I SA/Ol 519/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Strumiłło po rozpoznaniu w dniu 16 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi G. Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" r. , nr "[...]" w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu sprzedaży samochodu osobowego postanawia odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. WSA/post.1 - sentencja postanowienia. G. Z.wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]"r. w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu sprzedaży samochodu osobowego. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z dnia 18 sierpnia 2015 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki pocztowej zawierającej odpis zarządzenia, została ona doręczona skarżącemu w dniu 27 sierpnia 2015 r., a zatem termin do wykonania nałożonego nim obowiązku upłynął w dniu 3 września 2015 r. Skarżący uiścił wpis sądowy w dniu 4 września 2015 r. Z uwagi zatem na to, że wpis od skargi został uiszczony po terminie, postanowieniem z dnia 28 września 2015 r. Sąd w pkt 1. sentencji odrzucił skargę, zaś w pkt 2. sentencji orzekł o zwrocie wpisu sądowego. Odpis tego postanowienia wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu 5 października 2015 r. Wnosząc pismem z dnia 7 października 2015 r. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, skarżący podniósł, że uiścił wpis z jednodniowym opóźnieniem z uwagi na fakt, że w terminie od 28 sierpnia do 3 września 2015 r. przebywał poza miejscem prowadzenia działalności gospodarczej. W dniu 27 sierpnia 2015 r. wyjechał do Holandii w celu kupna używanych aut, które miały być później sprzedane w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej w S.. Po zakupie pojazdów skarżący po całonocnej jeździe przekroczył granicę kraju w dniu 2 września 2015 r., zaś do miejsca prowadzenia działalności gospodarczej powrócił w dniu 3 września 2015 r. po godzinie 20.00 i z uwagi na późną porę nie mógł dokonać opłaty. Wnioskodawca podniósł, że prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą i nikt poza nim nie mógł uiścić wpisu od skargi. Wraz z wnioskiem przedłożył kopie dowodów zakupu paliwa na terytorium Niemiec w dniu 28 sierpnia 2015 r. oraz opłat za przejazdy autostradą A-4 Katowice – Kraków w dniu 2 września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie zaś do art. 87 § 2 tej ustawy, w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto wniosek o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.) i jednocześnie z wniesieniem tego wniosku należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Jak wynika z treści przywołanych powyżej przepisów, przywrócenie terminu jest uwarunkowane łącznym spełnieniem wskazanych w nich przesłanek. Oceniając w pierwszej kolejności warunki formalne wniosku, należy stwierdzić, że strona nie naruszyła terminu określonego w art. 87 § 1 p.p.s.a., skoro wniosek o przywrócenie uchybionego terminu złożyła w dniu 9 października 2015 r., a więc w ciągu 7 dni od dnia doręczenia jej odpisu postanowienia Sądu z dnia 28 września 2015 r. o odrzuceniu skargi z powodu nieuiszczenia w terminie wpisu sądowego. Spełnienie warunków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej umożliwia zbadanie w dalszej kolejności, czy uchybienie tego terminu nie nastąpiło z winy strony. W tym zaś zakresie w uzasadnieniu złożonego w sprawie wniosku wskazano na nieobecność skarżącego na terytorium kraju w związku z jego pobytem w Niemczech w okresie od 28 sierpnia do 3 września 2015 r. W judykaturze i w literaturze prawniczej przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy (postanowienie NSA z dnia 23 marca 2011 r., sygn. akt II OZ 196/11, opubl. na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak inne orzeczenia sądowe powołane poniżej, o ile nie wskazano innego miejsca publikacji). Uprawdopodobnienie braku winy oznacza zatem wykazanie takich okoliczności, które mimo spełnienia obowiązku zachowania należytej staranności, uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności, gdyż były nie do przewidzenia lub nie do przezwyciężenia, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (J.P.Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 226). Przy ocenie winy strony w uchybieniu terminu należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły jej dokonanie czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (postanowienie SN z dnia z dnia 6 października 1998 r., sygn. akt II CKN 8/98, Lex nr 50679). Do przeszkód uniemożliwiających terminowe dokonanie czynności z uwagi na różnorodność zjawisk życiowych zalicza się przykładowo: przerwę w komunikacji, nagłą chorobę strony lub pełnomocnika, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, itp.. Przywrócenie nie jest natomiast dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt GZ 140/04). Zauważyć przy tym należy, że w ramach kryterium należytej staranności w prowadzeniu swych spraw mieści się również właściwa organizacja wewnętrzna pracy podmiotu wnioskującego o przywrócenie terminu (wyrok NSA z 24 maja 2004 r., sygn. akt FSK 40/04). Ponadto, jak wskazuje się w orzecznictwie, w przypadku wyjazdu strony za granicę, należyta dbałość o własne interesy, która może uchronić od negatywnych następstw nieobecności w kraju, powinna wyrazić się w ustanowieniu pełnomocnika do realizacji obowiązków związanych z zainicjowanym postępowaniem sądowym bądź chociażby w zobowiązaniu innych osób do informowania o kierowanej do strony korespondencji związanej z tym postępowaniem (postanowienie NSA z dnia 6 czerwca 2013 r., sygn. akt II FZ 263/13). Podzielając przedstawione wyżej stanowisko, Sąd ocenił, że przywołane we wniosku okoliczności nie mogły świadczyć o braku winy skarżącego w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Okoliczności te, które sprowadzały się w istocie do nieobecności skarżącego na terytorium kraju, nie mogły skutkować uwolnieniem od konsekwencji niedochowania terminu, w sytuacji, gdy nie uprawdopodobniono, że wystąpiły one nieoczekiwanie i w sytuacji niepozwalającej na takie zorganizowanie działalności skarżącego, by możliwe było wykonywanie przez niego obowiązków wynikających z zainicjowanego przez niego samego postępowania sądowego. Z wniosku nie wynika bowiem, by wyjazd skarżącego do Niemiec miał charakter nagły, niespodziewany, nie dający się przewidzieć. Samo zaś wyjaśnienie strony, iż w terminie do uiszczenia wpisu sądowego przebywała poza granicami kraju, nie mogło skutkować uwolnieniem jej od konsekwencji nieuiszczenia wpisu sądowego w terminie, z uwagi choćby na istniejące współcześnie możliwości regulowania opłat na odległość, jakie tworzą ogólnodostępne technologie, np. bankowość elektroniczna. W ocenie Sądu, sam pobyt za granicą, w sytuacji gdy nie nastąpił on w okolicznościach nagłych i trudnych do przewidzenia, nie może stanowić okoliczności zwalniającej strony z obowiązków zabezpieczenia swych interesów w taki sposób, by możliwy był jej udział w postępowaniu osobiście lub też przez pełnomocnika. W odniesieniu do osoby, która wyjeżdża poza miejsce swego zamieszkania w toku postępowania sądowego, formułuje się bowiem powinność takiego zorganizowania spraw, z ustanowieniem pełnomocnika włącznie, aby podczas jej nieobecności jej interesy nie doznały uszczerbku. W kontekście wskazanego wyżej wymogu zachowania należytej staranności, zastrzeżenia Sądu budziło zatem to, że skarżący, decydując się na pobyt za granicą w toku postępowania sądowego, nie podjął działań mających na celu zabezpieczenie swych interesów poprzez ustanowienie pełnomocnika do prowadzenia spraw oraz utrzymywanie kontaktu z tym pełnomocnikiem w celu zlecenia mu realizacji podjętych przez siebie decyzji o losach tego postępowania. Z uwagi na możliwość ustanowienia pełnomocnika uzasadnienia dla wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego nie mogła stanowić też argumentacja, że skarżący prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą i nikt poza nim nie mógł dokonać opłaty. Jako niewiarygodne należało ocenić przy tym twierdzenia strony, że tylko ona mogła dokonać opłaty sądowej, skoro z przedłożonej wraz z wnioskiem kopii potwierdzenia przelewu wpisu od skargi wynika, że zlecenie tego przelewu na rachunek Sądu w dniu 4 września 2015 r. złożyła A. Z. z rachunku bankowego związanego z działalnością gospodarczą. Skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił też twierdzeń wniosku, że jego powrót do miejsca prowadzenia działalności gospodarczej nastąpił dopiero po godzinie 20.00 dnia 3 września 2015 r., skoro jak wynikało z przedłożonych wraz z wnioskiem kopii dowodów poniesienia opłat za przejazd autostradą A-4 Katowice – Kraków, znajdował się on na terytorium kraju już w dniu 2 września 2015 r. o godz. 12.20 (PPO Balice). Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że w sprawie nie zaistniała żadna obiektywna i zewnętrzna przeszkoda, której skarżący nie mógłby uniknąć przy dochowaniu należytej staranności. W konsekwencji uchybienie terminu nastąpiło na skutek zaniedbania strony w prowadzeniu jej spraw. W tym stanie sprawy na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.