I SA/Ol 426/24

WyrokWSA w Olsztynie2025-01-29

Skład orzekający: Anna Janowska, Andrzej Brzuzy, Katarzyna Górska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu z tytułu szkód spowodowanych suszą może zostać oparta wyłącznie na wynikach obliczeń publicznej aplikacji, pomimo przedstawienia przez stronę protokołu z oszacowania szkód sporządzonego przez komisję wojewody?
Ratio decidendi
Organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) mogą oprzeć decyzję o przyznaniu lub odmowie przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu na wynikach obliczeń publicznej aplikacji suszowej, nawet jeśli strona przedstawiła protokół z oszacowania szkód sporządzony przez komisję wojewody. Wyniki z aplikacji, uwzględniające dane od rolnika, komisji i Instytutu Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa (IUNG), są uznawane za miarodajne. W przypadku braku spełnienia wymogu minimalnego progu szkody (powyżej 30% średniej rocznej produkcji roślinnej), odmowa przyznania pomocy jest zasadna. W postępowaniach przed ARiMR wyłączone jest stosowanie niektórych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 7 i 77 §1 k.p.a., co ogranicza obowiązek organów do aktywnego poszukiwania dowodów.
Stan faktyczny
Producent rolny Z. W. złożył wniosek o pomoc finansową z powodu szkód w uprawach rolnych spowodowanych suszą w 2023 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił przyznania pomocy, uznając, że szkody wyniosły 25,23%, czyli poniżej wymaganego progu 30%. Dyrektor Regionalny ARiMR utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił organom błędną interpretację przepisów, pominięcie dowodów z raportu komisji wojewody oraz wadliwe działanie publicznej aplikacji suszowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając decyzje organów za zgodne z prawem.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Janowska, Sędziowie sędzia WSA Andrzej Brzuzy (sprawozdawca), sędzia WSA Katarzyna Górska, Protokolant sekretarz sądowy Weronika Ćwiek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie z dnia 29 sierpnia 2024 r., nr 200/OR14/2024 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy oddala skargę. Wnioskiem z 12 marca 2024 r. Z. W. (dalej jako: "strona", "skarżący") zwrócił się do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2023 r. niekorzystnych zjawisk atmosferycznych. Decyzją z 5 kwietnia 2024 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. (dalej jako: "Kierownik BP", "organ I instancji") na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2023 r. poz. 1199), dalej jako: "ustawa o Agencji", w związku z art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a." i §13 zze ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r. poz. 187, ze zm.), dalej jako: "rozporządzenie z 27 stycznia 2015 r." - odmówił stronie przyznania pomocy finansowej. Kierownik BP uznał, że z kalkulacji z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym strony spowodowanych suszą w 2023 r. wynika, że szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem suszy w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich wynoszą 25,23%, czyli poniżej 30% średniej rocznej produkcji roślinnej w gospodarstwie rolnym. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie (dalej jako: "Dyrektor OR", "organ odwoławczy") decyzją z 29 sierpnia 2024 r. zaskarżone rozstrzygnięcie utrzymał w mocy. W pierwszej kolejności Dyrektor OR wskazał, że z treści §13zze ust. 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r. wynika, że aby otrzymać wsparcie finansowe, szkody w gospodarstwie rolnym producenta rolnego obliczone za pomocą publicznej aplikacji muszą wynieść powyżej 30% średniej rocznej produkcji roślinnej w gospodarstwie rolnym z trzech ostatnich lat albo z trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiły te szkody, w tym suszy, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej wielkości produkcji. Zakres wprowadzenia kalkulacji (§13 zze ust. 7 pkt 2 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r.) miał głównie na celu usprawnienie procesu analizowania wystąpienia w danym gospodarstwie rolnym suszy poprzez wykorzystanie w tym procesie danych już istniejących, bowiem szkody spowodowane przez suszę oznaczają szkody spowodowane wystąpieniem w dowolnym sześciodekadowym okresie od 21 marca do 30 września spadku klimatycznego bilansu wodnego poniżej wartości określonej dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb. Decydujące znaczenie dla stwierdzenia, czy na danym obszarze w istocie doszło do suszy ma dokonanie szacunku w oparciu o dane wynikające z obwieszczenia ministra właściwego do spraw rolnictwa w sprawie wskaźników klimatycznego bilansu wodnego. Ustalenie, że zaistniałe straty są wynikiem suszy w rozumieniu obowiązujących przepisów ściśle związane jest z odwołaniem się do danych zawartych w tym obwieszczeniu, w tym przypadku, które zawarte są przez komisję powołaną przez właściwego wojewodę na podstawie jeszcze danych pozyskanych z Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa (IUNG). Organ odwoławczy wyjaśnił, że jednym z podstawowych warunków udzielenia pomocy jest dołączenie przez producenta rolnego do wniosku o udzielenie pomocy, za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, protokołu oszacowania szkód w formie dokumentu elektronicznego, opatrzonego podpisem zaufanym wojewody właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego albo dołączenie uwierzytelnionego przez producenta rolnego wydruku tego protokołu (§13zzd ust. 5 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r.). Protokół oszacowania szkód generowany jest automatycznie za pomocą publicznej aplikacji, jeżeli szkody spowodowane wystąpieniem suszy wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji roślinnej w gospodarstwie rolnym z ostatnich trzech lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły szkody spowodowane wystąpieniem suszy, po uprzednim złożeniu przez producenta rolnego wniosku o oszacowanie tych szkód (ust. 6). W przypadku, gdy szkody spowodowane wystąpieniem suszy wynoszą nie więcej niż 30% średniej rocznej produkcji roślinnej, o której mowa w ust. 6. za pomocą publicznej aplikacji jest generowana automatycznie kalkulacja oszacowania szkód (ust. 7). Dyrektor OR podał, że wniosek suszowy strony w sekcji VI zawierał deklarację, że wnioskuje ona o udzielenie pomocy finansowej z tytułu szkód w uprawach rolnych spowodowanych wystąpieniem w 2023 r. suszy, które zostały obliczone za pomocą publicznej aplikacji i wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji roślinnej w gospodarstwie rolnym z ostatnich trzech lat poprzedzających rok wystąpienia suszy, do powierzchni uprawy, na której zgodnie z protokołem/kalkulacją oszacowania szkód (sporządzonym/sporządzoną w formie dokumentu elektronicznego), powstały szkody w uprawach rolnych. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z wartością oszacowanych szkód (średni plon i cena sprzedaży w gospodarstwie ustalone zostały na podstawie danych Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej (dalej również: "Instytut") według FADN, tj. Sieci Danych Rachunkowych Gospodarstw Rolnych), wynikającą ostatecznie z kalkulacji z oszacowania szkód wygenerowanej za pomocą publicznej aplikacji, o której mowa w §13zzd ust. 7 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r., wartość oszacowanych szkód według kwoty obniżenia dochodu z produkcji roślinnej w gospodarstwie rolnym strony wyniosła 582.755,37 zł, co stanowiło 25,23% średniej rocznej produkcji. Tym samym w ocenie Dyrektora OR strona nie spełniła jednego z podstawowych warunków udzielenia pomocy finansowej, dotyczącego minimalnego progu strat w gospodarstwie, określonego w § 13zze ust. 1 pkt 3 lit b rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r. Spełnienie warunku udzielenia pomocy nastąpiłoby z chwilą przekroczenia tej wartości, tj. gdyby wartość szkód, obliczona za pomocą publicznej aplikacji wyniosła powyżej 30% średniej rocznej produkcji roślinnej z ostatnich trzech lal poprzedzających rok wystąpienia suszy, np. 30,01%. Organ odwoławczy podał, że skarżący do wniosku o udzielenie pomocy dołączył w wymaganym terminie uwierzytelniony wydruk kalkulacji z oszacowania szkód, obliczonych za pomocą publicznej aplikacji, która zawiera informację o powierzchni upraw rolnych, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2023 r. suszy (warunek zawarty w §13zze ust. 7 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r.). Na awersie wydruku tejże kalkulacji dla wartości oszacowania szkód dotyczących średniego plonu i ceny sprzedaży w gospodarstwie, które zostały ustalone na podstawie danych Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywności (lERiGŻ - według FADN) zapisano, że procent średniej rocznej produkcji wyniósł 25,23%. Oprócz tego do wniosku dołączono informację o uprawach i szkodach w wyniku suszy oraz polisy ubezpieczenia upraw. Organ odwoławczy zauważył, że złożenie papierowego wniosku suszowego poprzedzone było wypełnieniem wniosku o oszacowanie szkód powstałych w wyniku suszy. Po zalogowaniu się do publicznej aplikacji "Zgłoś szkodę rolniczą" - producent rolny uzupełniał tam swoje dane kontaktowe, zaznaczał zgodę na przetwarzanie danych osobowych oraz pobierał dane z aplikacji eWniosek Plus, dotyczące m.in. położenia i powierzchni działek ewidencyjnych i rolnych (które wskazał w ramach składania wniosku o przyznanie płatności obszarowych), a następnie samodzielne uzupełniał informacje o szkodach w poszczególnych uprawach w wyniku suszy, o produkcji zwierzęcej oraz o ubezpieczeniu. Przy każdej działce rolnej, którą producent rolny oznaczył jako dotkniętą klęską suszy, należało samodzielnie oszacować wartość poniesionej szkody, istniała też możliwość załączenia zdjęcia uprawy. Z kolei z §13zze ust. 1 pkt 3 lit b rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r. wynika, że szacowanie szkód przez publiczną aplikację Zgłoś szkodę rolniczą było podstawowymi i obligatoryjnym narzędziem do szacowania szkód powstałych w wyniku suszy. Jeżeli jednak rolnik chciał, aby oszacowania szkód dokonała również komisja, wówczas, jak w niniejszej sprawie, składał odpowiedni wniosek w terminie umożliwiającym ich oszacowanie przez komisję. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że załączona do wniosku suszowego, wygenerowana z aplikacji publicznej ostateczna kalkulacja z oszacowania szkód, opierała się w niniejszej sprawie o 3 źródła danych dotyczących wysokości szkód w uprawach: (-) dane podane w aplikacji przez rolnika we wniosku o szacowanie szkód, (-) dane z raportu komisji szacującej na miejscu oraz (-) dane pobierane z Instytutu Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa (IUNG). Następnie wskazał, że dane z raportu komisji powołanej przez wojewodę były poddawane analizie i składały się na ostateczny wynik procentu strat obliczonych przez aplikację publiczną. Raport komisji powołanej przez wojewodę nie został przez ustawodawcę wyszczególniony jako obligatoryjny ani fakultatywny załącznik do wniosku o udzielenie pomocy finansowej. Powyższy raport do dnia wydania decyzji nie został też dołączony do akt niniejszej sprawy przez skarżącego, który jednocześnie domagał się przeprowadzenia dowodu z ww. raportu. Jednocześnie Dyrektor OR stwierdził, że raport komisji pośrednio wpłynął na efekt końcowy oceny szacowania szkód w gospodarstwie strony, bowiem dane z raportu komisja wprowadzała do aplikacji. Zatem dowód ten brał udział w szacowaniu i wpłynął na ostateczny jego wynik odzwierciedlony w kalkulacji. Organ odwoławczy zauważył przy tym, że strona będąc świadomą określonej przez aplikację szkody na poziomie 25,23% w postępowaniu przed organem I i II instancji nie podjęła działań mających wskazywać na zamiar wyjaśnienia istniejących jej zdaniem rozbieżności i oprócz wniosku suszowego oraz obligatoryjnych załączników nie dołączyła wiarygodnych dowodów, z których wynikałaby szkoda powyżej 30%. Tymczasem w świetle art. 10a ust. 1a ustawy o Agencji organy ARiMR nie stosują tych przepisów k.p.a., które nakładają na nie obowiązek podejmowania z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy. W postępowaniach tych inicjatywa dowodowa pozostawiona jest co do zasady stronie. Reasumując Dyrektor OR podniósł, że każdy skutecznie złożony wniosek o oszacowanie szkód powstałych w wyniku suszy, tj. taki który posiadał w aplikacji potwierdzenie, że został wysłany, został w aplikacji przeliczony i w oparciu o dane zawarte w tym wniosku, w raporcie komisji oraz o dane pobrane z Instytutu Uprawy. Nawożenia i Gleboznawstwa (IUNG) wygenerowany został odpowiednio protokół oszacowania szkód (jeżeli szkody spowodowane wystąpieniem suszy wyniosły powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej) albo, jak w niniejszej sprawie, kalkulacja z oszacowania szkód (w przypadku gdy szkody spowodowane wystąpieniem suszy wyniosły nie więcej niż 30% średniej rocznej produkcji rolnej). Na finalny wynik oszacowania szkód w aplikacji, odzwierciedlony w załączonej do wniosku o udzielenie pomocy kalkulacji z oszacowania szkód, miało zdaniem organu odwoławczego wpływ wiele wskaźników, w tym dane zawarte w raporcie z oszacowania szkód sporządzonym przez komisję powołaną przez wojewodę, które po wprowadzeniu do publicznej aplikacji współuczestniczyły w procesie finalnego szacowania szkód, zgodnie z zasadami wynikającymi z §13zzd rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r. Zarówno protokół, jak i kalkulacja z oszacowania szkód generowane są automatycznie za pomocą aplikacji elektronicznej i nie stanowią aktu administracyjnego w rozumieniu przepisów k.p.a. Odnosząc się do oświadczenia strony zawartego w odwołaniu dotyczącego błędnej oceny poziomu strat w gospodarstwie dokonanej przez publiczną aplikację oraz przedstawionych dowodów, Dyrektor OR wskazał, że stanowi ono jej subiektywny pogląd, który zdaniem organu nie znalazł odzwierciedlenia w kalkulacji z oszacowania szkód. Organ odwoławczy dał wiarę informacjom pozyskanym ze strony internetowej IMGW-PIB wskazującym na modernizację systemu radarowego w Polsce, jednakże ze względu na ich ogólnikowość nie sposób w jego ocenie potwierdzić braku lub nieprawidłowości pomiarów poziomu suszy w 2023 r. przez radary (radar w L. wznowił działanie jeszcze we wrześniu 2022 r.), a tym bardziej konkretną wartość szkód w gospodarstwie strony, które miałyby przewyższać 30% produkcji średniej rocznej produkcji roślinnej w gospodarstwie rolnym z ostatnich trzech lat poprzedzających rok wystąpienia suszy. Zdaniem organu odwoławczego ocena strony oparta na podejrzeniu błędnego działania urządzeń radarowych, z uwagi na modernizację sieci POLARD, nie stanowi rzetelnego i obiektywnego dowodu na rozmiar strat spowodowanych wystąpieniem suszy w 2023 r. w jej gospodarstwie. Jeżeli chodzi o żądanie strony uwzględnienia danych z raportu komisji Wojewody oraz przesłuchania jej członków, Dyrektor OR podkreślił, że ocena komisji powołanej przez Wojewodę nie stanowi automatycznie ostatecznego wskaźnika poziomu suszy, gdyż przekroczenie w Raporcie komisji poziomu szkód względem określonego przez Instytut Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa (IUNG) może odbywać się tylko w zakresie dopuszczonym w §13zzd ust. 13 i 14 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r. Organy ARiMR, rozpatrując wnioski o udzielenie pomocy, zostały zobligowane do uwzględniania danych obliczonych wyłącznie przez publiczną aplikację. Strona zaś nie przedstawiła dowodów świadczących o podjęciu inicjatywy, by wyjaśnić swoje wątpliwości, co do nieprawidłowo działającej aplikacji. W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Olsztynie decyzję organu odwoławczego zaskarżono w całości, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: 1. §5 ust. 5 i §13zzd ust. 5 i 7 i §13 zze ust. 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r. poprzez błędną interpretację, podczas gdy prawidłowe wyliczenie procentu suszy zgodnie z §13 zzd winno wynikać z porównania procentowej wysokości szkody i ustalenia, czy różnica pomiędzy wynikami IUNG a raportem komisji wojewody jest do 30% czy powyżej 30% w danej uprawie, ponieważ od tego zależy wielkość rzeczywista strat w gospodarstwie rolnym, 2. art. 75 - 80 k.p.a. poprzez: - pominięcie dowodu z protokołu strat, jaki sporządziła komisja wojewody, podczas gdy jest to dokument o takiej samej randze, jak protokół straty wygenerowany przez aplikację IUNG, - błędną ocenę raportu komisji wojewódzkiej i w efekcie tego wydanie błędnej decyzji o odmowie pomocy, pomimo spełnienia warunków do jej udzielania, - pominięcie dowodu ze świadków i przesłuchania strony, o jakich wnioskowała skarżąca, co wpłynęło na błędne ustalenie przez organ, że aplikacja suszowa działała bez błędów, - pominięcie informacji z IMGW na fakt braku urządzeń i ich modernizacji, bez których w 2023 r. aplikacja nie mogła pracować i pobierać danych o braku opadów, - pominięcie dowodów przedłożonych przez skarżącą, które udowadniały wadliwość aplikacji suszowej i oparcie decyzji na jej błędnych ustaleniach, gdzie wg. aplikacji bardziej na suszy ucierpiały rośliny ozime aniżeli jare, co już daje obraz wad w narzędziu do ustalania procentu szkody. Strona podniosła, że organ odwoławczy oparł się jedynie na aplikacji suszowej, co do której jest wiele zarzutów w całej Polsce, że nie pobierała danych i wyniki, jakie podawała do upraw nie odpowiadały rzeczywistym stratom. Trudo się zatem zgodzić z Dyrektorem OR, że w niniejszej sprawie rolnikowi nie przysługiwała pomoc, skoro oparł się on jedynie na błędnej aplikacji, pomijając przy tym w całości ustalenia komisji wojewody, która dokonała oceny strat (raport tej komisji załączony został do odwołania). Co zdaniem skarżącego ważne w 2023 r. raport ten, pomimo wysyłania go przez właściwe gminy do aplikacji suszowej, nie był widoczny ani brany pod uwagę przez aplikację w wyliczeniach końcowych. Stąd organy ARiMR nie powinny opierać się wyłącznie na raporcie z aplikacji, ponieważ aplikacja nie pracowała prawidłowo. Skarżący wskazał, że o powyższym fakcie było informowane Ministerstwo Rolnictwa i apelowała także Izba Rolnicza (apel Izby Rolniczej załączono do skargi). Odpowiadając na skargę Dyrektor OR podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, bez wyznaczania rozprawy. W piśmie z 2 grudnia 2024 r. skarżący wniósł o rozpoznanie skargi na rozprawie, a także powtórzył argumentację przedstawioną w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron, oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.". W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji należało orzec, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie znalazł przyczyn do stwierdzenia, że rozstrzygnięcie organu odwoławczego zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego lub z naruszeniem przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy. Wobec braku naruszeń prawa o takim ciężarze gatunkowym, nie było podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Istota i płaszczyzna sporu sprowadza się do tego, czy zasadnie organy ARiMR odmówiły zasadności przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2023 r. niekorzystnych zjawisk atmosferycznych w postaci suszy. W ocenie skarżącego oparcie decyzji jedynie na dokumentach z aplikacji suszowej jest błędne w przypadkach, w których szacowania dokonywała komisja powołana przez Wojewodę, która weryfikowała szkody bezpośrednio na miejscu. Nie budzi wątpliwości, że strona jest producentem rolnym, którego gospodarstwo rolne zostało dotknięte suszą, natomiast sporny jest zakres szkody w uprawach rolnych spowodowanej przedmiotowym zjawiskiem atmosferycznym. W pierwszej kolejności należy jednak odnieść się do podniesionych w skardze (i jej uzupełnieniu) zarzutów naruszenia prawa procesowego, tj. art. 75-80 k.p.a. (-) przez pominięcie dowodu z protokołu strat jaki sporządziła komisja wojewody, podczas gdy jest to dokument o takiej samej randze, jak protokół straty wygenerowany przez aplikację IUNG; (-) błędną ocenę raportu komisji wojewody i w efekcie tego wydanie błędnej decyzji o odmowie pomocy, pomimo spełnienia warunków do jej udzielania; (-) pominięcie dowodu ze świadków i przesłuchania strony, o jakich wnioskowała strona, co wpłynęło na błędne ustalenie przez organ, że aplikacja suszowa działała bez błędów; (-) pominięcie informacji z IMGW na fakt braku urządzeń i ich modernizacji, bez których w 2023 r. aplikacja nie mogła pracować i pobierać danych o braku opadów; (-) pominięcie dowodów przedłożonych przez skarżącego, które udowadniały wadliwość aplikacji suszowej i oparcie decyzji na jej błędnych ustaleniach, gdzie wg. aplikacji bardziej na suszu ucierpiały rośliny ozime aniżeli jare, co już daje obraz wad w narzędziu do ustalania procentu szkody - które sąd uznał za bezzasadne. Wymaga zauważenia, że zgodnie z art. 10a ust. 1 ustawy o Agencji w postępowaniu przed organami ARiMR wyłączone jest stosowanie m.in. art. 7 i art. 77 §1 k.p.a. Z przywołanych regulacji prawnych wynika, że ustawodawca ograniczył zastosowanie zasad ogólnych postępowania administracyjnego unormowanych w Kodeksie postępowania administracyjnego. W omawianej kategorii spraw uczynił bowiem wyjątek od zasady prawdy materialnej wyrażonej w art. 7 k.p.a., a rozwijanej w dalszych przepisach m.in. art. 77 k.p.a., w myśl której organy administracji publicznej w toku postępowania podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Obowiązek natomiast organów ARiMR został w tym wypadku ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, przy czym chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez producenta rolnego. Organy te nie mają zaś obowiązku podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a więc organ prowadzący postępowanie nie jest obowiązany do aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie żądania wnioskodawcy - tj. jego uprawnienia do otrzymania wnioskowanej płatności (por. wyroki NSA: z 22 września 2021 r., sygn. akt I GSK 182/21; z 7 lipca 2021 r., sygn. akt I GSK 1950/18). Jak zauważył również słusznie organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, nie mogło dojść do naruszenia art. 75, art. 77 i art. 79a k.p.a., bowiem zgodnie z art. 10a ust. 1 ustawy o ARiMR nie mają one w ogóle zastosowania w postępowaniach toczących się przed organami ARiMR. Przenosząc dotychczasowe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy zauważyć należy, że do wniosku z 12 marca 2024 r. o udzielenie pomocy finansowej producent rolny dołączył (s. 3 zaskarżonej decyzji): (-) wydruk kalkulacji oszacowania szkód, której jest mowa w §13zzd ust. 5 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r., (-) wydruk informacji o powierzchni upraw rolnych, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2023 r. suszy w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich; (-) kopie polis ubezpieczeniowych wraz z aneksami; (-) kalkulację szkody z IUNG; raport komisji Wojewody; (-) zdjęcia upraw dotkniętych suszą; (-) pismo z MRiMR dotyczące aplikacji suszowej. W ocenie sądu przedłożone przez stronę dokumenty zostały (wbrew jej ocenie) rozpatrzone przez organy ARiMR i ocenione w całokształcie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. W szczególności dotyczy to raportu komisji Wojewody (co znalazło swój wyraz na str. 7 zaskarżonego rozstrzygnięcia). Nie ma zatem usprawiedliwionych podstaw zarzut naruszenia w tej sprawie przepisów postępowania. Sąd nie podzielił również stanowiska strony o naruszeniu w tej sprawie prawa materialnego, tj.: §5 ust. 5, §13zzd ust. 5 i 7 oraz §13 zze ust. 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r. poprzez błędną ich interpretację, podczas gdy prawidłowe wyliczenie procentu suszy zgodnie z §13 zzd tego aktu prawnego winno wynikać z porównania procentowej wysokość szkody i ustalenia czy różnica pomiędzy wynikami IUNG a raportem komisji Wojewody jest do 30% w danej uprawie czy powyżej 30% w danej uprawie, ponieważ od tego zależy wielkość rzeczywista strat w gospodarstwie rolnym. Zgodnie z §5 ust. 5 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r. warunkiem udzielenia pomocy, o której mowa w §2 ust. 1 pkt 3 lit. a i b, jest dołączenie przez wnioskodawcę do wniosku o udzielenie kredytu bankowego protokołu oszacowania szkód zawierającego określenie zakresu i wysokości szkód oszacowanych przez komisję powołaną przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkód, o których mowa w §2 ust. 1 pkt 3 lit. a i b, przy czym w przypadku pomocy udzielanej zgodnie z ust. 2 pkt 2, wojewoda potwierdza wystąpienie szkód, sporządzając adnotację na tym protokole. Protokół oszacowania szkód sporządza się na formularzu udostępnionym na stronie internetowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw rozwoju wsi. Według §13zzd ust. 5 i 7 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r. warunkiem udzielenia pomocy, o której mowa w ust. 1, jest dołączenie przez producenta rolnego do wniosku o udzielenie kredytu bankowego, za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, protokołu oszacowania szkód w formie dokumentu elektronicznego w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, opatrzonego, w celu potwierdzenia wystąpienia u producenta rolnego szkód powstałych w wyniku suszy, podpisem zaufanym wojewody właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego albo dołączenie uwierzytelnionego przez producenta rolnego wydruku tego protokołu. W przypadku gdy szkody spowodowane wystąpieniem suszy wynoszą nie więcej niż 30% średniej rocznej produkcji roślinnej, o której mowa w ust. 6, za pomocą publicznej aplikacji jest generowana automatycznie kalkulacja oszacowania szkód. W myśl §13 zze ust. 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r. w 2023 i 2024 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu: (3) w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2023 r.: (b) suszy w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, które zostały obliczone za pomocą publicznej aplikacji i wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji roślinnej w gospodarstwie rolnym z ostatnich trzech lat poprzedzających rok wystąpienia suszy. Odnosząc się do przedmiotowego zarzutu należy w pierwszej kolejności określić znaczenie publicznej aplikacji – udostępnianej na rządowej stronie internetowej https://aplikacje.gov.pl/app/susza/#/campaign – w procesie udzielania pomocy finansowej, będącej przedmiotem wniosku skarżącego. Przepisy dotyczące tej aplikacji wprowadzono do rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r. mocą innego rozporządzenia Rady Ministrów z 3 czerwca 2020 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2020 r. poz. 1009 – dalej jako: "rozporządzenie zmieniające"). Jego przepisy weszły w życie z dniem 9 czerwca 2020 r. i od tego czasu wykorzystanie publicznej aplikacji jest uwzględniane w przepisach dotyczących ubiegania się o pomoc suszową (niniejszej sprawy dotyczy wspomniany już §13zze rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r., natomiast do pomocy suszowej we wcześniejszych latach znajdowały zastosowanie przepisy §13zs, §13zh ww. rozporządzenia). Przed wprowadzeniem aplikacji suszowej w procesie udzielania pomocy suszowej oszacowania, podobnie jak w przypadku innych niekorzystnych zjawisk atmosferycznych, dokonywała komisja powołana przez właściwego wojewodę (np. §13v, §13r rozp.RM). Aktualnie komisja suszowa przewidziana jest w § 13zzd ust. 14 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r., jednak jej rola w postępowaniu o udzielenie pomocy suszowej jest wyraźnie mniejsza. To nie jest jednak jedyna zmiana w procesie udzielania pomocy suszowej. Należy wyjaśnić, że pomoc suszowa jest udzielana, gdy szkody w uprawach rolnych wyniosą określoną wartość procentową, obliczoną w określony sposób i na podstawie określonych danych. W niniejszej sprawie zgodnie z przywołanym już §13zze ust. 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r. szkody powinny wynieść powyżej 30% średniej rocznej produkcji roślinnej w gospodarstwie rolnym z ostatnich trzech lat poprzedzających rok wystąpienia suszy. Ta wartość procentowa stanowi wynik obliczenia, przy czym aktualnie obliczenia dokonuje właśnie wspomniana już publiczna aplikacja. W zakresie natomiast średniej rocznej produkcji roślinnej przepisy nakazują brać pod uwagę dane Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej - Państwowego Instytutu Badawczego o średniej wielkości produkcji roślinnej, udostępniane przez ministra właściwego do spraw rozwoju wsi na stronie internetowej urzędu obsługującego tego ministra (§13zze ust. 4 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r.). Odmiennie było natomiast w przypadku szacowania dokonywanego przez komisję, gdzie średnia roczna produkcja roślinna była ustalana na podstawie danych rachunkowych lub dokumentów potwierdzających wielkość prowadzonej produkcji rolnej w danym gospodarstwie rolnym, a dopiero w przypadku braku takich danych lub dokumentów - na podstawie danych ww. Instytutu (np. zgodnie z §13v ust. 3 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r.). Zauważalne jest więc, że wprowadzenie publicznej aplikacji suszowej niosło za sobą również zmianę danych przyjmowanych do szacowania, a niewątpliwie wartości wskazane przez wspomniany na wstępie tej części Instytut Badawczy mogą być odmienne niż dane rachunkowe lub dane z dokumentów potwierdzających wielkość prowadzonej produkcji rolnej w danym gospodarstwie rolnym. W przedmiocie pojęcia suszy przepisy rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r. konsekwentnie (zarówno obecnie, jak i w zakresie pomocy suszowej w latach poprzednich) odwołują się do ustawy z 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz. U. z 2019 r. poz. 477), dalej jako: "ustawa o ubezpieczeniach". Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 10 ustawy o ubezpieczeniach szkody spowodowane przez suszę oznaczają szkody spowodowane wystąpieniem, w dowolnym sześciodekadowym okresie od dnia 21 marca do dnia 30 września, spadku klimatycznego bilansu wodnego poniżej wartości określonej dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb. Wartości klimatycznego bilansu wodnego dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb, z podziałem na województwa, określa minister właściwy do spraw rolnictwa na podstawie art. 3 ust. 4 ww. ustawy o ubezpieczeniach. Aktualnie obowiązuje rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 11 kwietnia 2019 r. w sprawie wartości klimatycznego bilansu wodnego dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb (Dz. U. poz. 739). Oprócz tego minister właściwy do spraw rolnictwa określa w drodze obwieszczenia wskaźniki klimatycznego bilansu wodnego dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb, z podziałem na województwa (art. 3 ust. 5 ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich). Wskaźniki te są podawane na podstawie danych przekazanych przez Instytut Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa - Państwowy Instytut Badawczy (IUNG), który opracowuje System Monitoringu Suszy Rolniczej (SMSR), z którego pochodzą te dane. Należy zwrócić również uwagę, że o ile we wniosku o oszacowanie szkód w aplikacji suszowej producent rolny podaje informację o procentowej wysokości szkód spowodowanych wystąpieniem suszy w poszczególnych uprawach (§13zzd ust. 6 i 11 pkt 5 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r.), to jeśli ta procentowa wysokość szkód spowodowanych przez suszę w poszczególnych uprawach będzie wyższa niż ustalona na podstawie danych IUNG, do obliczenia wysokości szkody przyjmuje się dane w tym zakresie IUNG. Zgodnie natomiast z §13zzd ust. 14 ww. rozporządzenia w przypadku gdy procentowa wysokość szkód ustalona zgodnie z ust. 13 różni się od procentowej wysokości szkód oszacowanej przez komisję powołaną przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkód spowodowanych przez suszę, do obliczenia wysokości szkody przyjmuje się: (1) wyższą wysokość szkód spowodowanych wystąpieniem suszy, jeżeli różnica wynosi nie więcej niż 30% w stosunku do niższej wysokości szkód; (2) niższą wysokość szkód powiększoną o 30%, jeżeli różnica wynosi więcej niż 30% w stosunku do niższej wysokości szkód; (3) wysokość szkód ustaloną na podstawie danych Instytutu Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa - Państwowego Instytutu Badawczego, jeżeli zgodnie z ustaleniami tego instytutu wysokość szkód wynosi 0%. Reasumując powyższe rozważania wskazania wymaga, że wartość szkód spowodowanych suszą ustalana jest zasadniczo na podstawie: (-) wskazań producenta rolnego, (-) ustaleń komisji suszowej, a przede wszystkim (-) wskaźników klimatycznego bilansu wodnego podanych przez IUNG. W zakresie danych dotyczących średniej rocznej produkcji roślinnej przepisy nakazują zaś przyjmować dane Instytutu. Z przepisów rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r. wynika ponadto, że dokumenty wygenerowane przy pomocy aplikacji suszowej mają aktualnie decydujące znaczenie w procesie udzielania pomocy suszowej. Warunkiem udzielenia pomocy suszowej jest bowiem przede wszystkim, aby szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2023 r. suszy w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach wyniosły powyżej 30% średniej rocznej produkcji roślinnej w gospodarstwie rolnym z ostatnich trzech lat poprzedzających rok wystąpienia suszy. Wartość ta ma być obliczona przy pomocy aplikacji suszowej (§13zze ust. 1 pkt 3 lit. b wspomnianego rozporządzenia). Załączenie do wniosku protokołu albo kalkulacji szacowania szkód jest jednym z obowiązków wnioskodawcy (§13zze ust. 7 pkt 2 tego rozporządzenia). Należy też zauważyć, że przed złożeniem wniosku o pomoc suszową wnioskodawca powinien więc złożyć wniosek o oszacowanie szkód za pośrednictwem aplikacji suszowej i w wyniku tego działania uzyskać albo protokół oszacowania szkód albo kalkulację oszacowania szkód. Jeden z tych dokumentów zostaje wygenerowany automatycznie za pomocą aplikacji suszowej w ten sposób, że jeżeli szkody spowodowane wystąpieniem suszy wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji roślinnej w gospodarstwie rolnym z ostatnich trzech lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły szkody spowodowane wystąpieniem suszy – aplikacja powinna wygenerować protokół oszacowania szkód, natomiast jeżeli szkody wyniosą nie więcej niż wskazane 30% - aplikacja powinna wygenerować kalkulację oszacowania szkód (§13zzd ust. 5-7 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r.). Jeśli więc chodzi o tę część rozważań, to należy stwierdzić, że z zasady zgodne z przepisami będzie działanie organów ARiMR, zgodnie z którym – udzielając albo odmawiając pomocy suszowej – opierają się one na wyniku obliczeń publicznej aplikacji suszowej wyrażonym w protokole lub kalkulacji szacowania szkód. Jak podkreślono bowiem na wstępie tych rozważań, zgodnie z art. 10a ust. 1 ustawy o Agencji w postępowaniu przed organami ARiMR wyłączone jest stosowanie m.in. art. 7 i 77 §1 k.p.a. Sąd podziela nadto stanowisko przyjmowane w orzecznictwie, że wygenerowany w aplikacji suszowej protokół bądź kalkulacja szacowania szkód posiadają walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 §1 k.p.a. (por. wyroki WSA w Olsztynie z 11 grudnia 2024 r., sygn. akt I SA/Ol 412/24, I SA/Ol 413/24 i I SA/Ol 414/24). Choć, jak słusznie przyjął WSA w Białymstoku w wyroku z 9 października 2024 r., sygn. akt I SA/Bk 225/24, dokument ten można zakwestionować (przedstawiając np. dowód przeciwny). Strona nie przedstawiła jednakże dowodów świadczących o podjęciu inicjatywy, by wyjaśnić swoje wątpliwości co do nieprawidłowo działającej aplikacji. Co istotne też (wbrew twierdzeniom strony), protokół komisji Wojewody został uwzględniony przez organ w tej sprawie. Jak zauważył też Dyrektor OR, po przeprowadzeniu oszacowania, komisja wprowadza i zatwierdza dane do publicznej aplikacji w formie raportu komisji oraz przekazuje uwierzytelniony przez członków komisji wydruk (z aplikacji) raportu oszacowania szkód w danymi gospodarstwie rolnym - Wojewodzie właściwemu ze względu na miejsce powstania szkód. Załączona do wniosku suszowego, wygenerowana z aplikacji publicznej ostateczna kalkulacja z oszacowania szkód, opierała się zatem w niniejszej sprawie o trzy źródła danych dotyczących wysokości szkód w uprawach: (-) dane podane w aplikacji przez rolnika we wniosku o szacowanie szkód; (-) dane z raportu komisji Wojewody szacującej na miejscu, oraz (-) dane pobierane z Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa (IUNG). Przypomnieć jednocześnie należy, że Kierownik BP po zweryfikowaniu sprawy rozstrzygnął o odmowie przyznania pomocy, z uwagi na brak spełnienia jednego z podstawowych warunków udzielenia pomocy wynikającego z §13zze ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r. Zgodnie z tym przepisem w 2023 r. i 2024 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w 2 ust. 1 pkt 6 - producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2023 r suszy w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach, które zostały obliczone za pomocą publicznej aplikacji i wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji roślinnej w gospodarstwie rolnym z ostatnich trzech lat poprzedzających rok wystąpienia suszy. W myśl § 13zze ust. 5 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r. pomoc, o której mowa w ust. 1, jest przyznawana w drodze decyzji kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego, na wniosek tego producenta rolnego złożony na formularzu opracowanym przez Agencję i udostępnionym na jej stronie internetowej. Obowiązkowym załącznikiem do wniosku o udzielenie pomocy, zgodnie z § 13zze ust. 7 pkt 2 ww. rozporządzenia jest uwierzytelniony przez producenta rolnego wydruk protokołu oszacowania szkód, o którym mowa w 13zzd ust. 5, albo kalkulacji oszacowania szkód, o której mowa w 13zzd ust. 7, które zawierają informacje o powierzchni upraw rolnych, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2023 r, suszy w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach. Z powyższych przepisów wynika, że gdyby szkody określone na podstawie wszystkich dostępnych danych były stwierdzone w wysokości powyżej 30% średniej rocznej produkcji roślinnej w gospodarstwie rolnym z ostatnich trzech lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły szkody spowodowane wystąpieniem suszy, to wówczas system wygenerowałby protokół oszacowania szkód, a w przypadku gdy szkody spowodowane wystąpieniem suszy wynoszą nie więcej niż 30%, średniej rocznej produkcji roślinnej, o której mowa w ust. 6, za pomocą publicznej aplikacji jest generowana automatycznie kalkulacja oszacowania szkód. Należy też podkreślić, że skarżący składając wniosek o przyznanie pomocy finansowej miał pełną świadomość metodologii obliczania szkody. Wniosek suszowy strony - w sekcji VI (k. 2 akt sprawy) - zawierał bowiem deklarację strony, że wnioskuje o udzielenie pomocy finansowej z tytułu szkód w uprawach rolnych spowodowanych wystąpieniem w 2023 r. suszy, które zostały obliczone za pomocą publicznej aplikacji i wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji roślinnej w gospodarstwie rolnym z ostatnich trzech lat poprzedzających rok wystąpienia suszy do powierzchni uprawy na której, zgodnie z protokołem/kalkulacją oszacowania szkód (sporządzonym/sporządzoną w formie dokumentu elektronicznego), powstały szkody w uprawach rolnych. W niniejszej sprawie wartość oszacowanych szkód (średni plon i cena sprzedaży w gospodarstwie ustalone zostały na podstawie danych Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej według FADN, tj. Sieci Danych Rachunkowych Gospodarstw Rolnych), wynikającą ostatecznie z kalkulacji z oszacowania szkód, wygenerowanej za pomocą publicznej aplikacji, o której mowa w § 13zzd ust. 7 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r., wyniosła 582.755,37 zł. co stanowiło 25,23% średniej rocznej produkcji. Tym samym skarżący nie spełnił jednego z podstawowych warunków udzielenia pomocy finansowej, dotyczącego minimalnego progu strat w gospodarstwie, określonego w § 13zze ust. 1 pkt 3 lit b ww. rozporządzenia. Jak wynika z przywołanej już wcześniej treści §13zze ust. 1 pkt 3 lit b rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r. szacowanie szkód przez publiczną aplikację "Zgłoś szkodę rolniczą" było podstawowym i obligatoryjnym narzędziem do szacowania szkód powstałych w wyniku suszy. Jeżeli jednak rolnik chciał, aby oszacowania szkód dokonała również komisja, wówczas - jak w niniejszej sprawie - składał odpowiedni wniosek w terminie umożliwiającym ich oszacowanie przez komisję. Zgodnie z §13zzd ust. 15 niniejszego rozporządzenia producent rolny zgłasza wystąpienie szkód w terminie umożliwiającym ich oszacowanie, jednak nie później niż do 15 września roku wystąpienia szkody. Komisja dokonuje oszacowania szkód spowodowanych przez suszę w terminie nie później niż do czasu zbioru plonu głównego danej uprawy albo jej likwidacji i nie wcześniej niż od wschodów upraw. Komisja składa się co najmniej z 3 osób, w tym 1 przedstawiciela ośrodka doradztwa rolniczego oraz 1 przedstawiciela izby rolniczej, mających wykształcenie wyższe albo średnie w zakresie rolnictwa lub ekonomiki rolnictwa albo co najmniej pięcioletni staż w prowadzeniu gospodarstwa rolnego potwierdzony przez sołtysa. Podkreślić raz jeszcze należy, że zgodnie z procedurą po przeprowadzeniu oszacowania, komisja wprowadzała i zatwierdzała dane do publicznej aplikacji w formie raportu komisji oraz przekazywała uwierzytelniony przez członków komisji wydruk (z aplikacji) raportu oszacowania szkód w danym gospodarstwie rolnym – Wojewodzie właściwemu ze względu na miejsce powstania szkód. W ocenie sądu warto raz jeszcze zwrócić uwagę, że załączona do wniosku suszowego, wygenerowana z aplikacji publicznej ostateczna kalkulacja z oszacowania szkód opierała się w niniejszej sprawie o trzy źródła danych dotyczących wysokości szkód w uprawach: (-) dane podane w aplikacji przez rolnika we wniosku o szacowanie szkód, (-) dane z raportu komisji Wojewody szacującej na miejscu oraz (-) dane pobierane z Instytutu Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa (IUNG). Słusznie zatem podniósł organ odwoławczy, że dane z raportu komisji Wojewody były poddawane analizie i składały się na ostateczny wynik procentu strat obliczonych przez aplikację publiczną. Jak zauważył też organ w związku z tym raport komisji nie został przez ustawodawcę wyszczególniony jako obligatoryjny, czy też fakultatywny załącznik do wniosku o udzielenie pomocy finansowej. Sąd jednocześnie zauważa (wbrew twierdzeniu organu – s. 7 zaskarżonej decyzji), że raport ten został przedłożony przez stronę, co znajduje swój wyraz w aktach sprawy (k. 6 akt sprawy). Mając na względzie metodologię obliczania szkody określoną w §13zzd ust. 13-14 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r. wskazać należy, że raport komisji pośrednio wpłynął na efekt końcowy oceny szacowania szkód w gospodarstwie strony, bowiem dane z raportu komisja wprowadziła do aplikacji. Zatem dowód ten (wbrew twierdzeniu strony) brał udział w szacowaniu i wpłynął na ostateczny jego wynik odzwierciedlony w kalkulacji. Zgodnie z §13zzd ust. 13 ww. rozporządzenia we wniosku o oszacowanie szkód producent rolny jest zobowiązany podać informację o procentowej wysokości szkód spowodowanych wystąpieniem suszy w poszczególnych uprawach. W przypadku gdy producent rolny w tym wniosku poda procentową wysokość szkód spowodowanych przez suszę w poszczególnych uprawach wyższą niż ta wysokość ustalona na podstawie danych Instytutu Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa - do obliczenia wysokości szkody przyjmuje się odpowiednio dane w tym zakresie IUNG. Natomiast według § 13zzd ust. 14 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r., w przypadku gdy procentowa wysokość szkód ustalona zgodnie z ust. 13 różni się od procentowej wysokości szkód oszacowanej przez komisję powołaną przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkód spowodowanych przez suszę, do obliczenia wysokości szkody przyjmuje się: (1) wyższą wysokość szkód spowodowanych wystąpieniem suszy, jeżeli różnica wynosi nie więcej niż 30% w stosunku do niższej wysokości szkód; (2) niższą wysokość szkód powiększoną o 30%, jeżeli różnica wynosi więcej niż 30% w stosunku do niższej wysokości szkód; (3) wysokość szkód ustaloną na podstawie danych Instytutu Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa - Państwowego Instytutu Badawczego, jeżeli zgodnie z ustaleniami tego instytutu wysokość szkód wynosi 0%. W ocenie sądu literalne brzmienie przepisu wskazuje, że przepisy te mówią o powiększeniu niższej wysokości szkód o 30%, a nie o 30 punktów procentowych. Obliczenia wartości szkody podane przez skarżącego w uzasadnieniu skargi nie znajdują uzasadnienia w przywołanych w niniejszym uzasadnieniu przepisach prawa. Przepisy bowiem stanowią o różnicy 30% procent w stosunku do niższej kwoty a nie różnicy 30 punktów procentowych. Przepis bowiem jasno stanowi, że w przypadku gdy procentowa wysokość szkód ustalona zgodnie z ust. 13 różni się od procentowej wysokości szkód oszacowanej przez komisję powołaną przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkód spowodowanych przez suszę, do obliczenia wysokości szkody przyjmuje się: (1) wyższą wysokość szkód spowodowanych wystąpieniem suszy, jeżeli różnica wynosi nie więcej niż 30% w stosunku do niższej wysokości szkód; (2) niższą wysokość szkód powiększoną o 30%, jeżeli różnica wynosi więcej niż 30% w stosunku do niższej wysokości szkód. Należy również zwrócić uwagę, że na wysokość szkód średniej rocznej produkcji roślinnej ma wpływ nie tylko procentowa wysokość szkód w poszczególnych uprawach, ale również wysokości przychodów z poszczególnych upraw, w tym przychodów z upraw, w których nie jest szacowana susza. Podkreślić bowiem należy, że ustawodawca w przywołanych przepisach posługuje się zwrotem "średniej rocznej produkcji roślinnej w gospodarstwie rolnym". Podsumowując, kwestionowana przez skarżącego publiczna aplikacja mająca umocowanie w §13zze ust. 1 pkt 3 lit b rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r. zawiera bazy danych i aplikacje komputerowe, integrujące dane meteorologiczne, potrzebne do obliczenia klimatycznego bilansu wodnego oraz dane z cyfrowej mapy glebowo-rolniczej, obrazującej przestrzenne zróżnicowanie retencji wodnej różnych kategorii agronomicznych gleb. W świetle przedstawionej argumentacji dane z raportu komisji Wojewody były poddawane analizie i składały się na ostateczny wynik procentu strat obliczonych przez aplikację publiczną. Jak zauważył też w odpowiedzi na skargę Dyrektor OR, taka konstrukcja zasad przyznawania pomocy wydaje się być całkowicie racjonalna i zrozumiała - skoro publiczna aplikacja "zasilana" jest szeregiem danych pochodzących bezpośrednio od producenta rolnego oraz od wyspecjalizowanych podmiotów. W konsekwencji obliczony za pomocą tego narzędzia poziom strat w uprawach w gospodarstwie rolnym wywołanych suszą jest najbardziej miarodajny - gdyż oparty na szerokim spectrum informacji, a dodatkowo uwzględniający ewentualne różnice w danych pochodzących z różnych źródeł. Wbrew zatem twierdzeniom strony wynik uzyskany za pomocą kontestowanego narzędzia uwzględnia występujący w realiach przedmiotowej sprawy element zróżnicowania poszczególnych wielkości strat. W ocenie sądu organy I i II instancji przeprowadziły również wyczerpujące postępowanie dowodowe zgodnie z wymogami ustawy o Agencji oraz procedury administracyjnej, prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego właściwe dla rozpoznawanej sprawy. Odmienna od oczekiwań skarżącego ocena materiału dowodowego nie stanowi naruszenia prawa materialnego ani przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Z powyższych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Orzeczenia, których sygnatury przywołano w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło