I SA/Ol 588/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor sądowy WSA Anna Janowska po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. S. na czynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie informacji o potrąceniach z emerytury zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych postanawia: odrzucić skargę. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Decyzją z "[...]" Zakład Ubezpieczeń Społecznych, po rozpatrzeniu wniosku K. S. (dalej: "strona", "skarżąca") ustalił wysokość i podjął wypłatę emerytury od 1 grudnia 2020 r. W uzasadnieniu wskazał, że wysokość emerytury brutto wynosi 1.935,01 zł, a po odliczeniu zaliczki na podatek w kwocie 285 zł oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 0 zł, wysokość świadczenia do wypłaty wynosi 1.650,01 zł miesięcznie. Decyzja zawierała pouczenie, że stronie przysługuje odwołanie do właściwego Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Pismem z 18 stycznia 2021 r. strona wniosła odwołanie od naliczonych świadczeń, tj. podatku od emerytury oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Jak wskazała w uzasadnieniu, od 1992 r. mieszka w Niemczech, gdzie nabyła uprawnienia emerytalne od 1 grudnia 2020 r. Podatki uiszcza wyłącznie w Niemczech i jest tam zobowiązana podać kwotę emerytury polskiej, co oznacza, że podatek będzie potrącony dwukrotnie, choć zgodnie z umową o unikaniu podwójnego opodatkowania emerytura nie podlega opodatkowaniu w Polsce. Strona skarżąca zakwestionowała również potrącenie składki na ubezpieczenie zdrowotne, wskazując, że od 1992 r. opłacała ubezpieczenie zdrowotne w Niemczech. Ponadto w Niemczech płaci dwie składki na ubezpieczenie zdrowotne, tj. od emerytury polskiej i emerytury niemieckiej. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przekazał powyższe pismo strony wraz z odpowiedzią na odwołanie Sądowi Okręgowemu Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Wyrokiem z "[...]" Sąd Okręgowy Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych rozpoznał sprawę z odwołania strony od decyzji z "[...]" o potrącenia z emerytury. W pkt 1. sentencji wyroku Sąd na podstawie art. 199¹ k.p.c. stwierdził niedopuszczalność drogi sądowej przed sądem powszechnym w przedmiocie orzekania o podwójnym opodatkowaniu świadczenia emerytalnego i w tej części sprawę przekazał do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie, zaś w pkt 2. sentencji wyroku oddalił odwołanie w pozostałym zakresie. Przy piśmie z 13 lipca 2021 r. Sąd Okręgowy Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie odpis powyższego wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności z dniem 26 czerwca 2021 r. W odpowiedzi na skargę z 24 sierpnia 2021 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o odrzucenie skargi zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", zaś z ostrożności procesowej wniósł o oddalenie skargi. W ocenie organu, podnoszone przez skarżącą zarzuty dotyczą podwójnego opodatkowania emerytury wypłacanej przez polski organ rentowy, natomiast decyzja w żaden sposób nie rozstrzyga tej kwestii, a jedynie przyznaje prawo i ustala wysokość należnej wnioskodawczyni emerytury. Wprawdzie decyzja zawiera informację o odliczeniu od kwoty świadczenia i odprowadzeniu zaliczki na podatek dochodowy, niemniej w tym zakresie organ rentowy nie rozstrzygał, a jedynie poinformował skarżącą o wykonaniu obowiązku wynikającego z art. 34 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, polegającego na potrąceniu zaliczki na podatek. Nie ulega natomiast wątpliwości, że czynności, które wykonuje płatnik na rzecz administracji publicznej mają charakter czynności materialno-technicznych, a zatem nie wszczynają one postępowania podatkowego, co potwierdza stanowisko WSA w Bydgoszczy w wyroku z 18 grudnia 2019 r., sygn. akt I SA/Bd 620/19, oraz NSA w wyroku z 29 listopada 1984 r., sygn. akt SA/Gd 929/84. Wykonanie przez płatnika czynności potrącenia z emerytury zaliczki na podatek dochodowy nie pozbawia świadczeniobiorcy możliwości wystąpienia do właściwego organu podatkowego z wnioskiem inicjującym postępowania podatkowego m.in. na podstawie art. 75 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm.). Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału I z 15 października 2021 r. (k. 26 akt sąd.) wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru odpisu zarządzenia, zostało ono doręczone skarżącej w dniu 25 października 2021 r. (k. 29 akt sąd.). Termin do uiszczenia wpisu sądowego upłynął w dniu 2 listopada 2021 r., pomimo to wpis nie został uiszczony (k. 30 akt sąd.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu, jednakże nie z przyczyn wskazanych w odpowiedzi na skargę. W związku z zawartym w odpowiedzi na skargę wnioskiem o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., wskazać należy, że w sprawie wydano decyzję w przedmiocie ustalenia wysokości i podjęcia wypłaty emerytury od 1 grudnia 2020 r., od której przysługiwało stronie odwołanie do Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. W myśl art. 476 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 1575; dalej: "k.p.c."), przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się sprawy, w których wniesiono odwołanie od decyzji organów rentowych, dotyczących emerytur i rent. Sprawy te należą zgodnie z art. 478 § 1 k.p.c. do właściwości sądów okręgowych, z wyjątkiem spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość sądów rejonowych. W odwołaniu od powyższej decyzji strona zakwestionowała m.in. potrącanie podatku dochodowego z emerytury wypłacanej przez polski organ rentowy w sytuacji uiszczania przez nią podatków w Niemczech. Wyrokiem z "[...]" Sąd Okręgowy Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w pkt 1. sentencji na podstawie art. 199¹ k.p.c. stwierdził niedopuszczalność drogi sądowej przed sądem powszechnym w przedmiocie orzekania o podwójnym opodatkowaniu świadczenia emerytalnego i w tej części sprawę przekazał do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie, zaś w pkt 2. sentencji wyroku oddalił odwołanie w pozostałym zakresie. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W myśl zaś art. 58 § 4 p.p.s.a. sąd nie może odrzucić skargi z powodu, o którym mowa w § 1 pkt 1, jeśli w tej samej sprawie sąd powszechny uznał się za niewłaściwy. Przepis art. 58 § 4 p.p.s.a. zawiera unormowanie, które ma zapobiegać negatywnym sporom o właściwość między sądami administracyjnymi i sądami powszechnymi, których skutki mogłyby być szkodliwe dla jednostki i uniemożliwiać jej dostęp do sądu. Zawiera on regułę kolizyjną mającą zastosowanie w przypadku powstania sporu kompetencyjnego pomiędzy tymi sądami. Nakazuje on bowiem sądowi administracyjnemu przyjęcie swojej właściwości w sprawie, jeżeli wcześniej sąd powszechny uznał się za niewłaściwy. Przepis ten zawiera szczególną podstawę właściwości sądów administracyjnych (właściwość delegacyjną), obligującą sąd administracyjny do rozstrzygnięcia danej sprawy, która - co istotne - powinna pozostawać w związku z działalnością administracji publicznej albo brak jest jakiejkolwiek przysługującej stronie drogi sądowej (por. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2021, s. 437). W orzecznictwie NSA wskazuje się, że jedyną przesłanką ustalenia tej szczególnej podstawy właściwości sądu administracyjnego jest wcześniejsze uznanie się przez sąd powszechny za niewłaściwy do rozpoznania sprawy, nawet w przypadku gdy sprawa należy de facto do właściwości sądu powszechnego (postanowienia NSA: z 6 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1912/10; z 16 lutego 2021 r., sygn. akt III OSK 3801/21; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie doszło w sytuacji, gdy sąd powszechny, uznając się za niewłaściwy, przekazał sprawę do rozpoznania WSA w Olsztynie. W myśl art. 464 § 1 k.p.c. odrzucenie pozwu nie może nastąpić z powodu niedopuszczalności drogi sądowej, gdy do rozpoznania sprawy właściwy jest inny organ. W tym wypadku sąd przekaże mu sprawę. W piśmiennictwie i orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że chociaż w art. 464 § 1 k.p.c. mowa jest o "innym organie", w pojęciu tym mieści się także inny sąd (A. Zieliński: Prawo do sądu a struktura sądownictwa, PiP 2003, z. 4, s. 29; postanowienie SN z 12 grudnia 1999 r., sygn. akt I PKN 63/99, OSNP 2000, z. 4, poz. 391). W glosie do postanowienia WSA w Gliwicach z 20 stycznia 2005 r., sygn. akt IV SAB/Gl 23/04, B. Adamiak omówiła różnicę pomiędzy odrzuceniem pozwu a postanowieniem wydanym na podstawie art. 464 k.p.c., wskazując m.in., że postanowienie o przekazaniu sprawy na podstawie art. 464 § 1 k.p.c. tym różni się od postanowienia o odrzuceniu pozwu, że wiąże sąd administracyjny w zakresie właściwości (art. 58 § 4 p.p.s.a.). Zdaniem Sądu, z uwagi na treść pisma strony skarżącej, jak również treść rozstrzygnięcia sądu powszechnego, który stwierdził niedopuszczalność drogi sądowej przed sądem powszechnym w przedmiocie orzekania o podwójnym opodatkowaniu świadczenia emerytalnego i przekazał sprawę do rozpoznania WSA w Olsztynie, a ponadto z uwagi na brak kognicji sądów administracyjnych w zakresie kontroli decyzji organu rentowego w sprawach odwołań od decyzji dotyczących emerytur i rent, żądanie strony należy zakwalifikować jako skargę na czynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie informacji o potrąceniach z emerytury zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych. Rozpoznanie skargi na akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.) jest zaś uzależnione m.in. od uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Stosownie do art. 220 § 1 zd. 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a., skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. W niniejszej sprawie skarżąca została prawidłowo wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W wyznaczonym terminie powyższy obowiązek nie został jednak spełniony, co obligowało Sąd do odrzucenia skargi. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.