowego. W związku z tym Prezes Sądu Rejonowego nie może przedstawić akt sprawy administracyjnej, gdyż wraz z zażaleniem zostały one przedstawione organowi odwoławczemu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Z kolei zgodnie z art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6, tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Odnosząc zacytowane przepisy do badanej sprawy należy stwierdzić, iż w odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Rejonowego nie neguje faktu nieprzekazania skargi wraz z aktami administracyjnymi sprawy, wyjaśnia jednak, że nie miał możliwości dopełnienia tego obowiązku w związku z przekazaniem akt sprawy administracyjnej Prezesowi Sądu Okręgowego, rozpatrującego zażalenie na postanowienie wydane w tej samej sprawie. Ocena zasadności zastosowania żądanego przez wnioskodawcę środka wymaga odwołania się do funkcji, jaką pełni grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. Jak podkreśla się w orzecznictwie przedmiotowa grzywna wymierzana organowi, ma charakter mieszany: dyscyplinująco - restrykcyjny. Ma ona bowiem na celu, oprócz dyscyplinowania organu stanowić sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez zbędnej zwłoki. Ponadto podkreśla się, iż rozstrzygając o wymiarze grzywny, ze względu na użycie przez ustawodawcę w art. 55 § 1 p.p.s.a. sformułowania "sąd (...) może orzec" o wymierzeniu grzywny, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, to jest przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz okoliczności czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (por. postanowienie WSA w Lublinie z 5 kwietnia 2007 r.; II SO/Lu 51/06; LEX nr 516645). Podobny pogląd zaprezentował NSA w wyroku z 5 marca 2008 r.; II OSK 774/06; LEX nr 490151): "Wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny (art. 55 § 1 p.p.s.a.) jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 w terminie przewidzianym w tym przepisie, ponieważ grzywna ta ma mieszany, dyscyplinująco-restrykcyjny charakter. Niemniej jednak określenie, że "sąd (...) może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny oznacza, że rozstrzygając tą kwestię, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc także przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, a także, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny organ wypełnił ten obowiązek i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Jeżeli w szczególności sąd dojdzie do przekonania, że niedopełnienie obowiązku przekazania w terminie dokumentów wskazanych w art. 54 § 2 jest celowym działaniem organu, podjętym w zamiarze niedopuszczenia do szybkiego rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej, to wymierzenie organowi grzywny będzie jak najbardziej zasadne" (podobnie NSA w postanowieniu z 19 listopada 2008 r.; I OZ 850/08 LEX nr 528357). Odnosząc wyżej zaprezentowane poglądy dotyczące interpretacji art. 55 p.p.s.a. Sąd stwierdza, że w badanej sprawie nie zachodzą przesłanki do nałożenia na Prezesa Sądu Rejonowego grzywny w związku z nieprzekazaniem skargi wraz z aktami administracyjnymi do sądu administracyjnego. Z treści skargi, a zwłaszcza z odpowiedzi na skargę wynika, że po złożeniu przez S. P. skargi na bezczynność organu w zakresie wydania zaświadczenia o żądanej treści, Prezes Sądu Rejonowego wydał postanowienie odmawiające wydania zaświadczenia o żądanej przez wnioskodawcę treści. Wniesienie przez S. P. zażalenia na to postanowienie obligowało Prezesa SR do przekazania w całości akt sprawy administracyjnej do organu odwoławczego (prezesa Sądu Okręgowego). W tej sytuacji Prezes Sądu Rejonowego nie miał możliwości przekazania akt sprawy do sądu administracyjnego. W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie ukaranie grzywną Prezesa Sądu Rejonowego na podstawie art. 55 p.p.s.a. nie jest uzasadnione i stałoby w sprzeczności z funkcjami tego instrumentu prawnego. Tym niemniej jednak należy podkreślić, iż organ będzie miał obowiązek niezwłocznego przekazania skargi i akt administracyjnych do sądu administracyjnego w chwili, gdy ustąpią zaistniałe przeszkody. Z powyższych względów, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 160 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.