I SA/Ol 385/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Krzykowski, Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski, sędzia WSA Wojciech Czajkowski (sprawozdawca),, Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2018r. sprawy ze skargi spółki A na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej Spółki kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Burmistrz decyzją z dnia "[...]", po rozpatrzeniu wniosku Spółki A z siedzibą w B., umorzył V i IX ratę podatku od nieruchomości za 2017 r. w łącznej kwocie 18.080,60 zł wraz z odsetkami za zwłokę oraz odmówił umorzenia podatku od nieruchomości za 2015 r. w kwocie 60.085 zł. Postanowieniem z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od powołanej wyżej decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy stwierdził, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji wynika, że została ona doręczona w dniu 8 listopada 2017 r.. Stosownie zatem do art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm.), odwołanie mogło być wniesione najpóźniej w dniu 22 listopada 2017 r., a tymczasem zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu 23 listopada 2017 r., czyli 1 dzień po terminie. Jednocześnie Spółka nie wniosła o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy nie mógł zatem rozpoznać odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie Spółka, wnosząc o uchylenie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, zarzuciła naruszenie przepisów: art. 12 § 6 pkt 2, art. 223 § 1 i 2 oraz 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu powyższych zarzutów podniosła, że odwołanie zostało złożone z zachowaniem terminu z art: 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, na dowód czego przedłożyła wydruk z systemu Spółki B dotyczący statusu przesyłki o numerze "[...]", w świetle którego nadanie przesyłki nastąpiło w dniu 22 listopada 2017 r., a zatem z zachowaniem terminu do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało stanowisko, że odwołanie zostało wniesione do organu za pośrednictwem urzędu pocztowego w dniu 23 listopada 2017 r.. W ocenie SKO, powyższe potwierdza dowód w postaci datownika Urzędu Pocztowego z dnia 23 listopada 2017 r. na kopercie, w której nadane zostało odwołanie. Organ wskazał ponadto, że z przedłożonej przez pełnomocnika Spółki kserokopii dziennika nadawczego wynika, iż pismo do Burmistrza zostało nadane w dniu 23 listopada 2017 r., przy czym w dniu 22 listopada 2017 r. nie nadano żadnej przesyłki. Zdaniem organu, w świetle tych dowodów nie jest wiarygodnym wydruk z systemu Spółki B, który nie stanowi dowodu, skoro według informacji na stronie internetowej, wyświetlane w systemie informacje mają jedynie charakter poglądowy i nie stanowią podstawy do jakichkolwiek roszczeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), dalej jako: "p.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W wyniku kontroli sądowej postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) –c) p.p.s.a.). Oceniając zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów, stwierdzić należy, że narusza ono prawo w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego. Przedmiotem niniejszej skargi jest postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a rolą Sądu jest ocena zaskarżonego postanowienia pod kątem jego zgodności z prawem. Stosownie do treści art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Zgodnie zaś z art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Redakcja art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, a w szczególności użyty tam zwrot "stwierdza", nakazuje przyjąć, że organ podatkowy obowiązany jest wydać postanowienie na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej w każdym przypadku uznania, że odwołanie zostało wniesione z przekroczeniem terminu z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Poza jakąkolwiek oceną organu podatkowego pozostają okoliczności, z powodu których doszło do uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, a jedynym uprawnieniem, a zarazem obowiązkiem organu odwoławczego we wstępnej fazie kontroli odwołania, jest ustalenie, czy środek zaskarżenia został wniesiony w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji organu I instancji. W niniejszej sprawie nie ma sporu między stronami postępowania sądowego co do tego, że 14 – dniowy termin do wniesienia odwołania należało liczyć od dnia 8 listopada 2017 r., tj. od daty doręczenia decyzji pierwszoinstancyjnej pełnomocnikowi skarżącej. Kwestią sporną w sprawie jest natomiast data wniesienia odwołania od decyzji. Zdaniem organu odwoławczego, przesyłka zawierająca odwołanie została nadana za pośrednictwem placówki pocztowej w dniu 23 listopada 2017 r. (data datownika na kopercie zawierającej odwołanie, kserokopia dziennika nadawczego kancelarii prawnej pełnomocnika Spółki), zaś według twierdzeń podatnika odwołanie zostało wniesione w dacie wskazanej na wydruku ze strony internetowej Spółki B dotyczącej śledzenia przesyłek, tj. w dniu 22 listopada 2017 r. Zauważenia wymaga, że uznanie przez organ odwołania za wniesione z uchybieniem terminu wskazanego w przepisie art: 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, może nastąpić jedynie wówczas, gdy ma on pewność co do daty wniesienia odwołania. W okolicznościach badanej sprawy trudno zaś przyjąć za organem, że data widniejąca na kopercie zawierającej odwołanie oraz w dzienniku nadawczym kancelarii prawnej pełnomocnika Spółki jest wiążąca w sposób niebudzący wątpliwości, w sytuacji, kiedy doręczyciel wskazuje w systemie elektronicznym inną datę wniesienia przesyłki. W związku z tym, że istnieją trzy dowody wskazujące dwie różne daty wniesienia odwołania, w ocenie Sądu, konieczne jest dokonanie dodatkowych ustaleń w celu jednoznacznego stwierdzenia tej daty. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia14 marca 2013 r. sygn. akt I FSK 782/12 "nie ulega wątpliwości, że wydanie postanowienia na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, winno być poprzedzone bezspornymi ustaleniami w zakresie prawidłowości i daty doręczenia stronie kwestionowanego w drodze odwołania rozstrzygnięcia wydanego przez organ I instancji oraz w zakresie daty wniesienia odwołania od tego orzeczenia. Stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania winno bowiem mieć miejsce dopiero po dokładnym przeanalizowaniu materiału dowodowego w zakresie koniecznym do ustalenia, czy termin ustawowy do wniesienia środka odwoławczego został przez stronę zachowany". Oznacza to, że prawidłowość doręczeń jest jednym z kluczowych warunków przestrzegania praw strony. Wszelkie wątpliwości w tym zakresie powinny być tłumaczone na korzyść strony, natomiast błędy podmiotów trzecich dokonujących doręczeń - poczty (doręczycieli) - obciążają na zasadzie ryzyka administrację podatkową (p. postanowienie NSA z dnia 1 sierpnia 2014 r., sygn. akt II FSK 2087/14, LEX nr 1503686). W okolicznościach niniejszej sprawy organ powinien więc zwrócić się do Spółki B o wyjaśnienie przyczyn zaistniałych rozbieżności, a następnie w oparciu o tak uzyskane informacje i posiadane już wcześniej dowody, ponownie ocenić, czy termin do wniesienia odwołania od decyzji rzeczywiście nie został przez skarżącą zachowany. Wskazać należy, że to organ odwoławczy ma obowiązek badać, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Prowadząc ustalenia w tym zakresie, organ powinien wziąć pod uwagę i rozważyć wszystkie istotne z punktu widzenia dokonania takiej oceny okoliczności, a w razie jakichkolwiek wątpliwości przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w niezbędnym zakresie. W niniejszej sprawie wątpliwości co do daty nadania przesyłki pocztowej zawierającej odwołanie istnieją, co związane jest z działaniem operatora pocztowego, który w informacji na stronie internetowej podał inną niż na przesyłce datę jej nadania. Organ podatkowy miał zatem obowiązek podjęcia czynności procesowych poprzez wystąpienie do Spółki B o wyjaśnienie stwierdzonych rozbieżności. W ocenie Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w sposób nieuprawniony, gdyż przedwcześnie w niniejszej sprawie przyjęło, że odwołanie zostało wniesione 23 listopada 2017 r., pomijając całkowicie datę wynikającą z wydruku śledzenia przesyłek. W szczególności organ odwoławczy nie przeprowadził koniecznego postępowania wyjaśniającego w zakresie stwierdzonych rozbieżności co do daty nadania przesyłki pocztowej zawierającej odwołanie. W związku z uchyleniem zaskarżonego postanowienia, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy obowiązkiem organu odwoławczego będzie uwzględnienie przedstawionych powyższych uwag Sądu, wnikliwe rozpatrzenie wszelkich wniosków i argumentacji strony oraz materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 p.p.s.a., zasądzając na rzecz strony skarżącej kwotę 580 zł, obejmującą zwrot uiszczonego od skargi wpisu w wysokości 100 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 480 zł. Koszty wynagrodzenia pełnomocnika zostały określone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 265).