I SA/Ol 287/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wiesława Pierechod po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.D. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R.D. na postanowienie Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: 1/ przyznać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, 2/ odmówić ustanowienia adwokata. R.D. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze swojej skargi na postanowienie Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Wniosek, uzupełniony w dniu 29.05.2015r., złożono w terminie otwartym do wykonania wezwania tut. Sądu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł. Uzasadniając wniosek skarżący stwierdził, że nie posiada środków finansowych na opłacenie powyższych kosztów. Wyjaśnił, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z 28-letnim synem. W skład majątku wchodzi mieszkanie o powierzchni 36 m2. Utrzymuje się z renty w kwocie "[...]" zł, a syn otrzymuje zaległe alimenty w wysokości "[...]" zł. Uzasadniając wniosek podkreślił, że obecnie znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i nie posiada środków na opłacenie adwokata. Oświadczył, że posiada kredyty konsumpcyjne, które musiał zaciągnąć na bieżące opłaty. Wyjaśnił, że jest inwalidą III grupy, co powoduje, że nie może dodatkowo podjąć zatrudnienia. Postanowieniem z dnia 9 czerwca 2015r. sygn. akt I SA/Ol 287/15 Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie przyznał wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz odmówił ustanowienia adwokata. Skarżący złożył z zachowaniem terminu sprzeciw na to postanowienie. Uznał bowiem, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Podał, że nie pozostaje z konkubinacie czy też nie łączy go żaden związek z inną osobą i dołączył zeznanie podatkowe PIT-40A za 2014r., w którym wykazano kwotę emerytury "[...]" zł. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił i zważył, co następuje: W wyniku wniesienia sprzeciwu przeciwko postanowieniu Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie z dnia 9 czerwca 2015r., straciło ono moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym - art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a.. Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym, wyrażoną w art. 199 p.p.s.a., strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: - w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; - w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy jest szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Przy czym chodzi o trudną sytuację materialną danej osoby lub rodziny, ale ocenianą poprzez odniesienia obiektywne, tzn. poziom dochodów, ewentualnie świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego oraz poziom życia większości rodzin. Co do zasady prawo pomocy nie powinno być udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody w wysokości przewyższającej kwotę przeznaczaną na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Sytuacja taka pozwala bowiem na przygotowanie się do wszczęcia sprawy sądowej poprzez zaoszczędzenie odpowiednich środków na ten cel (por. M. Budachowska, Prawo pomocy w postępowaniu sądowo-administracyjnym, cz. II. Doradztwo Podatkowe 2005/9/51, Lex nr 49597). Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy Sąd stwierdza, że skarżący nie wykazał i nie uprawdopodobnił, że jego sytuacja materialna jest rzeczywiście tak ciężka, iż wymaga pomocy Państwa w zakresie całkowitym – w niniejszej sprawie wniosek obejmował zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Przede wszystkim skarżący posiada stałe źródło dochodów w postaci renty. W formularzu PPF skarżący wymienił dochody dorosłego syna, jednak nie określił czym się zajmuje, czy uzyskuje jakieś dochody oprócz zaległych alimentów. Wnioskodawca nie wyjaśnił tego również w sprzeciwie od postanowienia z dnia 9 czerwca 2015r., pomimo wyraźnego wskazania Referendarza sądowego w jego uzasadnieniu w tym zakresie. Skarżący podał, że posiada zobowiązania z tytułu zaciągniętych kredytów konsumpcyjnych. Jednak powyższe samo w sobie nie stanowi podstawy do przyznania prawa pomocy, gdyż ubiegający się o przyznanie prawa pomocy powinien w pierwszej kolejności poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania (zob. postanowienia NSA z dnia 22 lutego 2012r. sygn. akt II OZ 81/12 i II OZ 72/12, dostępne w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego też fakt spłacania przez skarżącego rat kredytowych nie stanowi podstawy do przyznania prawa pomocy, gdyż przedkładanie należności o charakterze prywatnoprawnym nad publicznoprawnymi nie może skutkować przerzuceniem ciężaru finansowania postępowań sądowoadministracyjnych strony na Skarb Państwa. W tym miejscu zauważyć należy, że powszechnie znane są procedury bankowe otrzymywania kredytów, które cechują się dokładną weryfikacją danych dotyczących sytuacji majątkowej kredytobiorcy. Podstawą udzielenia skarżącemu kredytu była ocena jego zdolności zarobkowych. Powyższe dowodzi zatem, że strona posiadała zdolność do zaciągania i regulowania zobowiązań. Przy czym nie przedłożyła w postępowaniu jakichkolwiek innych dokumentów, których analiza skutkowałaby przyjęciem odmiennego stanowiska. Skarżący nie wykazał zatem w sposób dostateczny, że nie posiada jakichkolwiek środków na poniesienie kosztów sądowych. Mając jednak na względzie sytuację majątkową strony, biorąc pod uwagę wysokość dochodów uzyskiwanych przez skarżącego, jak i sytuację życiową, iż jest osobą niepełnosprawną (III grupa inwalidzka) Sąd uznał, że strona spełnia warunki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. W sytuacji, gdy obowiązek opłacenia wpisu od skargi jest niezbędny do rozpoznania skargi, postanowiono zwolnić skarżącego z obowiązku opłacenia kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.