I SA/Ol 33/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Wojciech Czajkowski po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Spółki A w O. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]", Nr "[...]", w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Postanowieniem z dnia "[...]" Naczelnik Urzędu Skarbowego, działając na podstawie art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (j.t. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), przedłużył Spółce A termin dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za lipiec 2014 r., w wysokości 1.180.625 zł. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skardze na to postanowienie strona wniosła m.in. o wstrzymanie jego wykonania. W uzasadnieniu podała, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia Spółce znacznej szkody i powstania nieodwracalnych skutków, polegających na utracie płynności finansowej i likwidacji. W ocenie skarżącej, wstrzymanie wykonania postanowienia o przedłużeniu terminu do zwrotu nadpłaty podatku VAT jest dopuszczalne (postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, Lex nr 375764). Kwota nadpłaty podatku VAT, która nie została jej dotychczas zwrócona wynosi 772.022 zł. Środki te są niezbędne dla dalszego funkcjonowania Spółki korzystającej z kredytu obrotowego na rachunku bankowym w kwocie 2.500.000 zł (obecne saldo wynosi 1.958.938,79 zł). Przy czym jej przeterminowane zobowiązania wobec kontrahentów wynoszą 595.423,88 zł. Aktualnie Spółce brakuje kwoty 285.191,03 zł, co w perspektywie niewstrzymania wykonania zaskarżonego aktu w ciągu następnego miesiąca spowoduje, że sytuacja ekonomiczna znacznie pogorszy się. Do dnia 15 stycznia 2015 r. należności wyniosą łącznie 2.729.586,56 zł, zaś zobowiązania – 2.599.572,46 zł i koszty działalności operacyjnej 1.320.770,38 zł. To z kolei spowoduje, że Spółce będzie brakowało środków w kwocie 880.523,43 zł. Jednocześnie z uwagi na śmierć jedynego wspólnika, nie jest ona w stanie posiłkować się kredytami bankowymi lub dopłatami wspólnika. W tej sytuacji Spółka będzie zobligowana do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Grozi jej również wypowiedzenie umowy kredytu obrotowego. W wyniku zaskarżonego postanowienia Spółka została pozbawiona środków porównywalnych z wysokością zysku wypracowanego w ciągu całego bieżącego roku obrotowego. Poniesione przez nią straty nie zostaną zrekompensowane poprzez odsetki za zwłokę od zwróconej w przyszłości nadpłaty, gdyż pokryją jedynie połowę odsetek ustawowych od przeterminowanych zobowiązań. Nie do oszacowania jest zaś strata renomy oraz zaufania klientów i kontrahentów. Wskazano ponadto, że organ podatkowy postanowieniem z dnia "[...]" przedłużył Spółce termin dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za sierpień 2014 r. w wysokości 923.778 zł. Powyższe wskazuje zaś na istnienie realnego niebezpieczeństwa ogłoszenia upadłości Spółki funkcjonującej na rynku od ponad 20 lat, zatrudniającej kilkudziesięciu pracowników. W odpowiedzi na złożoną skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego wniósł o oddalenie wniosku o wstrzymanie postanowienia, stwierdzając, że jest on bezprzedmiotowy. Postanowieniem z dnia 19 lutego 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wstrzymał wykonanie zaskarżonego postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za lipiec 2014 r.. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu zażalenia Naczelnika Urzędu Skarbowego, postanowieniem z dnia 18 maja 2015 r. uchylił postanowienie Sądu I instancji, uznając, że zaskarżone rozstrzygnięcie organu podatkowego nie nakłada na stronę żadnych obowiązków, które mogłyby być wykonane dobrowolnie lub w sposób przymusowy. Nie posiada zatem przymiotu wykonalności, co uniemożliwia też wstrzymanie jego wykonania. Rozpoznając ponownie wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zobowiązany był przy ponownym rozpatrywaniu wniosku Skarżącej, wziąć pod uwagę wytyczne wskazane przez Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia z 18 maja 2015 r. o sygn. akt: I FZ 136/15. W powołanym uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał m.in., że objęte wnioskiem Spółki postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]" przedłużające termin dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, nie nakłada na Spółkę żadnych obowiązków, które mogłyby być wykonane dobrowolnie lub w sposób przymusowy. Nie posiada zatem przymiotu wykonalności, co uniemożliwia wstrzymanie jego wykonania. Tym samym wniosek strony o wstrzymanie wykonania wymienionego postanowienia nie mógł zostać uwzględniony. Badając zatem ponownie sprawę według kryteriów ujętych w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, podkreślić należy, że w myśl art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a". po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (...). W związku z rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie wskazanego przez stronę skarżącą aktu, należy zaś mieć na uwadze, że wniosek taki dotyczyć może jedynie takich aktów lub czynności, które nadają się do wykonania. Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (por. praca zbiorowa pod red. T. Wosia: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 296; jak również postanowienie NSA z dnia 14 września 2005 r., II FZ 580/05, niepubl.). Podzielając stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane w uzasadnieniu cyt. wyżej postanowienia z dnia 18 maja 2015 r., jak i powyższe poglądy judykatury, podnieść należy, iż przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie jest wydane na podstawie art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego, którym przedłużono termin dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług. Jest to zaś rodzaj aktu prawnego o charakterze procesowym, który nie nadał stronie ani uprawnień, ani nie określił obowiązków o charakterze prawno – materialnym takich, które mogłyby być realizowane w drodze egzekucji. Zaskarżone postanowienie posiada cechy rozstrzygnięcia procesowego i nie posiada przymiotu wykonalności. Nie rodzi ono żadnych praw, jak też nie nakłada obowiązków nadających się do wykonania. Zarówno jego treść, jak i obowiązujące przepisy prawa nie wiążą z jego wydaniem konieczności zrealizowania określonego stanu rzeczy. Jeżeli zatem zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie nie mieści się w zbiorze aktów prawnych, które mogłyby stosownie do art. 61 § 3 zd. 3 p.p.s.a., być objęte w toku postępowania sądowego ochroną tymczasową, to wstrzymanie jego wykonania nie jest możliwe. Dlatego też, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.