I SA/Ol 315/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zofia Skrzynecka Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Pierechod Asesor WSA Renata Kantecka (spr.) Protokolant Anna Gradowska po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 17 września 2008r. sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2007 r. oddala skargę. W dniu 20 kwietnia 2007r. Spółka A nabyła nieruchomość gruntową o powierzchni 2416 m2 – działkę gruntu nr "[...]", sklasyfikowaną w ewidencji gruntów i budynków jako Bi (inne tereny zabudowane), zabudowaną budynkiem koszarowym o powierzchni użytkowej 2038 m2 , położoną na terenie "[...]". Wobec nie złożenia przez podatnika deklaracji na podatek od nieruchomości, organ podatkowy – Burmistrz "[...]" – wezwał właściciela nieruchomości do jej złożenia. Na opisane wezwanie Spółka przedłożyła deklarację, jednakże organ stwierdził, iż była ona wypełniona niezgodnie z przepisami, gdyż nie wykazano gruntów do opodatkowania i błędnie zakwalifikowano nabyty budynek koszarowy jako budynek mieszkalny. W konsekwencji powyższego organ wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia Spółce wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za okres od 1 maja 2007r. do 31 grudnia 2007r. W toku postępowania organ ustalił, że będący przedmiotem postępowania budynek jest budynkiem koszarowym. Spółka nie przedstawiła przy tym pozwolenia na zmianę sposobu jego użytkowania. Organ podatkowy nie uznał także przedstawionej przez Spółkę argumentacji, iż budynek z uwagi na zły stan techniczny należy wyłączyć z opodatkowania stawką przewidzianą dla budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą i opodatkować stawką przewidzianą dla budynków mieszkalnych. Decyzją z dnia "[...]", wydaną na podstawie art.21 §1 pkt 1, §3, art.47 §3w związku z art.207 Ordynacji podatkowej, art.1a, art.2 ust.1, art.3 ust.1 pkt 1, art.4, art.5, art.6 ust.9 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2006r. nr 121, poz.844 ze zm., cytowanej dalej jako u.p.o.l.), §1 Uchwały Rady Miejskiej w "[...]" nr "[...]" z dnia "[...]"w sprawie określenia stawek podatku od nieruchomości (Dziennik Urzędowy Województwa "[...]" nr "[...]", poz."[...]"), Burmistrz "[...]" określił Spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za wymieniony wyżej okres w kwocie 23.155 zł, stosując stawki od gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalność gospodarczej. Zaznaczył, iż wyłączenie z zakresu przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej dotyczy sytuacji, gdy przedmiot ten nie jest i jednocześnie nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względu na zdarzenie niezależne od podatnika. Przejściowe niewykorzystywanie nieruchomości lub jej części do prowadzenia działalności nie daje podstaw by do wymierzenia podatku nie stosować stawek przewidzianych dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Przeprowadzanie remontów w budynkach nie pozbawia ich związku z działalnością gospodarczą w szerokim znaczeniu. W odwołaniu od opisanej decyzji Spółka zarzuciła jej naruszenie art.2 ust.1u.p.o.l., poprzez uznanie należących do niej gruntów i budynków za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Spółka podniosła, iż nie ma obecnie możliwości prowadzenia na terenie przedmiotowego budynku działalności gospodarczej, a jedynym sposobem umożliwiającym zmianę jego przeznaczenia jest generalny remont, który jest przez nią prowadzony w celu zmiany przeznaczenia budynku na budynek mieszkalny. Decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W motywach zaskarżonej decyzji Kolegium przytoczyło treść art.1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l. i stwierdziło, że istotę sprawy stanowi kwestia posiadania przez przedsiębiorcę budynku koszarowego oraz wskazanie czy istnieją uwarunkowania uniemożliwiające korzystanie z nieruchomości. Organ odwoławczy zaznaczył, iż w myśl art.2 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn.: Dz.U. z 2007r. nr 155, poz.1095) działalnością gospodarczą jest m.in. zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa. Z odpisu z rejestru przedsiębiorców wynika, że Spółka prowadzi działalność m.in. w zakresie budownictwa i obsługi nieruchomości. Zgodnie zaś z załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności Gospodarczej (Dz.U. nr 251, poz.1885) budownictwo obejmuje m.in.: prace polegające na przebudowie, remoncie obiektu budowlanego, a działalność związana z obsługą rynku nieruchomości – działalność wynajmujących, agentów i/lub maklerów w zakresie kupna lub sprzedaży nieruchomości, wynajmowania nieruchomości. Organ II instancji stwierdził, iż treść aktu notarialnego, na mocy którego Spółka nabyła przedmiotową nieruchomość, a także okoliczności podniesione w odwołaniu dotyczące prowadzenia w ww. budynku robót związanych z jego przebudową i remontem w celu zmiany przeznaczenia na budynek mieszkaniowy, przemawiają za uznaniem, że działanie Spółki związane z nabyciem budynku, objęciem w posiadanie i prowadzeniem remontu mieści się w zakresie przedmiotu prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. W konsekwencji przesądza to o faktycznym wykorzystywaniu przez podatnika budynku do prowadzenia działalności gospodarczej. Nie zaistniały bowiem okoliczności w postaci niewykorzystywania nieruchomości do prowadzenia działalności oraz braku możliwości wykorzystywania w tym zakresie ze względów technicznych. Za niemającą znaczenia dla sprawy uznał organ kwestię wystąpienia przez podatnika, w lutym 2008r., do Starostwa Powiatowego ze zgłoszeniem dotyczącym zmiany sposobu użytkowania budynku z koszarowego na mieszkalny. W roku 2007, za który określono podatek od nieruchomości, nie miał on bowiem charakteru budynku mieszkalnego. Na opisaną decyzję Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, w której wniosła o jej uchylenie. Decyzji zarzuciła naruszenie art.1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l. Spółka podniosła, iż przedmiotowa nieruchomość winna być opodatkowana podatkiem w stawce przewidzianej dla pozostałych gruntów, budynków i budowli, gdyż z przyczyn technicznych nie jest wykorzystywana do działalności gospodarczej. Podkreśliła, iż pojęcie "względy techniczne" oznacza stan techniczny budynku. Zaznaczyła, że Kolegium błędne przyjęło, że przedmiotowa nieruchomość jest wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej, podczas gdy skarżąca podnosiła, iż stan techniczny budynku wymaga gruntownego remontu, a w stanie w jakim budynek został jej przekazany nie było możliwości prowadzenia w nim jakiejkolwiek działalności. Jedynym sposobem umożliwiającym zmianę przeznaczenia budynku jest jego przebudowa, generalny remont. Takie działania zostały przez skarżącą podjęte i w przyszłości budynek ten będzie budynkiem mieszkalnym i jako taki będzie wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej. Zaznaczyła przy tym, iż remont jest wykonywany w ramach uprawnień właścicielskich, we własnym zakresie i nie jest związany z prowadzona przez skarżącą działalnością gospodarczą. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. W przedmiotowej sprawie spór między stronami sprowadza się do ustalenia, według jakich stawek powinna być opodatkowana w okresie od 1 maja 2007r. do 31 grudnia 2007r. nieruchomość nabyta przez Spółkę w dniu 20 kwietnia 2007r., a położona w "[...]". W ocenie Spółki, nieruchomość ta powinna być opodatkowana według stawek pozostałych, gdyż ze względów technicznych jest ona przez Spółkę niewykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej. Z kolei zdaniem organów podatkowych – według stawki związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej, gdyż Spółka faktycznie wykorzystuje sporną nieruchomość do prowadzenia działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l., gruntami, budynkami i budowlami związanymi z prowadzeniem działalności gospodarczej są grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Stosownie do brzmienia art. 1a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. działalnością gospodarczą w rozumieniu u.p.o.l. jest działalność, o której mowa w przepisach ustawy z dnia 19 listopada 1999r. Prawo działalności gospodarczej (od 21 sierpnia 2004r., na mocy art.86 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej, obowiązują w tej materii przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej – tekst jedn. Dz.U. z 2007r. nr 155, poz. 1095 ze zm.), z wyjątkiem działalności rolniczej, leśnej i wynajmu turystom pokoi gościnnych w budynkach mieszkalnych znajdujących się na obszarach wiejskich, jeżeli ich liczba nie przekracza 5. Zgodnie z już utrwalonym w tym zakresie orzecznictwem stwierdzić należy, iż sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że jest ona związana z prowadzeniem działalności gospodarczej (por.: wyrok z dnia 19 maja 2004r., sygn. akt I SA/Lu 59/04, publ. POP 2005/3/78, wyrok z dnia 8 kwietnia 1997r., sygn. akt SA/Po 3225/95, publ. OSS 1997/4/112, wyrok z dnia 13 lipca 1994r., sygn. akt III SA 108/94, publ. Monitor Podatkowy 1995/4/114, wyrok z dnia 30 maja 2006r., sygn. akt I SA/Bk 95/06, publ. POP 2007/6/89 wyrok z dnia 10 września 2007r., sygn. akt III SA/Wa 767/07, publ. Lex nr 340507). Oznacza to, że nawet grunty, budynki i budowle niewykorzystywane przez przedsiębiorcę w danym momencie lub też wykorzystywane na inną działalność niż gospodarcza (za wyjątkiem budynków mieszkalnych) należy uznać za związane z działalnością gospodarczą. Na powyższe zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, który w uchwale z dnia 2 kwietnia 2001r., sygn. akt FPK 3/00 (POP z 2002r., Nr 3) stwierdził, że grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy, podlegające podatkowi od nieruchomości są z mocy prawa związane z działalnością gospodarczą i podlegają opodatkowaniu stawkami podatkowymi przewidzianymi dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. W art.1a ust.1 pkt 3 ustawodawca przewidział jednakże możliwość wyłączenia z opodatkowania nieruchomości będących w posiadaniu przedsiębiorcy stawką przewidziana dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą w sytuacji, gdy nie jest i nie może być ona wykorzystywana do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Pojecie "względy techniczne" nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę. W orzecznictwie sądowym podkreśla się natomiast, iż chodzi o przyczyny techniczne związane z danym, konkretnym przedmiotem opodatkowania, a więc obiektywne okoliczności natury technicznej uniemożliwiające wykorzystanie go do celów konkretnej działalności prowadzonej przez dany podmiot gospodarczy (por. wyrok z dnia 23 marca 2006r., sygn. akt I SA/Rz 517/05, publ. Lex nr 343465, wyrok z dnia 10 września 2007r., sygn. akt III SA/Wa 767/07, publ. Lex nr 340507). Mając na uwadze powyższe należy zatem zbadać jaki jest przedmiot działalności skarżącej Spółki. Z Krajowego Rejestru Sądowego wynika, iż przedmiotem tym jest m.in. budownictwo i obsługa nieruchomości. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, budownictwo obejmuje m.in.: prace polegające na przebudowie, remoncie obiektu budowlanego, a działalność związana z obsługą rynku nieruchomości – działalność wynajmujących, agentów i/lub maklerów w zakresie kupna lub sprzedaży nieruchomości, wynajmowania nieruchomości (załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności Gospodarczej). Zaznaczyć w tym miejscu należy, iż z aktu notarialnego, na mocy którego skarżąca nabyła przedmiotową nieruchomość, wynika, iż zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego znajduje się ona w terenie przeznaczonym pod zabudowę wielorodzinną mieszkaniową. W toku postępowania podatkowego, jak i w skardze Spółka podkreślała, iż w 2007r. w nabytym budynku prowadziła roboty związane z jego przebudową i remontem w celu zmiany przeznaczenia na budynek mieszkalny. Ze znajdującego się w aktach sprawy postanowienia Starosty "[...]" z dnia "[...]" wynika, iż skarżąca pismem z dnia 8 lutego 2008r. zgłosiła zmianę sposobu użytkowania przedmiotowego budynku koszarowego na mieszkalny. Tak więc, w ocenie Sądu, nie można zgodzić się ze Spółką, iż nie wykorzystywała ona przedmiotowej nieruchomość do prowadzonej działalności gospodarczej. W roku 2007 remontowała i modernizowała ona bowiem nabytą nieruchomość w celu zmiany jej przeznaczenia. Zarówno prowadzenie remontów, jak i obsługa rynku nieruchomości należą przy tym do przedmiotów działalności Spółki. Konsekwencją powyższego jest stwierdzenie, że skarżąca faktycznie wykorzystywała sporna nieruchomość do prowadzenia działalności gospodarczej. To, że Spółka w 2007r. nie osiągnęła żadnych przychodów w związku z działalnością prowadzoną w przedmiotowej nieruchomości, a jedynie ponosiła koszty na jej modernizację i remont, nie może przesądzać o tym, że ze względów technicznych nie wykorzystywała jej do prowadzonej działalności gospodarczej. Przychód związany z wynajęciem, czy sprzedażą lokali mieszkalnych, które powstaną, czy już powstały w spornej nieruchomości Spółka może osiągnąć w latach późniejszych. Natomiast zapewne wszelkie wydatki związane z prowadzonymi pracami w przedmiotowej nieruchomości zaliczała do kosztów prowadzonej działalności. Niezrozumiałym w stanie faktycznym sprawy jest argument skarżącej, iż remont przedmiotowej nieruchomości nie jest związany z prowadzoną działalnością, a jedynie jest wykonywany w ramach uprawnień właścicielskich. Na poparcie swojego stanowiska Sąd pragnie powołać tezę z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2006r., sygn. akt II FSK 301/05, w którym wyrażono pogląd, iż : "Wyłączenie z zakresu przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej dotyczy sytuacji, gdy przedmiot ten nie jest i - jednocześnie - nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względu na zdarzenie niezależne od podatnika. (...) Przeprowadzenie remontów w budynkach nie oznacza pozbawienia tych budynków związku z działalnością gospodarczą w szerokim znaczeniu. Adaptacja budynków do prowadzenia zamierzonej w przyszłości działalności gospodarczej stanowi jeden z wyznaczników prowadzenia tejże działalności." (publ. Lex nr 193364). Wobec spełnienia przesłanek uznania nieruchomości za związaną i wykorzystywaną do prowadzenia działalności gospodarczej, określonych w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., należy stwierdzić, że organy podatkowe prawidłowo uznały, iż nieruchomość, której właścicielem jest Spółka, powinna być opodatkowana w okresie od 1 maja do 31 grudnia 2007r. według stawek właściwych dla gruntów, budynków i budowli związanych z działalnością gospodarczą. Stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego ani procedury podatkowej w stopniu uzasadniającym jej uchylenie Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.