I SA/Ol 257/14

PostanowienieWSA w Olsztynie2014-03-24

Skład orzekający: Anna Ambroziak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca może zostać zwolniona od kosztów sądowych na podstawie wykazania braku możliwości ich poniesienia bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Zwolnienie od kosztów sądowych przyznaje się wyłącznie osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Posiadanie stałego dochodu oraz majątku, nawet niewielkiego, wyklucza przyznanie prawa pomocy, gdyż instytucja ta stanowi wyjątek od zasady ponoszenia kosztów przez strony.
Stan faktyczny
Skarżąca I. I. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o przyznaniu płatności na zalesianie gruntów rolnych. W oświadczeniu wykazała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymuje się z emerytury, posiada nieruchomość rolną o powierzchni 0,9770 ha oraz ponosi określone wydatki na leczenie i utrzymanie domu.
Rozstrzygnięcie
Odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 24 marca 2014 r.. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. I. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I. I. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie: stwierdzenia wydania decyzji w sprawie przyznania płatności na zalesianie gruntów rolnych z naruszeniem prawa postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych We wniosku z dnia 17 lutego 2014 r., złożonym na urzędowym formularzu PPF, skarżąca –I. I. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, w rubryce nr 6 skarżąca wykazała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Zamieszkuje w domu stanowiącym własność córki. Wyjaśniła, że utrzymuje się z emerytury w wysokości "[...]" zł. Obecnie, z uwagi na wstrzymanie wypłat nie otrzymuje dopłat z tytułu zalesienia gruntów rolnych. Oświadczyła, że leczy się [...], z tego tytułu na leki miesięcznie wydatkuje od 100 zł do 150 zł, w zależności od posiadanych zasobów finansowych. Nadto ponosi wydatki z tytułu utrzymania: za energię elektryczną – 50 zł, wodę – 20 zł, zakup opału – 2000 zł ( na sezon grzewczy). Skarżąca podkreśliła, że syn sfinansował jej zakup opału na zimę kwotą 1000 zł. Wykazała, że w skład majątku wchodzi nieruchomość rolna o powierzchni 0,9770 ha, innych składników majątku nie posiada. Rozpatrując zgłoszony wniosek zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, zwolnienie od kosztów sądowych w całości czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż nie jest w stanie ponieść określonych kosztów postępowania. Prawo pomocy stanowi wyjątek od wyrażonej w art. 199 ppsa zasady ponoszenia przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie, dlatego też powinno być przyznawane tylko gdy strona wykaże, że nie posiada wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym było i jest dla niej obiektywnie niemożliwe. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że skarżąca uzyskuje stałe miesięczne dochody w kwocie "[...]’ zł, nadto posiada majątek w postaci nieruchomości rolnej. Posiadany przez stronę majątek trudno zaliczyć do składników niezbędnych do normalnej egzystencji. W takiej sytuacji posiadanie majątku, w szczególności nieruchomości rolnej, w zasadzie wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy, zwłaszcza w sytuacji, gdy nie jest on obciążony prawami osób trzecich i w żaden inny sposób nie została ograniczona możliwość jego zbycia (patrz np. postanowienie NSA z 9 lipca 2009 r., sygn. akt I OZ 713/09, orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto uwzględniając fakt, iż skarżąca posiada wprawdzie niewielki, lecz stały dochód, nie sposób było zakwalifikować strony jako osobę rzeczywiście ubogą. Tak jak już wskazano wyżej co do zasady instytucja ta nie ma zastosowania w stosunku do osób osiągających dochody z własnej pracy i posiadających jakikolwiek majątek, nawet jeśli koszty w toczącym się postępowaniu stanowiłyby poważną kwotę w ich budżecie. Pogląd ten powiązać należy z faktem, iż przyznanie prawa pomocy konstytuuje wyjątek od ogólnej zasady postępowania sądowoadministracyjnego wyrażonej w art. 199 p.p.s.a (patrz np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 maja 2008 r., sygn. akt II GZ 112/08 i z 6 października 2011 r., sygn. akt I FZ 237/11, orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając zatem na uwadze powyższe, z przyczyn wskazanych wyżej, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, po rozpoznaniu zawartego w formularzu PPF z dnia 17 lutego 2014 r. wniosku skarżącej, należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło