I SA/Ol 490/16

PostanowienieWSA w Olsztynie2016-07-26

Skład orzekający: Anna Ambroziak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który posiada znaczący majątek w postaci nieruchomości rolnej i budynków, może zostać zwolniony od kosztów sądowych, mimo nieprzedstawienia wyciągów z rachunku bankowego?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych), ponieważ skarżący, mimo posiadania znacznego majątku nieruchomego o wartości przekraczającej 300 000 zł, nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Brak przedstawienia wyciągów z rachunku bankowego, zwłaszcza w kontekście otrzymywania dopłat rolnych, podważył wiarygodność oświadczeń skarżącego i uniemożliwił rzetelną ocenę jego sytuacji materialnej.
Stan faktyczny
Skarżący W.B. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych. Wnioskodawca oświadczył, że utrzymuje się z emerytury, posiada znaczący majątek rolny i nieruchomości, a także ponosi miesięczne wydatki. Sąd wezwał go do uzupełnienia wniosku o dodatkowe dokumenty. Skarżący przedstawił szczegółowe zestawienie wydatków i dochodów, jednak nie przedstawił wyciągów z rachunku bankowego, co budziło wątpliwości co do jego oświadczeń o braku oszczędności i kont bankowych, zwłaszcza w kontekście otrzymywania dopłat rolnych.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie: zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych WSA/post.1- sentencja postanowienia W.B. (dalej: skarżący, wnioskodawca, strona), reprezentowany przez radcę prawnego L.O., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. Wnioskiem z dnia 30 maja 2016 r. złożonym na urzędowym formularzu PPF, skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego przez skarżącego formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną M.B. Dwuosobowa rodzina skarżącego utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych przez małżonków ze świadczeń emerytalnych w łącznej kwocie "[...]" miesięcznie. Wnioskodawca oświadczył, że posiada na zasadzie współwłasności z żoną dom o powierzchni 90 m2, nieruchomość rolną o powierzchni 11,8 ha, las o powierzchni 0,95 ha oraz trzy budynki: oborę, dom mieszkalny oraz budynek gospodarczy, które to są wydzierżawione innemu rolnikowi. Nadto małżonkowie B. posiadają samochód osobowy marki "[...]". W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że "[...]". . Znaczne środki finansowe przeznacza na leki. Wyjaśnił również, że urząd skarbowy potrąca mu z emerytury kwotę 421,35 zł. Ponadto wnioskodawca wyjaśnił, że ponosi wydatki na prąd, media, wodę i leki, w łącznej kwocie 590 zł. Pismem z dnia 4 lipca 2016 r. skarżący na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016r. , poz. 718 dalej cyt. jako "p.p.s.a."), wezwany został do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń i przedłożenie dokumentów źródłowych w zakresie okoliczności dotyczących jego stanu majątkowego, które mogą mieć wpływ na ocenę zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie skarżący reprezentowana przez r.pr L.O. pismem z dnia 14 lipca 2016 r. przedstawił zestawienie średnich wydatków miesięcznych, z którego wynika, że ponosi wydatki: gaz- ok. 60 zł, energię elektryczną 567,87 zł, wodę ok. 32,41 zł, telefon 39,33 zł, TV 54,50 zł, Internet 39,10 zł, wywóz odpadów – 28 zł, koszty wyżywienia ok. 400-500 zł, zakup ubrań- 100 zł na osobę, środki czystości ok. 100 zł, koszty eksploatacji samochodu; paliwo ok. 300 zł, koszty leczenia 105 zł, rata ubezpieczenia OC 59,25 zł, podatek rolny 28,33 zł. Nadto oświadczył, że na zakup ekograszku na ogrzewanie domu wydatkowali kwotę 3040 zł. Wnioskodawca oświadczył również, że nie korzystają z pomocy finansowej lub rzeczowej innych osób i instytucji. Z podpisanych umów dzierżawy nie uzyskują dochodów. Wyjaśnił, że dzierżawca zobowiązany jest opłacać podatek rolny. Natomiast z tytułu dopłat za 2015 r. uzyskali kwotę 7.417,11 zł. Składając oświadczenie w zakresie posiadanego majątku nieruchomego i ruchomego oświadczył, że posiada samochód osobowy, który wymaga remontu skrzyni biegów, zakupiony w 2007 r. za kwotę 70.000 zł, 10 letni komputer, i ok. 10 letni telewizor oraz działki, które w całości wydzierżawili, zaś posadowione na nich budynki użytkują za zgodą wydzierżawiającego. Oświadczył, że nie posiada zarówno on jak i jego żona kont bankowych oraz lokat. Nie posiadają także oszczędności w gotowce. Nadto wyjaśnił, że radca prawny L.O. prowadzi ich sprawę związaną z podatkiem dochodowym za lata 2010 i 2012 "pro bono". Jedyne koszty jakie skarżący ponieśli w związku z udziałem pełnomocnika to uiszczenie opłaty skarbowej od pełnomocnictw w łącznej kwocie 68 zł. Dodatkowo podniósł, że uzyskuje dodatek pielęgnacyjny w kwocie 208,17 zł . Do pisma załączył, potwierdzone za zgodność z oryginałem przez r.pr.L.O.: zaświadczenie o wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi z dnia 18.12.2015 r., pokwitowania zapłaty za TV, Internet, telefon, wodę, energię elektryczną, zapłatę podatku rolnego, zakup ekogroszku, zestawienie lekarstw przyjmowanych przez małżonków B., notę księgową potwierdzającą wpłatę z tytułu opłaty skarbowej od pełnomocnictw i dowód wpłaty z dnia 19.01.2016 r., zaświadczenie o pobieraniu dopłat za 2015 r., pokwitowania wypłaty emerytury M.B., decyzję o przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego W.B., polisę ubezpieczeniową OC na samochód oraz trzy umowy dzierżawy gospodarstwa rolnego z dnia 28 stycznia 2014 r.. Na wstępie rozważań podkreślić należy, że wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 741 zł (zgodnie z § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16.12.2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz. U Nr 221, poz. 2193 ze zm]). Nadto zauważyć należy, że skarżący zobowiązany jest opłacić koszty sądowe jeszcze w jednej sprawie zawisłej przed tut. Sądem o sygn. akt I SA/Ol 492/16. Nadto żona skarżącego M.B. także jest zobowiązana opłacić koszty sądowe w dwóch sprawach. Łącznie z tytułu wpisu od skarg w czerech sprawach, małżonkowie B. są zobowiązani wpłacić kwotę 1.894 zł. Rozpoznając niniejszy wniosek wskazać należy, iż zgodnie z treścią przepisu art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego, lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Powołane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Instytucję prawa pomocy należy stosować wyjątkowo, a więc w stosunku do osób ubogich, niemających jakichkolwiek stałych źródeł dochodów, czy też posiadających je, jednak w wysokości niewystarczającej na zaspokojenie nawet podstawowych potrzeb. W przypadku prawa pomocy mamy do czynienia z pomocą Budżetu Państwa osobom, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy są przy tym określone ogólnie, a więc uznaniu sądu pozostawił ustawodawca ocenę przedstawionych we wniosku okoliczności przemawiających, zdaniem strony, za rozstrzygnięciem korzystnym dla niego. Należy ponadto zauważyć, że opłaty sądowe, do których zalicza się także wpis, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Dodatkowo podkreślenia wymaga fakt, że zgodnie z art. 246 § 1 i 2 p.p.s.a. ciężar dowodu spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Z użycia w tych przepisach określenia "gdy wykaże" wynika niezbicie, że to na stronie wnioskującej spoczywa obowiązek przekonania sądu, iż w jej przypadku zachodzą ustawowe przesłanki warunkujące przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że to strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jeżeli fakty, które podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (vide: postanowienia NSA z dnia 9 września 2004r., sygn. akt FZ 360/04, niepubl., z dnia 7 marca 2006r., sygn. akt OZ 211/06, niepubl.). To zatem strona ma przekonać rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy, iż nie jest w stanie ponieść określonych kosztów postępowania. Składając formularz wniosku, powinna tym samym skrupulatnie go wypełnić, a w sytuacji, gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 p.p.s.a.), ma przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji materialnej. Wybór żądanych dokumentów źródłowych uzależniony jest od indywidualnych okoliczności rozpoznawanej sprawy i pozostawiony został uznaniu rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy Oceniając przedstawione przez wnioskodawcę oświadczenia stwierdzić należy, że wniosek nie może zostać uwzględniony w związku z nieudzieleniem przez stronę rzetelnych i wiarygodnych wyjaśnień, pozwalających na całościowe zweryfikowanie złożonych przez stronę oświadczeń. Stwierdzić bowiem należy, że oświadczenie strony złożone w paśmie z dnia 14 lipca 2016 r. "wg. Oświadczenia małżonkowie B. nie posiadają kont bankowych oraz lokat. Nie posiadają również oszczędności w gotówce" z uwagi na fakt, iż skarżący otrzymuje dopłaty budzi uzasadnione wątpliwości, co do jego prawdziwości. Dopłaty bowiem wypłacane są w formie przelewów na konta bankowe rolników. Powyższa okoliczność wskazuje, że w sytuacji gdy strona otrzymuje dopłaty, to musi, zdaniem rozpoznającego wniosek referendarza posiadać również rachunek bankowy, gdyż zobowiązany jest go wskazać na formularzu wniosku o dopłaty, nadto ARiMR przyznane dopłaty przekazuje tylko za pośrednictwem przelewów bankowych. Nieprzedłożenie zaś wyciągów z rachunków bankowych i niepodjęcie nawet próby wytłumaczenia tej rozbieżności ze strony skarżącego rodzi, wątpliwości co do wiarygodności składanych oświadczeń, a tym samym uniemożliwia uwzględnienie wniosku. W tym stanie rzeczy należało uznać, że brak jest odpowiedniego materiału, który pozwoliłby na dokonanie dokładnej analizy stanu środków finansowych, zgromadzonych przez stronę na posiadanym ewentualnie przez nią i jej żonę rachunku bankowym. Analiza tego rodzaju dokumentów umożliwiałaby ustalenie np. sposobu gospodarowania posiadanymi przez skarżącego i jego żonę środkami finansowymi, co jest ważne dla ustalenia czy strona ewentualnie miała możliwość zaoszczędzić konieczne środki pieniężne na koszty sądowe. Co więcej, nieprzedłożenie takiego dokumentu bankowego, pozbawia możliwości oceny rzeczywistych zdolności płatniczych skarżącego i to niezależnie od tego, że ostatecznie może okazać się, że na posiadanych rachunkach bankowych nie zgromadził on znacznych środków pieniężnych (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 25 maja 2010 r., II SAB/Ol 20/10, LEX 668164). Podkreślić należy, że nieprzedłożenie wyciągów z rachunków bankowych powoduje wątpliwości, co do wiarygodności składanych również innych oświadczeń przez stronę, a dotyczących m.in. kwestii posiadanych oszczędności. Zaznaczyć przy tym należy, że jak wskazano to już wyżej rolą strony jest uzasadnienie i uprawdopodobnienie wszystkich okoliczności, które podaje we wniosku i dodatkowym oświadczeniu. Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku informacji o przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (vide: postanowienie NSA z 10 stycznia 2008 r., sygn. II FZ 540/07, niepubl.). Podkreślić należy, że rozpoznając wniosek skarżącego w kontekście przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy bada się całokształt sytuacji życiowej w jakiej znajduje się. W przedmiotowej sprawie, rozpoznający wniosek referendarz sądowy z uwagi na brak przedstawienia wyciągów z rachunku bankowego, nie miał możliwości zbadać pełnej sytuacji materialnej wnioskodawcy i jego żony. Przyznanie zaś prawa pomocy jest możliwe tylko i wyłącznie w sytuacji wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczącej sytuacji materialnej strony, zawierającej rzetelne, wiarygodne informacje dotyczące zarówno wysokości otrzymywanych dochodów, wysokości ponoszonych kosztów, posiadanego majątku dodatkowo uwiarygodnione dokumentami źródłowymi umożliwiającymi zweryfikowanie złożonych przez stronę oświadczeń. Zauważyć przy tym należy, że fakt, iż strona przedłożyła pełne informacje dotyczące wysokości jak i źródeł dochodu, nadto przedstawiła szczegółowe zestawienie ponoszonych wydatków oraz uprawdopodobniła te oświadczenie dokumentami źródłowymi nie stanowi, że oświadczenie strony można uznać za pełne i wiarygodne w sytuacji nieprzedstawienia wyciągów z rachunku bankowego. Niemniej jednak stwierdzić należy, że z porównania wysokości uzyskiwanych dochodów z wysokością ponoszonych kosztów wynikałoby, że wnioskodawca spełnia przesłankę do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym gdyż po opłaceniu kosztów utrzymania nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, gdyż dochody równoważą się z ponoszonymi wydatkami. Przy czym okoliczność, iż bieżące dochody, nie pozwalają po opłaceniu wszystkich wydatków strony na opłacenie kosztów postępowania, nie stanowi samodzielnej i wyłącznej przesłanki do stwierdzenia, że strona spełnia warunki do przyznania prawa pomocy. Podkreślić bowiem należy, że równie ważna dla oceny możliwości poniesienia przez stronę kosztów sądowych jest kwestia posiadanego przez nią majątku. Gdyby bowiem referendarz sądowy rozpoznający wniosek skarżącego podjął próbę oceny możliwości finansowych w oparciu o te niepełne dane (bez wyciągów bankowych), które przedstawił skarżący i na tej podstawie próbował ustalić możliwości finansowe skarżącego, to ocena ta i tak doprowadziłaby do wniosku, że prawo pomocy nie powinno być mu przyznane, pomimo, że wysokość uzyskiwanych dochodów pokrywa się z wysokością ponoszonych kosztów przez wnioskodawcę i jego żonę. Biorąc bowiem pod uwagę złożone przez skarżącego oświadczenie, iż posiada majątek w postaci nieruchomość rolna o powierzchni 11,8 ha, las o powierzchni 0,95 ha oraz trzy budynki w tym dom, w którym skarżący zamieszkują, to uznać należałoby, że wnioskodawca posiadała środki na samodzielne opłacenie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie, w oparciu o posiadany majątek nieruchomy. Opierając się na danych zebranych przez Główny Urząd Statystyczny należy stwierdzić, że średnia cena zakupu/sprzedaży użytków rolnych w IV kwartale 2015 r. w województwie warmińsko-mazurskim wynosiła średnio 37.736 zł za hektar, tak samo jak I kw. 2016 r. - 39.736 zł (i to już po wejściu w życie ustawy z dnia 1.01.2016 r. o kształtowaniu ustroju rolnego). Przy czym w zależności od klasy gruntów cena ta waha się od 47.622 zł/ ha za grunty dobre (I,II,IIIa) do kwoty 31.626 zł za grunty słabej klasy (V,VI) (dane pochodzą z ogłoszenia GUS z dnia 5.05.2016 r.). W 2015 roku zaś średnia cena państwowych gruntów sprzedawanych przez Agencję Nieruchomości Rolnych wyniosła 29,5 tys. zł za 1 ha. Uwzględniając powyższe dane można stwierdzić, że wartość posiadanych przez wnioskodawcę i jego żonę gruntów rolnych waha się w granicach od 348.100 zł (przyjmując wartość określoną przez ANR dla sprzedaży gruntów państwowych za 2015 r.) a 373.186 zł w obrocie prywatnym (mnożąc 11,8 ha przez wartość 1ha określoną czy to przez ANR czy też przez GUS dla gruntów najsłabszej klasy). Tym samym nie sposób byłoby uznać, że sytuacja materialna wnioskodawcy jest tożsama z sytuacją osób nie posiadających majątku, czy też posiadających niewielki majątek niezbędny do zaspokojenia w minimalnym zakresie warunków bytowych, do których to kierowana jest instytucja prawa pomocy. Obiektywnie bowiem biorąc, trudno uznać osobę, która posiada majątek o wartości ponad 300.000 zł, który to nie zaspokaja jej najpotrzebniejszych podstawowych potrzeb życiowych w postaci miejsca zamieszania, źródła dochodu, za osobę ubogą, potrzebującą pomocy państwa. Należy jeszcze dodać, że w orzecznictwie NSA przeważa pogląd, że posiadanie majątku, szczególnie nieruchomości w zasadzie wyłącza możliwość przyznania prawa pomocy. Pod pojęciem stanu majątkowego należy bowiem rozumieć nie tylko zasób gotówki znajdujący się w posiadaniu strony, lecz również środki finansowe ulokowane w majątku ruchomym i nieruchomym. Z tego też względu majątek w postaci jakichkolwiek aktywów zawsze rzutuje na ocenę prawa do zwolnienia strony z kosztów sądowych. To od wnioskodawcy bowiem zależy, w jaki sposób gospodaruje swymi aktywami, w tym majątkiem nieruchomym i czy podejmuje czynności w celu uzyskania z niego dochodów, czy też jak w tej sprawie wydzierżawia nieruchomość bez ustalenia czynszu dzierżawnego. Posiadany majątek może bowiem przynosić potencjalne korzyści, w postaci czynszu dzierżawnego czy np. jako zabezpieczenie pożyczki, czy kredytu, jeśli właścicielowi, który jest zobowiązany do poniesienia określonych wydatków, brakuje bieżących środków finansowych (por. postanowienie NSA z dnia 5 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 227/08 oraz postanowienie NSA z dnia 20 października 2004 r. sygn. akt FZ 454/04, dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślić bowiem należy, że od osób wnioskujących o przyznanie prawa pomocy wymaga się aby podjęły wszelkie możliwe działania, w celu samodzielnego poniesienia kosztów zainicjowanych przez siebie postępowań, zanim ciężar ten przerzucą na Budżet Państwa, a pośrednio na ogół społeczeństwa. Przerzucenie całego ciężaru poniesienia kosztów sądowych na budżet państwa, w tej sytuacji, stanowiłoby naruszenie zarówno art. 71 jak i art. 84 Konstytucji RP. Państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia zarówno dobro rodziny (jednostki) jak i zasadę powszechnego i równego partycypowania w daninach publicznych. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy, która ma gwarantować stronie możliwość realizacji konstytucyjnego prawa do sądu, wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, stanowi nie tylko odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony, ale także od zasady powszechnego i równego partycypowania w daninach publicznych, do których zalicza się wszelkie opłaty sądowe, wyrażonej w art. 84 Konstytucji RP. Skoro przyznanie takiej pomocy skutkuje wydatkami z budżetu państwa, to korzystanie z tej instytucji powinno mieć miejsce jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami(por. postanowienie NSA z dnia 4.07.2013 r., sygn. akt II GZ 324/13, opubl.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). np. w sytuacji gdy osoba wykorzystała wszelkie możliwe sposoby aby opłacić koszty sądowe samodzielnie a pomimo podjętych działań nie udało jej się to. Podkreślić też należy, że obowiązek zagwarantowania skutecznego dostępu do sądu nie oznacza konieczności zagwarantowania stronom bezwarunkowego prawa do uzyskania bezpłatnej pomocy prawnej, ani prawa do zwolnienia od kosztów. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, iż w sytuacji nieprzedstawienia pełnych i wiarygodnych oświadczeń, za takie z uwagi na brak przedstawienia wyciągów z rachunku bankowego skarżącego, należny uznać wyjaśnienia skarżącego, brak było podstaw do stwierdzenia, że spełnia on przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Niewątpliwie, sytuacja, w której nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności, co do sytuacji materialnej wnioskodawcy, prowadzi do niemożności ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego, a w konsekwencji do niewykazania przez stronę, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., co w następstwie musi prowadzić do odmowy przyznania prawa pomocy. Stanowisko takie podziela również Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu, który w wyroku z dnia 16.10.2012r. w sprawie Piętka przeciwko Polsce (skarga nr 34216/07) wskazał, iż od stron ubiegających się o zwolnienie od kosztów sądowych oczekuje się dołożenia staranności i współpracy z sądem. W szczególności, kiedy prowadzone postępowanie o zwolnienie od kosztów dotyczy przedstawienia sądowi, w zakreślonym terminie, dowodów dotyczących sytuacji finansowej strony, niezłożenie wymaganych dokumentów w zakreślonym terminie oznacza brak podstaw do przyznania zwolnienia od kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło