I SA/Ol 408/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]"., Nr "[...]" w przedmiocie: określenia kwoty długu celnego, kwoty podatku akcyzowego, opłaty paliwowej oraz podatku od towarów i usług postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych Wnioskiem z dnia 1 lipca 2014 r. złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżący J. S. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego przez skarżącego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z uczącym się synem. Wnioskodawca oświadczył, że jest osobą bezrobotną, nie uzyskuje dochodów, natomiast syn otrzymuje miesięcznie 200 zł. Dodał, że nie posiada majątku. Pismem z dnia 24 lipca 2014 r. na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., skarżący został wezwany do złożenia dodatkowego oświadczenia i przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jego stanu majątkowego. Wyznaczonym terminie skarżący nie przedłożył dodatkowego oświadczenia i dokumentów źródłowych. . Referendarz sądowy stwierdza także, że skarżący w dniu 1 sierpnia 2014 r. wpłacił kwotę 100 zł tytułem: "Wpisowe sygn. akt ISA/01/408/14". Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Na mocy art. 243 §1 w związku z art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie częściowym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powołane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej wart. 199 p.p.s.a. Strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy musi zatem uprawdopodobnić, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie. W przypadku prawa pomocy mamy do czynienia z pomocą budżetu Państwa osobom, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy są przy tym określone ogólnie, a więc uznaniu sądu pozostawił ustawodawca ocenę przedstawionych we wniosku okoliczności przemawiających, zdaniem strony, za rozstrzygnięciem korzystnym dla niego. Zauważyć należy, że ciężar dowodu tj. dostarczenia wszelkich dokumentów i złożenia oświadczeń dotyczących jej sytuacji majątkowej, spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawca powinien zatem wykazać, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że nie jest w stanie pokryć kosztów procesu we własnym zakresie. Zauważyć należy, że ciężar dowodu tj. dostarczenia wszelkich dokumentów i złożenia oświadczeń dotyczących jej sytuacji majątkowej, spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawca powinien zatem wykazać, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że nie jest w stanie pokryć kosztów procesu we własnym zakresie. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, iż wobec nieprzedłożenia przez wnioskodawcę żądanych dokumentów źródłowych i dodatkowego oświadczenia, które służyć miały uzupełnieniu informacji na temat jego sytuacji majątkowej i finansowej oraz wyjaśnieniu wątpliwości powstałych na tle złożonego przez niego w formularzu wniosku oświadczenia, nie jest możliwe jednoznaczne stwierdzenie, że nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania w sprawie niniejszej bez uszczerbku koniecznego dla jego utrzymania. Nieujawnienie przez wnioskodawcę sytuacji materialnej w pełnym zakresie uniemożliwia tym samym podjęcie korzystnego dla niego rozstrzygnięcia – uniemożliwia bowiem ocenę jego rzeczywistej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych oraz stwierdzenie w sposób nie budzący wątpliwości, że spełnia on przesłankę, uzasadniającą zwolnienie od kosztów sądowych. Podkreślić należy, że bez kluczowych i podstawnych informacji w zakresie uzyskiwanych dochodów, nadto bez danych o wysokości ponoszonych kosztów utrzymania, źródeł finansowania ponoszonych kosztów nie było możliwości ustalenia czy wnioskodawca spełnia warunki do przyznania mu prawa pomocy. Istotne dla ewentualnego przyznania prawa pomocy było także ustalenie sytuacji rodzinnej wnioskodawcy. Pozostawanie bowiem w związku małżeńskim ma wpływ na ocenę czy zaistniały przesłanki do przyznania prawa pomocy. Zgodnie bowiem z art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r., poz. 788 ze zm.), małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy. Podkreślić należy, że z tego obowiązku nie zwalnia ich pozostawanie w rozdzielności majątkowej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r., sygn. GZ 71/04, ONSAiWSA 2005, nr 1, poz. 8). Dodać jednocześnie należy, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony został pogląd, że uchylanie się strony od obowiązków nałożonych na nią w toku uzupełniającego postępowania wyjaśniającego w ramach postępowania w przedmiocie prawa pomocy należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (tak Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w uzasadnieniu postanowienia z dnia 26 czerwca 2009 r., sygn. akt II FZ 182/09, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Dodatkowo referendarz sądowy zauważa, że strona wpłaciła kwotę 100 zł, zaś wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 100 zł. W świetle powyższego, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji.