1/III SA 1213/02

WyrokWSA w Olsztynie2004-03-02

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nabycie budynku mieszkalnego wchodzącego w skład gospodarstwa rolnego wyklucza możliwość skorzystania ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych przychodów uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości, przeznaczonych na cele mieszkaniowe?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nabycie budynku mieszkalnego wchodzącego w skład gospodarstwa rolnego nie wyklucza możliwości skorzystania ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych przychodów uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości, przeznaczonych na cele mieszkaniowe. Organy podatkowe zastosowały niewłaściwą interpretację przepisu, co skutkowało naruszeniem prawa materialnego.
Stan faktyczny
Skarżąca Dorota P. sprzedała lokal mieszkalny, a uzyskany przychód zadeklarowała przeznaczyć na cele mieszkaniowe. Organy podatkowe zakwestionowały część wydatków jako niezgodne z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym wydatki na nabycie gospodarstwa rolnego, w skład którego wchodził budynek mieszkalny, oraz wydatki na remont poniesione przed nabyciem nieruchomości. Skarżąca zaskarżyła decyzję, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej w O. z dnia 28 marca 2002 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2004 r. sprawy ze skargi Doroty P. na decyzję Izby Skarbowej w O. z dnia 28 marca 2002 r. (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych - uchyla zaskarżoną decyzję; (...). Zaskarżoną decyzją z dnia 28 marca 2002 r. (...) Izba Skarbowa w O. utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w G. z dnia 11 grudnia 2001 r. w części dotyczącej określenia zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od przychodu uzyskanego ze sprzedaży lokalu oraz uchyliła decyzję organu I instancji w części dotyczącej określenia wysokości odsetek za zwłokę. W uzasadnieniu decyzji Izba Skarbowa stwierdziła, co następuje: Na podstawie aktu notarialnego z dnia 9.05.1996 r. Skarżąca Dorota P. dokonała sprzedaży lokalu mieszkalnego za cenę 39.000 zł, przed upływem 5 lat. licząc od końca roku w którym nastąpiło nabycie. Skarżąca, stosownie do treści art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /t.j. Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ złożyła oświadczenie, że przychód uzyskany ze sprzedaży przeznaczy na cele mieszkaniowe. W postępowaniu sprawdzającym Skarżąca, na potwierdzenie wydatkowania na cele mieszkaniowe, przedstawiła dowody na kwotę 54.512.92 zł. Po dokonaniu analizy dowodów. Urząd Skarbowy w G. uznał kwotę 19.288.74 zł, jako wydatkowaną na cele określone w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. "a" cyt. ustawy z dnia 26 lipca 1991 r., to jest na remont zakupionego budynku mieszkalnego. pozostałą kwotę przychodu ze sprzedaży mieszkania w wysokości 19.711.26 zł. uznano, że została wydatkowana niezgodnie z wymogami tego przepisu i ustalono na tej podstawie zryczałtowany podatek dochodowy od dochodu-w wysokości 10 procent. Organy skarbowe nie uznały między innymi wydatków: - na nabycie gospodarstwa rolnego aktem notarialnym z dnia 18.12.1996 r. o pow. 1,1128 ha za cenę 21.000 zł. - na remont budynku wchodzącego w skład gospodarstwa rolnego poniesione przed nabyciem własności w wysokości 7.881,34.zł - na remont budynku mieszkalnego poniesione po upływie dwuletniego okresu od sprzedaży w kwocie 3.877,54 zł. Pismem z dnia 23 kwietnia 2002 r. Skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika, zaskarżyła decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji, zarzucając zaskarżonej decyzji: - naruszenie przepisów prawa materialnego art. 19. art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. "a" ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. - naruszenia przepisów prawa procesowego art. 122. art. 187. art. 188 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Urząd Skarbowy w G. niezasadnie zakwestionował prawo do ulgi podatkowej określonej w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. "a" ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. w części : - wydatków poniesionych na nabycie budynku mieszkalnego, udokumentowanego aktem notarialnym z dnia 18 grudnia 1996 r.. - wydatków poniesionych na zakup gruntu, nabytych ww. aktem notarialnym. przy czym wartość ogółem wyniosła 21.000 zł, w tym budynku mieszkalnego wartość wyniosła 19.000 zł. - wydatków w kwocie 7.881,34 zł. poniesionych przed zakupem budynku mieszkalnego przeznaczonych na jego remont. W uzasadnieniu skargi powołano się na definicję gospodarstwa rolnego z ustawy o podatku rolnym i przepisów kodeksu cywilnego, w skład którego wchodzi budynek mieszkalny, obok innych zabudowań gospodarczych, a gdyby ustawodawca chciał wyłączyć zwolnienie budynków wchodzących w skład gospodarstw rolnych uczyniłby to w ustawie. Skarżąca stwierdziła, że wykładnia celowościowa art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. "a" cyt. ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. skłania do wniosków, że ustawodawca uprawnia do skorzystania przez podatnika z ulgi. a celem jego działania było zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych. Skarżąca również przytacza tezę glosy do wyroku NSA z dnia 19 listopada 1999 r. I SA/Gd 754/99 /OSP 2000 z. 11 poz. 163/zgodnie z którą, nabycie przez podatniczkę gospodarstwa rolnego nie wyklucza nabycia budynku mieszkalnego jako składnika tego gospodarstwa, a to uprawnia ją do skorzystania z omawianego zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. "a" powołanej ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. Organy podatkowe zdaniem Strony, nie uwzględniając Jej wyjaśnień w tym zakresie naruszyły zasadę prawdy obiektywnej na podstawie art. 122. art. 187 i art. 188 Ordynacji podatkowej. W przedmiocie wydatków na remont budynku przed jego nabyciem Skarżąca podnosi. że na podstawie umowy przedwstępnej miała prawo ponosić wydatki na remont nabywanej nieruchomości. W zakresie pozostałych wydatków Skarżąca wywodzi jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w O. wniosła o jej oddalenie. motywując swoje stanowisko, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki sąd administracyjny w Olsztynie rozpatrując sprawę, zważył, co następuje: Skarga jest w części zasadna. W ocenie Sądu. orzekającego w niniejszej sprawie, organy skarbowe obu instancji zastosowały niewłaściwą interpretację przepisu art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. "a" ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, odmawiając możliwości skorzystania z tej ulgi. w przypadku nabycia budynku mieszkalnego, wchodzącego \v skład gospodarstwa rolnego Skarżącej, tym bardziej, że uznano Skarżącej wydatki w kwocie 19.288.74 zł na remont zakupionego domu jednorodzinnego, położonego na działce siedliskowej Jej gospodarstwa rolnego, jako zgodnego z art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. "a" cytowanej ustawy z 1991 roku. przyjmując iż wydatek ten jest zwolniony od podatku. Stanowisko organów podatkowych w kwestii prawa Strony do zwolnienia wykazuje się w ocenie Sądu niekonsekwencję logiczną. Zdaniem Sądu. zasadnie powołano w uzasadnieniu skargi glosy do wyroku z dnia 19 listopada 1999 r. I SA/Gd 754/99. które stwierdzają, że: - Etel L. "(...) Nabycie przez podatniczkę gospodarstwa rolnego nie wyklucza możliwości nabycia budynku mieszkalnego jako składnika tego gospodarstwa. a to uprawnia ją do skorzystania z omawianego zwolnienia (...)" tj. z art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. "a" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. - Jarmasz G. "(...) Dla celów podatkowych bez znaczenia jest, czy budynek mieszkalny stanowi część składową nieruchomości /gruntowej/, czy też jest on nieruchomością /budynkową/, jak również czy budynek ten wzniesiono na gruncie podlegającym podatkowi rolnemu czy od nieruchomości .(...) O statusie budynku mieszkalnego decyduje jego przeznaczenie do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych. Budynek ten nie traci tego charakteru - gdy jest zajęty w całości lub części na prowadzenie działalności gospodarczej". Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela zacytowane poglądy. Wykładnia logiczna i celowościowa art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. "a" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, poparta stanowiskiem doktryny pozwala, zdaniem Sądu. zarzucić organom skarbowym nieprawidłowe rozstrzygnięcie, przez pozbawienie Skarżącej prawa do zwolnienia od tego podatku z powodu nabycia gospodarstwa rolnego, w skład którego wchodził dom jednorodzinny, jako budynek mieszkalny. Powyższe rozważania, w ocenie Sądu uzasadniają stwierdzenie, że nabycie gospodarstwa rolnego, w skład którego wchodzi budynek mieszkalny, powodują zwolnienie z opodatkowania zryczałtowanym podatkiem dochodowym kwot wydatkowanych na cel mieszkaniowy, na podstawie art. 28 ust. 2 w zw. z art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. "a" ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. a uprzednio stanowiące przychód z tytułu sprzedaży nieruchomości. Zdaniem Sądu. w sprawie pozostałych wydatków, organy skarbowe prawidłowo oceniły ich niezasadność. co pozwoliło na ich nie uwzględnienie, szczególnie kiedy nie zachowano szczególnej formy notarialnej przy zawarciu umowy przedwstępnej i kiedy dokonano nakładów przed nabyciem własności oraz po upływie dwuletniego okresu od sprzedaży poprzedniego mieszkania. W tych okolicznościach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, podzielił zarzuty skargi w części, stąd działając na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ uchylił zaskarżoną decyzję, gdyż naruszono prawo materialne poprzez nieprawidłową wykładnię i zastosowanie. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło