I SA/Ol 295/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Piskozub po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 września 2012 r. wniosku A. Sp. z o.o. w O. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: -odmówić zmiany postanowienia z dnia 30 czerwca 2011 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. WSA/post.1 - sentencja postanowienia A. Sp. z o.o. pismem z dnia 5 marca 2011r., wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]"., w przedmiocie podatku od towarów i usług. Skarżąca, wezwana do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 2000 zł. należnego od skargi, zwróciła się do sądu z wnioskiem z dnia 10.05.2011 r., o przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że z uwagi na "ciągłe kontrolę i zajęcia majątku" została pozbawiana możliwości i wiarygodności do prowadzenia działalności gospodarczej. Nadto z formularza wniosku PPPr. wynika, że kapitał podstawowy Spółki wynosi 400.000 zł, wartość środków trwałych wnioskodawcy wg. bilansu za ostatni rok wynosi 0 zł także wysokość zysku i straty za ostatni rok obrotowy według bilansu skarżąca określiła na kwotę 0 zł. Wyjaśniła, że zrezygnowała z konta bankowego. Do wniosku załączyła: zawiadomienie o dokonaniu wpisu hipoteki przymusowej w księdze wieczystej nr "[...]" prowadzonej dla nieruchomości gruntowej stanowiącej majątek skarżącej w wysokości 660.858 zł z dnia 19.10.2010 r., pismo z dnia 4.11.2010 r. skierowane do Urzędu Skarbowego informujące o zawieszeniu działalności gospodarczej z dniem 1.11.2010 r. oraz zawiadomienie o zajęciu zabezpieczającym prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego z dnia 12.10.2010 r. Składając wniosek o przyznanie prawa pomocy w piśmie z dnia 26.04.2011 r. oświadczyła, iż nie posiada środków pieniężnych na ich opłacenie i ewentualna konieczność ich zapłacenia zagraża egzystencji spółki. Na potwierdzenie sytuacji finansowej załączyła: zeznanie o wysokości dochodu za rok 2010 – CIT -8, z którego wynika, że przychody wyniosły 0 zł, koszty-0 zł oraz dochody – 0 zł. Przedłożyła także bilans za rok 2010 – z którego wynika, że nie posiadała żadnych aktywów jak i pasywów w roku obrachunkowym 2010. Nadto dołączyła informację dodatkową do bilansu za rok 2010, z której wynika m.in., że kapitał podstawowy Spółki wynosi 5.000 zł oraz że Spółka nie dokonywała wspólnych przedsięwzięć z innymi kontrahentami, nie miała powiązań kapitałowych z innymi przedsiębiorstwami. Nadto przedłożyła pismo odnośnie korekty CIT-8 oraz pismo wypowiadające umowę rachunku bankowego prowadzonego przez B.. Wezwaniem z dnia 25.05.2011 r. Referendarz sądowy zwrócił się do skarżącej do nadesłania dodatkowych dokumentów i oświadczeń, które w szczególności pozwoliłyby na usunięcie wątpliwości dotyczących rozbieżności pomiędzy przedłożonymi dokumentami w postaci bilansu, informacji dodatkowej do bilansu i oświadczeniem złożonym w formularzu wniosku z dnia 10.05.2011r. Zauważono, że w bilansie za rok 2010 r. nie wykazano kapitału zakładowego, którego wartość w informacji dodatkowej określono na kwotę 5.000 zł, natomiast ze złożonego oświadczenia w formularzu wniosku wynikało, że kapitał ten wynosi 400.000 zł. Nadto ze złożonego bilansu i informacji dodatkowej wynikało, że Spółka w roku 2010 nie miała powiązań kapitałowych z innymi przedsiębiorcami. Stwierdzono, że z dokumentów zgromadzonych w aktach administracyjnych ( akty notarialne) wynikało, że skarżąca wniosła aporty do innych podmiotów gospodarczych obejmując w zamian udziały w tych podmiotach, w takiej sytuacji należało określić jaki rodzaj powiązań istnieje pomiędzy skarżącą a Spółką C. oraz Spółką D. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Spółka oświadczyła, że bilans jak i informacja dodatkowa zostały sporządzone przez biuro rachunkowe, czyli profesjonalistę, natomiast wniosek PPPr strona wypełniała sama, w związku z tym popełniła błąd. Oświadczyła, że Spółka A. wniosła aport do C. Sp. z o.o. i do D. Sp. z o.o. , w związku z czym posiada w tych podmiotach udziały. Wskazała, że z tytułu uzyskiwanych zysków lub ponoszonych strat Spółki C. i D. nie zwracały się do niej o dotację, z uwagi na jej sytuację finansową i gospodarczą. Wyjaśniła, że jest dłużna Spółce C. za wykonaną sieć wodociągową. Nadto wskazała, że zarówno Spółka C. jak i D. nie wypracowały dochodu. Oświadczyła, że nie posiada także powiązań kapitałowych z tymi Spółkami, gdyż nie wpłacały one pieniędzy dla A.. Oświadczyła także, że nie posiada majątku nie wprowadzonego do ewidencji środków trwałych, nie posiada środków trwałych stąd też nie prowadzi ewidencji środków trwałych. Wyjaśniła, że nie wprowadzono zmian do umowy Spółki. Podniosła, że wspólnicy nie deklarują możliwości dopłat do Spółki z powodu braku środków, pokrycie zobowiązań Spółki zagraża ich egzystencji. Do złożonych wyjaśnień załączyła: umowę z dnia 01.07.2009 r. zawartą z Biurem Rachunkowym E. w zakresie świadczenia usługi prowadzenia usług księgowych, z której wynika m.in., że Spółka zobowiązała się wypłacać zleceniobiorcy miesięczne wynagrodzenie w kwocie 200 zł netto. Nadto przedłożyła sprawozdanie zarządu za rok obrotowy 2010, z którego wynika, że w roku 2010 "Spółka realizowała uchwałę wspólników o pozyskaniu pozwolenia na budowę sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, wybudowaniu tej sieci i realizację budowy domów mieszkalnych zgodnie z planem zagospodarowania terenu. Sieć wodociągową pobudowano". Dodatkowo przedłożyła sprawozdanie zarządu za rok obrotowy 2009 z którego podobnie wynika, że "Spółka realizowała uchwałę wspólników o pozyskaniu pozwolenia na budowę sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, wybudowaniu tej sieci i realizację budowy domów mieszkalnych zgodnie z planem zagospodarowania terenu. Sieć wodociągową pobudowano". Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 8 czerwca 2011 r. o sygn. akt I SA/Ol 295/11 odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W wyniku rozpatrzenia sprzeciwu, postanowieniem z dnia 30 czerwca 2011r. o sygn. akt I SA/Ol 295/11 Sąd odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu postanowienia Sąd podał, że przedstawiane przez spółkę wyjaśnienia dotyczące kondycji finansowej podmiotu zawarte w oświadczeniach i nadesłanych dokumentach są względem siebie sprzeczne (niespójne), wzajemnie się wykluczają i w związku z powyższym brak było podstaw do przyznania prawa pomocy. W szczególności Sąd stwierdził, że przedłożony bilans spółki jest nieprawidłowy, ponieważ wbrew przepisom z zakresu rachunkowości nie wykazuje kapitału podstawowego spółki. Z przedstawionego zaś na wezwanie Sądu odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 26.04.2011 r. wynika, że wysokość kapitału zakładowego wynosi 400.000 zł. Dalej, z akt administracyjnych wynika jednoznacznie i faktu tego nie poważa również skarżąca, że posiada udziały w innych spółkach z o.o., a okoliczność ta również nie została odzwierciedlona w bilansie. W bilansie nie został także ujęty posiadany majątek, który niewątpliwie posiada spółka wbrew złożonemu oświadczeniu o nieposiadaniu majątku. Z przedstawionego zawiadomienia z Sądu Rejonowego "[...]" Wydział Ksiąg Wieczystych wynika bowiem, że w dniu 19.10.2010 r. dokonano wpisu hipoteki przymusowej kaucyjnej w wysokości 660.858,00 zł na rzecz Naczelnika Urzędu Skarbowego na nieruchomości gruntowej stanowiącej majątek skarżącej. Sąd zaznaczył, że w przedstawionym bilansie nie ujęto także w pozycji rezerwy na zobowiązania, zobowiązań określonych decyzją organu podatkowego I instancji. W dalszej kolejności Sąd argumentował, że z przedłożonych Sprawozdań Zarządu Spółki wynika, że zarówno w roku 2009 i 2010 "Spółka realizowała uchwałę wspólników o pozyskaniu pozwolenia na budowę sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, wybudowaniu tej sieci i realizację budowy domów mieszkalnych zgodnie z planem zagospodarowania terenu. Sieć wodociągową pobudowano", ale okoliczności te nie znajdują odzwierciedlenia w złożonych przez wnioskodawcę dokumentach księgowych. Sąd podkreślił, że w oświadczeniu złożonym na wezwanie referendarza sądowego skarżąca wyjaśniła m.in., że " A. dla C. nie zapłaciła za wykonaną sieć wodociągową". Także powyższe oświadczenie stoi w sprzeczności z przedstawionymi dokumentami księgowymi. O nierzetelności przedłożonych oświadczeń świadczył zdaniem Sądu pierwszej instancji także fakt, że skarżąca zobowiązana jest jak wynika z przedłożonej umowy o świadczenie usług księgowych do zapłaty wynagrodzenia w wysokości 200 zł netto plus VAT miesięcznie, a zatem przyjmując nawet, że spółka nie prowadzi działalności gospodarczej i nie ma przychodów, to ponosi jednak koszty w postaci wynagrodzenia za usługi księgowe. Natomiast z przedstawionych dokumentów wynika, że nie poniosła żadnych kosztów, nie ma także żadnych długów (czy to w stosunku do Biura Rachunkowego za niewypłacone wynagrodzenie, czy też w stosunku do jak to oświadczyła Spółki C. za wykonaną sieć wodociągową). Dodatkowo Sąd zauważył, że pomimo wezwania Spółka nie przedłożyła bilansu za rok 2009, rachunku zysków i strat za rok 2009 oraz informacji dodatkowej. Nie złożyła także opisów aktów notarialnych wprowadzających zmiany do umowy spółki. Złożone z kolei oświadczenie, że nie wprowadzano zmian do umowy spółki pozostaje w sprzeczności z informacjami wynikającymi z przedłożonego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego dla skarżącej, z którego wynika, że w dniu 28.10.2004 r. zmieniono § 7, § 8 ust. 2, § 15 ust. 1, ust. 3 oraz dodano w § 19 ust. 3 umowy Spółki. Sąd zwrócił uwagę na instytucję czasowych wkładów wspólników, tzw. dopłat, których celem jest dofinansowanie działalności spółki i nie uwzględnił twierdzenia "że wspólnicy nie deklarują możliwości dopłat do spółki z powodu braku środków ponieważ pokrycie zobowiązań spółki zagraża ich egzystencji", skoro nie przedłożono oświadczenia o stanie majątkowym wspólników na potwierdzenie ich aktualnej sytuacji materialnej i życiowej. Reasumując Sąd stwierdził, że przedłożone oświadczenia w zestawieniu z przedłożonymi dokumentami księgowymi wskazują, iż skarżąca nie przedstawiła Sądowi wiarygodnych informacji dotyczących swojej rzeczywistej sytuacji finansowej i tym samym orzekający brak było podstaw do przyznania skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W wyniku wniesionego przez skarżącą zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uchylenia postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie i postanowieniem z dnia 2 września 2011r. sygn. akt I FZ 236/11, oddalił zażalenie skarżącej. Sąd II instancji podzielił stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, że skarżąca nie wypełniła przesłanek zawartych w art. 246 par.2 pkt 2 p.p.s.a. Skarżąca, wezwana zarządzeniem z dnia 21 września 2011r. uiściła wpis od wniesionej przez nią skargi. Wyrokiem z dnia 14 grudnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę A. Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" w przedmiocie podatku od towarów i usług. W skardze kasacyjnej, radca prawny wniósł o zwolnienie Spółki od obowiązku ponoszenia opłaty 200, 00 zł. Do pisma załączono wniosek do Urzędu Skarbowego z dnia 21.03.2009r. o zwrot podatku VAT od wniesionego aportu zgodnie z aktem notarialnym z dnia 19.03.2009r. i poniesionych przy zakupie materiałów i urządzeń w kwocie 199672 zł; notatkę z dnia 30.04.2009r., deklaracje VAT-7 K ( data wpływu do US z dnia 22.04.20009 r., 21.07.2009 r. oraz 02.04.2009r.), wniosek z dnia 24 kwietnia 2012 r. o wydanie postanowienia na podstawie art. 155 par. 1 p.p.s.a. We wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 23.07.2012 r., skarżąca wskazała, że z powodu zablokowania kont i zajęcia majątku przez Urząd Skarbowy , Spółka nie dysponuje środkami na opłacenie kosztów sądowych. Nie prowadzi również działalności gospodarczej. Skarżąca podała, iż wartość środków trwałych wynosi 400.000 zł. Spółka nie posiada żadnego majątku oraz nie uzyskuje dochodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz.U. z 2012 r., poz.270) zwanej dalej ppsa, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym bądź częściowym, od wykazania osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek środków postępowania czy też dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zatem to na stronie spoczywa obowiązek udowodnienia zaistnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy w określonym zakresie. Osoba prawna (jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej) obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków. Należy zauważyć, że w sprawie był już rozpoznawany wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W wyniku rozpoznania tego wniosku, prawomocnym postanowieniem z dnia 30 czerwca 2011r. Sąd odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Natomiast skutki rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmują całe postępowanie rozpoznawcze, w tym również postępowanie kasacyjne ( por. postanowienie NSA z dnia 28 czerwca 2011r., sygn. akt I GZ 120/11, Lex nr 844548). Ponieważ skarżąca wystąpiła z ponownym wnioskiem o zwolnienie jej od kosztów sądowych, Sąd uznał, że aktualny wniosek powinien być rozpatrywany jako żądanie zmiany ww. postanowienia Sądu I instancji. Zgodnie bowiem z art. 165 p.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Zdaniem Sądu pod pojęciem "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie, jednakże muszą to być takie zmiany okoliczności, które uzasadniają zmianę rozstrzygnięcia wydanego w sprawie. Jeżeli brak jest podstaw do stwierdzenia, iż okoliczności sprawy uległy zmianie, kolejny wniosek tej samej strony, dotyczący przyznania prawa pomocy w tym samym zakresie, nie może zostać uwzględniony. W ocenie Sądu, zakres żądania ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego przez skarżącą oraz jej argumentacja są tożsame z żądaniem zawartym w poprzednim wniosku rozpoznanym prawomocnym postanowieniem Sądu z dnia 30 czerwca 2011r. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika bowiem, że nie doszło w sprawie do takiej zmiany sytuacji skarżącej, która pozwoliłaby na zwolnienie jej od kosztów sądowych. Należy zauważyć, że we wniosku z dnia 10 maja 2011 r. skarżąca również wskazała, że została pozbawiana możliwości i wiarygodności do prowadzenia działalności gospodarczej. Z formularza wniosku PPPr. wynikało również, że kapitał podstawowy Spółki wynosi 400.000 zł. W związku z powyższym, Sąd uznał, że przedstawione w rozpoznawanym wniosku argumenty nie wskazują jakoby warunki Spółki uległy pogorszeniu w stopniu, który uniemożliwiłby jej partycypowanie w kosztach sądowych. Ponownie rozpoznając sytuację materialną wnioskodawcy, z uwzględnieniem okoliczności przedstawionych w złożonym formularzu Sąd uznał, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające zmianę powołanego powyżej postanowienia. Dla zmiany stanowiska Sądu konieczna jest bowiem zmiana okoliczności, na podstawie których Sąd odmówił uprzednio wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. W niniejszej sprawie zmiana tych okoliczności nie nastąpiła, natomiast skarżąca nie wykazała okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy w określonym zakresie. Skarżąca nie przedstawiła bowiem Sądowi wiarygodnych informacji dotyczących swojej rzeczywistej sytuacji finansowej. W związku z tym, nadal występują sprzeczności w materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu, co stanowi podstawę do odmowy zmiany prawomocnego postanowienia z dnia 30 czerwca 2011r. Dlatego Sąd na podstawie art. 245 i art. 246 § 2 pkt 2 i art. 165 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.