I SA/Ol 320/17
WyrokWSA w Olsztynie2017-06-14
Skład orzekający: Ryszard Maliszewski, Wojciech Czajkowski, Przemysław Krzykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy producent rolny, będący współposiadaczem gospodarstwa rolnego w ramach wspólności majątkowej małżeńskiej, może ubiegać się o zwrot podatku akcyzowego od oleju napędowego, jeśli faktury zakupu wystawione zostały na zmarłego małżonka, który był zarejestrowany jako czynny podatnik VAT?Ratio decidendi
Sąd uznał, że małżonek, będący współposiadaczem gospodarstwa rolnego w ramach wspólności majątkowej, ma prawo do zwrotu podatku akcyzowego od oleju napędowego, nawet jeśli faktury zakupu wystawione zostały na zmarłego małżonka, który był czynnym podatnikiem VAT. Wynika to z faktu, że wspólność majątkowa obejmuje wszystkie nabyte w jej trakcie prawa i obowiązki, a ustawa o zwrocie podatku akcyzowego nie wprowadza szczególnych wymogów co do tego, kto musi widnieć na fakturze jako nabywca, pod warunkiem, że olej został zużyty w gospodarstwie rolnym i ciężar podatku został poniesiony z majątku wspólnego. Dodatkowo, w przypadku śmierci współposiadacza, jego spadkobiercy, po przeprowadzeniu postępowania spadkowego i uzyskaniu zgody pozostałych spadkobierców, mogą realizować uprawnienie do zwrotu podatku.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o zwrot podatku akcyzowego od oleju napędowego, który został zakupiony w okresie poprzedzającym złożenie wniosku. Część faktur była wystawiona na jej zmarłego męża, który był czynnym podatnikiem VAT, a część na nią. Gospodarstwo rolne stanowiło majątek wspólny małżonków. Organ pierwszej instancji odmówił zwrotu, wskazując na niezakończone postępowanie spadkowe po mężu. Organ odwoławczy przyznał zwrot tylko w części dotyczącej faktur wystawionych na skarżącą. Sąd administracyjny uchylił decyzję organu odwoławczego, uznając, że skarżącej przysługuje zwrot podatku również w odniesieniu do faktur wystawionych na zmarłego męża.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od SKO na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ryszard Maliszewski Sędziowie sędzia WSA Wojciech Czajkowski (sprawozdawca) sędzia WSA Przemysław Krzykowski Protokolant stażysta Agnieszka Kunkel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego 1 uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 717 (siedemset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W.G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" w przedmiocie zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego.
Z przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanu faktycznego sprawy wynika, że w 2016r. małżonkowie W. i A.G. byli właścicielami na zasadach majątkowej wspólności małżeńskiej użytków rolnych na terenie gminy Z. o łącznej powierzchni 47,5056 ha. W dniu 24 sierpnia 2016 r. W.G. wniosła o zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego, oświadczając, że jest współposiadaczem użytków rolnych o powierzchni 47,5056 ha wykorzystywanych do produkcji rolnej. Wraz z wnioskiem przedłożyła 3 faktury VAT dokumentujące zakup przez nią oleju napędowego w lipcu 2016 r. oraz 20 faktur VAT wystawionych w okresie przed 25 czerwca 2016 r., w których jako nabywca widniał A.G. Z akt wynika, że A.G. zmarł w dniu 25 czerwca 2016 r., zaś 11 lipca 2016 r. złożono do Sądu Rejonowego wniosek o stwierdzenie nabycia spadku.
Odmawiając zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego, w uzasadnieniu decyzji z dnia "[...]" Burmistrz powołał treść art. 3 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 10 marca 2006 r. o zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej (j.t. Dz. U. z 2015 r. poz. 1340, dalej jako: "ustawy o zwrocie podatku akcyzowego") oraz art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 617 ze zm.). Uznał, że w przypadku śmierci producenta rolnego przed złożeniem wniosku o zwrot podatku akcyzowego, wniosek może złożyć jego spadkobierca wraz z fakturami dokumentującymi zakup oleju napędowego wystawionymi na siebie. W niniejszej sprawie, na dzień złożenia wniosku postępowanie spadkowe po zmarłym A.G. nie było przeprowadzone, a w konsekwencji nie zostali ustaleni spadkobiercy zmarłego.
W odwołaniu od powyższej decyzji strona zarzuciła naruszenie art. 3 ust. 1 ustawy o zwrocie podatku akcyzowego oraz art. 12 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej jako: "K.p.a."). Podniosła, że organ I instancji uzasadnił odmowę zwrotu podatku akcyzowego tym, że postępowanie spadkowe nie zostało jeszcze zakończone, choć strona w odpowiedzi na wezwanie organu poinformowała m.in. o wyznaczonej dacie posiedzenia sądu w tej sprawie. W jej ocenie, z uwagi na zasadę wyrażoną w art. 12 § 1 K.p.a., organ powinien był przedłużyć termin załatwienia sprawy, aby umożliwić jej dostarczenie prawomocnego postanowienia o nabyciu spadku. Strona wyjaśniła też, że postanowienie o nabyciu spadku uprawomocni się z dniem 26 października 2016 r..
Decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu I instancji i ustaliło zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego w kwocie 139,15 zł.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że stosownie do art. 3 ust. 1 i ust. 2 ustawy, zwrot podatku przysługuje producentowi rolnemu, za którego uważa się osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będącą posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym. Wniosek o zwrot podatku powinien zawierać elementy wymienione w art. 6 ust. 2 ustawy. Zgodnie zaś z ust. 3 tego artykułu, do wniosku o zwrot podatku dołącza się faktury VAT albo ich kopie, stanowiące dowód zakupu oleju napędowego w okresie 6 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku.
Organ II instancji zwrócił uwagę, że w toku postępowania odwoławczego strona przedłożyła postanowienie Sądu Rejonowego z dnia "[...]", na mocy którego spadek po A.G. nabyli: żona W.G. w 1/3 części, syn J.G. w 1/3 części z dobrodziejstwem inwentarza i córka A.G. w 1/3 części. Ponadto wnosząc odwołanie, strona uzupełniła wniosek z 24 sierpnia 2016 r. o pisemną zgodę pozostałych spadkobierców (współposiadaczy gruntów) na wypłatę na jej rzecz zwrotu podatku akcyzowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podzieliło stanowiska organu I instancji w kwestii odmowy zwrotu podatku. Mając na względzie powyższe ustalenia faktyczne, stwierdziło, że bezspornie strona wraz z dziećmi J.G. i A.G. są współposiadaczami objętych wnioskiem użytków rolnych wykorzystywanych do produkcji rolnej, a zatem przysługuje jej zwrot podatku akcyzowego. Organ zaznaczył przy tym, że strona wniosła o zwrot podatku przy uwzględnieniu zakupu oleju napędowego dokonanego przez zmarłego męża w okresie od lutego do czerwca 2016 r. oraz przez nią samą w lipcu 2016 r.. Jak podniesiono w uzasadnieniu decyzji, zwrot podatku przysługuje konkretnemu producentowi rolnemu z tytułu zakupionego przez niego oleju napędowego, zgodnie z zasadami określonymi w art. 4 ust. 1 ustawy o zwrocie podatku akcyzowego. Zatem przy ustalaniu wysokości zwrotu podatku uwzględnić należało jedynie faktury VAT wystawione na stronę, dokumentujące zakup oleju napędowego w ilości 139,15 litrów. Tym samym Kolegium ustaliło, że stronie przysługuje zwrot podatku w wysokości 139,15 zł.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, wnosząc o uchylenie decyzji organu odwoławczego, strona zarzuciła naruszenie art. 3 ust. 1, ust. 2 i ust. 4 ustawy o zwrocie podatku akcyzowego oraz art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a..
Powołując w uzasadnieniu skargi art. 3 ust. 1 ustawy o zwrocie podatku akcyzowego wskazała, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze przychyliło się do jej wniosku jedynie w części dotyczącej faktur dokumentujących zakup oleju napędowego wystawionych na jej imię. Tymczasem skarżąca spełniła wszystkie warunki do otrzymania zwrotu podatku akcyzowego, wykazanego również w fakturach wystawionych przed dniem śmierci jej męża. Zarówno w dniu 1 lutego 2016 r., jak i w dniu złożenia wniosku, była bowiem producentem rolnym, skoro gospodarstwo rolne wchodziło do wspólnego majątku małżonków. Postępowanie spadkowe dotyczyło jedynie masy spadkowej, tj. połowy udziałów we wspólnym majątku małżonków. Faktury VAT dokumentujące zakupy oleju napędowego dokonane przed 25 czerwca 2016 r. zostały co prawda wystawione na zmarłego męża, ale z uwagi na panujący pomiędzy małżonkami ustrój własności, wydatki te były w takiej samej części wydatkami strony i jej zmarłego męża, a ponadto zostały zużyte na potrzeby ich wspólnego gospodarstwa rolnego. Ustawa o zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej w żaden sposób nie reguluje, kto ma widnieć jako odbiorca/nabywca na fakturach dokumentujących zakup oleju napędowego, w przypadku, gdy gospodarstwo rolne jest przedmiotem współwłasności. Kluczowe jest, aby wydatki te dotyczyły zakupu oleju napędowego zużytego w konkretnym gospodarstwie rolnym oraz to, że wniosek o zwrot składa tylko jeden ze współwłaścicieli zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy o zwrocie podatku akcyzowego. W przedmiotowej sprawie faktury były wystawiane na imię męża skarżącej, gdyż to on był czynnym podatnikiem podatku VAT. Stosownie bowiem do art. 96 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r. poz. 710 ze zm.), małżonkowie musieli zdecydować, które z nich złoży zgłoszenie rejestracyjne w zakresie podatku od towarów i usług i w konsekwencji na kogo będą wystawiane faktury VAT.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Wskazał, że dopiero na etapie skargi do sądu administracyjnego strona przedstawiła argumentację, że faktury były wystawiane na jej męża, gdyż to on był czynnym podatnikiem podatku VAT.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżone decyzje administracyjne z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tych aktów.
Rozpoznając sprawę według kryterium legalności zaskarżonej decyzji, Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem sporu w sprawie jest to, czy skarżącej przysługuje zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej, w sytuacji, gdy gospodarstwo rolne w ramach którego dokonano nabycia oleju napędowego, wchodziło w skład małżeńskiej wspólności majątkowej skarżącej i jej małżonka, a nabycie paliwa zostało udokumentowane fakturami VAT wskazującymi jako nabywcę małżonka skarżącej, który zmarł przed wszczęciem postępowania w sprawie zwrotu podatku.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 marca 2006 r. o zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej (j.t. Dz. U. z 2015 r. poz. 1340, dalej jako: "ustawy o zwrocie podatku akcyzowego" lub też "ustawy").
Przywołując poszczególne uregulowania mające zastosowania w sprawie, wskazać należy, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy, zwrot podatku przysługuje producentowi rolnemu. Przepis ust. 2 stanowi, że za producenta rolnego uważa się osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, będącą posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym. W przypadku gdy grunty gospodarstwa rolnego stanowią przedmiot posiadania samoistnego i posiadania zależnego, zwrot podatku przysługuje posiadaczowi zależnemu (ust. 3). W przypadku zaś gdy grunty gospodarstwa rolnego stanowią przedmiot współposiadania, zwrot podatku przysługuje temu współposiadaczowi, w stosunku do którego pozostali współposiadacze wyrazili pisemną zgodę. Pisemna zgoda nie dotyczy współmałżonków (ust. 4).
Wskazać ponadto należy, że zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy, wniosek o zwrot podatku składa się w terminach od dnia 1 lutego do ostatniego dnia lutego i od dnia 1 sierpnia do dnia 31 sierpnia danego roku. Stosownie do ust. 2, wniosek o zwrot podatku zawiera:
1) imię i nazwisko, miejsce zamieszkania i adres albo nazwę, siedzibę i adres producenta rolnego;
2) numer identyfikacji podatkowej (NIP) producenta rolnego;
3) numer ewidencyjny powszechnego elektronicznego systemu ewidencji ludności (PESEL) albo numer dowodu osobistego lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość producenta rolnego oraz nazwę organu, który wydał dokument, w przypadku gdy producent rolny jest osobą fizyczną;
4) oświadczenie o powierzchni użytków rolnych, o których mowa w art. 4 ust. 2, położonych na obszarze gminy, do której wójta, burmistrza (prezydenta miasta) jest składany wniosek o zwrot podatku;
5) pisemną zgodę pozostałych współposiadaczy, o której mowa w art. 3 ust. 4, jeżeli producent rolny jest współposiadaczem gruntów gospodarstwa rolnego;
6) numer rachunku bankowego, w przypadku gdy zwrot podatku nastąpi w formie przelewu;
7) numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, w przypadku gdy producent rolny podlega wpisowi do tego rejestru.
Przepis art. 6 ust. 3 ustawy stanowi z kolei, że do wniosku o zwrot podatku dołącza się faktury VAT albo ich kopie, stanowiące dowód zakupu oleju napędowego w okresie 6 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku. Na fakturach VAT, o których mowa w ust. 3, upoważniony przez wójta, burmistrza (prezydenta miasta) pracownik urzędu gminy lub miasta umieszcza adnotację o treści "przyjęto w dniu ... do zwrotu części podatku akcyzowego" (ust. 4).
Zaznaczenia również wymaga, że zgodnie z art. 2 ustawy o zwrocie podatku akcyzowego, do postępowania w sprawach indywidualnych dotyczących ustalania i wypłaty zwrotu podatku w zakresie nieuregulowanym ustawą stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Nie podzielając dokonanej przez organ odwoławczy w niniejszej sprawie wykładni powołanych przepisów prawa, Sąd uznał, że strona skarżąca spełniła przesłanki zwrotu podatku akcyzowego nie tylko w odniesieniu do zakupu oleju napędowego na podstawie faktur bezpośrednio wystawionych na jej nazwisko, ale również w odniesieniu do zakupu oleju napędowego dokonanego na podstawie faktur, w których jako nabywcę wskazano jej zmarłego w dniu 25 czerwca 2016 r. małżonka. W okolicznościach sprawy stanowisko organu odwoławczego narusza zaś zarówno przepisy ustawy o zwrocie podatku akcyzowego, jak i nie uwzględnia zasad rządzących systemem majątkowej wspólności małżeńskiej.
Mając na uwadze literalne brzmienie przepisów art. 3 ust. 2 i ust. 4 ustawy o zwrocie podatku akcyzowego, wskazać należy, że zgodnie z wolą ustawodawcy, za producenta rolnego należy uważać posiadacza gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym. W przypadku, gdy grunty gospodarstwa rolnego stanowią przedmiot współposiadania, zwrot podatku przysługuje temu współposiadaczowi, w stosunku do którego pozostali współposiadacze wyrazili pisemną zgodę. Zasada ta nie dotyczy jednak współmałżonków, w odniesieniu do których pisemna zgoda nie jest wymagana.
Powyższe założenie ustawodawcy odpowiada postulatowi ekonomiki i prostoty postępowania administracyjnego, m.in. unikania zbędnych wymogów, przy uwzględnieniu roli, jaką pełni ustrój ustawowej wspólności majątkowej. Wspólność ta powstaje w chwili zawarcia małżeństwa (art. 31 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Stanowi szczególny rodzaj współwłasności łącznej i ma charakter bezudziałowy. W czasie jej trwania małżonkowie nie mogą rozporządzać swoimi prawami do majątku wspólnego jako całości i nie mogą żądać podziału majątku wspólnego. Wspólność ta obejmuje cały zbiór praw majątkowych takich jak własność i inne prawa rzeczowe, czy wierzytelności.
W myśl zatem normy prawnej wynikającej z art. 3 ust. 2 i ust. 4 ustawy o zwrocie podatku akcyzowego, jeśli gospodarstwo rolne stanowi współwłasność małżeńską, a grunty tego gospodarstwa znajdują się we współposiadaniu małżonków, każdy z małżonków jest uprawniony do złożenia wniosku o zwrot podatku, na całość użytków rolnych tego gospodarstwa, bez potrzeby uzyskiwania zgody drugiego z małżonków.
Zatem, już z samej wykładni literalnej powołanych przepisów ustawy o zwrocie podatku akcyzowego wynika, że w sytuacji współposiadania gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, każdemu z małżonków przysługuje uprawnienie do wystąpienia z wnioskiem o zwrot podatku akcyzowego.
Mając to na uwadze, w okolicznościach niniejszej sprawy nie powinno zatem budzić jakichkolwiek wątpliwości, że skarżąca takie uprawnienie jako współwłaścicielka gospodarstwa rolnego i współposiadaczka wchodzących w skład tego gospodarstwa gruntów, mogła zrealizować i nie była do tego wymagana zgoda współmałżonka.
Inną kwestią jest natomiast właściwe udokumentowanie przez wnioskodawcę poniesienia ciężaru podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej. W niniejszej sprawie skarżąca przedstawiła na tę okoliczność m.in. faktury VAT wystawione na rzecz zmarłego męża, co w świetle argumentacji skargi, było konsekwencją zarejestrowania A.G. jako czynnego podatnika podatku od towarów i usług, z tytułu prowadzenia działalności rolniczej w ramach gospodarstwa rolnego stanowiącego przedmiot wspólności majątkowej małżeńskiej.
Nie ulega wątpliwości, że żaden z przepisów ustawy o zwrocie podatku akcyzowego nie tworzy szczególnych wymogów i obwarowań, jeśli chodzi o treść dokumentów potwierdzających nabycie oleju napędowego wykorzystanego do produkcji rolnej. Przepis art. 6 ust. 3 ustawy o stanowi w tym zakresie jedynie, że do wniosku o zwrot podatku dołącza się faktury VAT albo ich kopie, stanowiące dowód zakupu oleju napędowego w okresie 6 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku. Zabezpieczeniu interesów państwa poprzez ograniczenie możliwości składania konkurencyjnych ze sobą wniosków pochodzących od kilku współposiadaczy gruntów na podstawie tych samych faktur służy przy tym wystarczająco przepis art. 6 ust. 4 ustawy, który stanowi, że na fakturach VAT (...) pracownik urzędu gminy lub miasta umieszcza adnotację o treści "przyjęto w dniu ... do zwrotu części podatku akcyzowego".
Jak zaś czytamy w uzasadnieniu projektu ustawy (Sejm RP V kadencji, nr druku 284), "wprowadzenie pomocy finansowej dla producentów rolnych w formie zwrotu części podatku akcyzowego uzasadnione jest potrzebą zwiększenia konkurencyjności polskich gospodarstw rolnych na unijnym rynku. (...) Zaproponowane w projekcie ustawy rozwiązania mają na celu obniżenie kosztów produkcji rolniczej producentów rolnych prowadzących produkcję rolną na obszarze Polski, przez częściowy zwrot podatku akcyzowego". Z uzasadnienia projektu ustawy wynika zatem, że zwrot części podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego ma charakter rekompensaty ekonomicznego ciężaru akcyzy poniesionego przez producenta rolnego przy zakupie oleju napędowego. Ma to umożliwić obniżenie kosztów produkcji rolnej i zwiększenie konkurencyjności producenta rolnego na rynku unijnym.
W niniejszej sprawie organ odwoławczy nie kwestionował, że olej napędowy wykazany w przedstawionych przez stronę fakturach został zużyty w ramach gospodarstwa rolnego znajdującego się we współposiadaniu strony i jej zmarłego męża. Nie kontestował również, że ciężar zapłaty akcyzy zawartej w cenie oleju napędowego został poniesiony z majątku wspólnego małżonków, skoro stanowiła ona wydatek poniesiony w ramach wchodzącego do majątku wspólnego gospodarstwa rolnego. Jeśli zatem podatek akcyzowy, którego zwrotu domaga się aktualnie skarżąca, został poniesiony z majątku wspólnego małżonków, kwestionowanie przez organ jej uprawnienia do zwrotu tego podatku, pozostaje w oczywistej sprzeczności z celami ustawy wskazanymi w uzasadnieniu projektu. Narusza także art. 6 ust. 3 i ust. 4 ustawy o zwrocie podatku akcyzowego, normujące zasady dokumentowania zakupu oleju napędowego, skoro nie tworzą one specjalnych wymogów w tym względzie.
Uznać zatem należy, że w sytuacji, gdy współposiadaczami gruntów gospodarstwa rolnego są małżonkowie, a wniosek o zwrot podatku składa jedno z nich, dokumentując zakup oleju napędowego fakturą wystawioną na rzecz drugiego z nich, organ ma obowiązek realizacji uprawnienia wnioskodawcy do zwrotu podatku, o ile z takim wnioskiem nie wystąpił małżonek, na którego dowody te zostały wystawione. W przypadku, gdy z wnioskiem takim wystąpi tylko jeden ze współposiadaczy, tj. w razie braku konkurencyjności wniosków pochodzących od współposiadaczy, organ nie ma możliwości odmowy realizacji prawa do zwrotu podatku akcyzowego.
Na uwadze należy mieć również, że sytuacja, jaka wystąpiła w niniejszej sprawie jest szczególna, bowiem współposiadacz gruntów gospodarstwa rolnego, na którego zostały wystawione dowody nabycia oleju napędowego, nie zdążył zrealizować przed datą śmierci niekwestionowanego przez organ w odniesieniu do jego osoby uprawnienia do zwrotu podatku akcyzowego.
Niezależnie zatem od przedstawionego powyżej stanowiska, że uprawnienie do żądania zwrotu podatku akcyzowego strona może wywodzić bezpośrednio z art. 3 ust. 4 ustawy, podstawy do zwrotu podatku może ona również upatrywać w tym, że nabyła spadek po zmarłym mężu, a pozostali spadkobiercy wyrazili zgodę na dokonanie zwrotu podatku akcyzowego na jej rzecz. Prawomocne postanowienie Sądu o stwierdzeniu nabycia spadku potwierdziło fakt wejścia spadkobierców w drodze sukcesji generalnej w prawa i obowiązki spadkodawcy, w tym m.in. uprawnienie do żądania zwrotu podatku akcyzowego. Zatem w związku z uzyskaniem pisemnej zgody przez pozostałych spadkobierców, o której mowa w art. 3 ust. 4 ustawy o zwrocie podatku akcyzowego, strona miała prawo wystąpić z żądaniem o zwrot podatku. Sąd podziela tym samym wyrażany w doktrynie pogląd (p. Komentarz do art. 3 ustawy o zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego - S. Presnarowicz, Komentarz ABC Lex/el/, pkt 5.), że w przypadku śmierci współwłaściciela, pisemną zgodę na zwrot podatku powinien wyrazić następca prawny (spadkobierca), jeżeli zostało przeprowadzone postępowanie spadkowe.
W kontekście powyższych rozważań Sąd uznał za zasadne zarzuty skargi dotyczące naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego, jak i procesowego. Wbrew obowiązkom wynikającym z przepisów normujących postępowanie administracyjne, organ nie rozważył sprawy w jej całokształcie, dokonał błędnej wykładni przepisów prawa materialnego, a w ocenie prawnej jej okoliczności pominął szereg zagadnień, jakie były konieczne dla podjęcia rozstrzygnięcia zgodnego z prawem. Zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 3 ust. 1, ust. 2 i ust. 4 ustawy o zwrocie podatku akcyzowego oraz art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., okazały się tym samym w pełni zasadne.
Przedstawioną powyżej ocenę prawną i faktyczną Samorządowe Kolegium Odwoławcze uwzględni w związku z ponownym rozpoznaniem sprawy, mając w szczególności na uwadze, że organ ma obowiązek realizacji uprawnienia wnioskodawczyni - spadkobiercy zmarłego współmałżonka, z którym pozostawała we wspólności majątkowej - do zwrotu podatku akcyzowego z tytułu zakupionego w ramach wspólnie prowadzonego gospodarstwa oleju napędowego, o ile złożyła ona spełniający warunki określone w art. 6 ustawy o zwrocie podatku akcyzowego, wniosek w tym zakresie.
Mając powyższe na uwadze, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.. O kosztach postępowania sądowego orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i § 4 p.p.s.a. oraz § 3 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie opłat za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. z 2011 r. Nr 31 poz. 153). Na zasądzoną tytułem zwrotu kosztów postępowania kwotę (717 zł) składają się wpis od skargi w wysokości 100 zł, wynagrodzenie pełnomocnika - 600 zł oraz opłata od pełnomocnictwa procesowego - 17 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło