I SA/Ol 198/22
WyrokWSA w Olsztynie2022-05-05
Skład orzekający: Ryszard Maliszewski, Przemysław Krzykowski, Andrzej Brzuzy
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca posiadający interes faktyczny, ale nie prawny, może uzyskać zaświadczenie potwierdzające uregulowanie kwestii podatkowych związanych z nieruchomością, jeśli dotyczy to również innych współspadkobierców, w sytuacji gdy nie posiada ich pełnomocnictw?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wnioskodawca nie posiadał interesu prawnego do uzyskania zaświadczenia potwierdzającego uregulowanie kwestii podatkowych dotyczących nieruchomości w zakresie innych współspadkobierców, ponieważ zobowiązanie z tytułu podatku od spadków ma charakter osobisty. Interes prawny musi być własny i indywidualny, a nie oparty na sytuacji prawnej innych podmiotów. W związku z tym, odmowa wydania zaświadczenia była zasadna.Stan faktyczny
Strona wniosła o wydanie zaświadczenia potwierdzającego uregulowanie wszystkich kwestii podatkowych związanych z nieruchomością nabytą w drodze spadku. Organ I instancji odmówił wydania zaświadczenia, uznając, że wnioskodawca nie posiada interesu prawnego do występowania w imieniu innych współspadkobierców. Organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Strona zaskarżyła postanowienie organu odwoławczego, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o podatku od spadków i darowizn, argumentując, że posiada interes prawny i że wszyscy spadkobiercy wywiązali się z obowiązku podatkowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ryszard Maliszewski Sędziowie sędzia WSA Przemysław Krzykowski sędzia WSA Andrzej Brzuzy (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę.
Postanowieniem z 30 sierpnia 2022 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w E. (dalej jako: "Naczelnik US", "Organ I instancji"), na podstawie art. 306a §1 - §4 i 306b §1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze. zm. - dalej jako: "O.p.") odmówił B. C. (dalej jako: "Strona", "Skarżąca") wydania zaświadczenia o żądanej treści, tj. potwierdzającego, że wszystkie kwestie podatkowe związane z podatkami od spadków, dotyczące lokalu mieszkalnego położonego w B. przy ul. [...] zostały uregulowane, a z nieruchomością tą nie wiążą się żadne zaległości.
Jak wynika z uzasadnienia wskazanego rozstrzygnięcia oraz akt podatkowych przekazanych wraz ze skargą, o wydanie rzeczonego zaświadczenia Strona zwróciła się wnioskiem z 6 lipca 2021 r. w przedmiocie zbycia ww. nieruchomości uzyskanej tytułem dziedziczenia.
Z treści wniosku oraz załączonego materiału wynikało, że Strona jest właścicielką przedmiotowej nieruchomości - w udziale 1/6 wraz ze swoim rodzeństwem, tj. M. K. - w udziale 1/6, J. B. - w udziale 1/6 oraz R. P. w udziale 1/6.
We wniosku Strona wystąpiła o wydanie zaświadczeń dotyczących M. Z., W. W., L. W. i E. B. lub zaświadczenia, że wszystkie kwestie podatkowe dotyczące przedmiotowej nieruchomości zostały uregulowane na podstawie art. 19 ust. 6 ustawy z 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn. (Dz. U. z 2021. poz. 1043, ze zm. – dalej jako: "U.p.s.d.")
W dniu 20 lipca 2021 r. Naczelnik US wezwał Stronę do uzupełnienia braków formalnych, tj. przedłożenia oryginałów pełnomocnictw szczególnych lub ich notarialnie poświadczonych odpisów, przedłożenia potwierdzeń opłaty skarbowej od pełnomocnictw oraz potwierdzeń opłaty skarbowej od zaświadczeń.
Odpowiadając na wezwanie Strona doprecyzowała, że zwraca się z wnioskiem o wydanie jednego zbiorczego zaświadczenia bez wyszczególniania, których osób ono dotyczy potwierdzającego, że wszystkie kwestie podatkowe związane z podatkami od spadków dotyczące przedmiotowej nieruchomości zostały uregulowane, a z nieruchomością nie wiążą się żadne zaległości z tego tytułu.
Organ I instancji uznał, że wydanie wnioskowanego dokumentu narusza interes prawny pozostałych spadkobierców. Następnie na podstawie art. 306c O.p. odmówił wydania wnioskowanego zaświadczenia.
Po rozpoznaniu zażalenia wniesionego na powyższe postanowienie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie (dalej jako: "Dyrektor IAS", "Organ II instancji", "Organ odwoławczy") postanowieniem z 24 stycznia 2022 r. utrzymał je w mocy.
Oceniając zasadność odmowy wydania zaświadczenia przez Naczelnika US, Dyrektor IAS wyjaśnił, że dokument ten stwierdza jedynie stan faktyczny lub prawny, nie rozstrzyga żadnej sprawy podatkowej. Wydawane jest zawsze na wniosek osoby uprawnionej. O wydanie zaświadczenia ubiegać się może jedynie ten, kto ma interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.
Następnie Organ odwoławczy wywiódł, że o istnieniu interesu prawnego mówimy wówczas, gdy dany podmiot wnosi żądanie we własnym imieniu, zgłaszane żądanie oparte jest na konkretnej normie prawnej, a konieczność jego obiektywnego charakteru oznacza, że o istnieniu interesu prawnego decyduje nie przekonanie zainteresowanego, lecz ocena ustawodawcy. Kategoria interesu prawnego jest kategorią materialnoprawną i dlatego dla wykazania takiego interesu należy wskazać przepis prawa materialnego zobowiązujący organ do wydania dokumentu lub uprawniający wnioskującego do jego otrzymania.
Dyrektor IAS podniósł też, że od interesu prawnego, należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot (osoba) jest bezpośrednio zainteresowany wydaniem zaświadczenia, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającymi stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji.
Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z [...] 2004 r., sygn. akt I Ns 255/04 spadek po zmarłej A. P. na podstawie ustawy nabyli: mąż T. P. oraz córki: B. W. i E. B.w wysokości 1/3 każde z nich. W skład masy spadkowej wchodziła 1/2 część prawa własności lokalu mieszkalnego położonego w B., przy ul. [...], dla którego prowadzona jest księga wieczysta nr [...] wraz z udziałem w wysokości 1/36 w nieruchomości wspólnej, związanej z lokalem mieszkalnym.
Zgodnie zaś z postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z [...] 2011 r., sygn. akt I Ns 389/11 Strona, R. P., J. B. oraz M. K., nabyli spadek po zmarłym T. P., w wysokości po 1/4 każde z nich.
Stosownie do treści postanowienia Sądu Rejonowego w G. z [...] 2018 r., sygn. akt XII Ns 181/17 spadek po zmarłej B. W., na podstawie ustawy nabyli córka M. Z. w 1/2 części oraz wnuki W. W. oraz L. W. w 1/4 części spadku każde z nich.
Dyrektor IAS wskazał także, że Sąd Rejonowy w B., postanowieniem z 4 lutego 2020 r. (dalej jako: "postanowienie SR z 4 lutego 2020 r."), zezwolił Stronie, M. K., J. B. oraz R. P. na dokonanie sprzedaży ww. lokalu mieszkalnego za cenę nie mniejszą niż 150.000,00 zł.
W ocenie Organu odwoławczego, przy sprzedaży koniecznym jest, aby każdy ze spadkobierców przedstawił notariuszowi dokument, z którego wynika, że spadkobierca spełnił podstawowe obowiązki związane z nabyciem spadku, ponieważ zobowiązanie z tytułu podatku od spadków ma charakter osobisty i nie jest nakładane solidarnie na wszystkich spadkobierców. Organ ten uznał więc, że jedyną osobą uprawnioną do wystąpienia o wydanie przedmiotowego zaświadczenia może być podatnik, który nabył własność rzeczy lub praw majątkowych w drodze dziedziczenia lub jego pełnomocnik. Takiego stanowiska nie zmienia fakt wydania przez Sąd cywilny postanowienia z 4 lutego 2020 r. w zakresie możliwości sprzedaży nieruchomości przez niektórych spadkobierców. Przedmiotowe orzeczenie Sądu w żaden sposób nie stanowi zgody, o której mowa w art. 19 ust. 6 U.p.s.d. Jednocześnie orzeczenie to nie nakłada na organ podatkowy obowiązku wydania zaświadczenia potwierdzającego, że wszyscy spadkobiercy są zwolnieni od podatku z tytułu nabycia w drodze przedmiotowego dziedziczenia, lub że zapłacili należny podatek, albo że ich zobowiązanie podatkowe wygasło wskutek przedawnienia, w sytuacji gdy tylko jeden z nich wystąpił o potwierdzenie faktu dotyczącego innych spadkobierców. Z tych względów powoływanie się w niniejszej sprawie na postanowienie z 4 lutego 2020r. jest bezskuteczne.
Organ Odwoławczy nadmienił również, że wszyscy wskazani we wniosku spadkobiercy wywiązali się z obowiązku podatkowego. Reasumując, Dyrektor IAS wywiódł, że aby notariusz mógł dokonać czynności o których mowa w art. 19 ust. 6 U.p.s.d., winien zażądać od wszystkich spadkobierców uprzedniej pisemnej zgody Naczelnika Urzędu Skarbowego albo zaświadczenia wydanego przez ten Organ podatkowy potwierdzającego, że nabycie przez każdego z nich spadku (składnika masy spadkowej mającego być przedmiotem zbycia) jest zwolnione od podatku, że należny podatek został zapłacony, albo że zobowiązanie podatkowe wygasło wskutek przedawnienia.
W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Olsztynie Strona zaskarżyła postanowienie Dyrektora IAS w całości i wniosła o uchylenie rozstrzygnięć Organów obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Podniesiono w niej zarzuty naruszenia:
- art. 19 ust. 6 U.p.s.d. poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię przepisu i uznanie, iż Naczelnik US nie dokonał nadinterpretacji treści przepisu przez wskazanie warunków wydania zaświadczenia, które nie wynikają z treści przepisu art. 19 ust. 6 U.p.s.d, co skutkowało utrzymaniem przez Organ II instancji jawnie błędnego postanowienia Organu I instancji w mocy, a także poprzez przyjęcie, że stronami postępowania są wszyscy współwłaściciele nieruchomości, a zatem Skarżąca nie ma legitymacji prawnej do występowania w ich imieniu, podczas gdy nie są oni stronami tego postępowania,
- art. 306a §2 pkt 2 O.p., poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że Skarżąca nie ma interesu prawnego do uzyskania żądanego zaświadczenia, a także poprzez uznanie, że interes prawny wynikać może tylko z normy prawnej, a w konsekwencji utrzymanie w mocy błędnego postanowienia Organu I instancji,
- naruszenie art. 233 w zw. z art. 239 O.p., poprzez ich niezastosowanie przez Organ II instancji i wydanie postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie Naczelnika US, mimo, że z okoliczności sprawy wynika, iż Organ II instancji powinien uchylić w całości zaskarżone postanowienie.
Skarżąca podała, że nieruchomość nastręcza jej wielu trudności. Część współwłaścicieli, tj. E. B., M. Z. oraz W. W. i L. W. są skonfliktowani i nie utrzymują kontaktów ze Stroną. Natomiast przedłożenie wnioskowanego zaświadczenia jest ustawowym wymogiem dokonania sprzedaży nieruchomości, a bezpodstawna odmowa jego wydania przez Organ podatkowy uniemożliwia wypełnienie sądowego postanowienia, zezwalającego na dokonanie sprzedaży lokalu. W jej ocenie Organy obu instancji błędnie przyjęły, iż stronami postępowania są wszyscy współwłaściciele nieruchomości, a zatem Skarżąca nie ma legitymacji prawnej do występowania w ich imieniu. Żaden przepis prawa nie nakłada obowiązku posiadania stosownych pełnomocnictw udzielonych przez spadkobierców w sytuacji legitymowania się przez wnioskodawcę interesem prawnym do uzyskania zaświadczeń, a taki interes Skarżąca posiada.
Strona podkreśliła, że wszyscy spadkobiercy wywiązali się z obowiązku podatkowego, co również podkreślił Organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, a zatem wydanie żądanego zaświadczenia nie narusza w żaden sposób ich interesu.
Ponadto stwierdziła ona, że w przypadku braku interesu prawnego nie uzyskałaby sądowej zgody na sprzedaż nieruchomości. W jej ocenie uprawnienie do wnoszenia o wydanie sądowej zgody oraz zaświadczenia należy traktować analogicznie, skoro zatem przysługuje jej sądowa zgoda to i także powinno przysługiwać jej prawo do żądania wydania zaświadczenia, które umożliwia zrealizowanie celu sądowego orzeczenia.
Wskazała też, że interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia nie musi pokrywać się z interesem prawnym w znaczeniu materialnoprawnym. Może on wystarczająco wynikać z postrzeganej przez osobę ubiegającą się o zaświadczenie, korzyści, jaką spodziewa się odnieść z wykorzystania tego dokumentu w innym postępowaniu. W takim rozumieniu pojęcia interesu prawnego należy dojść do wniosku, iż przysługuje on Skarżącej, gdyż celem ubiegania się o zaświadczenie było osiągnięcie przez nią korzyści w postaci sprzedaży nieruchomości, zgodnie z postanowieniem SR z 4 lutego 2020 r.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko w sprawie oraz wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 §2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), Sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 §1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. Dz.U z 2022 r. poz. 329 - dalej jako: "P.p.s.a."). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze.
Złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 i art. 120 w związku z art. 133 §1 P.p.s.a. Zgodnie z tymi przepisami sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 §2. Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi.
Istota i płaszczyzna sporu sprowadza się do oceny prawidłowości stanowiska Dyrektora IAS, który w zaskarżonym do tutejszego Sądu rozstrzygnięciu utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika US stwierdzające, że Skarżąca nie posiadała interesu prawnego w uzyskaniu zaświadczenia (zgodnie z jej żądaniem) oraz zasadności odmowy jego wydania.
Sąd, badając legalność zaskarżonego postanowienia, zgodnie z kompetencją ustanowioną we wskazanych powyżej przepisach stwierdza, że nie doszło do naruszenia prawa materialnego, ani też przepisów postępowania podatkowego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tym samym zarzuty podniesione w skardze uznać należało za niezasadne.
Z akt sprawy wynika, że pismem z 6 lipca 2020 r., doprecyzowanym wskutek wezwania Naczelnika US, Skarżąca wniosła o wydanie zaświadczenia potwierdzającego, że wszystkie należności podatkowe dotyczące nieruchomości położonej w B. przy ul. [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], z której własnością związany jest udział w wysokości 1/36 w nieruchomości wspólnej, którą stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, objęte księgą wieczystą nr [...] w zakresie prawa spadkowego, zostały uregulowane, tj. na podstawie art. 19 ust. 6 U.p.s.d.
Naczelnik US odmówił wydania zaświadczenia zgodnie z żądaniem Strony, gdyż w jego ocenie nie posiada Ona interesu prawnego w urzędowym potwierdzeniu uregulowania podatku przez innych spadkobierców. Rozstrzygnięcie Naczelnika US, Dyrektor IAS utrzymał w mocy, uznając je za prawidłowe.
Zgodnie z art. 306a §1, §2, § 3 i § 4 O.p. organ podatkowy wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu za swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Zaświadczenie potwierdza stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania. Zaświadczenie wydaje się w granicach żądania wnioskodawcy.
Według art. 306b §1 i §2 O.p. w przypadkach, o których mowa w art. 306a §2 O.p. organ podatkowy jest obowiązany wydać zaświadczenie, jeżeli chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w ich posiadaniu. Organ podatkowy, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w niezbędnym zakresie postępowanie wyjaśniające.
W myśl art. 19 ust. 6 U.p.s.d. jeżeli przedmiotem aktu notarialnego, który ma być sporządzony, lub dokumentu, co do którego notariusz ma uwierzytelnić podpis, ma być zbycie praw do spadku albo zbycie lub obciążenie rzeczy lub praw majątkowych uzyskanych tytułem, określonym w art. 1, notariusz może dokonać tych czynności tylko za uprzednią pisemną zgodą naczelnika urzędu skarbowego albo po przedstawieniu zaświadczenia wydanego przez naczelnika urzędu skarbowego potwierdzającego, że nabycie jest zwolnione od podatku, że należny podatek został zapłacony albo zobowiązanie podatkowe wygasło wskutek przedawnienia.
Jak wynika z powyższego, zaświadczenie zawsze wydawane jest na wniosek, a osoba ubiegająca się o wydanie zaświadczenia musi legitymować się interesem prawnym w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Kategoria interesu prawnego jest kategorią materialnoprawną i dlatego dla wykazania takiego interesu należy wskazać przepis prawa materialnego zobowiązujący organ do wydania dokumentu lub uprawniający wnioskującego do jego otrzymania. Interes prawny podmiotu przejawia się tym, że wnosi on żądanie we własnym imieniu i ma roszczenie wynikające z konkretnego przepisu prawa materialnego. Od tak pojmowanego interesu prawnego, należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany wydaniem zaświadczenia, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającymi stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. Jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych, kryterium interesu prawnego stanowi nawiązanie do konstrukcji pojęcia strony przyjętej w postępowaniu administracyjnym. Interes prawny musi być własny, co oznacza, że nie można opierać go wyłącznie na sytuacji prawnej innego podmiotu. O wydanie zaświadczenia o żądanej treści mogą wnioskować osoby, które łączy z podatnikiem stosunek prawny, a z którego wynika m.in. odpowiedzialność podatkowa, która powoduje powstanie własnego interesu prawnego (por. wyroki: NSA z 17 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1854/08; WSA w Warszawie z 7 października 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 1472/14 oraz WSA w Warszawie z 4 grudnia 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 1846/15 - orzeczenia przywołane w niniejszym uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej: https://orzeczenia.nsa.gov.pl.)
Wskazanie na interes prawny oznacza, że żądający wydania zaświadczenia musi być legitymowany do jego uzyskania. W piśmiennictwie i orzecznictwie przyjęto, iż interes prawny, to interes wynikający z prawa materialnego, zgodny z tym prawem i chroniony przez to prawo. Istnieje także zgodność stanowisk co do tego, że interes prawny nie może być wywodzony z faktu istnienia jakiegoś aktu prawnego, czy jakiejś instytucji prawnej, lecz opierać powinien się na konkretnej normie prawa materialnego, normie dającej się określić i wyodrębnić spośród innych norm (por. J. Zimmermann: Glosa do wyroku NSA z 2 lutego 1996 r., sygn. akt IV S.A. 846/95, OSP 1997, nr 4, s. 203 i n.). Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie wskazuje się na pewne cechy wyróżniające interes prawny. Musi być on osobisty, własny, indywidualny oraz musi być konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić, aktualny i znajdujący swoją podstawę w przepisach prawa materialnego oraz potwierdzenia w okolicznościach faktycznych. O istnieniu interesu prawnego można mówić wówczas, gdy dany podmiot wnosi żądanie we własnym imieniu, zgłaszane żądanie oparte jest na konkretnej normie prawnej, a konieczność jego obiektywnego charakteru oznacza, że o istnieniu interesu prawnego decyduje nie przekonanie zainteresowanego, lecz ocena ustawodawcy. Kategoria interesu prawnego jest kategorią materialnoprawną i dlatego dla wykazania takiego interesu należy wskazać przepis prawa materialnego zobowiązujący organ do wydania dokumentu lub uprawniający wnioskującego do jego otrzymania.
Konkludując tę część rozważań wskazać należy, że poza posiadaniem interesu faktycznego w rozpoznawanej sprawie Skarżąca nie posiadała interesu prawnego, popartego przepisami prawa do złożenia wniosku w imieniu wszystkich współwłaścicieli o wydanie zaświadczenia na podstawie art. 19 ust. 6 U.p.s.d. Jak zauważył bowiem WSA w Warszawie w wyroku z 29 listopada 2019 r., sygn. akt III SAB/Wa 34/19: "Ustawową przesłanką uzyskania zaświadczenia, o której stanowi art. 306a §2 pkt 2 O.p., jest posiadanie przez wnioskodawcę własnego, indywidualnego "interesu prawnego.". Kategoria interesu prawnego jest kategorią materialnoprawną i dlatego dla wykazania takiego interesu należy wskazać przepis prawa materialnego zobowiązujący organ do wydania dokumentu lub uprawniający wnioskującego do jego otrzymania.". Wobec powyższego Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie, zawierające stanowisko, co do braku uprawnienia Strony do występowania do Naczelnika US o wydanie zaświadczenia, o którym mowa w art. 19 ust. 6 U.p.s.d. w zakresie innych niż Skarżąca spadkobierców - było zasadne. O takie zaświadczenie wnioskodawczyni mogła wystąpić jedynie w swoim imieniu (jako jedna ze spadkobierców), mając oparty na ww. przepisie własny i indywidualny interes prawny. Potwierdza to również literalne brzmienie art. 306a §2 pkt 2 O.p., z którego jasno wynika, iż dana osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego, a nie ze względu na interes prawny innych osób. Użyty przez ustawodawcę zwrot "swój interes prawny" przesądza zatem, że ma on charakter stricte zindywidualizowany.
W ocenie Sądu, Dyrektor IAS prawidłowo wyjaśnił więc w zaskarżonym rozstrzygnięciu, że w sytuacji nabycia w spadku przedmiotowej nieruchomości przez kilku spadkobierców, każdy z nich jest odrębnym (indywidulanym) podatnikiem, bowiem zobowiązanie z tytułu podatku od spadków ma charakter osobisty i nie jest nakładane solidarnie na wszystkich spadkobierców. Zatem przy tego typu sprzedaży, konieczne jest aby każdy ze spadkobierców (indywidualnie) przedstawił notariuszowi dokument, z którego wynika, że spadkobierca spełnił podstawowe obowiązki związane z nabyciem spadku. Nawet w sytuacji zezwolenia przez Sąd na dokonanie czynności przekraczającej zwykły zarząd, żaden ze współwłaścicieli nie ma prawa ingerować w sytuację prawno-podatkową osoby trzeciej. Na powyższe nie ma zatem wpływu fakt wydania przez Sąd cywilny orzeczenia w zakresie możliwości sprzedaży nieruchomości przez niektórych spadkobierców.
Wobec tego, aby notariusz mógł dokonać czynności o których mowa w art. 19 ust. 6 U.p.s.d., winien zażądać od wszystkich spadkobierców uprzedniej pisemnej zgody Naczelnika US albo zaświadczenia wydanego przez ten Organ potwierdzającego, że nabycie przez każdego z nich spadku (składnika masy spadkowej, mającego być przedmiotem zbycia) jest zwolnione od podatku, że należny podatek został zapłacony albo zobowiązanie podatkowe wygasło wskutek przedawnienia. Uzyskanie rzeczonego zaświadczenia w zakresie innych niż Skarżąca osób, byłoby możliwe po przedłożeniu stosownych pełnomocnictw. Jak zauważył WSA w Warszawie w wyroku z 10 sierpnia 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 146/21: "Jedynymi osobami uprawnionymi do wystąpienia o zaświadczenia są osoby będące spadkobiercami osoby zmarłej i to one mają legitymację do uzyskania odpowiedniej zgody albo zaświadczenia. Takie prawo jest przypisane osobie posiadającej legitymację prawną do uzyskania zaświadczenia o żądanej treści, którą jest przede wszystkim podatnik.". Sąd podziela zatem argumentację Organów obu instancji odnośnie spornej kwestii. W zaskarżonym postanowieniu Dyrektor IAS, wbrew twierdzeniom Skarżącej odniósł się do jej sytuacji prawnej i przedstawił poprawne stanowisko, że Strona nie posiadała legitymacji prawnej do uzyskania zaświadczenia o żądanej treści.
Podsumowując, w oparciu o powyższą argumentację Sąd uznał, że zarzuty skargi w postaci naruszenia art. 19 ust. 6 U.p.s.d. oraz art. 306a §2 pkt 2 O.p., a także art. 233 w zw. z art. 239 O.p., były niezasadne. Skarżąca nie była bowiem uprawniona do występowania w niniejszej sprawie w imieniu innych współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości, nie dysponując stosownymi pełnomocnictwami, którego celem było uzyskanie zaświadczenia, określonego w art. 19 ust. 6 U.p.s.d.
Z uwagi na powyższe, Sąd na mocy art. 151 P.p.s.a. - skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło