I SA/Ol 296/18

WyrokWSA w Olsztynie2018-08-08

Skład orzekający: Przemysław Krzykowski, Ryszard Maliszewski, Jolanta Strumiłło

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek, nie wykazując, że ich spłata nie pozbawi strony możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, mimo przedstawienia przez stronę dowodów o trudnej sytuacji materialnej wynikającej z pożaru hotelu?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ nie przeprowadził należytej analizy sytuacji materialnej i życiowej strony, która wykazała wyjątkowość swojej sytuacji w wyniku pożaru hotelu. Organ pominął fakt, że koszty przewyższają przychody i że wynik finansowy jest związany z pożarem, a także nie rozważył możliwości zastosowania przepisów dotyczących umorzenia należności w uzasadnionych przypadkach, przyznając priorytet sytuacji zobowiązanego.
Stan faktyczny
Strona wniosła o umorzenie należności z tytułu składek ZUS z powodu trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej, spowodowanej pożarem hotelu, który przyniósł znaczne straty i ograniczył przychody. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia, uznając, że strona nie wykazała, iż spłata zadłużenia pozbawi ją możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ZUS utrzymał swoją decyzję w mocy. Strona wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Krzykowski Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski (sprawozdawca) sędzia WSA Jolanta Strumiłło Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Rząp po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2018r. sprawy ze skargi A. O. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek uchyla zaskarżoną decyzję. A. O. (dalej jako: skarżący, wnioskodawca lub strona) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: Zakład, ZUS lub organ) z dnia "[...]" nr "[...]" utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia "[...]" nr "[...]" w sprawie odmowy umorzenia należności z tytułu składek. Jak wynika z przekazanych akt sprawy i uzasadnień poddanych kontroli Sądu rozstrzygnięć, strona zwróciła się z wnioskiem z 10 sierpnia 2017r. do Zakładu o umorzenie wszystkich należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy oraz odsetek od składek i kosztów upomnienia. We wniosku wskazano, że z powodu stanu majątkowego i sytuacji rodzinnej strona nie jest w stanie opłacić należności z tytułu składek, ponieważ pociągnęłoby to zbyt uciążliwe skutki. Wnioskodawca wyjaśnił, że w wyniku pożaru hotelu w dniu 17.09.2014r. poniósł straty materialne. Spaleniu uległa nowo wybudowana część hotelu. Na skutek pożaru nie tylko uszkodzeniu uległa znaczna część hotelu, lecz także na długi czas hotel został wyłączony z eksploatacji. W tej sytuacji skarżący nie mógł uzyskiwać w latach 2014 - 2017 takich przychodów z działalności, które przynajmniej pokryłyby koszty. Dodał, że musi regulować zaciągnięte zobowiązania, pokrywać bieżące koszty utrzymania hotelu oraz finansować remont. Na pokrycie strat nie uzyskał odpowiednich środków z ubezpieczenia, bowiem ubezpieczyciel wypłacił jedynie niewielką część odszkodowania - przyznał odszkodowanie jedynie w kwocie 135.400 zł. Po trwającym wiele miesięcy postępowaniu sąd zasądził jedynie część z dochodzonej w pozwie kwoty. Wyrokiem z dnia 22 grudnia 2016r. w sprawie "[...]" Sąd Okręgowy w "[...]" Wydział Gospodarczy zasądził od ubezpieczyciela kwotę 187.253,43 zł z dochodzonych w pozwie 402.874 zł. Uzyskana od ubezpieczyciela na skutek wyroku sądu kwota nie pozwoliła na spłatę całości zobowiązań z uwagi na wysoki koszt przeprowadzonego remontu i wyłączenie części hotelu z eksploatacji. Skarżący poinformował, że na budowę hotelu zaciągnął kredyt w banku, który musi na bieżąco spłacać. Dodatkowo do spłaty pozostają niezapłacone podatki od nieruchomości oraz składki ZUS powstałe w okresie prowadzenia działalności przez byłą żonę, które niestety nie zostały przez nią zapłacone, a obciążają nieruchomość, na której posadowiony jest hotel i domki letniskowe. Wyjaśnił, że Gmina "[...]" rozłożyła na raty zaległe należności w podatku od nieruchomości. Nie umorzyła zaległości podatkowych, ani nawet odsetek. Po przeprowadzeniu postępowania ZUS decyzją z dnia "[...]" nr "[...]", na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017r. poz. 1257, ze zm.), zwanej dalej "k.p.a.", odmówił wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku strony o umorzenie składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne za osoby zgłaszane do ubezpieczeń w części finansowanej przez ubezpieczonych, oraz odmówił wszczęcia postępowania w zakresie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za pracowników w części finansowanej przez płatnika. Z kolei wymienioną na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzją z dnia 6 listopada 2017r., Zakład odmówił umorzenia należności z tytułu składek osoby ubezpieczonej będącej równocześnie płatnikiem tych składek w łącznej kwocie 36.391,82 zł, w tym: ubezpieczenia społeczne - za okres 09/2014-10/2014, 02/2015-07/2017, ubezpieczenie zdrowotne - za okres 09/2014, 12/2014 - 07/2017 i Fundusz Pracy - za okres 05/2015 - 09/2016, oraz odsetki od składek i koszty upomnienia. W podstawie prawnej powołano art. 83 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 28 ust. 3a i art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017r. poz. 1778, ze zm.), zwanej dalej "u.s.u.s." oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), dalej "rozporządzenie". Wobec wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, ZUS ww. decyzją z "[...]" utrzymał w mocy ww. decyzję z dnia "[...]" na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. w związku z art. 83 ust. 4 u.s.u.s. W uzasadnieniu organ podał, że wnioskodawca nie wykazał, że spłata zadłużenia pozbawi go możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Strona nadal prowadzi działalność gospodarczą, zatem nie wystąpiła przesłanka określona w § 3 pkt 1 ww. rozporządzenia. ZUS odnotował, że w toku postępowania skarżący nie wskazał wysokości ponoszonych kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania czy nieprzewidzianymi wydatkami. Podał, że to na zobowiązanym ciąży jednak obowiązek przedstawienia dowodów świadczących o trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej uniemożliwiającej uregulowanie zadłużenia (por. wyroki NSA z dnia 2 kwietnia 2014r., sygn. akt II GSK 157/13, z dnia 13 marca 2014r., sygn. akt II GSK 31/13: z dnia 13 marca 2013r., sygn. akt II GSK 2132/11). Ponadto to stronie znane są okoliczności, które uniemożliwiają jej uregulowanie zaległości (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 2012r., sygn. akt II GSK 149/11). Wnioskodawca nie wykazał, czy prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, czy też wspólnie z innymi członkami rodziny. ZUS powołał się na wysokość uzyskanego przychodu i poniesionej straty w prowadzonej działalności gospodarczej, wykazane w przedłożonych zeznaniach podatkowych. Organ podkreślił, że w obrocie gospodarczym strata powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie świadczy o braku środków finansowych (por. postanowienia NSA z dnia 24 sierpnia 2016r., sygn. akt FZ 360/16; 21 maja 2015r., sygn. akt II GZ 216/15). Wskazał na ww. kwoty uzyskane w związku z pożarem hotelu odszkodowania i podał, że skutki pożaru najbardziej odczuwalne były w 2015r., kiedy to wnioskodawca osiągnął przychód w wysokości 89.159,02 zł i poniósł koszty w wysokości 566.510,41 zł. Skarżący w 2014r. osiągnął przychód w kwocie 202.797,93 zł przy poniesionych kosztach 1.000.920,67 zł, w 2016r. przychód wyniósł już 204.427,96 zł, a koszty 384.020,96 zł. Zakład podał, że pomimo zniszczeń wywołanych pożarem skarżący jest w stanie nadal prowadzić działalność i spłaca zadłużenie wobec innych wierzycieli z pominięciem należności ZUS. Ocenił, że nie można stwierdzić, iż zaistniały u strony przesłanki określone w art. 28 ust. 3a u.s.u.s., przemawiające za umorzeniem należności z tytułu składek. Powołał się na ustawowy obowiązek opłacania składek przez płatników prowadzących działalność gospodarczą i uznał za niewystarczające dążenie strony do innej oceny przez organ tego samego stanu faktycznego sprawy, który był już przedmiotem rozpoznawania przez ten organ. W ocenie Zakładu brak jest też podstaw do twierdzenia, że za uchyleniem decyzji przemawiają okoliczności wskazane przez wnioskodawcę we wniosku. Rolą państwa jest bowiem zapewnienie by pod względem obciążeń zobowiązaniami publicznymi stworzyć równe dla wszystkich warunki i zasady prowadzenia działalności gospodarczej. Natomiast o istnieniu którejkolwiek z wymienionych przesłanek warunkujących umorzenie zadłużenia zawsze decyduje nie subiektywne przekonanie płatnika, a kryteria obiektywne ustalone zgodnie z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości. Ponadto obowiązek opłacania składek wynika wprost z obowiązujących przepisów, co do których przyjmuje się domniemanie powszechnej znajomości. ZUS jako wierzyciel publicznoprawny nie może swobodnie dysponować swoją wierzytelnością, lecz czyni to na zasadach i w sposób określony w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych. Umorzenie należności z tytułu składek traktowane jest jako instytucja o wyjątkowym charakterze, której stosowanie uzależnione jest od zaistnienia konkretnych, wskazanych przez ustawodawcę przesłanek. Wydanie decyzji o umorzeniu należności z tytułu składek następuje zatem po spełnieniu określonych w ustawie przesłanek umorzenia, a Zakład nie ma podstaw do swobodnego rozszerzania zakresu zasad zdefiniowanych przez ustawodawcę. Ponadto przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nakładają na ZUS obowiązek dochodzenia w trybie przymusowym składek nieuregulowanych w terminie do momentu całkowitego pokrycia zadłużenia. Przez okres uprawniający Zakład do dochodzenia należności istnieje więc ustawowy obowiązek podejmowania wszelkich czynności zmierzających do wyegzekwowania powstałego zadłużenia z tytułu składek. Umorzenie należności z tytułu składek ma zaś charakter wyjątkowy, gdyż zasadą jest ich regulowanie, a nie zwalnianie płatników z tego obowiązku. Nie zgadzając się z powyższą decyzją w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżący wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania. Zarzucił naruszenie: 1. art. 7 k.p.a. polegające na braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwieniu sprawy w interesie społecznym i słusznym interesie obywatela; 2. art. 124 § 2 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak właściwego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, które powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej; 3. art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz § 3 ust. 1. ww. rozporządzenia poprzez ich niewłaściwą wykładnię i przyjęcie, że strona nie wykazała, iż zapłata składek pozbawi ją możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, bowiem nadal prowadzi działalność gospodarczą pomimo wskazywanego pożaru nowo wybudowanej części hotelu - podając w uzasadnieniu, że skutki pożaru najbardziej odczuwalne były w 2015r. i zestawiając osiągany przychód z poniesionymi kosztami w 2014r., oraz, że pomimo zniszczeń wywołanych pożarem skarżący jest w stanie prowadzić działalność i spłaca zadłużenie wobec innych wierzycieli z pominięciem należności ZUS. Jednak z dokumentów zebranych w sprawie, w tym także zacytowanych w uzasadnieniu decyzji wynika, że: a/ strata poniesiona w działalności gospodarczej powoli się zmniejsza w kolejnych latach, lecz nadal jest bardzo wysoka, bowiem jedynie funkcjonowanie hotelu ze wszystkimi wyremontowanymi pokojami (nadal pozostaje niewyremontowane po pożarze pozostaje 14 pokoi), przy krótkim sezonie turystycznym w regionie, spowodować może powolny powrót do sytuacji sprzed pożaru; b/ strona przez cały czas potrzebuje kolejnych środków finansowych do wyremontowania zniszczonych pokoi, a jedynie funkcjonowanie hotelu ze wszystkimi wyremontowanymi pokojami, przy krótkim sezonie turystycznym, spowodować może powolny powrót do sytuacji sprzed pożaru; c/ pozostali wierzyciele (Urząd Skarbowy, Gmina) mimo wniosku strony nie umorzyli zaległych należności, jednakże rozłożyli je na raty, zaś regularna spłata rat jest warunkiem utrzymania ratalnej spłaty - powyższe nie może być uznawane jako uprzywilejowanie innych wierzycieli przez stronę kosztem ZUS, jak to czyni ZUS w uzasadnieniu decyzji; d/ spłata kredytu wobec banku także nie może być traktowana jako uprzywilejowanie innych wierzycieli przez stronę kosztem ZUS, bowiem zaniechanie spłaty kredytu po kilkunastu latach jego regularnego spłacania, oznaczałyby nieodwracalne skutki; e/ część zaległości z tytułu składek na ZUS powstała w okresie prowadzenia działalności przez byłą żonę strony, która jest współwłaścicielką połowy nieruchomości. W treści skargi powołano się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2017r. sygn. akt II GSK 1490/17 wskazując, że wysokość zadłużenia jest istotnym elementem, który ZUS powinien zestawić z sytuacją materialną i życiową zobowiązanego oraz ocenić, czy wyegzekwowanie właśnie takiej wysokości zadłużenia, w sytuacji w jakiej znajduje się zobowiązany - nie pociągnie dla niego zbyt ciężkich skutków. Skarżący w powiązaniu z ww. wyrokiem podał, że należności z tytułu składek mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Zarzucił organowi, że nie zestawił rzeczywistej sytuacji materialnej i życiowej wnioskodawcy wynikającej z zebranych w sprawie dowodów, i nie dokonał oceny, czy wyegzekwowanie całej wysokości zadłużenia, w sytuacji w jakiej się znajduje jako zobowiązany - nie pociągnie zbyt ciężkich skutków. W przekonaniu strony egzekucja należności przez ZUS takie skutki pociągnie. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Organ powołał się na wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 10.01.2006r. sygn. akt III AUa 2617/04, LEX nr 196160; wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 24.11.2004r., sygn. akt III AUa 1381/04 OSAB 2005/2/54 i podał, że umarzanie należności z tytułu składek, z uwagi na ich publicznoprawny charakter, ma charakter wyjątkowy, gdyż zasadą jest ich regulowanie, a nie zwalnianie płatników z tego obowiązku. Zdaniem organu wyważenie słusznego interesu skarżącego i interesu publicznego prowadzi do wniosku, że nie byłaby zasadna całkowita, definitywna rezygnacja z dochodzenia należności. W niniejszej sprawie brak jest natomiast podstaw do umorzenia należności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018r., poz. 1302) - zwanej dalej "p.p.s.a." - tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Należy nadto wskazać, iż w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, jakkolwiek nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. "Należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Zadaniem regulacji zawartej w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz w § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r., Nr 141, poz. 1365) jest zabezpieczenie niezbędnego minimum socjalnego, które pozwoli osobie zobowiązanej funkcjonować w codziennym życiu, dając gwarancję, że podstawowe potrzeby jej oraz jej rodziny będą zaspokojone. Dokonując porównania sytuacji materialnej skarżącego z wysokością zaległej należności organ powinien zestawić wartość posiadanego majątku oraz wysokość dochodu uzyskiwanego przez stronę z niezbędnymi kosztami jej utrzymania, w celu ustalenia, czy jest w stanie faktycznie spłacić istniejące zadłużenie bez niedostatku. ( Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2017 r. II GSK 1498/17 ). Zadaniem regulacji zawartej w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz w § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. jest zabezpieczenie niezbędnego minimum socjalnego, które pozwoli osobie zobowiązanej funkcjonować w codziennym życiu, dając gwarancję, że podstawowe potrzeby jej oraz jej rodziny będą zaspokojone (por. wyrok NSA z 9 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 2366/13). Punktem odniesienia przy ocenie, czy spłata zadłużenia zagraża egzystencji strony, powinna być szczegółowa analiza określonego na ten okres minimum socjalnego oraz minimum egzystencji (por. wyrok NSA z 25 sierpnia 2010 r., sygn. akt II GSK 724/09)". Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że skarżący wykazał wyjątkowość jego sytuacji. W wyniku pożaru hotelu w dniu 17.09.2014r. poniósł znaczne straty materialne. Spaleniu uległa nowo wybudowana część hotelu. Na skutek pożaru nie tylko uszkodzeniu uległa znaczna część hotelu, lecz także na długi czas hotel został wyłączony z eksploatacji. W tej sytuacji skarżący nie mógł uzyskiwać w latach 2014 - 2017 takich przychodów z działalności, które przynajmniej pokryłyby koszty. Skarżący ma zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne za osoby zgłaszane do ubezpieczeń w części finansowanej przez ubezpieczonych oraz składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za pracowników w części finansowanej przez płatnika. W zaistniałej sytuacji za chybiony należy uznać argument Organu, że "Rolą państwa jest bowiem zapewnienie by pod względem obciążeń zobowiązaniami publicznymi stworzyć równe dla wszystkich warunki i zasady prowadzenia działalności gospodarczej". Organ nie przeanalizował ogólnego warunku wynikającego z powyższego rozporządzenia, a mianowicie nie wykazał, że skarżący jest w stanie opłacić należności i nie pociągnie to za sobą zbyt ciężkich skutków dla niego. Nie ma wątpliwości, że te ustalenia wymagają odniesienia się do wyników postępowania dowodowego w konkretnej sprawie i nie mogą być oparte na ogólnikach. Organ wskazał, że skutki pożaru najbardziej odczuwalne były w 2015r., kiedy to wnioskodawca osiągnął przychód w wysokości 89.159,02 zł i poniósł koszty w wysokości 566.510,41 zł. W 2016r. przychód wyniósł już 204.427,96 zł, a koszty 384.020,96 zł. Nie może ulegać wątpliwości, że świetle art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia z 2003 r., to ubiegający się o umorzenie należności z tytułu ubezpieczeń społecznych ma wykazać, że ze względu na stan majątkowy, sytuację rodzinną oraz zdrowotną nie jest w stanie opłacić tych należności, gdyż pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Takie fakty skarżący przedstawił. Ocena wskazanych przez zobowiązanego faktów i jednoczesne stwierdzenie, czy zastosować ulgę wobec zobowiązanego, należą już do organu administracyjnego. Organ przykłada dużą wagę do faktu, że skarżący jest w stanie prowadzić działalność gospodarczą. Natomiast pominął fakt, że koszty przewyższają uzyskiwane przychody. I pominął też, że taki wynik finansowy ma związek z pożarem hotelu. Z zestawienia wyników finansowych z działalności gospodarczej skarżącego wynika, że ponosi on straty. Nie można zaś wyciągać negatywnych konsekwencji dla skarżącego, że próbuje zachować miejsce pracy i utrzymania. Mając na względzie te rozważania Sąd nie jest w stanie odeprzeć zarzutów skargi. Uzasadniony jest zarzut naruszenia: art. 7 k.p.a. polegający na braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, art. 124 § 2 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak właściwego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, które powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej; art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz § 3 ust. 1. ww. rozporządzenia poprzez ich nierozważenie. Strona skarżąca wywodzi, że zapłata składek pozbawi ją możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Skarżący nie zgodził z wnioskami Organu odnośnie analizy sytuacji majątkowej i finansowej. Takiej analizy w rzeczywistości organ nie przeprowadził. Natomiast skarżący w skardze przedstawił własną analizę, z której wynika iż znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej. Według skarżącego strata poniesiona w działalności gospodarczej powoli się zmniejsza w kolejnych latach, lecz nadal jest bardzo wysoka. Tylko wyremontowanie pokoi, spowodować może powrót do sytuacji sprzed pożaru. Pozostali wierzyciele (Urząd Skarbowy, Gmina) mimo wniosku strony nie umorzyli zaległych należności, jednakże rozłożyli je na raty, zaś regularna spłata rat jest warunkiem utrzymania ratalnej spłaty. Ponadto wskazał, że spłata kredytu wobec banku także nie może być traktowana jako uprzywilejowanie innych wierzycieli przez stronę kosztem ZUS. Zaniechanie spłaty kredytu po kilkunastu latach jego regularnego spłacania, oznaczałyby nieodwracalne skutki. W konsekwencji Sąd podzielił zarzuty skargi w przedmiocie naruszenia przepisów postępowania i błędnej wykładni powołanych w skardze norm prawa materialnego. W ponownym postępowaniu organ powinien zatem dokonać analizy materiału dowodowego i porównać, czy wartość posiadanego majątku oraz wysokość dochodu uzyskiwanego przez stronę z niezbędnymi kosztami jej utrzymania, pozwoli spłacić istniejące zadłużenie bez niedostatku. Uzasadnienia faktyczne i prawne decyzji, powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Prawidłowo ustalony stan faktyczny pozwoli na rozważenie możliwości zastosowania art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz § 3 ust. 1 powołanego rozporządzenia. Uznaniowy charakter takiej decyzji mógłby przemawiać za odmową uwzględnienia wniosku strony jedynie w sytuacji wykazania przez ZUS istnienia ważnego interesu publicznego, przemawiającego za odmową uwzględnienia wniosku strony. Zakład realizuje interes społeczny poprzez wypełnianie obowiązku gromadzenia środków na Fundusze, z których dokonywane są świadczenia na rzecz obywateli z tytułu ubezpieczeń społecznych, zdrowotnych, z powodu bezrobocia czy niewypłacalności pracodawcy. Ma to doniosłe znaczenie z punktu widzenia szeroko rozumianej ochrony socjalnej. Powyższe, zdaniem Sądu samo w sobie nie wskazuje jednak na "nadrzędność" tak rozumianego interesu społecznego, który stałby na przeszkodzie uwzględnienia wniosku o umorzenie składek własnych przedsiębiorcy, za okres, w którym poniósł on straty w działalności gospodarczej. Te straty są związane z zaistnieniem przyczyn losowych. Prawodawca przewidział dla szczególnych przypadków (m.in. w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia) możliwość umorzenia należności, przyznając priorytet sytuacji zobowiązanego. W przypadku stwierdzenia, że zaistniały przesłanki określone w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia istnieje możliwość umorzenia zaległości. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło