I SA/Ol 207/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Czajkowski po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Syndyka Masy Upadłości Przedsiębiorstwa A o przywrócenie terminu do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]", w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2013 i 2014 r. postanawia odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi. WSA/post.1 - sentencja postanowienia. Syndyk Masy Upadłości Przedsiębiorstwa A, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata 2013 i 2014. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 29 kwietnia 2015 roku, wezwano skarżącego do uzupełnienia w terminie 7 dni, wpisu sądowego od skargi o kwotę 852 zł, pod rygorem odrzucenia skargi. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki pocztowej zawierającej to wezwanie, zostało ono doręczone pełnomocnikowi strony skarżącej dnia 30 kwietnia 2015 r. (k. 38 akt sąd.). Termin do wykonania nałożonego nim obowiązku upłynął zatem z dniem 7 maja 2015 roku. Wnosząc pismem z dnia 12 maja 2015 r. o przywrócenie terminu do uzupełnienia wpisu, strona podniosła, że doręczony pełnomocnikowi w dniu 30 kwietnia 2015 r. odpis zarządzenia o wezwaniu do uzupełnienia wpisu, przesłano w formie elektronicznej Syndykowi Masy Upadłości Przedsiębiorstwa A. Określonej tym wezwaniem czynności nie dokonano w terminie, z uwagi na remont prowadzony w kancelarii Syndyka w okresie od 30 kwietnia do 11 maja 2015 r.. Jak podniesiono, we wskazanym wyżej okresie kancelaria nie funkcjonowała. W czasie remontu nikt z pracowników nie mógł przebywać w pomieszczeniach kancelarii. Nie było również dostępu do urządzeń komunikacji elektronicznej, możliwości odbioru wiadomości e – mail, czy wykonania polecenia przelewu drogą elektroniczną. Wskazano również, że skarżący jedynie wynajmuje pomieszczenia kancelarii i nie miał wpływu na wyznaczony przez właściciela lokalu termin przeprowadzenia remontu. Wobec powyższego, uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego, który nie mógł dokonać czynności ze względu na niedające się usunąć przeszkody. Skarżący nie miał też możliwości uiszczenia określonej wezwaniem kwoty, z uwagi na brak dostępu do rachunku bankowego. Przy czym jako Syndyk Masy Upadłości, jest on zobowiązany do wydatkowania środków w formie przelewów bankowych, zapewniających przejrzystość rozrachunków masy upadłości. Natychmiast zaś po uzyskaniu dostępu do rachunku bankowego, w dniu 11 maja 2015 r. skarżący uiścił brakującą kwotę wpisu. Do wniosku dołączono oświadczenie współwłaściciela lokalu z dnia 13 maja 2015 r., z którego wynikało, że w okresie od 4 do 10 maja 2015 r. prowadzono prace remontowe w wyłączeniem dostaw energii elektrycznej. Z uwagi na zakres prac remontowane pomieszczenia były wyłączone z użytkowania, co uniemożliwiało dostęp do sprzętu komputerowego, telefonu czy faksu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie zaś do art. 87 § 2 tej ustawy, w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto wniosek o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.) i jednocześnie z wniesieniem tego wniosku należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Jak wynika z treści przywołanych powyżej przepisów, przywrócenie terminu jest uwarunkowane łącznym spełnieniem wskazanych w nich przesłanek. Oceniając w pierwszej kolejności warunki formalne wniosku, należy stwierdzić, że skarżący nie naruszył terminu określonego w art. 87 § 1 p.p.s.a., skoro wniosek o przywrócenie uchybionego terminu został złożony 13 maja 2015 r., a wskazywana w nim przyczyna uchybienia terminu, tj. remont pomieszczeń kancelarii skarżącego, ustała w dniu 11 maja 2015 r. Skarżący spełnił też przesłankę z art. 87 § 4 p.p.s.a., bowiem dokonał czynności, dla której termin został uchybiony, uiszczając w dniu 11 maja 2015 roku brakującą kwotę wpisu sądowego od skargi, w wysokości 852 zł. Spełnienie warunków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej umożliwia zbadanie w dalszej kolejności, czy uchybienie tego terminu nie nastąpiło z winy strony. W tym zaś zakresie, uzasadniając wniosek pełnomocnik wskazał na remont prowadzony w pomieszczeniach kancelarii skarżącego w okresie od 30 kwietnia do 11 maja 2015 r. i brak dostępu do rachunku bankowego, co jak podał, uniemożliwiło dostęp do urządzeń komunikacji elektronicznej oraz możliwość wykonania polecenia przelewu drogą elektroniczną. Podniósł również, że remont został przeprowadzony z inicjatywy właściciela lokalu, zaś skarżący nie miał żadnego wpływu na wyznaczenie terminu tego remontu. W judykaturze i w literaturze prawniczej przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy (p. postanowienie NSA z dnia 23 marca 2011 r., sygn. akt II OZ 196/11, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Uprawdopodobnienie braku winy oznacza zatem wykazanie takich okoliczności, które mimo spełnienia obowiązku zachowania należytej staranności, uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności, gdyż były nie do przewidzenia lub nie do przezwyciężenia, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (J.P.Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 226). Zatem przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (p. postanowienie SN z dnia z dnia 6 października 1998 r., sygn. akt II CKN 8/98, Lex nr 50679). Zauważyć przy tym należy, że w ramach kryterium należytej staranności w prowadzeniu swych spraw mieści się również właściwa organizacja wewnętrzna pracy podmiotu wnioskującego o przywrócenie terminu (p. wyrok NSA z 24 maja 2004 r., sygn. akt FSK 40/04, http://orzeczenia.nsa.pl). Do przeszkód uniemożliwiających terminowe dokonanie czynności z uwagi na różnorodność zjawisk życiowych zalicza się np.: przerwę w komunikacji, nagłą chorobę strony lub pełnomocnika, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, itp.. Przywrócenie nie jest natomiast dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (p. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt GZ 140/04, http://orzeczenia.nsa.pl) czy niedostatecznej staranności w prowadzeniu spraw (p. postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2008 r. sygn. akt. II OZ 712/08, https:// orzeczenia.nsa.gov.pl). Warunkiem przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu, przy czym pojęcie winy należy rozumieć w sposób obiektywny – wymagający od strony staranności (p. postanowienie SN z dnia 7 lutego 2000 r. I CKN 1261/99, publ. Biuletyn SN 2000/5/12). Podzielając przedstawione wyżej stanowisko sądów oraz doktryny prawniczej, Sąd stwierdził, że przywołane we wniosku okoliczności nie mogą świadczyć o braku winy skarżącego w uchybieniu terminu do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi i nie mogły tym samym skutkować uwolnieniem od konsekwencji niedochowania terminu. Podkreślenia wymaga, że wnosząc o przywrócenie terminu strona nie wykazała, aby powoływana przyczyna uchybienia terminu w postaci remontu, miała charakter nagły, niespodziewany i nie dający się przewidzieć, a co za tym idzie, była na tyle nieoczekiwana, iż nie było żadnej możliwości zorganizowania działalności kancelarii w sposób pozwalający na wykonanie obowiązków wynikających z zainicjowanego postępowania sądowego i zabezpieczenia swych interesów. Tego typu okoliczność, nawet jeśli strona nie miała wpływu na wyznaczenie daty przeprowadzenia remontu, nie może służyć zdjęciu ze strony skarżącej obowiązku należytej dbałości o swój interes w relacjach zewnętrznych z innymi podmiotami oraz organami państwa (w tym sądami) Tym bardziej, gdy nie było przeszkód do poinformowania Sądu w związku z zainicjowanym postępowaniem, o zaistniałej sytuacji. Zdaniem Sądu, powoływane w niniejszej sprawie okoliczności, nie świadczą o dochowaniu staranności jakiej wymaga się od podmiotu wykonującego czynności syndyka, w odniesieniu do którego zachodzi niewątpliwie powinność takiego zorganizowania spraw, aby nawet w sytuacjach trudnych i nietypowych, w tym przypadku związanych z remontem pomieszczeń biura, nie doszło do uchybienia określonego wezwaniem, terminu. Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że w sprawie nie zaistniała żadna obiektywna i zewnętrzna przeszkoda, której skarżący nie mógłby uniknąć przy dochowaniu należytej staranności. W konsekwencji uchybienie terminu nastąpiło na skutek zaniedbania strony. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. należało orzec, jak w sentencji postanowienia.