I SA/Ol 479/16

WyrokWSA w Olsztynie2016-09-22

Skład orzekający: Jolanta Strumiłło, Ryszard Maliszewski, Renata Kantecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zmienić lub uchylić ostateczną decyzję na podstawie art. 155 k.p.a. w sytuacji, gdy strona skutecznie uchyliła się od skutków prawnych złożonego wcześniej oświadczenia woli o zgodzie na zmianę decyzji, a kwestia wadliwości tego oświadczenia woli nie została rozstrzygnięta przez sąd powszechny?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może zastosować trybu zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej na podstawie art. 155 k.p.a., jeśli strona skutecznie uchyliła się od skutków prawnych złożonego oświadczenia woli o zgodzie na zmianę decyzji, a kwestia wadliwości tego oświadczenia woli nie została rozstrzygnięta przez sąd powszechny. W takiej sytuacji, organ powinien wystąpić do sądu powszechnego o rozstrzygnięcie, czy uchylenie się od skutków oświadczenia woli było zasadne, a dopiero po uzyskaniu takiego rozstrzygnięcia kontynuować postępowanie administracyjne.
Stan faktyczny
Skarżący domagał się przyznania renty strukturalnej. Po początkowym przyznaniu renty, organ I instancji stwierdził błąd w jej naliczaniu, polegający na nieuwzględnieniu pobieranej przez skarżącego emerytury rolniczej. Skarżący złożył oświadczenie o zgodzie na zmianę decyzji waloryzacyjnych, a następnie uchylił się od skutków prawnych tego oświadczenia, podnosząc, że zostało złożone pod wpływem błędu. Organ I instancji, a następnie Dyrektor ARiMR, mimo uchylenia się skarżącego od skutków oświadczenia, zmienili decyzję ostateczną w sposób niekorzystny dla skarżącego, powołując się na art. 155 k.p.a. Skarżący zaskarżył decyzję Dyrektora ARiMR, zarzucając naruszenie art. 155 k.p.a. z uwagi na brak jego zgody na zmianę decyzji oraz błędne ustalenie słusznego interesu strony.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądził od Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Jolanta Strumiłło ( sprawozdawca ) Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski sędzia WSA Renata Kantecka Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Niewiadomska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2016r. w Olsztynie sprawy ze skarg S. K. na decyzje Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]", nr: "[...]", "[...]" w przedmiocie zmiany decyzji ostatecznych w części dotyczącej przyznanej wysokości renty strukturalnej I. uchyla zaskarżone decyzje; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa kwotę 1394 (jeden tysiąc trzysta dziewięćdziesiąt cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Ol 479/16 Uzasadnienie I SA/Ol 479/16 Uzasadnienie W dniu "[...]" . do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako "ARiMR") wpłynął wniosek S.K. (zwanego dalej "skarżącym", "stroną") o przyznanie renty strukturalnej. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia "[...]"r. przyznał stronie rentę strukturalną od kwietnia 2005 r. do marca 2015 r. w wysokości 1462,71 zł. Decyzją Prezesa KRUS OR z dnia "[...]" strona otrzymała emeryturę rolniczą od 1 listopada 2009r. bezterminowo. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR uwzględnił wysokość świadczenia z KRUS od listopada 2009r. Podczas przeliczania rent strukturalnych w związku ze zmianą od 1 marca 2011r. wysokości najniższej emerytury, w wyniku błędu organu, nastąpiło nieprawidłowe przeliczenie wysokości renty strukturalnej strony. Decyzją o zmianie wysokości renty strukturalnej z dnia "[...]" .,organ I instancji przyznał stronie rentę od marca 2011r. w wysokości 1893,27 zł. Organ uwzględnił przy tym treść § 12 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. nr 114, poz. 1191 ze zm.), dalej jako "rozporządzenie z dnia 30 kwietnia 2004r.". Organ I instancji, korzystając z internetowej bazy danych KRUS wykrył swój błąd i stwierdził, że okoliczność zakończenia przez skarżącego okresu podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu i pobierania świadczenia w postaci emerytury z KRUS nie została uwzględniona przy określeniu wymiaru przyznanej renty strukturalnej, stosownie do art. 14 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004 r. W związku z powyższym, organ I instancji wezwał skarżącego do osobistego stawiennictwa, informując go o zaistniałych nieprawidłowościach. W dniu "[...]". skarżący stawił się w Biurze Powiatowym i złożył pisemne oświadczenie, w którym wyraził zgodę na uchylenie decyzji waloryzacyjnych wydanych od "[...]". W dniu "[...]"r. organ I instancji w oparciu o art. 155 k.p.a. wydał decyzję o zmianie decyzji ostatecznej z dnia "[...]" . w części, poprzez przyznanie stronie kwoty renty strukturalnej w wysokości 1.211,07 zł zamiast, jak pierwotnie ustalono w zmienionej decyzji, w wysokości 1.893,27 zł. W dniu "[...]"strona złożyła do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych złożonego oświadczenia woli z dnia "[...]"r., jako powstałego jej zdaniem pod wpływem błędu, a nawet podstępu ze strony pracownika organu I instancji. Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor ARiMR decyzją z dnia "[...]"uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, w celu sporządzenia pełnego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji. W trakcie ponownego postępowania przed organem I instancji ustalono, że decyzja z dnia "[...]" zawierała błędną kwotę przyznanej emerytury z KRUS, a w związku z tym, w dniu "[...]". organ I instancji wydał decyzję o zmianie decyzji ostatecznej z dnia "[...]". w części, w ten sposób, że od kwoty należnej (tj. od 1 marca 2011r. w wysokości 1893,27 zł) odjęto wysokość przyznanego przez KRUS świadczenia w wysokości brutto 815,57 zł. Tym samym, miesięczną pomoc finansową z tytułu renty strukturalnej ustalono od dnia 1 marca 2011r. w łącznej kwocie brutto 1077,70 zł. W odwołaniu od opisanej decyzji strona podniosła, że została ona wydana bez jej zgody. Wskazała, że początkowo wyraziła zgodę na wszczęcie postępowania w sprawie zmiany prawomocnej decyzji, jednak przed wszczęciem postępowania zgodę tę wycofała. Wyrażenie zgody nastąpić miało pod wpływem błędu co do treści czynności prawnej, ponieważ została złożona za namową pracownika ARiMR, który przekonał ją do złożenia podpisu pod ową zgodą z powodu rzekomego nie poinformowania przez niego organu o przysługującej mu emeryturze z KRUS. Skarżący podniósł, że organ posiadał wiedzę o fakcie przyznania emerytury z organu rentowego i minusował kwotę należnej mu emerytury, jak wynika z treści decyzji z dnia "[...]". Tym samym, jeśli miało dochodzić do nieprawidłowości przy naliczaniu należnej mu renty strukturalnej, wynikały one jedynie z błędów pracowników ARiMR, a nie z jego zawinionego działania. Skarżący nie czuje się w żaden sposób odpowiedzialny za powstałe błędy. Powołując się na orzeczenia sądów administracyjnych wskazał, że decyzja wydana w trybie art. 155 k.p.a. nie może pogorszyć sytuacji wnioskodawcy. Ponadto zwrócił uwagę, że art. 253a Ordynacji podatkowej jest odpowiednikiem art. 155 k.p.a., w którym sam pracodawca zastrzegł, że organ nie może wydać decyzji na niekorzyść strony. Ponadto skarżący podniósł, że organy administracyjne powinny działać w ten sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej. Po rozpatrzeniu odwołania, zaskarżoną decyzją Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z "[...]" Organ wskazał, że zasady i warunki konieczne do przyznania renty strukturalnej określone zostały w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich oraz w przepisach rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z 17 marca 1999r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR). Następnie podniósł, że stosownie do § 14 ust 1 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004r., w przypadku gdy uprawniony do renty strukturalnej w trakcie jej pobierania nabędzie prawo do emerytury z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, lub ubezpieczenia społecznego rolników, rentę strukturalną zmniejsza się o kwotę tej emerytury. Organ odwoławczy wskazał, że był zobligowany do uwzględniania faktu pobierania przez stronę emerytury rolniczej przy wydawaniu kolejnych decyzji waloryzacyjnych. Nie zgodził się z zarzutem wydania decyzji na podstawie art. 155 k.p.a. bez zgody strony. Podkreślił, że skarżący w piśmie z dnia "[...]"r. wyraził zgodę na zmianę decyzji waloryzacyjnych wydanych od 2011r. W ocenie organu odwoławczego została spełniona także przesłanka umożliwiająca skorzystanie z art. 155 k.p.a. w postaci słusznego interesu strony. Wynika to z faktu, że przy hipotetycznym niewykryciu nieprawidłowości polegającej na niepomniejszaniu kwoty przyznanej renty strukturalnej i dalszym pobieraniu renty strukturalnej przez skarżącego w zawyżonej wysokości, byłby on zobligowany do zwrotu nienależnie pobranych kwot w wymiarze większym niż po wydaniu zaskarżonej decyzji. Również żaden przepis szczególny nie stał na przeszkodzie wydania tej decyzji. Odnosząc się do złożonego przez stronę oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych złożonego oświadczenia woli z dnia "[...]". organ powołując się na orzeczenia sądów administracyjnych wskazał, że wady oświadczeń woli w rozumieniu art. 82-88 k.c. nie mogą stanowić przedmiotu badania w postępowaniu administracyjnym. Przepisy te dotyczą stosunków regulowanych przez prawo cywilne i nie dotyczą wadliwości czynności podejmowanych przez stronę na płaszczyźnie publicznoprawnej, w szczególności oświadczeń składanych organom państwa, w ramach obowiązujących procedur. Odnosząc się do zarzutu niekompetencji pracowników organ wskazał, że rzeczywiście na skutek błędu administracji, beneficjent otrzymał decyzję przyznającą płatność w zawyżonej wysokości, jednakże wynikające z wadliwej decyzji zwiększenie wysokości renty strukturalnej w związku z waloryzacją najniższej emerytury o 718,61 zł powinno było wydać się skarżącemu nieadekwatne do wskaźnika wynikającego z Komunikatu Prezesa ZUS z dnia 22 lutego 2011 r., który wynosił 103,1 %. Ponadto zaznaczył, że skarżący znał zasady przyznawania rent strukturalnych, czego dowodem jest oświadczenie podpisane na stronie 6 formularza wniosku o przyznanie renty. Podpisując takie oświadczenie producent rolny powinien mieć świadomość nie tylko korzystnych dla siebie skutków przedsięwziętych działań, ale również godzić się na obarczenie określonymi konsekwencjami w razie naruszenia przepisów prawa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżący zarzucił, że decyzja została wydana na podstawie błędnego przyjęcia, iż w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 155 k.p.a. skutkujące przyjęciem przez organ, że wyraził zgodę na zmianę decyzji ostatecznej, jak również, że zaistniała przesłanka w postaci słusznego interesu strony. W związku z powyższym, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I Instancji oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Zdaniem skarżącego, zastosowanie trybu art. 155 k.p.a nastąpiło bez jego zgody, gdyż zgodę wyraźnie cofnął. Skarżący nie zgodził się także ze stanowiskiem organu, iż zmiana decyzji jest słuszna z uwagi na jego interes prawny. Podniósł przy tym, że to urzędnicy popełnili błąd w wyliczeniu należnego mu świadczenia. Skarżący informował organ o przyznanej emeryturze w wyniku czego organ zmienił wysokość świadczenia. Podkreślił, że jest rolnikiem i nie zna się na przepisach prawa. Wskazał, że wszczynane są wobec niego różne postępowania mające na celu unieważnienie wydanych decyzji, w tym postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wszystkich decyzji ustalających wysokość należnej renty strukturalnej. W związku z powyższym skarżący wniósł o zobowiązanie ARiMR do przedłożenia akt sprawy dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji z dnia "[...]" W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, zważył co następuje: Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2016 r. poz. 718, zwana dalej "p.p.s.a."). Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z akt sprawy, decyzją z dnia "[...]"organ I instancji przyznał stronie rentę strukturalną od kwietnia 2005 r. do marca 2015 r. włącznie, w wysokości 1462,71 zł. Jako podstawę prawną powołał § 21 ust.1 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004 r.. Zgodnie z § 14 ust 1 ww. rozporządzenia, w przypadku gdy uprawniony do renty strukturalnej w trakcie jej pobierania nabędzie prawo do emerytury z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, lub ubezpieczenia społecznego rolników, rentę strukturalną zmniejsza się o kwotę tej emerytury. Od dnia 1 listopada 2009r. strona otrzymała emeryturę rolniczą (decyzja Prezesa KRUS z "[...]" ), co skutkowało zmianą wysokości renty strukturalnej o kwotę stanowiącą równowartość emerytury z KRUS. Również w miesiącach od stycznia 2010r. do lutego 2011r. strona otrzymywała rentę strukturalną w wysokości uwzględniającej pobieraną emeryturę rolniczą. W wyniku błędu organu podczas waloryzacji renty od 1 marca 2011r. powyższe nie zostało uwzględnione i decyzją z dnia "[...]"stronie przyznano rentę strukturalną w zawyżonej wysokości. Po wykryciu tej nieprawidłowości organ podjął działania zmierzające do wydania decyzji, na podstawie których wypłacana renta strukturalna zostałaby pomniejszona o świadczenie z KRUS. W dniu "[...]"skarżący złożył organowi oświadczenie o wyrażeniu zgodny na uchylenie decyzji waloryzujących rentę od "[...]". i wydanie nowych decyzji. W kolejnym oświadczeniu z dnia "[...]". uchylił się od skutków prawnych złożonego oświadczenia woli na podstawie art.84 w związku z art.86 Kodeksu cywilnego. Na podstawie art.155 k.p.a. organ I instancji, decyzją z dnia "[...]" dokonał zmiany decyzji ostatecznej z dnia "[...]" w części, poprzez przyznanie kwoty renty strukturalnej w niższej wysokości niż pierwotnie ustalono. W niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy organ mógł zastosować przewidziany w art.155 k.p.a. tryb nadzwyczajny. Zgodnie z treścią ww. przepisu, decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. Z wykładni gramatycznej powołanego przepisu wynika, że organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję ostateczną, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki: a) strona wyraziła zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji, b) przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu takiej decyzji, c) za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Uwzględniając regułę interpretacyjną zawartą w przepisie art.16 § 1 zdanie drugie k.p.a., należy przyjąć, że przedmiotem postępowania określonego w art. 155 jest stwierdzenie istnienia przesłanek wymienionych w tym przepisie. W przypadku gdy organ administracji publicznej ustali istnienie tych przesłanek, może uchylić lub zmienić dotychczasową decyzję ostateczną. Zdaniem Sądu, badanie interesu społecznego i słusznego interesu strony nie może polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przy wydawaniu decyzji ostatecznej. "Istotą postępowania w trybie art. 155 k.p.a. jest sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 k.p.a. uwarunkowana jest zatem prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem." (wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., I OSK 586/06, LEX nr 320845; zob. także wyrok NSA z dnia 25 listopada 2010 r., II OSK 1810/09, LEX nr 746810, w którym stwierdzono, że: "celem postępowania prowadzonego w trybie art. 155 k.p.a. jest ustalenie zaistnienia przesłanek wymienionych w tym przepisie. Nie zmierza ono do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy już ostatecznie zakończonej. W żadnym razie nie można w tym trybie rozszerzać zakresu sprawy administracyjnej. Zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy "pierwotnej", w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony do tej pory"). Ponadto zawarty w art. 155 k.p.a. tryb nadzwyczajny służy do weryfikacji decyzji tylko z jednego punktu widzenia, tj. czy za zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, przy czym słuszny interes strony nie może być rozumiany jako kwestionowanie decyzji, bo jest ona wadliwa merytorycznie i ma na celu usunięcie błędów pracowników organu, którzy wydali decyzję o przyznaniu renty strukturalnej w zawyżonej wysokości. Nie sposób zgodzić się też z organem, że spełnienie przesłanki w postaci słusznego interesu strony wynika z faktu, że przy hipotetycznym wykryciu nieprawidłowości związanej z kwotą przyznanej renty strukturalnej skarżący byłby zobligowany do zwrotu nienależnie pobranych kwoty w większym wymiarze. Powyższe stanowiło zaś jedyny argument organu przemawiający za spełnieniem opisanej przesłanki. Tym samym, zdaniem Sądu, organ nie wykazał, że przesłanka ta została w sprawie spełniona. W rozpoznanej sprawie skarżący kwestionuje również spełnienie pierwszej z wyżej wymienionych przesłanek zastosowania art. 155 k.p.a. Zarówno bowiem w toku postępowania administracyjnego, jak i sądowego, wskazuje na błędne przyjęcie przez organ, że wyraził zgodę na zmianę decyzji ostatecznej. W aktach sprawy znajduje się oświadczenia skarżącego z dnia "[...]" , złożone na podstawie art. 84 w związku z art. 86 Kodeku cywilnego o uchyleniu się od skutków prawnych złożonego oświadczenia woli. Sąd podziela pogląd organu zawarty w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że wady oświadczenia woli w rozumieniu art.82-88 Kodeksu cywilnego nie mogą stanowić przedmiotu badania w postępowaniu administracyjnym. Nie można jednakże pominąć złożonego przez skarżącego w dniu "[...]" oświadczenia ani też ( jak zrobił to organ) uznać je za odwołanie od decyzji. Zgoda strony na uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej jest jednostronną czynnością prawną, dokonywaną przez złożenie stosownego oświadczenia. Jest to oświadczenie w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego. W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że oświadczenie woli stanowi ujawniony, uzewnętrzniony zamiar wywołania określonych skutków prawnych. Tym samym zgoda skarżącego z dnia "[...]" jest typowym oświadczeniem woli, a zatem stosować się powinno do niej przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące wad oświadczenia woli, w szczególności w zakresie dopuszczalności uchylenia się od skutków prawnych jego złożenia. Możliwość uchylenia się od skutków wadliwego oświadczenia woli następuje przez złożenie drugiej stronie stosownego oświadczenia na piśmie. Uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli następuje z chwilą doręczenia ww. pisma. Jeżeli druga strona pozostaje przy stanowisku, że uchylenie się jest bezpodstawne, wówczas skuteczność takiego uchylenia się może podlegać badaniu przez sąd powszechny. Przedmiotem oceny sądu jest wówczas zasadność i podstawa uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli. Rozstrzygnięcie sądu ma w takim przypadku charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Kwestia ustalenia, czy wystąpiło w sprawie wadliwe oświadczenie woli, będzie stanowić kwestię prejudycjalną, obligującą do zawieszenia postępowania administracyjnego do czasu rozstrzygnięcia tego zagadnienia przez sąd powszechny (por. wyroki NSA z dnia z 16 stycznia 2014r., sygn. akt II OSK 1909/12, z dnia z 27 marca 2014r., sygn. akt I OSK 3043/13, dostępne w CBOSA). Tym samym samo stwierdzenie przez organy, że uchylenie się przez skarżącego od skutków prawnych złożonego oświadczenia woli jest bezpodstawne, nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie przedwcześnie zastosowano art. 155 k.p.a. O zasadności zarzutów dotyczących wprowadzenia w błąd skarżącego przy wyrażaniu zgody na zmianę w tym trybie decyzji ostatecznej winien rozstrzygnąć sąd powszechny. Wobec stwierdzonych nieprawidłowości w zastosowaniu trybu z art.155 k.p.a., bez znaczenia na wynik sprawy pozostają argumenty organu, że skarżący znał zasady przyznawania rent strukturalnych i powinien mieć świadomość, że pobiera nienależne świadczenia. Na podstawie art.106 § 3 p.p.s.a., który stanowi, że sąd może w urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, Sąd odmówił przeprowadzenia wnioskowanego w skardze dowodu z akt sprawy dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. Po pierwsze akta innej sprawy nie są dokumentem, a po drugie dotyczą one innego trybu nadzwyczajnego, który został rozpoznany w odrębnym postępowaniu administracyjnym, na podstawie przesłanek wymienionych w art.156 § 1 k.p.a. Rozpoznając sprawę ponownie organ uwzględni poczynione powyżej wywody i oceny prawne w zakresie interpretacji i stosowania wskazanych przepisów prawa, dokona ponownej analizy okoliczności sprawy i wyda rozstrzygnięcie dokonując odpowiednich ustaleń faktycznych i prawnych aktualizujących stan sprawy. W szczególności konieczne jest bowiem dokonanie nowych ustaleń faktycznych, prowadzących do jednolitej oceny dowodów zgromadzonych w postępowaniu w zakresie przesłanek art. 155 k.p.a. nieprawidłowo bowiem organ przyjął oświadczenie skarżącego o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli jako odwołanie od decyzji. Oświadczenie to nie było, jak przyjął organ, odwołaniem od decyzji i nie zasadnym było nadanie mu biegu przez organ jako odwołaniu. Kwestionując oświadczenie skarżącego z dnia "[...]" , organ – przy ponownym rozpatrzeniu sprawy - winien wystąpić do sądu powszechnego o rozstrzygnięcie, czy powyższe było zasadne, a zatem, czy zaistniała podstawa do uchylenia się od skutków oświadczenia woli. W konsekwencji przyjąć należało, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, a w związku z tym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. należało orzec o ich uchyleniu. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust.1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. poz.1804).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło