I SA/Ol 290/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Czajkowski, Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski (sprawozdawca),, sędzia WSA Wiesława Pierechod, Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 26 maja 2015r. sprawy ze skargi M. B. i A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014r. po wznowieniu postępowania oddala skargę. Decyzją z dnia "[...]" nr "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014r. po wznowieniu postępowania. Z motywów decyzji i przedłożonych akt podatkowych wynika, że ww. decyzją z dnia "[...]" wydaną po wznowieniu postępowania, Prezydent Miasta (dalej także Prezydent, Organ I instancji) uchylił w całości własną decyzję z dnia 4 stycznia 2014r. nr "[...]" w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2014r. w kwocie 13.797 zł i ustalił wobec M. B. i A. B. zobowiązanie podatkowe w tym podatku w kwocie 21.968 zł. Podstawą prawną decyzji organ uczynił art. 245 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz.U. z 2012r. poz. 749 ze zm.), dalej O.p., art. 2, art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (j.t. Dz.U. z 2014r., poz. 849 ze zm.), dalej u.p.o.l., jak też stosowną uchwałę w zakresie wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2014r.. W uzasadnieniu podał, że istotną dla sprawy okolicznością w myśl art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej jest zajęcie na prowadzenie działalności gospodarczej od grudnia 2013r. budynku przy ul. A. 1 na działce nr 1/53, nr obr. 31 w S., o powierzchni 587,02 m2. Podatniczka poinformowała o tym w piśmie przedstawionym przy korekcie informacji złożonej na druku IN-1 w dniu 26.08.2014r.. Organ I instancji w chwili wydawania decyzji z dnia 4 stycznia 2014r. nie posiadał wiedzy na temat zmiany sposobu wykorzystywania przez strony nieruchomości i uznał powyższe za nową okoliczność faktyczną, która nie została wcześniej uwzględniona. Na skutek odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej także Kolegium, Organ odwoławczy, Organ II instancji) utrzymało w mocy decyzję Organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji z dnia "[...]" Organ odwoławczy ocenił, że okoliczność podana przez podatniczkę w piśmie z dnia 26.08.2014r., iż od grudnia 2013r. nastąpiło zajęcie na prowadzenie działalności gospodarczej w ww. budynku, spełnia wymogi określone w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Jest to bowiem okoliczność nowa, istniejąca w dniu wydania przez Prezydenta ww. decyzji z dnia 4 stycznia 2014r., była ona nieznana Organowi I instancji, oraz jest istotna dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ odwoławczy powołał się na art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. i podał, że zgodnie z powyższą definicją wszystkie budynki, budowle i grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z dwoma wyjątkami, są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, chyba że przedmiot opodatkowania nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Te wyjątki to budynki mieszkalne i zajęte pod nie grunty, oraz grunty pod jeziorami i zajęte na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2014r., sygn. akt II FSK 855/12, jak i inne wyroki sądów administracyjnych Organ wskazał, że sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że budynek, budowla, grunt są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zatem różnego rodzaju obiekty niewykorzystywane w danym momencie, lub gdzie prowadzona jest innego rodzaju działalność niż gospodarcza, należy uznać za związane z działalnością gospodarczą. Organ podzielając poglądy sądów administracyjnych i doktryny wskazał, że o tym, czy podmiot jest przedsiębiorcą, czy też nie, przesądza wpis do rejestru przedsiębiorców. Budynki będące własnością przedsiębiorcy powinny podlegać opodatkowaniu stawkami przeznaczonymi dla budynków związanych z działalnością gospodarczą, niezależnie od ich faktycznego wykorzystania. Powyższe w ocenie Organu II instancji oznacza, iż dla zakwalifikowania spornego przedmiotu opodatkowania do najwyższej stawki konieczne było ustalenie, że nieruchomość, o której mowa w niniejszej sprawie, znajduje się w posiadaniu przedsiębiorcy i nie mają do niej zastosowania wymienione wyżej wyłączenia z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.. Organ I instancji ustalił na podstawie danych zawartych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, że A. B. jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą od 1 sierpnia 2000r., pod firmą C. - A. B., o profilu działalności związanym z wykonywaniem instalacji wodnokanalizacyjnych, cieplnych, gazowych i klimatyzacyjnych. Ponadto z aktu notarialnego zakupu ww. budynku z dnia 10 listopada 2010r. Rep. A nr "[...]" wynika, że nabycia tego budynku dokonano ze środków pochodzących z działalności gospodarczej prowadzonej przez podatnika. Organ podsumował, że skoro w świetle art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. istotny jest sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę gruntów, budynków lub budowli, to nie ma znaczenia fakt wykorzystywania powierzchni 587,02 m2 w ww. budynku do prowadzenia działalności, polegającej na prowadzeniu niepublicznego przedszkola, objętej przepisami ustawy o systemie oświaty. Zwrot "grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej" obejmuje bowiem także pośrednie związanie budynku lub jego części z prowadzoną działalnością gospodarczą, niezależnie od faktycznego sposobu wykorzystania danej nieruchomości (budynku). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podatnicy, reprezentowani przez radcę prawnego, wnieśli o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji, oraz zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie: 1) przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na treść decyzji, a mianowicie: a. art. 240 § 1 pkt 5 O.p. poprzez przyjęcie, że fakt prowadzenia działalności gospodarczej przez współmałżonka podatniczki będącego współwłaścicielem, kiedy to w innych postępowaniach prowadzonych przez ten sam Organ były wydawane decyzje podatkowe obciążające go podatkiem od nieruchomości liczonym wedle najwyższych stawek, może być uznane za nową okoliczność, czy dowód przemawiający za wszczęciem postępowania wznowieniowego i wydania decyzji uchylającej poprzednio wydane rozstrzygnięcie, b. art. 122, 124, 187 O.p. poprzez brak wyjaśnienia podstaw wznowienia i ograniczenie się do stwierdzenia bez przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów, że sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę nieruchomości, który jest jej współwłaścicielem, powoduje konieczność obciążenia podatnika stawkami najwyższymi, właściwymi dla działalności gospodarczej, 2) przepisów prawa materialnego - art. 1a ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) i pkt 2 lit. b) u.p.o.l. poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji tego przyjęcie, że opodatkowaniem wedle najwyższej stawki podlegają wszelkie nieruchomości będące w posiadaniu przedsiębiorcy (osoby fizycznej), nawet jeżeli jest jedynie współwłaścicielem nieruchomości, a nabyta nieruchomość nie ma związku z konkretną prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą, kiedy to właściwa wykładnia prowadzi do wniosku, że w przypadku osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, opodatkowaniu wedle najwyższych stawek podlegają nie wszelkie nieruchomości, a tylko związane z tą działalnością. W ocenie skarżących brak było jakichkolwiek podstaw do wznowienia postępowania, bowiem faktycznie wynajęcie nieruchomości na potrzeby placówki oświatowej nie powodowało skutku w postaci możliwości zmiany stawki podatku. W tym zakresie Organ I instancji nie przeprowadził koniecznego postępowania, a strona przeciwna przyjęła wbrew stanowisku Prezydenta odmienne przesłanki wznowienia postępowania, które w ogóle nie były badane w postępowaniu przed Organem I instancji, co więcej przesłanki te nie wystąpiły. Autor odwołania stanął na stanowisku, że złożenie deklaracji w dniu 26.08.2014r. było wynikiem wskazania pracownika Organu, że nieruchomość w grudniu 2013r. została przeznaczona na prowadzenie działalności gospodarczej, za co skarżący nie mogą być odpowiedzialni. Podatnicy wynajęli pomieszczenia na potrzeby przedszkola prowadzonego przez inny podmiot, a działalność oświatowa nie może być zaliczana do działalności gospodarczej. Na skutek wadliwego pouczenia przez pracowników Organu I instancji podatniczka złożyła stosowną deklarację korygującą zaznaczając, że w obiekcie stanowiącym współwłasność jej oraz męża prowadzona jest działalność oświatowa. Na dzień składania deklaracji podatniczka nie posiadała wiedzy odnośnie tego, że działalność taka nie jest działalnością gospodarczą, a nadto nikt jej nie wskazał, że poprzez zawarcie umowy nie stała się przedsiębiorcą w rozumieniu obowiązujących przepisów. Do tego działalność oświatową w budynku prowadzi przedszkole będące podmiotem trzecim. Za wadliwe skarżący uznali stanowisko Organów odnośnie opodatkowania podatkiem od nieruchomości w wyższej stawce jedynie z tego powodu, że nieruchomość jest w posiadaniu przedsiębiorcy. Okoliczność faktyczna, udokumentowana dowodem znajdującym się w aktach sprawy administracyjnej, nie może w ich ocenie zostać uznana za okoliczność nową, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, jeśli wznawiający postępowanie organ, prowadząc wcześniej inne postępowanie, dysponował pełną wiedzą o stanowiącej podstawę wznowienia okoliczności wywiedzionej wszakże z innego dokumentu. Nie może być też uznany za "nową okoliczność" lub "nowy dowód" w rozumieniu przesłanki wznowieniowej sam brak określonych dowodów w aktach konkretnej sprawy. W niniejszej sprawie fakt prowadzenia działalności gospodarczej był Organowi znany, a nadto okoliczność ta wynika z powszechnie dostępnych rejestrów. Natomiast Kolegium bezkrytycznie bez przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania uznało, że nową okolicznością jest sam fakt prowadzenia działalności gospodarczej, czyli okoliczność uprzednio Organowi znana. Powołując się na wyrok NSA z dnia 17.07.2014r. sygn. akt II FSK 1846/13 podniesiono w skardze, że nie każdy budynek lub działka będące w posiadaniu indywidualnego przedsiębiorcy, są obłożone najwyższym podatkiem. Ważne jest to, czemu one służą. Ponadto pogląd o opodatkowaniu nieruchomości wyższą stawką tylko z powodu posiadania jej przez przedsiębiorcę ulegał zmianom w przedstawionym w skardze orzecznictwie, w odniesieniu do statusu prawnopodatkowego nieruchomości znajdującej się w posiadaniu przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną (por. wyroki NSA z 12.06.2012r., sygn. akt II FSK 2288/10 oraz II FSK 2289/10; z 18.07.2012r., sygn. akt II FSK 32/11 i inne). Nie sposób pominąć, iż dla celów podatku od nieruchomości nie ma znaczenia, czy nieruchomość jest faktycznie w danym okresie czasu wykorzystywana do celów prowadzenia działalności gospodarczej. W świetle art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. nieistotny jest cel nabycia nieruchomości, pochodzenie środków na jej zakup, czy też okoliczność czy nieruchomość wchodzi bądź nie wchodzi w skład przedsiębiorstwa. Nie można powyższego przenosić na wszelkie nieruchomości, gdzie przedsiębiorcą jest osoba fizyczna i część nieruchomości kupuje na potrzeby działalności gospodarczej, a część na inne potrzeby niezwiązane z tą konkretną działalnością. Nieruchomość powinna być opodatkowana wedle stawek właściwych dla nieruchomości pozostałych. To, skąd pochodziły środki na jej nabycie, jest w tym przypadku obojętne skoro w rzeczywistości nieruchomość nie została nabyta na potrzeby prowadzonej działalności i nie jest z nią w jakikolwiek sposób związana. Kolegium natomiast przyjęło, że w niniejszej sprawie istnieje pośredni związek z działalnością gospodarczą, przy czym nawet ta przesłanka została zinterpretowana niewłaściwie, bowiem w rzeczywistości pośrednie związane z działalnością może być badane wówczas, kiedy faktycznie nieruchomość nabywa przedsiębiorca, a nie osoba prowadząca działalność gospodarczą wraz z małżonką nieprowadzącą działalności, gdzie nieruchomość nie jest przeznaczona na potrzeby działalności gospodarczej prowadzonej przez jednego z małżonków. Nieruchomość w niniejszej sprawie została przeznaczona na działalność oświatową, która nie ma jakiegokolwiek związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą, co w ocenie autora skargi nie powinno budzić jakichkolwiek wątpliwości. Nawet Kolegium wskazało we własnej decyzji na czym faktycznie polega prowadzona przez podatnika działalność gospodarcza (szeroko rozumiane instalatorstwo). W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jedn. tekst Dz. U. z 2014r. poz. 1647) stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jedn. tekst Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a.. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt może zostać wzruszony przez sąd wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie. W przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Jedną z przesłanek do wznowienia postępowania podatkowego, przewidzianą w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, jest wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi, który wydał decyzję. Powyższy zapis wskazuje, że aby można było mówić o zaistnieniu tej przesłanki, muszą łącznie wystąpić następujące okoliczności: 1. muszą wyjść na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, 2. musimy mieć do czynienia z nowymi okolicznościami lub nowymi dowodami, 3. nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody powinny istnieć w dniu wydania decyzji, 4. nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie mogą być znane organowi, który wydał decyzję. Przesłanka istotnych okoliczności lub dowodów jest spełniona wtedy, gdy: – ujawnią się w sprawie nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, – okoliczności te lub dowody będą miały charakter nowych w stosunku do przeprowadzonego dotąd postępowania wyjaśniającego, – powyższe okoliczności lub dowody muszą być istotne dla sprawy, czyli mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie, więc wywołują konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w całości lub w części (wyrok NSA z dnia 1 października 2003r., III SA 2923/01, Biul. Skarb. 2004, nr 3, s. 22). W wyroku z dnia 22 września 2010r. WSA w Gdańsku zauważył, że "użyte w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. sformułowanie "wyjdą na jaw" oznacza, że istotny jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, a więc chwila udostępnienia ich organowi. Z kolei łącznik "lub" wskazuje na to, że wystąpienie co najmniej jednego z członów tej alternatywy stanowi samoistną i wystarczającą podstawę wznowienia postępowania. Jeżeli więc dany dowód nie istniał w dniu wydania decyzji, gdyż został sporządzony w okresie późniejszym, to jednak wynikająca z tego dowodu okoliczność mogła istnieć we wspomnianym dniu i może uzasadniać wznowienie postępowania. Przepisy art. 240 § 1 pkt 5 O.p. wymagają zatem kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej. Nadto te okoliczności i dowody musiały istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane. Z kolei przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego" (wyrok WSA, sygn. akt I SA/Gd 446/10, LEX nr 602746). W rozpoznawanej sprawie podstawą faktyczną wznowienia postępowania była korekta informacji, o której mowa w art. 6 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w/cyt. jako u.p.o.l.. Informacje podatkowe, do złożenia których zobowiązują każdego podatnika przepisy regulujące podatek od nieruchomości. Dokumenty te służą przede wszystkim ustaleniu przedmiotu opodatkowania oraz podstawy opodatkowania. W ten sposób podatnik przedstawia w deklaracji stan faktyczny objęty obowiązkiem podatkowym. "Informacja o nieruchomościach", o której mowa w art. 6 ust. 6 u.p.o.l. (art. 6a ust. 5 u.p.r.) jest deklaracją w rozumieniu art. 68 ust. 2 pkt 2 O.p. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2013r., sygn. akt II FSK 252/12, dostępne w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W korekcie informacji będącej deklaracją w rozumieniu art. 68 ust. 2 pkt 2 O.p. podatnicy wskazali, że sporny budynek jest zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej. Podatnicy składając w dniu 26.08.2014r. korektę informacji wypełnili na druku IN-1 poz. D.2.3 formularza i wpisali 839,02 m2 (rubryka 42). Wyjaśnili, że część omawianego budynku o pow. 587,02 m2 została zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej od grudnia 2013r.. Z uwagi na powyższe, organy podatkowe zasadnie przyjęły, że przedmiotowa nieruchomość jest związana z działalnością gospodarczą. Złożenie ww. korekty informacji w sprawie podatku od nieruchomości, która zawiera dane mające znacznie dla zmiany wymiaru podatku, wiąże organ podatkowy i w zasadzie zmusza organ do wydania nowej decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe w nowej kwocie, przy zastosowaniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p.. Wskazywana okoliczność jest bowiem nowa, nieznana dotychczas organowi, oraz została ujawniona po wydaniu decyzji ostatecznej, którą w niniejszej sprawie jest decyzja z dnia 4 stycznia 2014r. nr "[...]" w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2014r. w kwocie 13.797 zł. Natomiast podnoszone w skardze okoliczności nie mają znaczenia dla sprawy, gdyż podstawowa jest okoliczność, że nowy dowód w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p. pochodzi od samych podatników, którzy składając ww. korektę informacji jednoznacznie zadeklarowali gospodarcze przeznaczenie budynku, fakt ten nie może być zatem przedmiotem sporu. Jest to jedyny, kluczowy dowód w sprawie i w zupełności wystarcza do wznowienia postępowania i podjęcia rozstrzygnięcia jak w niniejszej sprawie, bez dodatkowego gromadzenia dowodów. Powołana wyżej korekta informacji wraz z wyjaśnieniem podatniczki stanowi oświadczenie skarżących, w którym jednoznacznie stwierdzili oni, że sporny budynek jest zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej od grudnia 2013r.. Dla rozstrzygnięcia sprawy nie jest istotne to, czy był Organowi znany fakt prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącego, czy też okoliczność wynajęcia pomieszczeń na potrzeby przedszkola prowadzonego przez inny podmiot z argumentacją, że działalność oświatowa nie może być zaliczana do działalności gospodarczej, jak też złożenie informacji korygującej na skutek wadliwego pouczenia przez pracowników Organu I instancji. Wznowienie postępowania jest trybem nadzwyczajnym, i za wiążące należy uznać kluczowe oświadczenia podatników złożone w dniu 26.08.2014r. w formie korekty informacji IN-1, że nieruchomość użytkowana jest na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej. Na tle powyższego za nieuzasadnione Sąd uznał zarzuty naruszenia przepisów postępowania art. 122, 124, 187 i art. 240 § 1 pkt 5 O.p., oraz przepisów prawa materialnego - art. 1a ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) i pkt 2 lit. b) u.p.o.l.. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.