I SA/Ol 593/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Kantecka po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2009r. na posiedzeniu niejawnym spraw ze skarg Spółki A na dwie decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" nr "[...]" i nr "[...]" w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, określenia uzupełniającej kwoty długu celnego oraz podatku od towarów i usług zarządza połączenie spraw o sygn. akt I SA/Ol 593/08 i I SA/Ol 597/08 w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod nr I SA/Ol 593/08 i postanawia : I. umorzyć postępowanie w tych sprawach; II. zasądzić od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej Spółki A kwotę 4.514 zł (cztery tysiące, pięćset czternaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania m.innymi wówczas, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wymienione w § 1 pkt 1 i 2. W sprawach ze skarg Spółki A na decyzje Dyrektora Izby Celnej wymienione w sentencji niniejszego postanowienia Organ, pismem z dnia 31 grudnia 2008r. poinformował Sąd o uwzględnieniu skarg w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. Do pisma dołączono decyzje z dnia "[...]", którymi uchylono zaskarżone decyzje oraz decyzje organu I instancji i umorzono postępowanie celno-podatkowe. Wobec powyższego postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć na mocy art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z art. 201 § 1 w związku z art. 200 p.p.s.a. w razie umorzenia postępowania sądowego na skutek dokonania przez organ autokontroli zaskarżonych decyzji, skarżącemu przysługuje od organu zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Rozstrzygając o kosztach postępowania w p-cie II sentencji postanowienia Sąd odstąpił od zastosowania przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych ... (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.) w ich literalnym brzmieniu. Na zasądzoną od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej kwotę składają się bowiem – stosownie do art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a. – kwoty wpisów sądowych – 2 x 2.000 zł; wynagrodzenie radcy prawnego 2 x 240 zł oraz opłaty skarbowe od pełnomocnictw 2 x 17 zł. Sąd uznał, że zasądzenie, tytułem wynagrodzenia radcy prawnego kwoty 14.400 zł (2 x po 7.200 zł z uwagi na wartość przedmiotu sporu w tych sprawach) byłoby rażąco niewspółmierne do nakładu pracy, charakteru spraw i wkładu pełnomocnika w przyczynienie się do ich wyjaśnienia i rozstrzygnięcia, co Sąd powinien brać pod uwagę – zgodnie z § 2 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia. Wskazać należy, że przepisy p.p.s.a. ustanawiające zasady rozstrzygania przez sądy administracyjne o kosztach postępowania akcentując niezbędność oraz celowość kosztów – vide art. 200 p.p.s.a., która powinna podlegać ocenie sądu, w istocie nie dają sądowi I instancji prawa "miarkowania", przyznając to uprawnienie jedynie Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, w odniesieniu do kosztów postępowania kasacyjnego. W ocenie Sądu nie stoi to na przeszkodzie zastosowania przez Sąd I instancji w szczególnie uzasadnionych przypadkach "zasady słuszności", którą można wywieść wprost z art. 2 Konstytucji RP. Zauważyć przy tym należy, że powyższa zasada znajduje pewne potwierdzenie w treści art. 208 p.p.s.a., z tym że dotyczy tylko kwestii zwrotu kosztów wywołanych niesumiennym lub niewłaściwym postępowaniem strony, o czym w sprawie niniejszej nie może być mowy. Zasądzając opłaty za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa prawnego w kwotach po 240 zł Sąd miał na uwadze, iż wymienione w sentencji postanowienia decyzje Dyrektora Izby Celnej, uchylone w trybie autokontroli, stanowiły cząstkę całego szeregu decyzji (łącznie 157) jednorodnych pod względem faktycznym i prawnym, na które Spółka A, reprezentowana przez Prokurenta, wniosła w okresie od 27 lipca 2007r. do 17 grudnia 2007r. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W 156 sprawach Spółka ubiegała się o zwolnienie od kosztów sądowych i uzyskała częściowe zwolnienie w 102 sprawach, natomiast w pozostałych w całości. Pierwsza ze spraw została rozstrzygnięta wyrokiem tut. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2007r., sygn. akt I SA/Ol 497/07, uwzględniającym skargę. Wobec tego, że Dyrektor Izby Celnej od wskazanego wyżej wyroku wniósł skargę kasacyjną, na jego wnioski i za zgodą strony skarżącej, postępowania w sprawach ze skarg na decyzje wymienione w sentencji postanowienia, były na podstawie art. 126 p.p.s.a. zawieszone. Istotne jest, że – radca prawny zgłosił się w postępowaniu przed sądem administracyjnym na podstawie pełnomocnictwa udzielonego mu przez stronę skarżącą w dniu 3 lipca 2008r., a więc w czasie, gdy w sprawie o tym samym stanie faktycznym i prawnym zapadł już wyrok korzystny dla Spółki. Działanie pełnomocnika w sprawach niniejszych ograniczało się jedynie do wystosowania dwóch pism procesowych. W pierwszym z nich wyrażono zgodę na zawieszenie postępowania, w drugim natomiast zawarto wniosek o podjęcie zawieszonych postępowań w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 października 2008r. , sygn. akt I GSK 531/08, oddalającym skargę kasacyjną Dyrektora Izby Celnej na wyrok WSA z dnia 19 grudnia 2007r. Należy jeszcze raz podkreślić, że Spółka uzyskała zwolnienia od kosztów sądowych w 156 sprawach (częściowe albo całkowite) zarówno ze względu na jej sytuację finansową, jak i ze względu na konieczność uiszczenia wpisów w wielu, analogicznych sprawach. Zatem obciążenie Organu (a więc Skarbu Państwa) kosztami procesu, które w ocenie Sądu w okolicznościach sprawy nie były niezbędne do poniesienia w wysokościach, jakie wynikałyby z norm przypisanych, jest oczywiście nieuzasadnione. Na marginesie zaznaczyć należy, iż w 109 analogicznych sprawach dotychczas zakończonych w tutejszym Sądzie ( 5 spraw zakończono wyrokami, a w pozostałych postępowanie umorzono na podstawie art.161 §1 pkt 3 p.p.s.a.), zasądzono od Organu na rzecz Spółki kwotę 512.760 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego. Wobec powyższego Sąd na postawie art. 161 § 1 pkt 3 oraz art. 201 w związku z art. 200 i art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.