I SA/Ol 342/04
WyrokWSA w Olsztynie2004-11-24
Skład orzekający: Tadeusz Piskozub, Zofia Skrzynecka, Renata Kantecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy koszty związane z zakupem i uruchomieniem urządzenia do produkcji preform, w tym odsetki od kredytu, prowizje, koszty delegacji i umów zleceń, mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w roku podatkowym, w którym urządzenie nie było jeszcze przyjęte do używania i nie przynosiło przychodów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że koszty odsetek i prowizji od kredytu zaciągniętego na zakup urządzenia do produkcji preform, które nie zostało przyjęte do używania w roku podatkowym, nie stanowią kosztów uzyskania przychodów. Podobnie, wydatki na delegacje i umowy zleceń związane z próbami uruchomienia tego urządzenia, poniesione przed jego nabyciem lub przed przyjęciem do używania, nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, lecz wpływają na wartość początkową środka trwałego. Sąd podzielił stanowisko organu, że wartość kalkulacyjna zużytej wody, która nie wynika z żadnych poniesionych opłat, a jedynie z zestawienia przygotowanego na potrzeby postępowania, nie może być uznana za koszt uzyskania przychodów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2000. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w szczególności dotyczące zawyżenia kosztów uzyskania przychodów z tytułu zużycia wody, kosztów związanych z urządzeniem do produkcji preform (odsetki, prowizje, delegacje, umowy zlecenia) oraz błędnego ustalenia dochodu z kapitałów pieniężnych. Skarżący podniósł, że wodę zużywał do działalności gospodarczej i rolniczej, a cena sprzedaży akcji obejmowała również środki transportowe.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tadeusz Piskozub Sędzia WSA - Zofia Skrzynecka Asesor WSA - Renata Kantecka (spr.) Protokolant - Paweł Guziur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2004r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2000 oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 6 czerwca 2003r. w sprawie określenia J. B. zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000r. oraz straty z pozarolniczej działalności gospodarczej za 2000r.
W motywach zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, iż J. B. zawyżył koszty uzyskania przychodów z samodzielnej działalności gospodarczej za 2000r. o kwotę 233.700,30 zł oraz nieprawidłowo do przychodów i kosztów z tej działalności zaliczył przychody i koszty z odrębnego źródła - kapitałów pieniężnych.
W przedmiocie zakwestionowanych wydatków dotyczących kosztów zużycia wody w gorzelniach organ odwoławczy stwierdził, że do kosztów uzyskania przychodów zaliczono wartość kalkulacyjną zużytej wody, która pochodziła z własnych studni głębinowych, przy czym kalkulacja zużytej wody nie wynika z żadnych poniesionych opłat, a wszelkie faktyczne koszty dotyczące eksploatacji hydroforni (paliwo, opłaty za energię elektryczną, przeprowadzanie analiz wody, naprawy) zostały zarachowane w księgach na podstawie faktur i zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Uznał zatem, iż wyliczone metodą kalkulacyjną koszty zużycia wody, zaliczone po raz drugi do kosztów uzyskania przychodów, w świetle art.22 ust.1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2000r. Nr 14, poz.176 ze zm., zwanej dalej jako ustawa o p.d.o.f.) nie stanowią kosztów uzyskania przychodów. Podniósł, iż "zestawienie kosztów" zużycia wody wraz z dokumentami przedstawione w toku postępowania organom skarbowym przygotowane zostało dla potrzeb tego postępowania, co znajduje potwierdzenie w zeznaniach świadka R. J., księgowej oddziału firmy w D., która przygotowała "zestawienie".
Odnośnie zakwestionowanych kosztów związanych z urządzeniem do produkcji preform organ stwierdził, iż urządzenie to, nie było w 2000r. w posiadaniu firmy J. B., nie było przez jego firmę użytkowane, ani nie mogło być przedmiotem dzierżawy, w konsekwencji powyższego podatnik nie uzyskał z tego tytułu przychodu. Materiał dowodowy wskazuje bowiem, iż firma podatnika "A" z siedzibą w S. zakupiła w dniu 25 marca 2000r. od firmy "B" S.A. z siedzibą w D. urządzenie do produkcji preform. Przedmiotowe urządzenie wywiezione zostało, przez Spółkę "B", w dniu 27 kwietnia 1999r., poza granice kraju, w celu nieodpłatnego użyczenia. Od momentu zakupu do czasu rozpoczęcia kontroli, tj. do dnia 25 lutego 2002r., urządzenie figurowało w księgach firmy J. B. na koncie "inwestycje rozpoczęte". Organ zauważył, iż przedłożone przez podatnika, w niniejszej kwestii dowody są sprzeczne, gdyż w postępowaniu kontrolnym J. B. twierdził, iż urządzenie nie przynosiło dochodów, nie można na nim pracować i do wyjaśnienia sytuacji przyjęto je jako "inwestycję rozpoczętą". Przedstawił również umowę dzierżawy przedmiotowego urządzenia z dnia 1 lutego 2002r., zawartą z K. z K. Z kolejnego pisma wynikało, iż od dnia zakupu urządzenie nie było w posiadaniu podatnika, który dwa lata próbował je odzyskać. J. B. przedstawił następnie ofertę dzierżawy urządzenia złożoną przez K., w której określono okres dzierżawy od dnia 15 kwietnia 2000r., przy czym z treści oferty wynika, iż do dzierżawy doszło. Nadto w piśmie z dnia 29 kwietnia 2002r. J. B. twierdził, iż w 2001r. urządzenie było dzierżawione przez K. W konsekwencji powyższego organ uznał, że twierdzenia o uzyskaniu w 2000r. przychodów z tytułu dzierżawy urządzenia nie są wiarygodne.
Organ odwoławczy podniósł, iż stosownie do treści art.23 ust.1 pkt 1 lit.b ustawy o p.d.o.f. nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków poniesionych na nabycie lub wytworzenie we własnym zakresie środków trwałych, stanowiących podstawę naliczenia odpisów amortyzacyjnych. Z kolei §6 ust.4a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997r. (Dz.U. nr 6, poz.35 ze zm.) stanowi, iż za cenę nabycia środka trwałego uważa się kwotę należną sprzedającemu, powiększoną o koszty związane z zakupem, naliczone do dnia przekazania środka trwałego do używania. W świetle powyższego wydatki dotyczące kosztów odsetek i prowizji od kredytu pobranego na opłacenie przedpłaty na zakup urządzenia do produkcji preform nie przyjętego do używania i ewidencji środków trwałych w 2000r. nie stanowią kosztów uzyskania przychodów.
Nadto za koszty uzyskania przychodów nie uznano wydatków z tytułu kosztów delegacji i umów zleceń dotyczących wyjazdów do G. związanych z próbami uruchomienia przedmiotowego urządzenia do produkcji preform. Zaznaczono, że wydatki poniesione w miesiącach: luty i marzec 2000r., gdy urządzenie to nie było jeszcze własnością firmy "A", w świetle art.22 ust.1 ustawy o p.d.o.f. nie stanowią kosztów uzyskania przychodów, a pozostałe wydatki poniesione w okresie od dnia nabycia do momentu przyjęcia środka trwałego do używania wpływają na wartość początkową środka trwałego i winny być ewidencjonowane na koncie "inwestycji".
W kwestii dotyczącej ustalenia dochodów z kapitałów pieniężnych Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż z umowy sprzedaży akcji, sporządzonej w formie aktu notarialnego (Rep."[...]") w dniu 30 marca 2000r. wynika, że podatnik uzyskał ze sprzedaży akcji posiadanych w "B" S.A. w D. przychód w kwocie 1.347.637,50 zł, a wartość tych akcji określono na kwotę 829.000 zł., przy tym wszelkie koszty zawarcia umowy sprzedaży akcji poniósł kupujący. Również z aktów notarialnych zawartych w dniach: 17 września 1996r., 18 lutego 1997r. i 13 marca 1997r. wynika, iż wartość akcji wynosi 829.000 zł, a koszty związane ze sporządzeniem tych aktów poniosła Spółka "B" w D. Ustalając dochód ze sprzedaży akcji organy zastosowały art.23 ust.1 pkt 38 ustawy o p.d.o.f.
W skardze J. B. wniósł o uchylenie decyzji organu drugiej instancji, zarzucając jej naruszenie art.120 i art.121§1 Ordynacji podatkowej poprzez nie zbadanie wszelkich okoliczności sprawy, dokonanie rozstrzygnięcia w oparciu o niepełny i niekompletny materiał dowodowy oraz naruszenie art.22 ust.1, art.23 ust.1 pkt 38 ustawy o p.d.o.f. Podniósł, iż wodę zużywał do prowadzonej działalności gospodarczej oraz do celów rolniczych. Na podstawie faktur do kosztów uzyskania przychodów ujmował tylko koszty energii elektrycznej i badań jakości wody, a koszty naprawy ujmował w kosztach działalności rolniczej, gdyż wykonawcami napraw byli pracownicy zatrudnieni w produkcji rolnej. Zakupione części wprowadzano do magazynu związanego z produkcja rolną i w przypadkach przeprowadzenia robót konserwacyjnych, czy remontów pobierano je z tych magazynów. Nielogicznym jest przyjęcie przez organ, że nie wystąpiły koszty związane z techniczną obsługą wodociągów. Zarzucił, iż organ błędnie określił wysokość przychodów i dochodów z kapitałów - z treści aktu notarialnego wynika, iż cena, jaką ustalono i zapłacono obejmowała akcje i środki transportowe, a organ błędnie przyjął, że cena ta dotyczyła wyłącznie akcji. Podkreślił, iż organ nie uznał za koszty uzyskania przychodów kosztów umów zlecenia i delegacji, kosztów odsetek od kredytu związanych z urządzeniami do produkcji preform, które poniesiono w okresie gdy z urządzeń rozpoczęto uzyskiwać przychody z dzierżawy. Zaznaczył, iż organ pominął kwestie kosztów transportu błędnie odliczonego przez księgową z kosztów uzyskania przychodów pozarolniczej działalności gospodarczej, które rozliczono w kosztach działalności rolniczej, o korektę których skarżący wystąpił w odwołaniu.
W kolejnym piśmie procesowym, złożonym w dniu rozprawy, skarżący podtrzymał dotychczasowe zarzuty i zaznaczył, iż w trakcie postępowania administracyjnego przedstawiał organowi dowody w postaci faktur i aktu notarialnego na okoliczność, że wielkość przychodów uznana przez Izbę Skarbową jako wyłącznie ze sprzedaży akcji faktycznie obejmowała przychody ze sprzedaży akcji i przychody ze sprzedaży ciągników siodłowych i naczep (kserokopia aktu notarialnego Rep. "[...]" dołączona została do pisma skarżącego). Nie zgodził się ze stanowiskiem organu w kwestii "kosztów wody" - koszty te na ostatni dzień roku kalendarzowego księgowa jedną pozycją przeksięgowała do kosztów pozarolniczej działalności. Koszty obejmowały wydatki pracownicze, koszty paliwa do maszyn uczestniczących w naprawach instalacji, koszty części do remontów i części do amortyzacji maszyn. Zaznaczył, iż organ pominął, że w przypadkach przewidzianych w ustawie o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym podatek taki stanowi koszt uzyskania przychodu.
W odpowiedzi Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. Zaznaczył, iż bezpodstawny jest zarzut dotyczący nie dokonania korekty błędów popełnionych przez skarżącego na jego niekorzyść, związanych z nie zaliczeniem do kosztów uzyskania przychodów kosztów transportu, gdyż Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej decyzję wydał po ponownym rozpatrzeniu sprawy, dokonano przy tym szczegółowej analizy zgromadzonego materiału dowodowego, w tym zbadano księgi handlowe prowadzone przez skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Przedmiotem sporu w rozpoznanej sprawie są cztery kwestie, w tym jedna dotycząca wysokości przychodów i kosztów z kapitałów pieniężnych i trzy dotyczące wysokości kosztów uzyskania przychodów.
Odnośnie zarzutów dotyczących błędnego ustalenia dochodu z kapitałów pieniężnych uznać należy, iż organ prawidłowo uznał, iż do przychodów i kosztów uzyskania przychodów firmy "A" nie można zaliczyć przychodów i kosztów dotyczących innego źródła przychodów - kapitałów pieniężnych (art.10 ust.1 pkt 7 ustawy o p.d.o.f.). Z zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej wydanego w dniu 12 grudnia 2000r. wynika, iż J. B. nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie obrotu akcjami, udziałami. Zgodnie z art.17 ustawy o p.d.o.f. za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się m.in. dywidendy i inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, których podstawą jest tytuł prawny w postaci udziałów (akcji) stanowiących kapitał osób prawnych oraz należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, przychody z odpłatnego przeniesienia udziałów w spółkach, akcji oraz innych papierów wartościowych. Z umowy sprzedaży akcji z dnia 30 marca 2000r. (akt notarialny "[...]") wynika, iż skarżący uzyskał ze sprzedaży akcji posiadanych w "B" S.A. z siedzibą w D. przychód w kwocie 1.347.637,50 zł, a wartość tych akcji określono na kwotę 829.000 zł. Koszty zawarcie umowy poniósł kupujący. Chybione jest twierdzenie skarżącego, że opisany akt notarialny dokumentuje nie tylko sprzedaż akcji, ale również środków transportowych. W powołanym §2 ust.2 pkt 3 aktu notarialnego strony umowy oświadczyły jedynie, iż umówiona ceny sprzedaży akcji uwzględnia okoliczność zadłużenia Spółki z tytułu zakupu od "A" dwóch samochodów specjalistycznych i trzech naczep za ceną według ich wartości księgowej na dzień 31 grudnia 1999r. Przedmiot sprzedaży określony zaś został w §2 ust.1 umowy - sprzedający sprzedaje, a kupujący kupuje 100 akcji o wartości nominalnej po 8.290 zł każda, za cenę w kwocie 1.347.637,50 zł. Ograny podatkowe właściwie zastosowały art.23 ust. 1 pkt 38 ustawy o p.d.o.f.
Kolejna kwestia dotyczy zakwestionowania zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wartości kalkulacyjnej zużycia wody w gorzelniach (wyliczonej jako iloczyn zużytej do produkcji wody w m3 i przyjętej ceny). Zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, iż wszelkie faktyczne koszty dotyczące eksploatacji hydroforni zarachowane zostały w księgach na podstawie faktur i zaliczone do kosztów uzyskania przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej, a wartość kalkulacyjna zużytej wody nie wynika z żadnych poniesionych opłat. W ocenie Sądu organ dokonał prawidłowej oceny dowodów. Przesłuchana w charakterze świadka R. J. - księgowa, która sporządzała zestawienie, zeznała bowiem, iż dokumenty dołączone do "zestawienia kosztów" zużycia wody, które przedstawione zostały przez skarżącego w toku postępowania organom skarbowym, sporządziła w 2002r. na prośbę J. G. - głównej księgowej. "Zestawienie kosztów" miało przedstawiać koszty na kwotę przekazanej kontrolującym wartości kalkulacyjnej wody zużytej w gorzelni. Zeznanie to stanowi podstawę do stwierdzenia, iż "zestawienie kosztów" wraz z dokumentami sporządzone zostało dla celów prowadzonego postępowania, a wyliczone metodą kalkulacyjną koszty z tytułu zużycia wody zaliczone były po raz drugi do kosztów uzyskania przychodów, co pozostaje w sprzeczności z art.22 ust.1 ustawy o p.d.o.f.
Prawidłowo zakwestionował organ zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów kosztów odsetek i prowizji od kredytu pobranego na opłacenie przedpłat na zakup urządzenia do produkcji preform, uzasadniając przy tym swoje stanowisko wyczerpująco i logicznie. Zdaniem Sądu, odmawiając wiarygodności twierdzeniom skarżącego o uzyskaniu przychodu z tytułu dzierżawy tego urządzenia w 2000r., organ nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów. Podkreślić należy, iż w toku postępowania skarżący przedstawiał sprzeczne dowody. Bezspornym jest, iż w księgach firmy J. B. przedmiotowe urządzenie figurowało od dnia jego nabycia, tj. od 25 marca 2000r. do czasu rozpoczęcia kontroli, tj. do 25 lutego 2002r. na koncie "inwestycje rozpoczęte" oraz , że urządzenie to od dnia 27 kwietnia 1999r. znajdowało się poza granicami kraju - w "[...]". Początkowo skarżący twierdził jednakże, iż urządzenie nie przynosiło dochodów, gdyż nie można na nim pracować, następnie przedstawił pismo z dnia 4 marca 2002r. kierowane do Prokuratury w M., z którego wynika, że od dwóch lat próbuje bezskutecznie odzyskać urządzenie oraz "ofertę" dzierżawy urządzenia złożoną przez K. z K., w której określono okres dzierżawy od 15 kwietnia 2000r. i , z której wynika, że do dzierżawy tej doszło. Główna księgowa "A" J. G. zeznała natomiast, iż w marcu 2002r. J. B. okazał jej umowę dzierżawy urządzenia i polecił wystawić fakturę obciążającą K. za dzierżawę za miesiące luty i marzec 2002r. na kwoty czynszu według umowy. Stwierdziła również, iż urządzenie to"(...) zostanie wprowadzone na stan środków trwałych w rozliczeniu za miesiąc marzec 2002r.". Stosownie natomiast do treści art.23 ust.1 pkt 1 lit.b ustawy o p.d.o.f. za koszty uzyskania przychodów nie uważa się wydatków poniesionych na nabycie lub wytworzenie we własnym zakresie środków trwałych, stanowiących podstawę naliczenia odpisów amortyzacyjnych, a za cenę nabycia środka trwałego uważa się kwotę należną sprzedającemu, powiększoną o koszty związane z zakupem, naliczone do dnia przekazania środka trwałego do używania (§6 ust. 4a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.)
Kosztów uzyskania przychodów nie stanowią również wydatki z tytułu kosztów delegacji i umów zleceń dotyczące wyjazdów do G. w związku z próbami uruchomienia urządzenia do produkcji preform. Jak słusznie wskazał organ podatkowy w świetle art.22 ust.1 ustawy o p.d.o.f. nie stanowią kosztów uzyskania przychodów wydatki poniesione w lutym i marcu 2000r., a wiec w okresie gdy przedmiotowe urządzenia nie było jeszcze własnością firmy skarżącego Zaś wydatki poniesione od chwili nabycia urządzenia do momentu jego przyjęcia do używania wpływają na wartość początkową środka trwałego i winny być ewidencjonowane na koncie "inwestycji".
Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie nie stwierdził takiego rodzaju naruszeń, które skutkować musiałyby uchyleniem wydanego rozstrzygnięcia. W związku z powyższym na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270) należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło