I SA/Ol 404/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Strumiłło po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi W. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" r., nr "[...]" w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowych, umorzenia odsetek oraz kosztów upomnienia postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W. Z.(dalej jako skarżący) wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]"r., w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowych, umorzenia odsetek oraz kosztów upomnienia. Wnioskiem z dnia 15 lipca 2015r. skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 września 2015 r. odmówiono skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 1 grudnia 2015 r., sygn. akt II FZ 878/15 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie od ww. postanowienia w przedmiocie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wobec prawomocnego zakończenia postępowania w przedmiocie prawa pomocy skarżący wezwany zastał do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 zł, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie doręczone zostało skarżącemu w dniu 16 grudnia 2015r. (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru k. 70). Pismem z dnia 18 grudnia 2015 r. skarżący złożył ponowny wniosek przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 26 stycznia 2016 r. odmówiono skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2016 r., sygn. akt II FZ 130/16 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie od ww. postanowienia. Wobec prawomocnego zakończenia postępowania w przedmiocie prawa pomocy skarżący wezwany zastał do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 zł, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie doręczone zostało skarżącemu w dniu 25 kwietnia 2016 r. (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru k. 112). Pismem z dnia 27 kwietnia 2016 r. skarżący złożył ponowny wniosek przyznanie prawa pomocy, wskazując na skomplikowany przedmiot sprawy, brak wiedzy specjalistycznej oraz środków do powołania pełnomocnika z wyboru. Stwierdził, że pojawiły się nowe okoliczności, gdyż otrzymał emeryturę i pogorszył się stan jego zdrowia, co uniemożliwia mu wykonywanie prac zarobkowych. Jedynym jego źródłem utrzymania jest emerytura, z której opłaca alimenty na żonę w kwocie 600 zł miesięcznie oraz koszty utrzymania mieszkania i leczenia. Dodał, że w toku egzekucji administracyjnej organ zajął świadczenie emerytalne oraz w całości wynagrodzenie uzyskiwane z tytułu wykonywanej pracy na umowę zlecenie. Podkreślił, że sprzedane pojazdy z uwagi na wiek i stan techniczny nie przedstawiały znacznej wartości, zaś środki uzyskane z ich sprzedaży zostały przeznaczone na spłatę zobowiązań względem pracowników. Z żoną pozostaje w separacji faktycznej, czego efektem jest nałożony na niego wobec małżonki obowiązek alimentacyjny. Prowadzi z żoną oddzielne gospodarstwo domowe, pomimo zamieszkiwania razem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Stosownie do art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy jest uzależnione od spełnienia przez ubiegającą się stronę ściśle określonych w ustawie warunków. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, by nie był w stanie ponieść kosztów powstałych w związku z zainicjowanym przez niego postępowaniem sądowym. W ocenie Sądu, na obecnym etapie postępowania nie jest możliwe stwierdzenie w sposób niebudzący wątpliwości, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Analizując bowiem treść oświadczeń skarżącego we wnioskach z dnia 15 lipca 2015 r., 18 grudnia 2015 r. oraz 27 kwietnia 2016 r., należy uznać, iż przedstawiona w nich sytuacja materialna i życiowa wnioskodawcy jest zasadniczo tożsama, a tym samym nie ma podstaw do zmiany dotychczasowego stanowiska. W tym miejscu wskazać także należy, że według oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) z dnia 23 maja 2016 r. , skarżący utrzymuje się z emerytury w wysokości 2.080 zł miesięcznie oraz wynagrodzenia z umowy zlecenia 600 zł. Posiada udział w wysokości ½ w prawie własności mieszkania o powierzchni 60 m2. Ponosi koszty opłat za mieszkanie w wysokości 500 zł, alimenty w wysokości 600 zł, koszty lekarstw 300 zł, koszty wyżywienia 500 zł, koszty egzekucji komorniczej 600 zł. W związku z powyższym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W tym miejscu wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 5 kwietnia 2016 r. sygn. akt II FZ 130/16 wskazał, że złożenie przez stronę kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie obliguje sądu do dokonywania ponownej oceny sytuacji materialnej wnioskującego w kontekście przesłanek z art. 246 p.p.s.a. Rolą sądu jest bowiem w takim przypadku zbadanie, czy strona powołała nowe (zmienione) okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego stanowiska sądu. W tego typu sytuacjach nie jest więc możliwe dokonywanie odmiennych ocen kondycji finansowej strony na podstawie tożsamych elementów stanu faktycznego, tj. w oparciu o analogiczną do zawartej we wcześniejszym wniosku argumentację. W związku z tym, jeżeli podmiot ubiegający się o przyznanie prawa pomocy nie wskaże jakichkolwiek nowych okoliczności, bądź też podane przez niego fakty nie będą na tyle znaczące, aby mogły doprowadzić do odmiennych od dotychczasowych ocen, skorzystanie z art. 165 p.p.s.a. nie będzie możliwe. Stosownie do art.165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Odnosząc powyższe rozważania do wniosku złożonego w niniejszej sprawie w dniu 27 kwietnia 2016 r. i dokonując oceny zasadności przyznania prawa pomocy, stwierdzić trzeba, że skarżący nie powołał się w sposób skuteczny na zmianę okoliczności dotyczących jego sytuacji finansowej i rodzinnej. Podniesiona przez skarżącego okoliczność – pogorszenia stanu zdrowia oraz związany z tym fakt niemożliwości podjęcia dodatkowego zatrudnienia, nie została w żaden sposób uprawdopodobniona przez stronę. Na marginesie dodać należy, że prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, której celem jest zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Powyższe oznacza, że skoro skarżący nie wykazał, że jest osobą, której sytuacja majątkowa nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania, to skutkuje to odmową przyznania mu prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 245 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.