I SA/Ol 239/13
WyrokWSA w Olsztynie2013-06-05
Skład orzekający: Wiesława Pierechod, Ryszard Maliszewski, Tadeusz Piskozub
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pojazd, który został zarejestrowany jako ciężarowy w Niemczech i w Polsce, ale posiada cechy konstrukcyjne i wyposażenie typowe dla samochodu osobowego, powinien być klasyfikowany jako samochód osobowy na potrzeby opodatkowania podatkiem akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego?Ratio decidendi
Klasyfikacja pojazdu do celów opodatkowania podatkiem akcyzowym musi opierać się na Nomenklaturze Scalonej (CN) i jej ogólnych regułach interpretacji, a nie na jego rejestracji dla innych celów (np. rejestracyjnych). Pojazd, który pomimo adaptacji do przewozu towarów, zachowuje cechy konstrukcyjne i wyposażenie wskazujące na zasadnicze przeznaczenie do przewozu osób (np. stałe punkty kotwiczenia siedzeń, pasy bezpieczeństwa, luksusowe wykończenie wnętrza, brak stałej przegrody oddzielającej kabinę pasażerską od przestrzeni ładunkowej), powinien być klasyfikowany jako samochód osobowy (pozycja CN 8703).Stan faktyczny
Skarżący nabył w Niemczech samochód z 2007 roku, który następnie zarejestrował w Polsce jako pojazd ciężarowy. Organ celny wszczął postępowanie podatkowe, uznając, że skarżący nie dopełnił obowiązku złożenia deklaracji i zapłaty podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego. Organy podatkowe zakwalifikowały pojazd jako samochód osobowy na podstawie jego cech konstrukcyjnych i wyposażenia, mimo rejestracji jako ciężarowy. Skarżący kwestionował tę kwalifikację, wskazując na dowody rejestracyjne i inne cechy pojazdu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Wiesława Pierechod, Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski (sprawozdawca), sędzia WSA Tadeusz Piskozub, Protokolant sekretarz sądowy Jolanta Piasecka, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 5 czerwca 2013r. sprawy ze skargi G. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego Oddala skargę.
G.G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego.
Z akt sprawy wynika, że w dniu 9 listopada 2009r. podatnik nabył na terytorium Niemiec za cenę 26.000 EUR wyprodukowany w 2007r. samochód marki L., o pojemności silnika 3456 cm³. Pojazd, po przeprowadzeniu badań technicznych, został w dniu 23 grudnia 2009r. zarejestrowany na terytorium Polski na wniosek nabywcy, jako pojazd ciężarowy.
Postępowanie podatkowe Naczelnik Urzędu Celnego wszczął z urzędu postanowieniem z dnia 28 września 2012r. gdyż stwierdził, że pomimo powstania obowiązku podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego pojazdu, strona nie złożyła deklaracji uproszczonej nabycia wewnątrzwspólnotowego i nie uiściła należnego podatku akcyzowego. Następnie decyzją z dnia 26 listopada 2012r. organ określił zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego w wysokości 19.812 zł.
Utrzymując w mocy to rozstrzygnięcie Dyrektor Izby Celnej w uzasadnieniu decyzji z dnia "[...]" podniósł, że art. 100 ust. 4 ustawy z dnia 6 grudnia 2008r. o podatku akcyzowym (t.j. Dz. U. z 2009r. nr 3, poz. 11, dalej u.p.a.) zawiera autonomiczną dla potrzeb opodatkowania akcyzą definicję samochodów osobowych. W celu określenia zakresu wyrobów podlegających opodatkowaniu podatkiem akcyzowym ustawodawca w art. 3 ust. 1 tej ustawy odwołuje się do klasyfikacji statystycznej, tj. Nomenklatury Scalonej (CN) zawartej w Taryfie Celnej Wspólnot Europejskich, która stanowi załącznik 1 do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. WE L 256 z 7 września 1987r., s. 1 ze zm.). Zatem rozstrzygając w przedmiocie czy pojazd podlega akcyzie, należy ustalić jego rodzaj z punktu widzenia przepisów klasyfikacyjnych. Takie związanie sposobem klasyfikacji uniemożliwia uwzględnianie przez organy podatkowe klasyfikacji tego samego wyrobu przeprowadzonej dla innych celów, np. rejestracyjnych.
W dalszej kolejności organ wywiódł, że pozycja 8703 Nomenklatury Scalonej i art. 100 ust. 4 u.p.a. jako samochody osobowe klasyfikuje pojazdy samochodowe i pozostałe pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób (inne niż objęte pozycją 8702), włącznie z samochodami osobowo – towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi. Natomiast kod CN 8704 obejmuje pojazdy samochodowe przeznaczone do transportu towarowego.
Zgodnie z treścią Not wyjaśniających do Systemu Zharmonizowanego (MP z 2006r. nr 86, poz. 880), klasyfikacja pojazdów mechanicznych objętych pozycją 8703 jest wyznaczana przez pewne cechy, które wskazują, że te pojazdy są głównie przeznaczone raczej do przewozu osób, niż do transportu towarów. Cechy te są szczególnie pomocne przy określaniu klasyfikacji pojazdów mechanicznych, których masa brutto wynosi 5 ton i które posiadają pojedynczą zamkniętą przestrzeń wewnątrz dla kierowcy i zawierają inną przestrzeń dla pasażerów, którą można wykorzystać do transportu zarówno osób, jak i towarów. Do tej kategorii pojazdów mechanicznych włączone są te powszechnie znane jako pojazdy "wielozadaniowe" (np. pojazdy typu van, SUV-y [Sports Utility Vehicles], niektóre pojazdy typu pickup). Cechy, które wskazują, że pojazdy są głównie przeznaczone raczej do przewozu osób niż do transportu, to:
- obecność stałych siedzeń z wyposażeniem zabezpieczającym (np. z pasami bezpieczeństwa lub punktami kotwiącymi oraz z wyposażeniem do zainstalowania pasów bezpieczeństwa) dla każdej osoby lub obecność stałych punktów kotwiczących i wyposażenie do zainstalowania siedzeń i wyposażenia zabezpieczającego w tylnej przestrzeni dla kierowcy i przestrzeni siedzeń pasażerów; takie siedzenia mogą być zamocowane na stałe, składane lub składające się ze zdejmowanych punktów kotwiących (składane lub wyjmowane z punktów mocowania),
- obecność tylnych okien wzdłuż dwubocznych paneli,
- obecność przesuwnych, wahadłowych lub podnoszonych drzwi z oknami na bocznych panelach lub z tyłu,
- brak stałego panelu lub przegrody pomiędzy przestrzenią dla kierowcy i przednich siedzeń pasażerów a przestrzenią tylną, która może być używana do przewozu zarówno osób, jak i towarów,
- wyposażenie całego wnętrza pojazdu w sposób kojarzony z częścią pojazdu przeznaczoną dla pasażerów (np. dywaniki, wentylacja, oświetlenie, popielniczki).
Biorąc pod uwagę treść powyższej noty wyjaśniającej, jak również mając na względzie wynik dowodu z oględzin przeprowadzonych w dniu 9 listopada 2012r. Dyrektor Izby Celnej uznał, że w świetle zebranego materiału dowodowego prawidłowym jest stanowisko organu I instancji, iż będący przedmiotem nabycia wewnątrzwspólnotowego pojazd jest samochodem osobowym. W wyniku oględzin ustalono bowiem, że w aucie znajdują się:
- 2 miejsca siedzące z wyposażeniem zabezpieczającym, z 2 pasami bezpieczeństwa po jednym dla każdego z siedzeń i punktami kotwiącymi,
- tylna kanapa z trzema miejscami siedzącymi wraz z wyposażeniem zabezpieczającym (3 pasy bezpieczeństwa) i punktami kotwiącymi,
- wahadłowo otwierane drzwi (4 sztuki) z oknami na bocznych panelach, oraz z tyłu pojazdu otwierane pionowo,
- podłoga w tylnej części pojazdu - pokryta wykładziną materiałową pod którą znajduje się miejsce na koło zapasowe,
- dywaniki welurowe - 4 sztuki
- oświetlenie wewnętrzne - 3 punkty w przedniej i w środkowej części pojazdu oraz z w drzwiach bagażnika,
- uchwyty do trzymania dla pasażerów - 4 sztuki, popielniczki - 2 sztuki.
Dodatkowo pojazd posiada m.in.:
- centralny zamek z pilotem,
- elektryczne sterowanie 4 szybami,
- nawiewy - 6 sztuk,
- elektrycznie podgrzewana szyba tylna i przednia,
- skórzana tapicerka siedzeń,
- wewnętrzne ścianki zdominowane przez skórzaną tapicerkę z elementami drewna,
- zagłówki - 5 sztuk,
- uchwyty na napoje - 4 sztuki,
- 6 poduszek powietrznych,
- felgi aluminiowe.
Ponadto obecny właściciel pojazdu w protokole oględzin z dn. 09.11.2012r. wskazał dodatkowo, iż w trakcie użytkowania tego pojazdu zdemontował kratkę oddzielającą pierwszy rząd siedzeń od pozostałej części pojazdu, odblokował możliwość otwierania tylnych szyb, usunął płytę metalową, przytwierdzoną do podłogi, która znajdowała się za pierwszym rzędem siedzeń. Pod płytą metalową znajdowały się elementy konstrukcyjne do zainstalowania tylnej kanapy oraz zamontował pasy bezpieczeństwa w tylnym rzędzie siedzeń.
Przedstawiciel producenta, firma A., dodatkowo udzielił informacji, że niniejszy samochód został wyprodukowany jako samochód osobowy, w kategorii M1.
Zdaniem organu II instancji, zestawienie cech w przypadku spornego samochodu wskazuje, że przedmiotowy pojazd niewątpliwie posiada szereg cech charakterystycznych dla pojazdów zaliczanych do kodu CN 8703. Zasadniczej funkcji przewozu osób nie przekreśla podkreślany przez stronę fakt posiadania przez pojazd w momencie nabycia wewnątrzwspólnotowego 2 miejsc siedzących, części towarowej oddzielonej od części bagażowej stałą przegrodą, na stałe zamocowanej "drugiej" podłogi specjalnie przystosowanej tylko do przewozu towarów, na stałe zablokowanego otwierania tylnych szyb, czy też braku pasów bezpieczeństwa w części ładunkowej. Te zmiany konstrukcyjne były nietrwałe i nie pozbawiły pojazdu elementów charakterystycznych dla samochodu osobowego. Zmiana rodzaju pojazdu nie wymagała dużych modyfikacji jego konstrukcji, wymagających daleko posuniętych ingerencji w zaprojektowaną przez producenta konstrukcję auta. Szereg elementów konstrukcyjnych pojazdu pozwala zakwalifikować go jako samochód osobowy, m. in.:
- rodzaj nadwozia i kabiny tego pojazdu, tj. konstrukcyjnie został on zaprojektowany i wyprodukowany przez producenta do pełnienia zasadniczej funkcji przewozu osób, pojazd o standardowym dla modelu typie nadwozia samochodu osobowego, które tworzy jedna zamknięta kabina, wyposażona w okna na całej długości paneli bocznych oraz w drzwiach bagażnika,
- luksusowe wykończenie, np. skórzana tapicerka, w tym wewnętrzne ściany kabiny kabiny/drzwi ze skórzanym wykończeniem z elementami drewnianymi,
- wyposażenie w felgi z lekkich stopów, nie stosowane w pojazdach przeznaczonychdo przewozu towarów,
- brak stałego panelu lub przegrody pomiędzy przestrzenią dla kierowcy i przednich siedzeń pasażerów a przestrzenią tylną,
- wahadłowo otwierane drzwi z oknami na bokach pojazdu.
Organ odwoławczy zauważył, że przepisy klasyfikacyjne wymagają konstrukcyjnego (wynikającego z projektu nadwozia), fabrycznego wyposażenia pojazdu w stałą przegrodę oddzielającą poszczególne części nadwozia, dla możliwości zaklasyfikowania go do poz. 8704 CN. Pojazd będący przedmiotem niniejszego postępowania nie został zaś wyposażony przez producenta w taką wersję nadwozia. Przegroda zamontowana w przedmiotowym pojeździe momencie jego nabycia wewnatrzwspólnotowego, w ramach adaptacji jego wnętrza, być może w celu spełnienia określonych w przepisach komunikacyjnych warunków dla możliwości zarejestrowania tego pojazdu jako samochodu ciężarowego, nie może być zatem uznana za stałą przegrodę, o której mowa w ww. przepisach klasyfikacyjnych. Przy ocenie cech charakterystycznych dla pojazdów ciężarowych należy ocenić charakter zmian dokonanych w stosunku do oryginalnego wyposażenia samochodu, biorąc pod uwagę takie okoliczności, jak pierwotne przeznaczenie samochodu z uwagi na jego cechy konstrukcyjne, trwałość zmian i ich wpływ na pozbawienie pojazdu pierwotnych cech samochodu osobowego.
Mając na uwadze treść opisu kodu CN 8703 organ stwierdził, że sporny pojazd spełnia warunek "zasadniczego przeznaczenia do przewozu osób", włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi.
Dyrektor Izby Celnej uznał, że ogólny wygląd i ogół cech nadających towarowi zasadniczy charakter, a w szczególności konstrukcja nadwozia, powoduje, że pojazd ten jest uznany za przeznaczony do przewozu osób i tym samym klasyfikowany do poz. 8703 CN. Przewóz towarów stanowić może jedynie jego uboczną, dodatkową funkcję. Naczelnik Urzędu Celnego prawidłowo też określił kwotę zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym od nabycia wewnątrzwspólnotowego ww. samochodu osobowego w kwocie 19.812 zł.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie podatnik, reprezentowany przez adwokata T.B., wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia i zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. Zarzucił naruszenie:
– art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 180 § 1 w zw. z art. 188, art. 187 § 1, art. 199 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez nie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, tj. nieustalenie zasadniczego przeznaczenia pojazdu na moment powstania obowiązku podatkowego, w tym nieprzeprowadzenie wszystkich dowodów możliwych i koniecznych w sprawie, z punktu widzenia wyjaśnienia jej istoty, co w konsekwencji doprowadziło do wydania zaskarżonej decyzji,
– art. 3 ust. 1 - 2, art. 5, art. 100 ust. 1 pkt 2 i ust. 4, art. 101 ust. 2 pkt 1, art. 104 ust. 1 pkt 2, art. 106 ust. 2 - 3 u.p.a. poprzez przyjęcie, że skarżący zakupił samochód osobowy, a tym samym, że z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego powstało po jego stronie zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym w wysokości 19.812 zł, co w konsekwencji doprowadziło do wydania zaskarżonej decyzji.
Wskazując na naruszenie wymienionych wyżej przepisów prawa skarżący podniósł, że nie uwzględniono w niniejszej sprawie wszystkich okoliczności sprawy, nie przeprowadzono analizy wszystkich możliwych do zgromadzenia dowodów, poprzez co organ nie dokonał wyczerpującej i prawidłowej oceny całego zebranego materiału dowodowego.
Przede wszystkim organ I instancji nie ustalił zasadniczego przeznaczenia pojazdu, a co dalej się z tym wiąże błędnie, niekorzystnie dla skarżącego przyjął, że przedmiotowy pojazd jest zasadniczo pojazdem do przewozu osób, a nie towarów, tj. należy do grupy pojazdów osobowych. Nie przeprowadzono wnioskowanych przez stronę w postępowaniu dowodów, jak też pominięto w sprawie okoliczności istniejące na moment powstania obowiązku podatkowego, że pojazd w niemieckim dowodzie rejestracyjnym został określony jako samochód ciężarowy. Jednocześnie nie ustalono w jaki sposób i w oparciu o jakie przepisy, jak i jakie cechy pojazdu doszło ostatecznie do takiej, a nie innej kwalifikacji pojazdu, tj. jako samochód ciężarowy. Skarżący przedstawił definicję samochodu ciężarowego na podstawie przepisów prawa o ruchu drogowym i podał, że przedmiotowy pojazd nawet w myśl tej ustawy miał cechy konstrukcyjne do przewozu ładunków, w przeciwieństwie do stanowiska organu I instancji.
Odnośnie uzasadnienia decyzji organu o przeznaczeniu pojazdu na podstawie jego wyposażenia i wykończenia wnętrza skarżący podał, że cechy szczególne dla poszczególnych typów pojazdów CN 8703 lub 8704 zostały wskazane tylko przykładowo i nie mają w żadnym razie cech tzw. katalogu zamkniętego. Za mające znaczenie dla określenia celu i funkcji pojazdu, a przez to jego rodzaju strona uznała takie dane jak: masa własna, maksymalna ładowność. Wywiodła w tym zakresie, że zupełnie bezzasadnie organ przyjął, iż przedmiotowy samochód jest samochodem osobowym. Wbrew temu co stwierdził organ konstrukcja nadwozia, wyposażenie wnętrza oraz ogół cech przesądzających o funkcjonalności powyższego auta, dają wszelkie podstawy aby przyjąć, iż zgodnie z nomenklaturą CN, mamy do czynienia z samochodem ciężarowym. Ponadto organ nie powinien bazować na obecnym wyglądzie i obecnym zasadniczym przeznaczeniu pojazdu. Ważny jest tu moment sprowadzenia pojazdu przez kontrolowanego do Polski.
Organ tymczasem nie dokonał jasnych, pełnych i nie budzących wątpliwości ustaleń co do zasadniczego przeznaczenia pojazdu. Organ nie ustalił np. jakie zmiany w zakresie wyposażenia i wyglądu pojazdu były samodzielną inwencją skarżącego już po rejestracji pojazdu w Polsce, co strona uznaje za bardzo ważne dla sprawy, skoro organ swoją decyzję praktycznie w całości opiera właśnie na wyglądzie wewnętrznym i wyposażeniu pojazdu. Ponadto zgodnie z prawem unijnym przedmiotowy pojazd był traktowany jako samochód ciężarowy.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżone akty administracyjne z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tych aktów.
Analizując ustalenia faktyczne oraz podstawę prawną zaskarżonej decyzji, Sąd nie stwierdził, aby w związku z jej wydaniem doszło do naruszenia prawa, które skutkowałoby koniecznością uchylenia rozstrzygnięcia.
Spór pomiędzy skarżącym a organami podatkowymi dotyczy w niniejszej sprawie kwalifikacji nabytego przez skarżącego samochodu marki L. jako samochodu osobowego lub ciężarowego, co ma decydujący wpływ na ocenę, czy prawidłowo organy uznały, że skarżący jest podatnikiem podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego tego pojazdu.
Wbrew zarzutom skargi stan faktyczny został ustalony prawidłowo. Nie można podzielić stanowiska skarżącego, że w sprawie nie został dokładnie wyjaśniony stan faktyczny. Stwierdzić bowiem należy, że w sprawach podatkowych zakres postępowania dowodowego wyznaczany jest przez normy prawa materialnego określające obowiązek podatkowy. W przedmiotowej sprawie jest to ww. ustawa z dnia 6 grudnia 2008r. o podatku akcyzowym, cyt. dalej u.p.a., i przepisy prawa wspólnotowego, które odnoszą się do klasyfikacji pojazdu. Odwołując się do istotnych z punktu widzenia zaskarżonego aktu regulacji prawnych, wskazać na wstępie należy, że stan faktyczny sprawy uzasadniał stosowanie przez organy ustawy z dnia 6 grudnia 2008r. o podatku akcyzowym.
Stosownie do treści art. 100 ust. 1 pkt 2 tego aktu, w przypadku samochodu osobowego przedmiotem opodatkowania jest nabycie wewnątrzwspólnotowe samochodu osobowego niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Według ust. 2 art. 101 cyt. ustawy, obowiązek podatkowy z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym powstaje z dniem:
1) przemieszczenia samochodu osobowego z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju - jeżeli nabycie prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel nastąpiło przed przemieszczeniem samochodu na terytorium kraju;
2) nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel - jeżeli nabycie prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel nastąpiło po przemieszczeniu samochodu osobowego na terytorium kraju;
3) złożenia wniosku o rejestrację samochodu osobowego na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym - jeżeli podmiot występujący z wnioskiem o rejestrację na terytorium kraju nabytego wewnątrzwspólnotowo samochodu osobowego nie jest jego właścicielem.
W celu określenia zakresu wyrobów podlegających opodatkowaniu podatkiem akcyzowym, w art. 3 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym prawodawca odwołał się do klasyfikacji statystycznej, tj. Nomenklatury Scalonej (CN) zawartej w Taryfie Celnej Wspólnot Europejskich, stanowiącej załącznik 1 do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. WE L 256 z września 1987r., s. 1 ze zm.). Według zaś art. 100 ust. 4 ww. ustawy, samochody osobowe są to pojazdy samochodowe i pozostałe pojazdy mechaniczne objęte pozycją CN 8703 przeznaczone zasadniczo do przewozu osób, inne niż objęte pozycją 8702, włącznie z samochodami osobowo – towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi, z wyłączeniem skuterów śnieżnych o kodzie CN 8703 10 11, pojazdów typu meleks o kodzie CN 8703 10 18 oraz pojazdów typu quad o kodzie CN 8703 10 18.
Treść wskazanych przepisów nie pozostawia, zdaniem Sądu, wątpliwości co do tego, że dla zaliczenia danego przedmiotu jako wyrobu akcyzowego niezbędne jest przede wszystkim jego prawidłowe zaklasyfikowanie do odpowiedniego kodu CN. Do celów poboru akcyzy i oznaczania wyrobów akcyzowych znakami akcyzy stosuje się klasyfikację w układzie odpowiadającym Nomenklaturze Scalonej (CN), zgodną z rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej. Jak słusznie zauważyły organy, klasyfikacja towarów podlega warunkom określonym w Ogólnych Regułach Interpretacji Nomenklatury Scalonej (ORINS). Reguły te stosuje się zaś w kolejności ich występowania. Pierwsza z reguł wskazuje, że dla celów prawnych klasyfikację towarów należy ustalać zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów oraz – o ile nie są sprzeczne z treścią powyższych pozycji i uwag – zgodnie z dalszymi regułami. Kolejne reguły mogą być brane pod uwagę tylko wtedy, gdy taryfikacja nie jest możliwa w oparciu o brzmienie pozycji i uwag do sekcji lub działów. Dopiero wówczas, gdy jest to niemożliwe, należy, przy zachowaniu kolejności - o ile jest to możliwe - korzystać z następnych reguł, od 2 do 6, a następnie z Not Wyjaśniających do Zharmonizowanego Systemu Oznaczania i Kodowania Towarów (Not Wyjaśniających do HS), wydanych i uaktualnianych przez Światową Organizację Celną w Brukseli. Ponadto do interpretacji zakresu poszczególnych pozycji taryfowych w istotny sposób przyczyniają się Noty Wyjaśniające do CN, będące efektem pracy Sekcji Nomenklatury Taryfowej i Statystycznej Komitetu Kodeksu Celnego, przyjmowane przez Komisję Europejską na mocy art. 9 ust. 1 lit. a) oraz art. 10 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87. Noty Wyjaśniające do CN mogą odwoływać się do Not Wyjaśniających do HS, jednakże nie zastępują tych ostatnich, uważane są za ich dopełnienie oraz są stosowane w połączeniu z nimi (p. wyrok WSA w Łodzi z dnia 29 grudnia 2011r., sygn. akt III SA/Łd 1110/11, dostępne w Internecie, w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
W świetle powyższego zakwalifikowanie towaru do określonej kategorii musi odbywać się według ogólnych obiektywnych reguł, a nie ze względu tylko na przeznaczenie towaru, którego nie da się z góry przewidzieć, w zależności od uznania ostatecznego nabywcy. Wskazać przy tym należy, że co prawda opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej serii C noty wyjaśniające nie są źródłem prawa powszechnie obowiązującego, to jednak mają one charakter informacji instytucji i organów Unii Europejskiej. Dostrzegając bowiem złożoność materii, jaką jest klasyfikacja statystyczna i jej skomplikowany charakter, wprowadzono instytucje, które mają na celu pomoc w prawidłowym posługiwaniu się nią i jednocześnie chronić przed błędami w jej stosowaniu. Do tych instytucji ochronnych należą m.in. noty wyjaśniające (p. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 18 grudnia 2008r., sygn. akt III SA/Gd 348/08, dostępne w Internecie j.w.). Na ich znaczenie dla wykładni Taryfy celnej i jej jednolitej interpretacji wielokrotnie wskazywał TSUE w swym orzecznictwie, wyjaśniając, że pomimo, iż nie wiążą one prawnie, przyczyniają się w istotny sposób do interpretacji poszczególnych pozycji (zob. wyrok z dnia 28 kwietnia 1999r. w sprawie C – 405/97 Mövenpick Deutschland).
Zdaniem Sądu, organy zasadnie uznały, że związanie sposobem klasyfikacji przyjętej w Nomenklaturze Scalonej uniemożliwia uwzględnianie klasyfikacji wyrobu przeprowadzonej dla innych celów, np. rejestracyjnych. Stąd zarejestrowanie samochodu jako ciężarowy, czy to poza granicami kraju, czy też na jego terytorium, nie ma z tego punktu widzenia, znaczenia. Istotne jest bowiem dokonanie jego prawidłowej klasyfikacji do odpowiedniego kodu CN, co podnoszono już w dotychczasowym orzecznictwie tut. Sądu (m.in. wyroki z dnia 25 listopada 2010r., sygn. akt I SA/Ol 631/10, oraz z dnia 22 czerwca 2011r. o sygn. akt I SA/Ol 333/11, dostępne w Internecie j.w.).
Obowiązująca na mocy powołanego wyżej rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987r. klasyfikacja CN, pod kodem 8703 wymienia pojazdy samochodowe i pozostałe pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób (inne niż objęte pozycją 8702), włącznie z samochodami osobowo – towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi. Kod CN 8704 obejmuje natomiast pojazdy samochodowe przeznaczone do transportu towarowego.
Z przywołanych powyżej uregulowań z zakresu ustawy o podatku akcyzowym, jak i z przytoczonego w tym miejscu zakresu pozycji CN 8703 wynika jednoznacznie, że klasyfikowane do tej pozycji, a w konsekwencji również uznane za samochody osobowe w rozumieniu ustawy o podatku akcyzowym, są pojazdy zasadniczo przeznaczone do przewozu osób. Należy przy tym zaznaczyć, że określenie "przeznaczone zasadniczo do przewozu osób" nie może być interpretowane w ten sposób, że pojazd kwalifikowany do pozycji 8703 służy wyłącznie przewożeniu osób. Może on być bowiem także wykorzystywany do przewożenia towarów, co znajduje potwierdzenie w końcowej części opisu pozycji CN 8703, odnoszącej się do samochodów osobowo – towarowych, czyli kombi (p. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 9 lutego 2011r., sygn. akt I SA/Wr 1360/10, dostępne w Internecie j.w.).
Powyższe potwierdzają wyjaśnienia do Taryfy Celnej, ogłoszone przez Ministra Finansów w formie załącznika do obwieszczenia z dnia 1 czerwca 2006r. w sprawie wyjaśnień do Taryfy Celnej (M.P. Nr 86, poz. 880), w których w odniesieniu do pozycji 8703 stwierdzono, że obejmuje ona pojazdy samochodowe i pozostałe pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób (inne niż te objęte pozycją 8702), włącznie z samochodami osobowo – towarowymi (kombi) oraz samochodami osobowymi. Klasyfikacja pojazdów mechanicznych objętych pozycją 8703 jest wyznaczana przez pewne cechy, które wskazują, że te pojazdy są głównie przeznaczone raczej do przewozu osób, niż do transportu towarów. Natomiast nota wyjaśniająca odnosząca się do pozycji 8704 wskazuje, że klasyfikacja pewnych pojazdów mechanicznych do tej pozycji jest wyznaczana przez pewne cechy, które wskazują, że te pojazdy są zasadniczo przeznaczone do przewozu towarów, a nie do transportu osób. Chodzi zatem o związaną z przeznaczeniem pojazdu jego funkcję dominującą, przeważającą.
W niniejszej sprawie nie jest sporne, że samochód nabyty przez skarżącego służyć może zarówno do przewozu towarów, jak i osób. O tym, którą funkcję uznać za przeważającą z punktu widzenia przeznaczenia pojazdu musiały zdecydować organy celne, stosując się do obowiązujących w tej mierze reguł.
Jak wynika z akt, organ II instancji dokładnie przeanalizował zebrany w sprawie materiał dowodowy i dokonał jego pełnej oceny. Nie naruszył tym samym przepisów art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 180 § 1, art. 188, art. 187 § 1, art. 199 Ordynacji podatkowej, nie naruszono też art. 181, art. 187 § 1 i art. 191 tej ustawy. Prowadząc postępowanie organy zgromadziły dowody w postaci: kopii faktury kupna pojazdu przez stronę sporządzonej w języku niemieckim wraz z polskim tłumaczeniem (k. 7 - 9 akt podatkowych organu I instancji), kopii tłumaczenia niemieckiego dowodu rejestracyjnego (k. 10 i 11), kopii zaświadczenia o przeprowadzonym w dniu 17 listopada 2009r. badaniu technicznym (k. 4 i 5), protokołu z przeprowadzonych oględzin z dnia 9 listopada 2012r. (k. 22), dokumentacji fotograficznej (k. 29 – 42 akt podatkowych organu II instancji). W toku oględzin przedmiotowego samochodu stwierdzono, że pojazd jest zarejestrowany na 5 osób (wpis w aktualnym dowodzie rejestracyjnym - k. 23 akt podatkowych organu I instancji), jego nadwozie tworzy jedna zamknięta przestrzeń, w której znajdują się: stałe fabryczne punkty kotwiczenia siedzeń, pasy bezpieczeństwa, zagłówki - 5 sztuk, dywaniki welurowe - 4 szt., skórzana tapicerka siedzeń, podłoga w tylnej części pojazdu - pokryta wykładziną materiałową pod którą znajduje się miejsce na koło zapasowe. Pojazd został wyposażony w wahadłowo otwierane drzwi (4 szt., a z tyłu pojazdu otwierane pionowo), z oknami na bocznych panelach. Posiadał oświetlenie wewnętrzne - 3 punkty w przedniej i w środkowej części pojazdu oraz w drzwiach bagażnika, elektrycznie regulowane czterech szyb, centralny zamek z pilotem, 6 poduszek powietrznych, wewnętrzne ścianki zdominowane przez skórzaną tapicerkę z elementami drewna oraz elektryczne sterowanie lusterkami i elektrycznie podgrzewaną szybę tylną i przednią. Posiada ponadto klimatyzację automatyczną, nawiewy 6 szt., gniazda zapalniczek 2 szt., uchwyty do trzymania dla pasażerów - 4 szt., uchwyty na napoje - 4 szt. oraz głośniki 7 szt.
Mając na uwadze powyższe ustalenia prawidłowo organy stwierdziły, że pojazd został konstrukcyjnie zaprojektowany i wyposażony przez producenta tak, by jego zasadniczą funkcją był przewóz osób. Na ocenę tę nie mógł wpłynąć fakt przystosowania auta do transportu towarów i zarejestrowanie w Niemczech jako samochodu ciężarowego, a także wstawienie za fotelem kierowcy przegrody z metalową płytą jako podłoga. Pojazd nie został bowiem wyprodukowany z wyodrębnioną kabiną pasażerską i oddzieloną na stałe - dominującą częścią ładunkową do przewozu towarów w postaci skrzyni ładunkowej, czy też innego rodzaju zabudowy nadwozia typowej dla przewozu towarów tj. nieprzeszklonej, plandekowej lub blaszanej, lecz został zbudowany na nadwoziu pojazdu osobowego. Ponadto przedstawiciel producenta dodatkowo udzielił informacji, że niniejszy samochód został wyprodukowany jako samochód osobowy, pięciomiejscowy (k. 15 akt podatkowych I instancji), co świadczy o tym, że auto w momencie produkcji posiadało cechy charakterystyczne dla samochodu osobowego, a wykończenie kabiny pojazdu posiada znamiona typowe dla wyposażenia pojazdów przeznaczonych do przewozu osób.
Z dokonanych przez organy ustaleń faktycznych wynikało zatem, że wprowadzone w pojeździe zmiany umożliwiające zarejestrowanie go jako samochodu ciężarowego, nie wiążą się ze zmianami konstrukcyjnymi pozbawiającymi pojazdu elementów charakterystycznych dla samochodu przeznaczonego do przewozu osób. Tym samym również w momencie nabycia i wprowadzenia samochodu na terytorium Polski, tj. w momencie powstania obowiązku podatkowego, dokonane zmiany miały charakter czasowy i nie wyłączają go z pojazdów, których zasadniczym przeznaczeniem jest przewóz osób. Ustalenia te miały decydujący wpływ na prawidłową klasyfikację pojazdu przez organy do pozycji CN 8703.
Za pozbawiony uzasadnionych podstaw Sąd uznał zarzut, że dokonując klasyfikacji pojazdu do określonej pozycji CN, organy oparły się wyłącznie na jego aktualnym stanie stwierdzonym w toku oględzin, a nie z chwili nabycia wewnątrzwspólnotowego. Wbrew twierdzeniom strony organ podatkowy w sposób prawidłowy ocenił dowód w postaci oględzin pojazdu z uwagi na porównanie stanu pojazdu w dniu oględzin do wskazanego przez stronę wyposażenia i stanu pojazdu w jakim się znajdował w chwili jego nabycia i wprowadzenia na terytorium Polski. Dokonane przez stronę zmiany mają charakter czasowy i dają się usunąć w sposób niepozostawiający śladów wcześniejszej przeróbki. Z przedstawionych dowodów w zaskarżonych decyzjach wynika, że pojazd będący przedmiotem niniejszego postępowania został wyprodukowany jako samochód osobowy, tj. został konstrukcyjnie zaprojektowany i wyposażony przez producenta do pełnienia zasadniczej funkcji przewozu osób. Natomiast brak tylnego rzędu siedzeń, pasów bezpieczeństwa czy zamontowanie przegrody i podłogi za fotelem kierowcy, dowodzi jedynie dokonania już po wprowadzeniu tego pojazdu do obrotu przez producenta jako samochodu przeznaczonego konstrukcyjnie do przewozu osób - dostosowania pojazdu do spełnienia warunków określonych w przepisach komunikacyjnych do przewozu towarów, umożliwiających zarejestrowanie go w kraju UE jako samochód ciężarowy. Okoliczności te nie mają jednak wpływu na prawidłową klasyfikację tego pojazdu do pozycji 8703 CN z punktu widzenia przytoczonych już przepisów klasyfikacyjnych. Pojazd ten konstrukcyjnie nie został zaprojektowany i wyprodukowany z wyodrębnioną kabiną pasażerską i oddzieloną na stałe - dominującą częścią ładunkową do przewozu towarów w postaci skrzyni ładunkowej, czy też innego rodzaju zabudowy nadwozi typowej dla przewozu towarów tj. nieprzeszklonej, plandekowej lub blaszanej, ale otrzymał nadwozie typowe dla pełnienia funkcji przewozu osób.
Na tle powyższego nietrafny okazał się zarzut pominięcia przez organy oceny zasadniczego przeznaczenia pojazdu, do której to przesłanki odwołuje się art. 100 ust. 4 u.p.a. Wbrew twierdzeniom skargi organy dokonały dokładnej analizy materiału dowodowego sprawy, z odniesieniem do tego kryterium i odwołaniem do Not wyjaśniających do CN, w sposób przekonywujący wykazując, że zasadniczym przeznaczeniem pojazdu był przewóz osób. Zasadnicze przeznaczenie pojazdu jest kategorią obiektywną, uniezależnioną od chwilowych potrzeb konsumenta, zdefiniowanych przez niego celów czy potencjalnych możliwości, jakim ten pojazd może służyć. Stąd też w sytuacji dokonania zmian i przeróbek w samochodzie, decydujące dla rozstrzygnięcia sprawy było odwołanie się do charakteru tych zmian i ewentualnego ich wpływu na możliwość pełnienia przez niego funkcji przewozu osób lub towarów.
Dokonane w spornym samochodzie zmiany miały charakter wyłącznie tymczasowy i zostały przez kolejnego nabywcę częściowo usunięte. Powoływane w skardze dokonanie zmian na moment powstania obowiązku podatkowego zostało przeprowadzone już po przekazaniu auta od producenta. Nie zmieniono zatem zasadniczej funkcji pojazdu i przeznaczenia go do przewozu osób przez producenta, którego polski przedstawiciel wypowiedział się w niniejszej sprawie i określił, że pojazd ten został wyprodukowany jako samochód osobowy, 5-ciomiejscowy zgodnie ze świadectwem homologacji. Powyższe potwierdza także przywrócenie jego funkcjonalności jako pojazdu osobowego przez właściciela, który zgłosił się na oględziny, jak też aktualny zapis w dowodzie rejestracyjnym określający liczbę miejsc siedzących jako 5.
W związku z zarzutem skargi nieuwzględnienia przez organy zapisów w niemieckim dowodzie rejestracyjnym i niejednoznacznego stanowiska co do kwalifikacji pojazdu ponownie należy podkreślić, że zgodnie z zapisem art. 3 ust. 1 u.p.a. do celów poboru akcyzy i oznaczania wyrobów akcyzowych znakami akcyzy stosuje się klasyfikację wyrobów akcyzowych w układzie odpowiadającym Scalonej Nomenklaturze (CN) zgodną z rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2658/87. Tym samym nie mogły być wzięte przez organy pod uwagę inne klasyfikacje pojazdu, np. do celów rejestracji na podstawie przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Organy podatkowe wyraźnie wypowiedziały się w tym zakresie. Prawidłowo też ustaliły, że pomimo zarejestrowania spornego pojazdu jako ciężarowy, nadal posiadał on cechy charakterystyczne dla samochodu przeznaczonego do przewozu osób, w związku z czym mieści się on w pozycji 8703.
W ocenie Sądu nie może odnieść pożądanego skutku zarzut skargi odnośnie nieprzeprowadzenia wnioskowanych przez stronę w postępowaniu dowodów. Materiał dowodowy został w toku postępowania podatkowego zgromadzony prawidłowo i jest wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia. Zgłoszone w odwołaniu dodatkowe wnioski dowodowe - przesłuchanie w charakterze świadków pracowników stacji kontroli pojazdów i samego podatnika, zażądanie od właściwego urzędu w Polsce (wydziału komunikacji) oraz Niemieckiego Centralnego Rejestru Pojazdów Silnikowych pełnej dokumentacji pojazdu, powołanie biegłego - nie wnoszą nic nowego do sprawy. Stąd też nie narusza prawa odmowa ich przeprowadzenia w postanowieniu organu odwoławczego z 06.02.2013r.
Bez wpływu na dokonaną przez organy podatkowe klasyfikację pozostaje również podnoszona przez skarżącego masa własna i maksymalna ładowność przedmiotowego pojazdu. O klasyfikacji pojazdu decydują przedstawione wyżej kryteria obiektywne bez względu na to, że pojazd był uznawany jako ciężarowy w Niemczech, czy też również w pozostałych krajach Unii Europejskiej, co sugeruje strona powołując się ogólnie na prawo unijne.
Wobec poczynionych przez organy ustaleń, zawarta w zaskarżonej decyzji ocena, że całość obiektywnych właściwości pojazdu, w tym cechy konstrukcyjne oraz ogólny wygląd wskazują na jego zamierzone wykorzystanie jako zasadniczo przeznaczonego do przewozu osób, nie budzi zastrzeżeń Sądu. Za niezasadne tym samym należało uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia prawa materialnego tj. art. 100 ust. 1 pkt 2 i ust. 4, art. 101 ust. 2 pkt 1, art. 104 ust. 1 pkt 2, art. 106 ust. 2 - 3 u.p.a.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270), należało skargę oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło